Η ουκρανικη κριση και ο «γορδιος δεσμος» της ρωσικης παρεμβασης
Κατηγορηματικός στην άποψη ότι η Ρωσία, με την επέμβασή της στην Κριμαία, παραβιάζει τους κανόνες και τις βασικές αρχές του διεθνούς δικαίου, εμφανίστηκε, μιλώντας στον «ΠτΘ» για τα γεγονότα των τελευταίων 24ωρων στην Ουκρανία, ο Ομότιμος Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου της Νομικής Σχολής του Δημοκριτείου, κ. Γρηγόριος- Ευάγγελος Καλαβρός. Επιπλέον, ο κ. Καλαβρός εμφανίστηκε επικριτικός απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καταλογίζοντάς τους ότι είναι κραυγαλέα απούσα από μια διεθνή διένεξη, που εξελίσσεται στην «αυλή» της, καθώς επίσης στην ελληνική προεδρία, για την οποία υποστήριξε ότι δεν ασκεί την πλήρη δικαιοδοσία της. Για το κατά πόσον η διένεξη μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας μπορεί προκαλέσει κινδύνους για την περιφερειακή και διεθνή ειρήνη και σταθερότητα, ο κ. Καλαβρός εκτίμησε ότι αυτό θα εξαρτηθεί από την εμπλοκή των μεγάλων δυνάμεων.
«Το δικαίωμα της στάθμευσης ρωσικών στρατευμάτων στην Κριμαία δεν τους επιτρέπει να ασκούν ένοπλη βία»
Εστιάζοντας στη νομική υπόσταση της εισβολής ρωσικών στρατευμάτων στην περιοχή της Κριμαίας, ο κ. Καλαβρός υπενθύμισε αρχικά ότι «η διεθνής σύμβαση, η οποία συνοδεύει τη δωρεά της Κριμαίας το 1954 στην Ουκρανία, προβλέπει τους όρους με τους οποίους ρωσικά στρατεύματα μπορούν να σταθμεύουν εκεί». «Αλλά το δικαίωμα της στάθμευσης με βάση τη συμφωνία του 1954», ξεκαθάρισε, «δεν τους επιτρέπει να ασκούν ένοπλη βία». «Δεν έχει σημασία ότι δεν έπεσε σφαίρα», διευκρίνισε, «σημασία έχει ότι εμφανώς ασκούν ένοπλη βία». «Επομένως, κατά το διεθνές δίκαιο», διαπίστωσε, «αυτή τη στιγμή η Ρωσία είναι δύναμη κατοχής, με ό,τι αυτό συνεπάγεται».
«Βασική αρχή του διεθνούς δικαίου είναι ο σεβασμός των συνόρων»
Ο κ. Καλαβρός δεν έκρυψε τον προβληματισμό, που αναγείρουν τα τελευταία γεγονότα, αναφορικά με τη διατήρηση της διεθνούς σταθερότητας και της διεθνούς ειρήνης. Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, «αλίμονο αν φτάσουμε στο σημείο μία χώρα επειδή αισθάνεται κάποιου είδους συγγένεια- γλωσσική, εθνοτική, πολιτιστική ή άλλη- με μια πληθυσμιακή ομάδα μίας άλλης χώρας ή επειδή ανησυχεί διότι κάποια πολιτειακή ή πολιτική μεταβολή ενδέχεται να επηρεάσει το status αυτής της πληθυσμιακής ομάδας, να έχει το δικαίωμα να παραβιάζει τα σύνορα και να καθίσταται δύναμη κατοχής». «Βασική αρχή του διεθνούς δικαίου είναι ο σεβασμός των συνόρων», υπενθύμισε, επισημαίνοντας ότι «πρέπει να συμφωνήσουμε ότι βασικές αρχές του διεθνούς δικαίου πρέπει να γίνονται σεβαστές σε οποιαδήποτε συνθήκη».
