Η Θρακη του Εικοσιενα
Στην Επανάσταση του 1821, λόγω εδαφολογικών συνθηκών και γειτνιάσεως με την πόλη, δεν ήταν δυνατόν να έχει συμμετοχή η Θράκη. Παρ’ όλα αυτά είναι πολλοί οι Θρακιώτες που είχαν ενεργό συμμετοχή στον Αγώνα. Από τα επιφανέστερα στελέχη της Φιλικής Εταιρείας ήσαν ο Κομιζόπουλος από τη Φιλιππούπολη και οι Κυριάκος και Σταμάτιος Κουμπάρης από τη Μεσημβρία. Δεκάδες Θράκες πολέμησαν στο στρατό του Αλεξάνδρου Υψηλάντη. Δεκάδες ναυτικοί με τα πλοία τους από την Αίνο έλαβαν μέρος στο ναυτικό αγώνα.
Οι Θρακιώτες λοιπόν συμμετείχαν στον Ιερό Λόχο του Αλέξανδρου Υψηλάντη. Συμμετείχαν δε σε τοπικά επαναστατικά κινήματα από τις πόλεις Στενήμαχο, Αδριανούπολη, Σουφλί, Μάλγαρα, Σωζόπολη, Αγχίαλο, Μεσημβρία, Μάκρη, Σαμοθράκη, Μαρώνεια, Κεσσάνη, Αίνο. Γνωστότεροι αγωνιστές της περιόδου ο Καπετάν Χατζή Αντώνιος Βισβίζης και η γυναίκα του Δόμνα Βισβίζη από τον Αίνο.
Στα δύσκολα χρόνια της Τουρκοκρατίας, έχουμε κοντά στην οικονομική και πολιτιστική ακμή, και έκφραση του αντιστασιακού πνεύματος, επαναστατικές πράξεις, αιματοχυσiες. Το αντιστασιακό πνεύμα του λαού στα σκληρά αυτά χρόνια ανδρώνεται. Μετά τους τρεις πρώτους αιώνες εξαθλίωσης και ερήμωσης της περιοχής έχουμε μια ακμή σημαντική. Οι Θρακιώτες αναγκάζονται να ανεβούν στα βουνά ή να κατεβούν σε παραλίες και έτσι αναπτύσσεται η γεωργία, η κτηνοτροφία και η ναυτιλία. Το 70% των κατοίκων ασχολούνται με τη γεωργία. Με την κοινοτική οργάνωση και την αυτοκυβέρνηση των πόλεων της Θράκης, με τη δημιουργία των επαγγελματικών ενώσεων κατορθώνουν να χειραφετηθούν και να δημιουργήσουν εθνική συνείδηση, τρέφοντας ελπίδες για την ελευθέρια. Οι έμποροι, οι ναυτικοί, οι πραματευτάδες μεταφέρουν τις ιδέες του διαφωτισμού και γνωστοποιούν τις νίκες του αγγλικού και γαλλικού λαού για την εγκαθίδρυση της αστικής δημοκρατίας.
Κλέφτικα τραγούδια μας μιλούν για μια άλλη ηρωική σελίδα της τουρκοκρατίας στη Θράκη. Γιατί κλέφτες και αρματολοί, παρά τους μεγάλους κινδύνους, έχουν κατακλύσει από τα τέλη του 17ου αιώνα τη Ροδόπη και τον Αίμο ως τον Νέστο.
Πολλά επαναστατικά κινήματα εκδηλώνονται σε χωριά και πόλεις της Θράκης από το 1596 κιόλας. Ο αρχιμανδρίτης Θεόκλητος Πολυείδης από την Αδριανούπολη γυρνά στο 18ο αιώνα την Ευρώπη και κάνει εράνους για τον αγώνα. Ο ίδιος κυκλοφορεί και το βιβλίο με τους χρησμούς του “Αγαθάγγελου” που έπαιξαν τόσο ρόλο στην ψυχολογική προετοιμασία για τον αγώνα του 1821. Ο αγώνας του 1821 ήταν πανεθνικός και παλλαϊκός. Πρωτοπορία στον αγώνα ήταν οι φιλικοί που με το συνωμοτισμό και τη μεθοδικότητα προετοίμασαν το μεγάλo ξεσηκωμό. Κοντά στους 3 πρωτεργάτες της φιλικής 4ος ήταν ένας Θρακιώτης, ο Αντώνης Κομιζόπουλος. Εκτός από αυτόν είναι γνωστά και αρκετά άλλα ονόματα φιλικών.
