«Η λυση αποτελεσμα διαπραγματευσεων»

Ο θάνατος του Ιμπραήμ Ρουγκόβα, του «Γκάντι των Βαλκανίων» όπως αποκαλούνταν σηματοδοτεί την απαρχή μιας νέας περιόδου για την περιοχή.

Πολλοί είναι αυτοί οι οποίοι φοβούνται ότι ο θάνατός του θα επηρεάσει αρνητικά τη σταθερότητα και ότι θα εκδηλωθεί έντονη αντιπαράθεση για τη διαδοχή μεταξύ των αλβανών πολιτικών.

Για το θέμα ο ΠτΘ συζητά σήμερα με τον Υφυπουργό Εξωτερικών Ευριπίδη Στυλιανίδη. Ο κ. Στυλιανίδης αναλύει τη βάση στην οποία πρέπει να χτιστεί η λύση, μακριά από διαχωριστικές γραμμές της θρησκείας και του εθνικιστικού παρελθόντος, που θα σέβεται τα ανθρώπινα και μειονοτικά δικαιώματα και θα είναι αποτέλεσμα διαπραγματεύσεων μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών.

Μιλά επίσης για το ρόλο που καλείται να παίξει η Ελλάδα αλλά και η διεθνής κοινότητα παρέχοντας κίνητρα για την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής, αλλά και πείθοντας ότι τα οφέλη από τη συνεργασία είναι βαθύτερα έναντι του συνεχιζόμενου μίσους και του διαχωρισμού.

ΠτΘ: κ. Στυλιανίδη ο θάνατος του Ρουγκόβα θεωρείται πλήγμα στην επίλυση του θέματος του Κοσόβου. Πιστεύετε ότι το γεγονός αυτό θα δημιουργήσει πρόβλημα στην πορεία της επίλυσης;

Ε.Σ.: Αναμφισβήτητα ο Ρουγκόβα ήταν ένας μετριοπαθής ηγέτης, ο οποίος προσπάθησε με διάλογο να συμβάλει στην αποκατάσταση της ειρήνης και της ηρεμίας στην περιοχή. Η απώλειά του δημιουργεί κενό. Θεωρώ όμως ότι στην πολιτική και δη στις διεθνείς σχέσεις το κενό πληρούται από τη ζωή. Θέλω να πιστεύω ότι όταν και τα δύο μέλη κινηθούν με σύνεση, υπευθυνότητα και κυρίως με νηφαλιότητα, υπάρχουν οι δυνατότητες, και υπάρχει και ο διεθνής παράγων που το εγγυάται αυτό, να αντιβρεθεί μια λύση η οποία θα είναι προϊόν διαπραγματεύσεων.

ΠτΘ: Πολιτικοί αναλυτές κ. Στυλιανίδη υποστηρίζουν ότι θα εκδηλωθεί έντονη αντιπαράθεση για τη διαδοχή…

Ε.Σ.: Αυτό είναι ζήτημα τοπικό, εσωτερικό θα έλεγα, και καλό θα ήταν να μην αναμιγνυόμαστε εμείς που είμαστε τρίτοι σ’ αυτοί την υπόθεση. Η κάθε περιοχή έχει την επιθυμία να εκφράζεται ελεύθερα μέσα από τις επιλογές των ηγετών της.

ΠτΘ: Ποιος είναι ο ρόλος της Ελλάδας στο θέμα της επίλυσης του προβλήματος του Κοσσόβου;

