Η Ομοσπονδια, το μελλον της Ευρωπης

Ο Γιώργος Κατηφόρης υπήρξε επί χρόνια στενός συνεργάτης και οικονομικός σύμβουλος του Ανδρέα Παπανδρέου και είναι σήμερα ο επικεφαλής της ομάδα των ευρωβουλευτών στο ευρωπαϊκό κοινοβούλιο και αντιπρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος.

Σπούδασε οικονομικά και νομικά στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Είναι μέλος της Κ.Ε του ΠΑΣΟΚ και Αναπληρωτής γραμματέας διεθνών σχέσεων του ΠΑΣΟΚ, υπεύθυνος για τις ευρωπαϊκές υποθέσεις.

Τελευταία του σημαντική θέση η εκπροσώπηση της Ελλάδας στη Συνέλευση για το μέλλον της Ευρώπης.

Με αυτή του την ιδιότητα μιλά σήμερα στον ΠτΘ και τονίζει ότι αυτό που θα δημιουργηθεί στην Ευρώπη, είναι μια συντακτική σύμβαση και όχι ένα ευρωπαϊκό Σύνταγμα «γιατί αυτό προϋποθέτει την άμεση λαϊκή επικύρωση, κάτι που στην συγκεκριμένη στιγμή δεν είναι δυνατόν να συμβεί».

Εξάλλου όπως τονίζει ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, οι σοσιαλιστικές δυνάμεις στην Ευρώπη, οφείλουν να αποτελούν δυνάμεις, πραγματικής αλλαγής και όχι διαχείρισης της νεοφιλελεύθερης οικονομικής συνταγής που επιβλήθηκε από την πολιτική της Θάτσερ την δεκαετία του 1980.

ΠτΘ: κ. Κατηφόρη, μιλώντας για το θέμα της Νέας Χάρτας, του Νέου Συντάγματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση ο κ. Μπαρνιέ ανέφερε χαρακτηριστικά: «τι θέλουμε να κάνουμε από κοινού; Μια Ευρώπη περιφερειακή δύναμη που εργάζεται για την πρόοδο, την ειρήνη και την σταθερότητα μεταξύ των μελών της ή μήπως θέλουμε να φτιάξουμε μια παγκόσμια δύναμη δημιουργώντας καλύτερη ισορροπία στον κόσμο και προωθώντας το διάλογο ανάμεσα σε πολιτισμού και θρησκείες, όπως μόνο η Ευρώπη γνωρίζει να πράττει, κοινώς , μια Ευρώπη για την Ευρώπη ή μια Ευρώπη παγκόσμια δύναμη;».

Υπάρχει αυτό το δίλημμα και αν υπάρχει τι απαντάτε σ’ αυτό;

Γ.Κ.: Ασφαλώς και υπάρχει. Εγώ δεν θα το έθετα ακριβώς όπως ο κ. Μπαρνιέ. Θα έλεγα ότι το δίλημμα είναι ανάμεσα σε μια Ευρώπη- κοινή αγορά και σε μια Ευρώπη με πολιτική συνοχή. Μια Ευρώπη με πολιτική συνοχή και με αυξανόμενη πολιτική συνοχή αναπόφευκτα γίνεται παγκόσμια δύναμη, στοιχείο, εξισορρόπησης στον κόσμο, στοιχείο συνάντησης πολιτισμών και τελικά γίνεται ένας δεύτερος πόλος, όχι αντίπαλος, αλλά εξισορροπητικός των Η.Π.Α.

Νομίζω ότι μια τέτοια Ευρώπη θα είναι και η μόνη που μπορεί τελικά να προσφέρει και ασφάλεια και η ευημερία στα μέλη της. Ή η Ευρώπη γίνεται παγκόσμια δύναμη και ταυτόχρονα και κατ’ αντανάκλαση ωφελεί και τα μέλη της ή κλείνεται στον εαυτό της και αρχίζει πια να μπαίνει σε μια διαδικασία εξάρτησης και περιθωριοποίησης.