Τo 1818 μάλιστα ο Φαρμάκης αναλαμβάνει από τη Φιλική Εταιρία να γυρίσει τη Θράκη και τη Μακεδονία, για να μυήσει ντόπιους στο μεγάλo σχέδιο. Απ’ ό,τι φαίνεται από πολλά κείμενα, μέσα στα σχέδια της Φιλικής Εταιρίας, βάσει των οποίων στην αρχή προχώρησε ο αγώνας, και η Θράκη θα συμμετείχε στην επανάσταση.
Έτσι στις μάχες που έγιναν στις αρχές του 1821 στις Παραδουνάβιες ηγεμoνίες πήραν μέρος πολλοί Θρακιώτες και μάλιστα διακρίθηκαν στον ιερό τους αγώνα.
Όλη η επαναστατική αναταραχή στη Θράκη και βορειότερα στις παραδουνάβιες ηγεμονίες, είχαν ως αποτέλεσμα ο Σουλτάνoς να κρατήσει πολλά και γυμνασμένα στρατεύματα σε αυτές τις περιοχές.
Αυτό για τη Θράκη, βέβαια, είχε ως αποτέλεσμα την ευκολότερη καταστολή εδώ των επαναστατικών κινήσεων, ενώ για την νότια Ελλάδα ήταν σαφώς ευεργετικό.
Η επανάσταση στη Θράκη
Αρχές Μαρτίου 1821 ετοιμάζεται επανάσταση στη Θράκη. Διαρρέει όμως το μυστικό και οι Τούρκοι κατακτητές προχωρούν σε αντίποινα στη Σωζόπολη, Αίνο, Καλλίπολη, Σαμοθράκη, Λάβαρα.
Στις 17 Απρίλη κηρύσσεται επανάσταση στην Σωζόπολη από το Μητροπολίτη Παίσιο με αρχηγό το Δημητράκη Βάρη.
Οι δυνάμεις των Θρακιωτών πολιορκούνται από το Χουσείν Πασά στη θέση Κιουπκιοϊ και… «Μια χούφτα άνθρωποι σώθηκαν από το χαλασμό».
Ακολουθεί καταστροφή της Σωζόπολης στις 15 Απρίλη. Ο Παϊσιος (επειδή δεν αποκηρύσσει την επανάσταση) απαγχονίζεται. Στο διάστημα Απρίλη-Μάη 1821 γίνονται σε πολλές γωνιές της Θράκης επαναστατικές κινήσεις με βάση σχέδιο, που φαίνεται ότι είχε εκπονήσει η Φιλική Εταιρία.
Οι ήρωες της Θράκης
Απλοί πολίτες, πλήθος, πρόκριτοι πολλοί, ο Πατριάρχης Κύριλλος ο Στ’ που ζούσε στην Αδριανούπολη και άλλοι Μητροπολίτες της περιοχής είναι τα θύματα των εξαγριωμένων κατακτητών.
Αναφέρουμε και τον επίσκοπο Κωνστάντιο Μαρωνείας, που το Μάη του 1821 στο Άγιο Όρος ευλογεί τα όπλα του Εμμανουήλ Παπά.
Όμως και στον κατά θάλασσα αγώνα οι Θρακιώτες είχαν σημαντική συμμετοχή. Το κύριο βάρος το σήκωσαν οι κάτοικοι Αίνου που στο 1821 διέθεταν 300 καράβια. Αναφέρουμε το Στρατή Σκόρδο, Γιάννη Καραβέλα, Λευτέρη Παλιό, Σαράντο Παπίνη, τους Κουτάβους που με τα καράβια τους αγωνίστηκαν σε όλες τις ναυμαχίες που έγιναν στη διάρκεια του αγώνα.
Ξεχωρίζει η οικογένεια Βισβίζη που με το μπρίκι τους, την «Καλομοίρα», πρόσφεραν τα πάντα στον Ιερό σκοπό, πρώτα ο Αντώνης Βισβίζης κι όταν σκοτώνεται, η γυναίκα του Δόμνα Βισβίζη, η καπετάνισσα της Θράκης.