Ε.Σ.: Η Ελλάδα παίζει εποικοδομητικό ρόλο, είναι αξιόπιστος συνομιλητής και των δύο πλευρών και μάλιστα το πρόσφατο ταξίδι του Υπουργού Εξωτερικών, του κ. Μολυβιάτη, με τους συμπροέδρους της διαβαλκανικής συνεργασίας στην περιοχή αποδεικνύει ότι ο λόγος μας μετράει κι ότι όλοι προσδοκούν μια θετική ενεργητικότητα από την πλευρά μας. Η βάση την οποία θέτουμε και πάνω στην οποία μπορεί να χτιστεί μια λύση είναι η εξής: πιστεύουμε ότι η λύση θα πρέπει να είναι αποτέλεσμα διαπραγματεύσεων όλων των πλευρών. Θεωρούμε ότι αυτό το οποίο πρέπει να μας καθοδηγεί είναι πρώτα η σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή και δευτερευόντως, η σταθερότητα εσωτερικά στο Κόσοβο. Κάθε λύση θα πρέπει να έχει την ευρωπαϊκή της διάσταση, να λαμβάνει υπ’ όψιν ότι όλα τα δυτικά Βαλκάνια και η συγκεκριμένη περιοχή έχουν στόχο την ευρωπαϊκή ένταξη και βεβαίως να είναι συμβατή με τις αρχές και τις αξίες της Ευρωπαϊκής Οικογένειας. Δηλαδή να σέβεται τα ανθρώπινα και μειονοτικά δικαιώματα, να σέβεται τα πολιτιστικά μνημεία, να δημιουργεί προϋποθέσεις ειρηνικής και δημιουργικής συμβίωσης των σύνοικων στοιχείων.

ΠτΘ: Πόσο όμως εφικτή είναι μία λύση κ. Στυλιανίδη εφόσον οι μεν αλβανόφωνοι διεκδικούν ανεξαρτησία οι δε Σέρβοι αυτονομία;

Ε.Σ.: Νομίζω ότι η σερβική πλευρά διατύπωσε θέση για ένα status, το οποίο θα είναι κάτι λιγότερο από ανεξαρτησία και κάτι λιγότερο από αυτονομία. Οι αλβανόφωνοι είναι λογικό να στοχεύουν σε μια πιο ανεξάρτητη κατάσταση. Πιστεύω ότι μέσα από το διάλογο όμως μπορούν να βρεθούν κοινά σημεία.

ΠτΘ: Οι μεγαλοϊδεατισμοί όμως που παρατηρούνται τελευταία στα Βαλκάνια, πόσο εύκολα μπορούν να ξεπεραστούν;

Ε.Σ.: Οι μεγαλοϊδεατισμοί και οι εθνικιστικές συμπεριφορές στα Βαλκάνια είναι καταστροφικές όχι μόνο για την ευρύτερη περιοχή, αλλά και για τους ίδιους τους εκφραστές τους. Πιστεύω ότι αποτελεί επιστροφή στο παρελθόν η αποδοχή τέτοιου είδους θέσεων και το μόνο κοινό όραμα που θα μπορούσε να συνδέσει τους λαούς της περιοχής και να δημιουργήσει ομαλότητα και ανάπτυξη είναι η ευρωπαϊκή προοπτική. Γι’ αυτό και η χώρα μας επιθετικά στηρίζει με όλα τα μέσα την Ευρωπαϊκή προοπτική και των δυτικών Βαλκανίων χωρίς καμία εξαίρεση. Πιστεύουμε ότι η Ευρώπη πρέπει να λάβει σοβαρά υπόψη της αυτή τη θέση. Αν σκεφτεί κανείς ότι από τα Βαλκάνια ξεκίνησαν μια σειρά από διεθνείς συγκρούσεις κατά καιρούς θα πρέπει να φροντίσουμε έτσι ώστε αυτή η περιοχή να απολαύσει και σταθερότητα και δημοκρατία, αλλά και ανάπτυξη. Η δικιά μας δε βοήθεια προς την περιοχή δεν είναι μόνο πολιτική, δηλαδή δεν υποστηρίζουμε απλά αυτή τη θέση στα ευρωπαϊκά όργανα όπου συμμετέχουμε ως κράτος-μέλος, αλλά την ενισχύουμε και με δράσεις στην περιοχή που βοηθούν αυτούς τους λαούς να αναπτυχθούν γρηγορότερα. Χαρακτηριστικά αναφέρω την αναπτυξιακή βοήθεια που δίνουμε στην ευρύτερη περιοχή, και στο Κόσοβο και στη Σερβία και στο Μαυροβούνιο, η οποία είναι αρκετά εκατομμύρια ευρώ, αναφέρω επίσης την επαναδραστηριοποίηση του εθνικού σχεδίου για την οικονομική ανασυγκρότηση των Βαλκανίων που είναι συνολικού ύψους 550 εκατομμυρίων ευρώ, τις σημαντικές επενδύσεις που κάνουμε στην περιοχή, εφόσον είμαστε ο πρώτος επενδυτής γενικότερα στα Βαλκάνια έχοντας δαπανήσει πάνω από 8 δισεκατομμύρια ευρώ στον ιδιωτικό και το δημόσιο τομέα. Υπάρχουν πάνω από 3,5 χιλιάδες ελληνικές επιχειρήσεις στην ευρύτερη περιοχή, οι οποίες έχουν παράξει πάνω από 200 χιλιάδες θέσεις εργασίας και βέβαια τέλος αναφέρω τη μεταφορά τεχνογνωσίας που κάνουμε σε διάφορους τομείς, από τη χρηστή διακυβέρνηση, από τις υποδομές, από την οικονομική ανάπτυξη είτε των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, είτε των αγροτικών παραγωγών, μέχρι και τις νέες τεχνολογίες. Όλα αυτά είναι η συμβολή της Ελλάδας η οποία δεν είναι καθόλου ευκαταφρόνητη, γι’ αυτό και ο διεθνής παράγων αναγνωρίζει τη χώρα μας ως τον κεντρικό πρωταγωνιστή στην περιοχή.