ΠτΘ: Είναι τελικά η διαδικασία της δημιουργίας Ευρωσυντάγματος ένα πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ φεντεραλιστών και ευρωσκεπτικιστών στην Ευρώπη σήμερα;

Γ.Κ.: Πρώτα απ’ όλα δεν οδηγούμαστε στην δημιουργία Ευρωσυντάγματος, διότι αυτό είναι μια διαδικασία πολύ προχωρημένη, γιατί το Σύνταγμα προϋποθέτει ότι δημιουργούμε κράτος, ότι έχουμε λαϊκή επικύρωση. Η Ευρώπη δεν είναι ενιαίο κράτος ούτε και θα γίνει ακόμη και με την νέα αναθεώρηση της Συνθήκης. Θα εξακολουθήσει να είναι ένας κεντρικός οργανισμός που θα συνυπάρχει σε μεγάλο βαθμό με κυρίαρχα εθνικά κράτη. Επομένως δεν πρόκειται για Σύνταγμα, πρόκειται για ένα καταστατικό όπως έχουν όλες οι οργανώσεις και τα σωματεία. Και επειδή δεν θα έχει επικύρωση κάποιου λαϊκού παράγοντα, αλλά θα γίνει με σύμβαση μεταξύ των κρατών – μελών, ο όρος που χρησιμοποιεί ο Πρόεδρος Ζισκάρ Ντ’ Εσταίν είναι συντακτική σύμβαση.

Τώρα όσον αφορά τη σύγκρουση φεντεραλιστών και ευρωσκεπτικιστών, όλοι όσοι συμβάλλουν στη διαμόρφωση του καταστατικού χάρτη της Ευρώπης αυτή τη στιγμή δεν είναι όλοι Ευρωσκεπτικιστές, διότι ο ευρωσκεπτικισμός κανονικά θα έπρεπε ή να απέχει ή να καταπολεμά μια τέτοια ενέργεια.

Διαχωρισμός υπάρχει και θα εκδηλωθεί μεταξύ των φεντεραλιστών και εκείνων που προβάλλουν ως κύριο στοιχείο τη διακυβερνητική συνεργασία, που το βλέπουν περισσότερο ως συμμαχία και λιγότερο ως πολιτική ένωση.

Η συμμαχία έχει το στοιχείο της συνεργασίας ανάμεσα σε ανεξάρτητα κράτη. Ο χαρακτηρισμός της Ομοσπονδίας έχει το στοιχείο της εκχώρησης από τα κράτη ενός μέρους της κυριαρχίας του στην ομοσπονδία. Αυτό το θέμα δεν μπορεί να λυθεί απόλυτα.

Η Ευρώπη δεν πρόκειται να βγει από αυτή τη συνέλευση σαν ένα είδος Η.Π.Α. Από την άλλη δεν πρόκειται να γίνει και ένα είδος συμμαχίας όπως η Αντάντ, όπως το ΝΑΤΟ. Θα είναι κάτι ενδιάμεσο. Η μάχη θα γίνει για το που θα πέσει η διαχωριστική γραμμή.

ΠτΘ: Η Ελλάδα ποιο ρόλο παίζει σε αυτή τη συνέλευση και ποιες θέσεις εκφράσθηκαν από την ελληνική πλευρά;

Γ.Κ.: Θέσεις δεν εκφράστηκαν ακόμη διότι δεν άρχισαν ακόμη οι τοποθετήσεις των κρατών – μελών, ούτε των κοινοβουλευτικών αντιπροσωπειών. Η Ελλάδα αντιπροσωπεύεται με δύο τρόπους. Αντιπροσωπεύεται δι’ εμού η κυβέρνηση, ενώ η Βουλή αντιπροσωπεύεται από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ από τον κ. Αυγερινό και από την Ν.Δ. από την κ. Γιαννάκου. Οι βασικές τοποθετήσεις έχουν γίνει με την ομιλία του πρωθυπουργού και με τη συνέντευξη που έδωσε ο κ. Γιαννίτσης, όπου είναι σαφές ότι η Ελλάδα ευνοεί την Ομοσπονδιακή κατεύθυνση παρά την διακρατική συνεργασία και νομίζω πολύ σωστά. Η Ομοσπονδιακή κατεύθυνση λειτουργεί με βάση ορισμένους αντικειμενικούς κανόνες που θα ισχύσουν για όλους, είναι ο τρόπος να υπάρχει κάποια ορισμένη εγγύηση και προστασία για τα συμφέροντα και δικαιώματα των κρατών μελών.