Αναφέρουμε και μια ακόμη γυναίκα που πρόσφερε πολλά στον αγώνα τη Σαραφοπούλα Μαριγώ, πλούσια και μορφωμένη, μέλος της φιλικής που ήταν κατάσκοπος στα εχθρικά στρατεύματα.
Ξεχωριστά αναφέρουμε τον Κάρπο Παπαδόπουλο που 4 χρόνια ήταν συναγωνιστής του Ανδρούτσου και αγωνίστηκε για τα δίκαια του λαού, αντίθετα σε κάθε εμπόδιο. Έγραψε μάλιστα και βιβλία για τον αγώνα, όπου δείχνει τις αδικίες που έγιναν σε βάρος των λαϊκών αγωνιστών. Ο Κάρπος Παπαδόπουλος αποκαλύπτει όλες τις πλεκτάνες ενάντια στον Ανδρούτσο και το Βαρνακιώτη. Πεθαίνει πάμφτωχος το 1866 στο Μεσολόγγι.
Και η Ξάνθη κοντά στους άλλους Θρακιώτες συμμετείχε στον αγώνα του 1821. Ξέρουμε ότι από το 180 αιώνα υπάρχουν κλέφτες στα βουνά της περιοχής μας. Τα 1794 γίνεται επιδρομή στα Άβδηρα και αμύνονται ηρωικά οι κάτοικοι. Η περιοχή μας στις αρχές του 1800 δέχεται καταπιέσεις και τρομοκρατικές ενέργειες. Την περίοδο κείνη η περιοχή ακμάζει χάρη στoν καπνό.
Αναφέρεται επώνυμα στον αγώνα του 1821 ο Καπετάν Γιώργης Δημητρίου ο Ξάνθιος που τον Σεπτέμβρη του 1824 ήταν επικεφαλής 49 στρατιωτών στη φρουρά της , Ύδρας.
Η Ξάνθη έγινε επίσης καταφύγιο για πρόσφυγες περιοχών της Βόρειας Ελλάδας στα χρόνια της Επανάστασης.
Ο αγώνας του 1821 για την υπόλοιπη Ελλάδα είχε ως αποτέλεσμα τη λειψή – έστω – ελευθέρια. για τη Θράκη όμως σήμαινε περισσότερη σκλαβιά και τρομοκρατία, γιατί η συμμετοχή στο 1821 βάρυνε στη συμπεριφορά των κατακτητών απέναντι στους Θρακιώτες όλo τo 19ο αιώνα.
Η Θράκη πάντως, κατά τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα του 1821, πλήρωσε βαρύ τίμημα σε αντίποινα. Χαρακτηριστικό ότι τον Σεπτέμβριο του 1821 ο οθωμανικός στόλος κατέστρεψε ολοσχερώς τη Σαμοθράκη και εξανδραπόδισε τους κατοίκους της.
Το ζεύγος Βισβίζη
Η Δόμνα Βισβίζη γεννήθηκε στον Αίνο της Θράκης το 1783.Παντρεύτηκε τον Αντώνιο (Χατζη-Αντώνη), πλούσιο πλοίαρχο και εφοπλιστή από τον Αίνο. Ο καπετάν Βισβίζης, γενναίος και ενθουσιώδης πατριώτης, μυήθηκε νωρίς στη Φιλική Εταιρία και προσέφερε πολλά χρήματα για την Επανάσταση. Συμμετείχε σε αρκετές ναυμαχίες μαζί με τη Δόμνα και τα πέντε παιδιά τους. Το πλοίο τους ήταν η «Καλομοίρα» με 140 άντρες και 16 κανόνια. Όταν ο άντρας της έπεσε νεκρός σε μια εκστρατεία στην Αγία Μαρίνα, η Δόμνα με θάρρος ανέλαβε τη διακυβέρνηση της «Καλομοίρας» και εξακολούθησε τον αγώνα. Η γενναία καπετάνισσα επί τρία χρόνια συμμετείχε σε εκστρατείες με το πλοίο της και ύστερα δώρισε την «Καλομοίρα» στο κράτος. Η Δόμνα έζησε δύσκολα χρόνια στην Ύδρα και τη Σύρο, μαζί με τα παιδιά της. Πέθανε το 1850.
Πηγές: Σαράντος Καργάκος, Θανάσης Μουσόπουλος, Αντώνης Ρούσσης
Επιμέλεια: Α.Χ.
Στην επανάσταση του 1821, υπάρχουν πολλά και μεγάλα αναστήματα και γενναιότητας, ηρώων και ηρωϊδων.