«Μονομερής επέμβαση δεν είναι νοητή ούτε με το ισχύον διεθνές δίκαιο, ούτε με το υπό διαμόρφωση έθιμο μονομερούς επέμβασης για ανθρωπιστικούς λόγους»
Το ερώτημα που ανακύπτει σε περιπτώσεις, όπως αυτή της διένεξης μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας, είναι αν το διεθνές δίκαιο υποκαθίσταται στην πράξη από τον κανόνα του «δικαίου του ισχυρού». «Έχει υποστηριχτεί από τη λεγόμενη Σχολή του Γέιλ ότι αποτελεί πηγή του δικαίου η ισχύς», σημείωσε ο κ. Καλαβρός, «αλλά αυτή η θεωρία νομίζω ότι είναι εξαιρετικά επικίνδυνη, γιατί θέτει σε αμφισβήτηση το θεμέλιο του διεθνούς δικαίου, δημιουργώντας τεράστιους κινδύνους για τη διεθνή και την περιφερειακή ειρήνη». «Βεβαίως τείνει να δημιουργηθεί διεθνές έθιμο το δικαίωμα σε μονομερή επέμβαση», επισήμανε, «μετά όμως από απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας ή σε περίπτωση, που για ευνόητους λόγους δεν καθίσταται δυνατόν να ληφθεί απόφαση από το Συμβούλιο Ασφαλείας, λόγω του δικαιώματος της αρνησικυρίας των μονίμων μελών, με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης και μόνο για ανθρωπιστικούς λόγους». «Η αρχή αυτή έγινε δεκτή στο παρελθόν στην περίπτωση της Ρουάντα και στην περίπτωση του Αφγανιστάν», εξήγησε, «αλλά πάντα με προηγούμενες αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας. Μονομερής επέμβαση για ανθρωπιστικούς λόγους δεν είναι νοητή και δεν είναι νόμιμη με το ισχύον διεθνές δίκαιο, αλλά ούτε με το υπό διαμόρφωση έθιμο».
«Μη παραγωγική η εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Ένωσης»
Αναφορικά με τους χειρισμούς, που έχουν γίνει μέχρι σήμερα από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο κ. Καλαβρός διαπίστωσε μια «μη παραγωγική εμπλοκή της», χαρακτηρίζοντάς την ως κραυγαλέα απούσα από τις εξελίξεις, όπως και την Ελληνική Προεδρία. Για την απουσία της Ελληνικής Προεδρίας παρατήρησε ότι οφείλεται προφανώς σε λόγους «ασχέτους με τη θεσμική της δικαιοδοσία, αλλά μάλλον σχετιζόμενους με τη σημερινή δύσκολη οικονομική κατάσταση, στην οποία βρίσκεται η χώρα μας». «Η παρουσία τριών υπουργών Εξωτερικών, ως άτυπης τρόικας, η οποία επέτυχε την καθόλου ευκαταφρόνητη κατάπαυση του πυρός και την πρόληψη της εμφύλιας σύρραξης», σχολίασε, «δεν υποκαθιστά την αρμοδιότητα και τον καθήκον προστασίας της ειρήνης στον περίγυρό της, που έχει θεσμική Ευρωπαϊκή Ένωση και βεβαίως η Ελληνική Προεδρία».
«Η κοινή εξωτερική πολιτική της Ε.Ε. να καταστεί περισσότερο δυναμική»
Κλείνοντας ο κ. Καλαβρός επισήμανε την αναγκαιότητα η κοινή εξωτερική πολιτική της Ε.Ε. να καταστεί περισσότερο δυναμική και να «προικιστεί» με θεσμικές δικαιοδοσίες και αρμοδιότητες, που να της εξασφαλίζουν μία παρουσία παραγωγική σε διεθνείς διενέξεις, που λαμβάνουν χώρα στον περίγυρό της. Αναφορικά με τη στάση της Ελληνικής Προεδρίας, συνέστησε να ασκεί την πλήρη δικαιοδοσία της, παρατηρώντας ότι «θα μπορούσε να είχε συγκαλέσει πολύ νωρίτερα το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων», που είναι προγραμματισμένη για σήμερα στις Βρυξέλλες.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
