«Η Τουρκια δεν θα γινει μελος της Ε.Ε., αν δεν αναγνωρισει τις βιαιοτητες που διεπραξε»

Γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Νέα Υόρκη από πατέρα Ασσύριο και μητέρα από τον Πόντο, μέρη άγνωστα για τους συμμαθητές της που την ρωτούσαν από που κατάγεται και δεν ήξερε τι να απαντήσει. Αυτός ήταν ίσος και ο κυριότερος λόγος που την οδήγησε να γράψει το 2000 το βιβλίο της «Ούτε το όνομά μου» (Not Even My Name), που κυκλοφόρησε στα αγγλικά από τον μεγάλο εκδοτικό οίκο Picador St. Martin Press. Το βιβλίο, στο οποίο πραγματεύεται ένα άγνωστο στο ευρύτερο κοινό της Αμερικής κεφάλαιο της ιστορίας μας, μέσω των βιωμάτων της μητέρας της Σάνο (Ευθυμία), ήρθε τελικά να ταράξει το κατεστημένο της παραπληροφόρησης της κοινής γνώμης στις ΗΠΑ για τις γενοκτονίες των Χριστιανικών πληθυσμών στην Τουρκία στις αρχές του περασμένου αιώνα. Η Thea Halo, ζωγράφος στο επάγγελμα, βρέθηκε, προ ημερών στην περιοχή μας και μας μίλησε για την μαρτυρική πορεία της Σάνο, η οποία σε ηλικία 9 ετών ξεριζώθηκε από τον Πόντο και ήταν η μόνη από την οικογένειά της που σώθηκε και την μετέπειτα μετάλλαξή της από μια αθώα παιδούλα σε μια στοργική μητέρα και αποφασιστική γυναίκα της Νέας Υόρκης του 20ου αιώνα.

Γιατί γράψατε αυτό το βιβλίο;

Το βιβλίο αυτό ήθελε να το γράψει πάντα η μητέρα μου. Η οποία όμως επειδή δεν ήξερε να γράφει, δεν το έγραψε ποτέ. Ανέλαβα να το γράψω εγώ για εκείνη. Ήταν μια οφειλή, μια υποχρέωση που ένιωθα.

Τι την ενδιέφερε περισσότερο να γίνει γνωστό, από αυτή την τραγική ιστορία της γενοκτονίας των Αρμενίων;

Ήθελε να πει στους αναγνώστες ότι είχαν μια πολύ όμορφη ζωή την οποία στερήθηκαν. Ήθελε να κάνει γνωστό ότι στάλθηκαν χιλιάδες οικογένειες να πεθάνουν μέσα στην ερημιά. Αυτό προσπάθησα να το δώσω κι εγώ.

Πόσο εύκολο ή δύσκολο ήταν να γράψετε για ένα θέμα που η Τουρκία επί 90 και πλέον χρόνια αρνείται ότι υπάρχει;

Δεν με ενδιαφέρει τι κάνουν οι άλλοι, κάνω αυτό που θέλω να κάνω εγώ. Δεν με ενδιέφερε καθόλου τι ήθελε η Τουρκία.

Το γεγονός ότι ήταν αληθινή ιστορία σας «δέσμευε»; Περιορίζατε το μυθιστορηματικό στοιχείο που θα θέλατε να δώσετε σε ένα βιβλίο;

Όλα όσα έγραψα ήταν όλα εκείνα που μου είπε η μητέρά μου. Τα μόνο που πρόσθεσα ήταν η ατμόσφαιρα. Τα γεγονότα είναι πραγματικά, η πλοκή είναι αληθινή. Ως συγγραφέας πρόσθεσα την «ατμόσφαιρα».

Πώς τα βιώνετε εσείς αυτά τα γεγονότα;

Γράφοντας ήρθα όσο πιο πολύ κοντά μπορούσα να έρθω σ΄ αυτά τα γεγονότα.