Aνάμεσά τους και οι μορφές του Αντώνη Βισβίζη, καπετάνιου από την Αίνο και της γυναίκας του, καπετάνισσας Δόμνας Βισβίζη στους οποίους οφείλονται οι πολλές σελίδες της ιστορίας της Θράκης, για τη συμμετοχή της στον απελευθερωτικό αγώνα του Έθνους. Και τούτο αφ’ ενός στην δράση των δύο αυτών ηρώων και δεύτερο στο γεγονός ότι επέζησε η Δόμνα με τα παιδιά της και τιμήθηκε από το κράτος που ελευθερώθηκε και σχηματίσθηκε φάκελος στα αρχεία του κράτους με τη δράση τους.
Ο Καπετάν Αντώνης Βισβίζης
Ο Χατζή-Αντώνης Βισβίζης από την Αίνο ήταν πλοίαρχος και όπως γράφει η Σωτηρία Αλιμπέρτη στο βιβλίο της: “Ηρωϊδες της Ελληνικής Επαναστάσεως” ήταν ο ίδιος και πλοιοκτήτης. Για τον Βισβίζη υπάρχει η πληροφορία που λέει ότι πολύ νωρίς μυήθηκε στην Φιλική Εταιρεία. Αναφέρεται μάλιστα ότι έγινε μέλος της Εταιρείας στις 15 Μαρτίου 1821. Σύμφωνα με τον Χ.Στανισόπουλο συγγραφέα του τετράτομου έργου: “Λεξικό της Ελληνικής Επαναστάσεως”, παντρεύτηκε στα 1808, με την συμπατριώτισσά του Δόμνα, που καταγόταν και αυτή από πλούσια οικογένεια και απέκτησαν πέντε παιδιά. Ο καπετάν Αντώνης βοηθούσε με χρήματα τους σκοπούς της Φιλικής Εταιρείας, μάλιστα υπάρχει η μαρτυρία που λέγει, ότι σε παράπονα που του έκανε η Δόμνα η γυναίκα του, για το σκόρπισμα του οικογενειακού χρήματος, αυτός της απάντησε: “Τα δίνω όλα για να χτιστεί το χρυσό παλάτι της Ελευθερίας”.
Τα λόγια αυτά του καπετάνιου μας θυμίζουν μια παράδοση πολλών αιώνων λεβεντιάς της Θρακικής γης, που τον γέννησε.
Η Αίνος απ’ την Ομηρική εποχή είναι μια ναυτική πολιτεία και στο διάβα των αιώνων είχε αναπτύξει ακμαιότατο το ελληνικό φρόνημα, σφιχτοδεμένο πάντοτε με την ναυτική ελληνική δραστηριότητα.
Η οικογένεια Βισβίζη μπαίνει στον αγώνα
Μια μέρα έφθασε στα ακρογιάλια της Θράκης το φύσημα του ανέμου, που μιλούσε για τον ξεσηκωμό… Λίγες μέρες αργότερα, όπως γράφει ο Σ. Τρικούπης στην ιστορία του, τα χαράματα στις 2 Μαϊου 1821, τέσσερα Ψαριανά πλοία με αρχηγό τον καπετάνιο Γιαννίτση, έπλευσαν στην Αίνο. Άλλοι ιστορικοί λέγουν ότι τα πλοία έπλευσαν στην Ίμβρο. Εκεί υπήρχε φρούριο τουρκικό το οποίο άρχισε να βoμβαρδίςει ο Γιαννίτσης. Την νύχτα έκαναν απόβαση και κατάφεραν να πάρουν 24 κανόνια τα οποία στην συνέχεια τα μετέφεραν στα Ψαρά.
Σύμφωνα με τον Τρικούπη το φρούριο βρισκόταν σε νησίδα κοντά στο μυχό του κόλπου και οι Ψαριανοί κατάφεραν να μεταφέρουν στην πατρίδα τους 23 κανόνια και 2 βομβοβόλους,
Ο Μικές Δούκας στο έργο του “Άλωσις των Ψαρών” γράφει ότι το φρούριο λεγόταν Ίμβριζε και ότι οι Ψαριανοί κυρίευσαν 24 κανόνια.