ΠτΘ: Η ύπαρξη μικρών κρατών και των ανισοτήτων μέσα στην ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση δημιουργεί το ερώτημα πως θα γίνει μια μεγάλη δύναμη η Ευρωπαϊκή Ένωση η οποία θα αποσκοπεί στην διασφάλιση ισορροπίας στον κόσμο, που θα ανοίγει την ομπρέλα της προς τον τρίτο κόσμο και προς τους μη προνομιούχους αυτού του πλανήτη, όταν η ίδια δημιουργεί μη προνομιούχους μεταξύ του ήδη υπάρχοντος κορμού των 15 μελών της;

Γ.Κ.: Η διαφορά του οικονομικού επιπέδου θα είναι πιο αισθητή μετά την διεύρυνση και την προσχώρηση της Ανατολικής Ευρώπης. Η Ελλάδα είναι πλέον ένα κράτος αρκετά ανεπτυγμένο. Μπορεί να μην είναι Γερμανία, αλλά είναι πολύ καλύτερα από τη μεγάλη πλειοψηφία των κρατών της Ανατολικής Ευρώπης. Η Ευρώπη δεν πάει να δημιουργήσει υπερπρονομιούχους και μη προνομιούχους. Εάν ευνοήσουμε προνομιούχους στα νομικά δικαιώματα αυτό δεν γράφεται στις συνθήκες και δεν είναι δυνατόν να λεχθεί διότι στηριζόμαστε στην αρχή των κρατών μελών. Η ανισότητα είναι η πραγματική ανισότητα και διερωτάται κανείς αν μπορεί να υπάρξει ισότητα μεταξύ της Πορτογαλλίας και Γερμανίας, της Ελλάδας και της Γαλλίας. Αυτού του είδους η ισότητα σε ολόκληρη την ιστορία της ανθρωπότητας γράφεται στα χαρτιά και λειτουργεί στους τύπους, ουσιαστικά όμως υπάρχουν και σχέσεις επιβολής.

Εκείνο που μπορεί κανείς να ελπίζει είναι αυτού του είδους ο ανταγωνισμός να υποταχθεί σε ορισμένους κανόνες, διότι αν το πάμε στα άκρα ο ανταγωνισμός αυτός φθάνει στον πόλεμο. Γιατί δεν είναι μόνο μεταξύ μεγάλων και μικρών είναι και μεταξύ μεγάλων. Από αυτό τον ανταγωνισμό των μεγάλων η Ευρώπη πρέπει να βγει πια και έτσι μπαίνει στο δρόμο του να αρχίσει να ξεφεύγει από τη λειτουργία της επιβολής των μεγάλων προς τους μικρούς. Η μέθοδος επιβολής με τη δύναμη είναι ένας μηχανισμός. Ή λειτουργεί για όλους ή παύει να λειτουργεί για τους μικρούς. Ανάμεσα στους μεγάλους καταλήγει στον πόλεμο. Αν εξαλειφθεί ο ανταγωνισμός και αυτό δεν γίνεται αμέσως, στην αρχή βγάζουμε τον στρατιωτικό ανταγωνισμό, σιγά – σιγά τον οικονομικό με την έννοια ότι υποστηρίζουμε την αρχή της αλληλεγγύης, παρατηρούμε ότι τα μικρά κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης πλησίασαν το επίπεδο των πλούσιων κρατών. Έχουμε μπει σε μια διαδικασία άμβλυνσης των διαφόρων και της αντικατάστασης της επιβολής. Δεν το έχουμε πετύχει πλήρως βέβαια, αλλά πάντα τα μεγαλύτερα κράτη θα έχουν την τάση να υφαρπάζουν την πρωτοβουλία.

Ενδεχομένως να δημιουργήσουν διευθυντήριο, αν και δεν το βλέπω, γιατί θα ήταν κάτι μόνιμο.