ΠτΘ: κ. Στυλιανίδη όσον αφορά στο θέμα της οικονομικής ανάπτυξης συγκεκριμένα του Κοσσόβου, υποστηρίζεται ότι είναι φτωχό και απομονωμένο, δεν έχει αναπτύξει οικονομική δραστηριότητα και οι μόνες επιχειρήσεις που είναι κερδοφόρες είναι της μαφίας…

Ε.Σ.: Δεν μπορώ να αποδεκτώ απόλυτους χαρακτηρισμούς για την περιοχή. Αυτό όμως που μπορώ να πω είναι ότι εμείς παρ’ ότι είμαστε σύμμαχοι και εταίροι της Σερβίας-Μαυροβουνίου και διατηρούμε πάρα πολύ καλές σχέσεις με το κράτος της Σερβίας, είχαμε επαφές με τον αρμόδιο υπουργό και τις περιοχής του Κοσόβου με τον οποίο είχα κάνει εγώ κάποιες συζητήσεις στο παρελθόν και μου είπε για 460 υπό ιδιωτικοποίηση επιχειρήσεις της περιοχής. Από τον ιδιωτικό τομέα πληροφορούμαι ότι όλες δεν είναι ούτε βιώσιμες ούτε αναπτύξιμες. Υπάρχουν όμως κάποιες ίσως ενδιαφέρουσες περιπτώσεις. Δεν εξαιρούμε από το πρόγραμμα αναπτυξιακής βοήθειας την περιοχή του Κοσόβου, επίσης δεν εξαιρούμε από το πλάνο που έχουμε την ανάπτυξη υποδομών στην περιοχή του Κοσόβου και όλα αυτά προσπαθούμε να τα κάνουμε σε συνεννόηση με τα γειτονικά κράτη ώστε να μη δημιουργούνται προβλήματα ή τριβές στις σχέσεις μας. Υπ’ αυτή την έννοια λοιπόν η ευρωπαϊκή προοπτική της περιοχής περιλαμβάνει και την ανάπτυξη κάτι που έχει ανάγκη η συγκεκριμένη περιοχή που έχει τόσα προβλήματα.