Ο καπετάν Βισβίζης μετά από αυτά τα ευχάριστα επαναστατικά γεγονότα, γεμάτoς χαρά και με δάκρυα συγκίνησης, ετoιμάζει την οικογένεια για τον μεγάλο αγώνα. Συγκεντρώνει όλα τα μετρητά, τα εικονίσματα και διάφορα άλλα αντικείμενα αξίας, μπαίνoυν στο πλοίο τους και πηγαίνουν να συναντήσουν τους Ψαριανούς, άφησε την ιδιαίτερα πατρίδα του, μαζί με το σπίτι του και τα κτήματά του χωρίς δεύτερη κουβέντα.
Ήταν και η στερνή φορά που τα είδαν και αυτός και η γυναίκα του.
Το πλοίο του καπετάν Βισβίζη oνoμάζεται “Kαλoμoίρα” και ήταν ένα όμoρφo μπρίκι με 16 κανόνια και 160 άνδρες πλήρωμα. Το πλοίο διέθετε κάτι σπάνιο για την εποχή του, μια μεγάλη αίθουσα (σάλα) που σ’ αυτήν θα γίνουν πολλές συζητήσεις και συνεδριάσεις του Αρείου Πάγου. Αρκετές φορές σε αυτά τα συμβούλια, θα μετέχoυν ο Οδυσσέας Ανδρούτσος και ο Νικηταράς.
Το μπρίκι του Βισβίζη φέρει τους μεγάλoυς πόθους και τον ενθoυσιασμό του πλοιάρχου του, κάμνει πανιά και τρέχει στα πελάγη και τα παράλια της αγωνιζόμενης Ελλάδος. Το πλοίο στους καταλόγους του Ελληνικού στόλου, τον καιρό του Αγώνα γράφεται ως εξής: Μοίρα α’: 18 Υδραϊκά, 2 Σπετσιώτικα, 27 Ψαριανά, εν Λίμνιου και εν της Αίνου. Εδώ πρέπει να αναφέρoυμε και τον καπετάν Σταυρή, που ήταν ο υπαρχηγός της “Καλομοίρας”.
Το πλοίο του Βισβίζη θα πάρει το βάπτισμα του πυρός έξω από το κάστρο της Ίμβρου και εκεί θα συναντήσει τον Γιαννίτση με τα Ψαριανά και τον Γ. Σκανδάλη με τα Σπετσιωτικά καράβια και όλοι μαζί, θα τραβήξουν για τον Θερμαϊκό.
Πρέπει να βοηθήσουν την επανάσταση στα μέρη της Χαλκιδικής. Το πλοίο της οικογένειας θα λάβει επίσης μέρος και στην αιχμαλωσία δύο τουρκικών καραβιών (ενός μπρικιού και μιας γαζιώτας).
Αμέσως μετά την αποτυχία της επανάστασης στην Χαλκιδική, ο καπετάν Βισβίζης, θα πλεύσει στα παράλια του Αγίου Ώρους.
Από εκεί θα παραλάβει τον Σερραίο αρχηγό των Μακεδόνων επαναστατών Εμμανουήλ Παπά, που βρισκόταν σε πολύ δύσκολη θέση, λόγω του ερχομού του σατράπη της Θεσσαλονίκης Αβδουλαβούλ, Ο Παπάς πεθαίνει πάνω στο καράβι και ο καπετάν Βισβίζης φέρνει τον νεκρό Μακεδόνα Αγωνιστή στην Ύδρα.
Στο νησί έρχεται σε συνεννόηση με τις αρχές και τοποθετείται κάτω απ’ τις διαταγές της επαναστατημένης κυβέρνησης. Aμέσως παίρνει την εντολή να πλεύσει στο Βόλο και στο Τρίκερι.
Όταν φθάνει στον προορισμό του μπαίνει επικεφαλής στολίσκου 30 πλοίων (κυρίως ιστιοφόρων) και πλέει προς τον Ευβοίκό κόλπο. Πρέπει να βοηθήσει τον αγώνα από την θάλασσα στην εκστρατεία του Δημητρίου Υψηλάντη και του Οδυσσέα Ανδρούτσου στην περιοχή της Ανατολικής Ελλάδας στις αρχές του 1822.
