Η προληψη της χρησης ναρκωτικων: Μιλαμε ολοι για την ιδια προληψη;

Οι ανεπτυγμένες κοινωνίες βρίσκονται τις τελευταίες δεκαετίες αντιμέτωπες με το μείζον πρόβλημα των ναρκωτικών.

Το πρόβλημα αυτό έχει πλέον εισαχθεί και στη χώρα μας, και οι επιδημιολογικές έρευνες δείχνουν ότι η Ελλάδα δεν έχει τίποτε να «ζηλέψει» τις χώρες της Δυτικής Ευρώπης σε ό,τι αφορά την έκταση της χρήσης των ναρκωτικών.

Ποικίλες ήταν και είναι οι στρατηγικές οι οποίες επινοήθηκαν για την αντιμετώπιση του προβλήματος με κυρίαρχη εκείνη της καταστολής. Δυστυχώς οι μελέτες δείχνουν ότι η έκταση του προβλήματος αντί να ελαττώνεται, μεγεθύνεται σε βαθμό ανησυχητικό.

Τα τελευταία δέκα χρόνια δίνεται έμφαση στον τομέα της πρόληψης ακολουθώντας την κλασική άποψη ότι η πρόληψη είναι η καλύτερη θεραπεία. Άποψη αναμφισβήτητα σωστή η οποία όμως εγείρει ένα μείζον μεθοδολογικό ερώτημα: με ποιον τρόπο γίνεται η Πρόληψη; Όσο και αν φαίνεται απίστευτο υπάρχουν πολλές και ενίοτε αλληλοαναιρούμενες απόψεις για πως πρέπει να γίνεται η πρόληψη.

Δύο είναι τα κύρια σημεία στα οποία συνεχίζει να μην υπάρχει σε όλους η ορθή αντίληψη ως προς το τι σημαίνει πρόληψη:

1. Πρόληψη στον τομέα των εξαρτησιογόνων ουσιών δεν σημαίνει απλώς και μόνο ενημέρωση (υγειονομική διαφώτιση, κατά τον παλαιότερο όρο). Η ενημέρωση αυξάνει τα επίπεδα των γνώσεων, αλλά δεν συνεπάγεται και τροποποίηση των στάσεων και της συμπεριφοράς. Για παράδειγμα, τα όσα γνωρίζουμε σήμερα για τις ολέθριες συνέπειες του καπνού δεν έχουν εμποδίσει ούτε τους γιατρούς από το να καπνίζουν. Η πρόληψη, για να είναι αποτελεσματική, οφείλει να συμπληρώνει την πληροφόρηση με μια εκπαιδευτική διαδικασία που να συμβάλλει στη διαμόρφωση μιας πιο υπεύθυνης στάσης σε σχέση με τις επιλογές που κάνει το άτομο στη ζωή του.

Αυτό γίνεται με διάφορες σύγχρονες μεθόδους ενεργητικής μάθησης αλλά και με παράλληλα κοινωνικά μέτρα, όπως, για παράδειγμα, είναι αυτό του περιορισμού της διαφήμισης βλαβερών ουσιών όπως ο καπνός.

2. Πρόληψη δεν σημαίνει άμεσα αποτελέσματα στην αντιμετώπιση του προβλήματος. Αντίθετα, τα αποτελέσματα της πρόληψης είναι μακροπρόθεσμα. Η αλλαγή στάσεων και η διαμόρφωση της υπεύθυνης συμπεριφοράς δεν μπορεί να λάβει χώρα με πυροσβεστικού τύπου παρεμβάσεις. Χρειάζεται συνέχεια και συνέπεια στα προγράμματα μέχρι να φανούν τα πρώτα αποτελέσματα.

Θα ήταν όμως αφελές να παραγνωρίσουμε το γεγονός ότι η πρόληψη, έτσι όπως αυτή προσδιορίστηκε παραπάνω, από μόνη της δεν είναι επαρκής ώστε να αντιμετωπίσει ένα πρόβλημα με τόσες πολλές αιτιολογικές διαστάσεις και κοινωνικές προεκτάσεις.

Είναι προφανές ότι το ζήτημα των ναρκωτικών ξεπερνά κατά πολύ τους ορίζοντες των φορέων της πρόληψης και προσεγγίζει ποικίλους άλλους τομείς της επιστήμης της φιλοσοφίας αλλά και της ίδιας της κοινωνίας.

Σε τελική ανάλυση μας αφορά όλους. Ας συστρατευθούμε λοιπόν σε αυτή την προσπάθεια.

Γκάρο Εσαγιάν

Επιστημονικός Υπεύθυνος του Κέντρου Πρόληψης της Χρήστης Εξαρτησιογόνων Ουσιών Ν. Ροδόπης «ΟΡΦΕΑΣ»

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.