Τι σας πληγώνει περισσότερο;

Είναι δύσκολη ερώτηση γιατί υπάρχουν πολλά τραγικά γεγονότα. Ίσως, το ότι η γιαγιά μου αναγκάστηκε να δώσει την μητέρα μου σε μια άλλη γυναίκα να την μεγαλώσει, για να σώσει και τη ζωή της από βέβαιο θάνατο.

Γιατί είναι σημαντική αυτή η αναγνώριση;

Γιατί, όταν διαπράττονται γενοκτονίες και δεν αναγνωρίζονται, αυτό δίνει το «πάτημα» σε άλλες κυβερνήσεις να προχωρήσουν στα ίδια φρικτά εγκλήματα και να μην τιμωρούνται γι’ αυτά.

Την ανθρωπότητα τι την προστατεύει από τη βαρβαρότητα;

Είναι ένα μεγάλο θέμα αυτό. Όλοι οι άνθρωποι θα έπρεπε να μην βλέπουμε τι κάνουν οι κυβερνήσεις, κάθε κυβέρνηση έχει τη στρατηγική και τους στόχους της. Εμείς οι άνθρωποι, θα έπρεπε να μην επιτρέπουμε αυτά τα τραγικά πράγματα να γίνονται. Υπάρχουν κυβερνήσεις που επιτρέπουν τις γενοκτονίες να γίνονται γιατί έτσι εξυπηρετούνται τα συμφέροντά τους.

Ποιο είναι το πιο θετικό σχόλιο που εισπράξατε και ποιο το πιο αρνητικό όταν κυκλοφόρησε το βιβλίο σας;

Ήταν όλα σχεδόν θετικά. Τα λίγα αρνητικά προερχόταν από Τούρκους, που δεν είχαν διαβάσει το βιβλίο, αλλά άκουσαν άλλους να το σχολιάζουν. Ένας Τούρκος που διάβασε το βιβλίο το βαθμολόγησε με άριστα σε μια βαθμολόγηση που υπάρχει στο Internet. Απλά είπε ότι, ίσως, τα πράγματα να μην έγιναν έτσι.

Τι θα προτρέπατε στη σημερινή τουρκική κυβέρνηση σχετικά με την υπόθεση της αναγνώρισης των γενοκτονιών;

Η Τουρκία προσπαθεί να εισέλθει στην Ε.Ε. οι κινήσεις και οι προσπάθειες που κάνει δεν μπορεί να βασίζονται σε ψέματα και ανακρίβειες. Μοιάζει η προσπάθεια αυτή σαν να φυτεύεις ένα δένδρο στην έρημο και να μην το ποτίζεις, το δένδρο αυτό δεν θα ευδοκιμήσει. Δεν θα ευδοκιμήσει η προσπάθεια της Τουρκίας να γίνει μέλος της Ε.Ε., εάν δεν αποδεχθεί και δεν αναγνωρίσει αυτές τις βιαιότητες που έχει διαπράξει. Όπως επίσης, δεν θα γίνει μέλος της Ε.Ε. αν συνεχίσει να υφίσταται η τουρκική κατοχή στην Κύπρο.

Ο Ορχάν Παμούκ εγκατέλειψε την Τουρκία επειδή φοβήθηκε για την ίδια του τη ζωή, όπως γράφτηκε. Εσείς νιώσατε φόβο; Πώς νικήσατε τον φόβο σας και προβήκατε στην συγγραφή και στην έκδοση του βιβλίου σας;

Δεν φοβήθηκα στιγμή. Ποτέ δεν φοβάμαι τους Τούρκους. Όταν έγραψα το βιβλίο το έστειλα σε Τούρκους δημοσιογράφους, συμφώνησαν με όσα γράφω, δεν βρήκαν κάτι αρνητικό. Δεν έγραψα τίποτα αρνητικό, έγραψα την αλήθεια, έτσι όπως την βίωσε η μητέρα μου.

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.