Ο θάνατος του Καπετάν Βισβίζη
«Σημαντική και καθοριστική ήταν η συμβολή του καπετάν Αντώνη στις μάχες που δόθηκαν στην Στυλίδα και Αγ.Μαρίνα, όπου συμμετείχαν οι Οδυσσέας Ανδρούτσος, Νικηταράς, Δυοβουνιώτης, Ζαφειρόπουλος, Κοντογιάννης, Σκαλτσάς και Πανουργιάς. Βάσει σχεδίου ο Οδυσσέας, ο Νικηταράς και ο Δυοβουνιώτης διέπλευσαν τον Μαλιακό κόλπο με το πλοίο του Βισβίζη και αποβιβάσθηκαν στην Αγ.Μαρίνα. Μαζί τους ο καπετάν Αντώνης κατέβασε 2 κανόνια και 12 πυροβολιτές. Άρχισε δε αμέσως ο κανονιοβολισμός του εχθρού και από το πλοίο και από την ξηρά. Τα εύστοχα βλήματα του πλοίου διέλυσαν το εχθρικό στράτευμα.
Κατά τη διάρκεια της μάχης ο γενναίος Βισβίζης έπεσε νεκρός. Μυστηριώδης έμεινε ο θάνατος του Βισβίζη. Κάποιοι λένε ότι προήλθε από συμφόρηση, ενώ άλλοι υποστηρίζουν ότι ο Βισβίζης δολοφονήθηκε κατά την ώρα της μαχης.
Λέγεται ότι οι δύο Αρεοπαγίτες, οι οποίοι παρακολουθούσαν την εκστρατεία πάνω από το μπρίκι του καπετάν Αντώνη, μισούσαν θανάσιμα και ταυτόχρονα φοβόντουσαν τον Οδυσσέα Ανδρούτσο. Έτσι απεφάσισαν να του στήσουν παγίδα πάνω στο μπρίκι του καπετάν Αντώνη και να τον εξολοθρεύσουν.
Τόλμησαν μάλιστα να προτείνουν και την συμμετοχή του καπετάν Αντώνη στα δόλια σχέδιά τους, αλλά η Θρακική καρδιά του Βισβίζη απέκρουσε με αγανάκτηση την πρότασή τους, ως άνανδρη και ανίερη.
Φοβήθηκαν τότε οι αρεοπαγίτες, μήπως ο Βισβίζης φανερώσει τα σχέδιά τους στον Οδυσσέα, έτσι ανέθεσαν σε έμπιστο άνθρωπό τους να δολοφονήσει τον Βισβίζη κατά την ώρα της μάχης όπως και έγινε.
Η γυναίκα του Δόμνα Βισβίζη, πίεσε στην ψυχή της την οδύνη και χωρίς να χάσει το θάρρος της, διέταξε να μεταφερθεί ο νεκρός στο αμπάρι του σκάφους. ανέλαβε δε αυτή την διακυβέρνηση του πλοίου, εξακολούθησε τον αγώνα, κατανικώντας τoν σπαραγμό της καρδιάς της.
Την επoμένη μετά την μεταφoρά του στρατεύματος απ’ την Αγία -Μαρίνα, το μπρίκι της Δόμνας έπλευσε στην Λιθάδα της Εύβοιας, όπου μέσα σε γενικό πένθος κηδεύθηκε ο γενναίος πρόμαχoς της Ελευθερίας Αντώνιος Βισβίζης από την Αίνο.
Τάφηκε πίσω απ’ το ιερό της εκκλησίας των Αγίων Αναργύρων.
Η στοργική σύζυγός του δεν τον ξέχασε ποτέ!
Δόμνα Βισβίζη…
… Άνδρας της από το 1808 ο Χατζηαντώνης Βισβίζης, καραβοκύρης και καπετάνιος, Αινίτης και αυτός, και μάλιστα Φιλικός Εταίρος. Όταν στις 23 Μαρτίου 1821 ο Χατζαντώνης αρμάτωσε το καλύτερο από τα καράβια του, την «Καλομοίρα», ένα μπρίκι χτισμένο στην Οδησσό με 140 ναύτες, και ξεκίνησε για τον Αγώνα, μπαίνοντας στη δούλεψη του Γένους, εκείνη τον ακολούθησε παίρνοντας μαζί τα πέντε παιδιά τους, παρατώντας πατρίδα και ακίνητη περιουσία. Του συμπαραστέκεται, συμπορεύεται και συμπολεμά σε όλες τις ναυμαχίες του. Ως τη μοιραία εκείνη στιγμή (21 Ιουλίου 1822) και στην πιο κρίσιμη φάση της πολιορκίας του Ευρίπου, που ο γενναίος Βισβίζης πέθανε με αινιγματικό τρόπο, αφού διέθεσε όλη του την περιουσία, προσφέροντας στην πατρίδα και το πολυτιμότερο αγαθό που είχε, τη ζωή του, υπέρτατη προσφορά στο υπέρτατο καθήκον.