ΠτΘ: Υποστηρίζεται όμως κ. Στυλιανίδη ότι η πολιτική της Ευρωπαϊκής Κοινότητας στο θέμα του Κοσσόβου στερούνταν ενός στρατηγικού στόχου. Πιστεύετε ότι έχει αποκτήσει πλέον τους στόχους της η εμπλοκή αυτή;

Ε.Σ.: Πιστεύω ότι και η Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ και κατ’ επέκταση και οι ΗΠΑ, έχουν άποψη για την περιοχή και παρακολουθούν τις εξελίξεις. Το θέμα είναι ότι αυτό το οποίο πρέπει να λαμβάνουν υπόψη όλες οι τρίτες χώρες, που δεν είναι κομμάτι της περιοχής, είναι η ιδιομορφία, η ψυχολογία και η ευαισθησία της περιοχής και των τοπικών κοινωνιών. Σ’ αυτή την κατεύθυνση προσπαθεί η Ελλάδα να είναι εποικοδομητικός ο ρόλος της. Δε διστάζουμε να ενημερώσουμε τους συμμάχους μας κάθε φορά για ευαισθησίες που πιθανόν να μην τυγχάνουν της προσοχής τους ή να τους ενημερώσουμε για την ανάγκη που υπάρχει να γίνονται ήπιες και ήρεμες μεταβολές στις σχέσεις μεταξύ των διαφόρων πολιτιστικών ομάδων. Διότι οι απότομες κινήσεις στα Βαλκάνια, οι επιθετικές πολιτικές στα Βαλκάνια, μπορούν να διαταράξουν μια ευαίσθητη ισορροπία και αυτό μας το διδάσκει η ίδια η ιστορία, γι’ αυτό και πιστεύουμε ότι κάθε λύση που δημιουργεί μια προοπτική μπορεί να είναι μόνο λύση που προκύπτει μέσα από ήρεμο και υπεύθυνο διάλογο μεταξύ όλων των μερών.

ΠτΘ: Δύο χαρακτηρίζονται ως φλέγοντα ζητήματα των Βαλκανίων για το 2006 κ. Στυλιανίδη. Το πρώτο έχει να κάνει με το τελικό καθεστώς του Κοσόβου και το δεύτερο με το ενδεχόμενο ανεξαρτητοποίησης του Μαυροβουνίου….

Ε.Σ.: Βέβαια, αυτό θα γίνει με εσωτερικές διαδικασίες της Σερβίας-Μαυροβουνίου με ένα δημοψήφισμα το οποίο έχει προγραμματιστεί.

ΠτΘ: Τα δύο αυτά γεγονότα πιστεύετε ότι μπορούν να επιφέρουν κάποια αλλαγή στο Status quo των Βαλκανίων και τι επιπτώσεις μπορεί να έχει αυτό γενικότερα για όλα τα Βαλκάνια;

Ε.Σ.: Νομίζω ότι φροντίδα της Ευρωπαϊκή Κοινότητας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης ειδικότερα είναι οι εσωτερικές μεταβολές σ’ αυτή την περιοχή να μην επηρεάσουν τη σταθερότητα, την ειρήνη, τη συνεργασία και την ανάπτυξη στην ευρύτερη περιοχή και είναι πολύ λογικό αυτό. Δεύτερον αναγνωρίζεται το δικαίωμα στους τοπικούς πληθυσμούς να έχουν λόγο και άποψη για το πώς πρέπει να εξελιχθεί η τοπική τους κοινωνία. Εμμένει η ελληνική πλευρά στην άποψή της περί μη μεταβολής των συνόρων, αλλά αναγνωρίζει και το δικαίωμα σε λαούς να συμπεριφέρονται δημοκρατικά όπως και οι ίδιοι έχουν αποφασίσει να το πράξουν. Αναφέρομαι εν προκειμένω στο δημοψήφισμα που έχει προγραμματισθεί. Θέλουμε να πιστεύουμε ότι θα υπάρξει το κατάλληλο περιβάλλον, ώστε η οποιαδήποτε εξέλιξη να είναι και ειρηνική και εποικοδομητική προς όφελος και των λαών της περιοχής, αλλά και της ευρύτερης περιοχής.

ΠτΘ: κ. Στυλιανίδη, σας ευχαριστούμε πολύ.

Ε.Σ.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.