Αγγλία, Γαλλία, Γερμανία πάντοτε προαποφασίζουν και υπαγορεύουν στους υπόλοιπους. Υπάρχουν ηγεμονικές τάσεις, δεν έχουν σκληρύνει, και βέβαια είναι θέμα δικό μας και όλων να το εμποδίσουμε και θα μπορέσουμε. Εκείνο που είναι δύσκολο να εμποδίσουμε, είναι οι μεγαλύτερες χώρες να χρησιμοποιούν τη δύναμή τους, αλλά και αυτό μπαίνει σε κανόνες ώστε να λειτουργούμε περισσότερο στη βάση της νομιμότητας και λιγότερο στη βάση της επιβολής.

ΠτΘ: Υπάρχει η αίσθηση ότι υποχωρούν οι δημοκρατικές και σοσιαλιστικές δυνάμεις έναντι της δεξιάς στην Ευρώπη. Αισθάνεστε ότι υπάρχει μια τέτοια υποχώρηση;

Γ.Κ.: Υπάρχει μια όξυνση μεταξύ δεξιάς και σοσιαλιστών, μια σοβαρή διεκδίκηση της δεξιάς, που κατέστη φανερή σε χώρες όπως η Ιταλία, η Ισπανία. Από την άλλη πλευρά προχθές έγιναν εκλογές στη Βαυαρία και σάρωσε το Σοσιαλιστικό κόμμα, τη στιγμή που η Βαυαρία είναι το προπύργιο της Γερμανικής δεξιάς. Στο τέλος αυτής της χρονιάς θα ξέρουμε, διότι γίνονται μια σειρά εθνικών εκλογών και στο τέλος θα ξέρουμε αν έχουν αλλάξει οι ισορροπίες.

Κατά την γνώμη μου το γεγονός αυτό οφείλεται στο ότι όσο περισσότερο μένει κανείς στην κυβέρνηση τόσο συσσωρεύονται αντιδράσεις και ο κόσμος θέλει μια αλλαγή και είναι φυσικό σε μια δημοκρατία. Έχω την γνώμη ότι οι σοσιαλιστές στην Ευρώπη ιδίως στην οικονομική πολιτική δεν τόλμησαν να ξεχωρίσουν, από αυτή τη νεοφιλελεύθερη φιλοσοφία από τότε που είχε επικρατήσει, από την εποχή της Θάτσερ και του Ρήγκαν και να επιχειρήσουν έναν δικό τους δρόμο που θα ήταν κατά την άποψή μου περισσότερο πετυχημένος και θα είχε δημιουργήσει μεγαλύτερη απασχόληση και ευημερία. Ήταν όμως δύσκολο για τα σοσιαλιστικά κόμματα να το κάνουν αυτό γιατί η ηγεσία τους φαίνεται ότι ανησυχούσε ότι είχε χάσει έναντι της δεξιάς έδαφος επειδή είχαν φοβίσει τον κόσμο με υπερβολικά φιλοκρατικά οικονομικά μέτρα, όπως η μεγάλη φορολογία. Αυτό ήταν λάθος κατά την γνώμη μου. Νομίζω ότι αυτό εμπόδισε τους σοσιαλιστές να κάνουν τομές που θα τους έδιναν μεγάλη υποστήριξη από λαϊκά στρώματα. Δεν δημιούργησαν μια νόμιμη κατάσταση που θα τους εξασφάλιζε μια μακριότερη πορεία στην Ευρώπη. Διότι κατά την γνώμη μου οι σοσιαλιστές είναι το κατ’ εξοχήν κόμμα και της Ευρωπαϊκής συνεργασίας και του Ευρωπαϊκού μοντέλου. Δεν είναι για να μπαίνει και να βγαίνει στην κυβέρνηση περίπου με ίσους όρους με τη δεξιά, δηλαδή για να κάνει λίγο διαφορετικά πράγματα. Οι σοσιαλιστές πρέπει κάποτε να έρθουν και να κάνουν πολύ διαφορετικά πράγματα.

ΠτΘ: Σας ευχαριστώ πολύ κ. Κατηφόρη

Γ.Κ.: Και εγώ σας ευχαριστώ

Δάμων Δαμιανός

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.