Και τότε «θα περίμενε κανείς» γράφει ο αείμνηστος Αδαμάντιος Ταμβακίδης (φιλόλογος Γυμνασιάρχης και Διευθυντής της Παιδ. Ακαδημίας Αλεξ/πολης) να αποσυρθεί πια το τολμηρό μπρίκι για να πάει να κλάψει το νεκρό καπετάνιο του αλλά αν ο καπετάνιος απέθανε το καράβι δεν έμεινε ακυβέρνητο. Τούτη την κρίσιμη στιγμή η τολμηρή Θρακιώτισσα, γνήσια Ελληνίδα, πετιέται δίπλα από τον νεκρό. Στέκεται ορθή στο τιμόνι, της «Καλομοίρας» παίρνει στα χέρια της την τύχη του καραβιού και των ναυτών, γιατί βλέπει πως δεν έχει καιρό να χάνει κλαίοντας τον άνδρα της. Διατάσσει αμέσως να μεταφέρουν το νεκρό σώμα του στο αμπάρι για να τον κλάψουν τα παιδιά του και αυτή με τον υπαρχηγό του πλοίου Καπετάν Σταυρή συνεχίζει τον αγώνα έως την άλλη μέρα. Και όταν η μάχη κόπασε τότε αποσύρεται στη Λιβάδα της Εύβοιας να κλάψει, να ενταφιάσει τον άνδρα της στην Εκκλησία των Αγίων Αναργύρων, τον ήρωα από την Αίνο, που μένει ακόμη σκλάβα καρτερώντας ίσως τα άδηλα γυρίσματα των καιρών.
Τρία χρόνια η Δόμνα Βισβίζη διέσχιζε περήφανα τα Ελληνικά Πελάγη εξακολουθεί να αγωνίζεται αψηφώντας τους κινδύνους και ξοδεύει όλη την περιουσία της για τον αγώνα, για τη λευτεριά. Οι ηρωισμοί της, εφάμιλλοι της Μπουμπουλίνας και της Μαντώς Μαυρογένους, της Τζαβέλαινας και άλλων ηρωίδων που μας αποκαλύπτονται μοναδικής, σπάνιας γενναιότητας γυναικείες μορφές, και μας εντυπωσιάζουν την ανέδειξαν άξια σύζυγο γενναίου καπετάνιου. Καύχημα και σέμνωμα των ελληνίδων της μαρτυρικής Θράκης τις οποίες εκπροσωπούσε.
Φύση προνομιούχα σε αρετή και τόλμη και συγκρατημένη σε προσωπικότητα, επιβλητική, προκαλούσε το θαυμασμό και ενέπνεε συγχρόνως το σεβασμό και την εμπιστοσύνη όχι μόνο στους ναύτες και στους απλούς στρατιώτες αλλά και στους αρχηγούς τους. Δίκαια την υμνεί η λαϊκή μούσα της Θράκης με το δημοτικό τραγούδι που ιστορεί τη δράση της.
Πουλάκι πόθεν έρχεσαι, πουλάκι γι’ αποκρίσου.
Μην είδες και μην άκουσες για την κυρά-Δομνίτσα
την όμορφη, τη δυνατή, την αρχικαπετάνα
που χει καράβι ατίμητο το πρώτο μες στα πρώτα
καράβι που πολέμησε στης Ίμβρος το μπουγάζι;
Και το πουλάκι στάθηκε και το πουλάκι λέει :
την είδα την απάντησα σιμά στο Αγιονόρος.
Τρεις μέρες επολέμαγε με δυο χιλιάδες Τούρκους
καράβια ‘δω, καράβια ‘κει, καράβια παραπέρα
και τούτη σαν τον αητό όρμαγε και χτυπούσε
δεξιά, ζερβά κι ανάστροφα κι ακόμα όπου βολούσε.
Κι άκουγες βόγγους δυνατούς και στεναγμούς μεγάλους
κι άκουγες κλάματα πικρά και κλάματα απαίσια
κι η θάλασσα εκοκκίνιζε σαν των Τουρκών τα φέσια».
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
