«Η Κομοτηνη ηταν η πολη που εβγαζε στραγαλι για ολη την Ελλαδα»

Νίκος Καρακιουλάκης επί 45 χρόνια τροφοδοτούσε την αγορά της Ελλάδος με στραγάλι Κομοτηνής. Σχεδόν μισόν αιώνα υπηρέτησε τα μυστικά μια τέχνης που μέρα με τη μέρα σβήνει. «Υπήρχαν τέσσερις με πέντε μεγάλες βιοτεχνίες που απασχολούσαν πενήντα άτομα. Η Κομοτηνή ήταν η πόλη που έβγαζε στραγάλι για όλη την Ελλάδα. Δεν γινόταν τότε εισαγωγές. Εμείς είχαμε ένα στραγαλοποιοίο με πέντε καζάνια» δηλώνει και σημειώνει για τα αλλοτινά μεγαλεία της πόλης: «Υπήρχαν κι άλλοι συνάδελφοι σαν κι εμάς, αλλά και πολλά μικρομάγαζα που έβγαζαν στραγάλι και το πουλούσαν. Χριστιανοί και Μουσουλμάνοι είχαν δημιουργήσει παράδοση στο στραγάλι». Το στραγάλι εξακολουθεί να τρώγεται αφράτο, αλμυρό, με επικάλυψη πιπεριού ή ακόμη και επικαλυμμένο με ζάχαρη, με τη μόνη διαφορά ότι τώρα πια πραγματοποιούνται αθρόες εισαγωγές από την Τουρκία…

Ποια είναι τα στάδια επεξεργασίας του στραγαλιού;

Το στραγάλι το βλέπουμε κίτρινο, αλλά το αρχικό του χρώμα δεν είναι αυτό. Η πρώτη ύλη που είναι το ρεβίθι δεν έχει το χρώμα του στραγαλιού που τρώμε. Πρέπει να ψηθεί δυο φορές σε διάστημα μιας εβδομάδας ανάμεσα στα δυο ψησίματα. Μετά το δεύτερο ψήσιμο ακολουθεί «ξεκούραση» για 30 και 40 μέρες και μετά ξεκινά η στραγαλοποίησή του. Το μικρό σκληρό ρεβίθι φουσκώνει και μεταμορφώνεται σε κίτρινο, αφράτο στραγάλι.

Ρεβίθι πού βρίσκετε;

Κάποτε υπήρχε στα χωριά της περιοχής σε αφθονία, τώρα πια δεν υπάρχει γιατί άλλου είδους καλλιέργειες κέρδισαν το ενδιαφέρον των παραγωγών.

Και τι κάνατε οι στραγαλοποιοί;

Στραφήκαμε στο εξωτερικό για να εισάγουμε ρεβίθια και να εξάγουμε στραγάλια και σιγά – σιγά το στραγάλι έγινε ασύμφορο ως προς την παραγωγή του λόγω του υψηλού κόστους.

Και στραφήκατε στην Τουρκία;

Το εργατικό κόστος εδώ είναι πολύ υψηλό, στην Τουρκία πολύ χαμηλό με αποτέλεσμα να εισάγεται στραγάλι από την Τουρκία.

Έχασε η Κομοτηνή τα πρωτεία που είχε στο στραγάλι;

Η Ξάνθη και η Θεσσαλονίκη είχε επίσης τη δική της παράδοση. Από τη γειτονική χώρα τα εισάγουν έτοιμα με τιμές, όσο το κόστος του ρεβιθιού, οπότε κανείς πια δεν ασχολείται. Ένα απλό «φρεσκάρισμα» γίνεται στην περιοχή κι αυτό είναι όλο.

Παλιά ποια ήταν η εικόνα στην πόλη μας;

Υπήρχαν τέσσερις με πέντε μεγάλες βιοτεχνίες που απασχολούσαν πενήντα άτομα.

Η Κομοτηνή ήταν η πόλη που έβγαζε στραγάλι για όλη την Ελλάδα. Δεν γινόταν τότε εισαγωγές. Εμείς είχαμε ένα στραγαλοποιοίο με πέντε καζάνια. Υπήρχαν κι άλλοι συνάδελφοι σαν κι εμάς, αλλά και πολλά μικρομάγαζα που έβγαζαν στραγάλι και το πουλούσαν. Χριστιανοί και Μουσουλμάνοι είχαν δημιουργήσει παράδοση στο στραγάλι.

Σε ποια σημεία της χώρας πωλούνταν το στραγάλι της Κομοτηνής;

Υπήρχε μεγάλη ζήτηση: Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Λάρισα. Λαμία, Πειραιάς. Έφευγε το στραγάλι μας σε όλη την Ελλάδα.

Πώς ζήσατε το «μαρασμό» του κλάδου;

Σιγά – σιγά άρχισαν να φεύγουν οι παλιοί παραγωγοί από την δουλειά και μείναμε δυο – τρεις. Ήρθε και το ξένο εμπόρευμα στην Ελλάδα με αποτέλεσμα να συρρικνώνονται οι δουλειές μας.

Και οι πελάτες, πώς καλύπτουν τις ανάγκες τους;

Οι πελάτες που αγόραζαν χονδρικώς τα παραγγέλνουν τώρα απ’ έξω οι ίδιοι. Έτοιμα και φθηνότερα από την Τουρκία.

Ναι, αλλά οι Κομοτηναίοι δεν είχαν αναπτύξει μια ξεχωριστή τεχνική;

Πράγματι είχαν μια τεχνική ξεχωριστή. Όλα γινόταν με τον τρόπο τους. Πληρώσαμε το τίμημα της Παγκοσμιοποίησης. Εμείς είχαμε καλό όνομα. Παρασκευάζαμε στραγάλια εδώ και 45 χρόνια. Τώρα νομίζω ότι τέλειωσε η αποκλειστικότητα στο στραγάλι.

Και αυτά που πωλούνται στον τόπο μας;

Παίρνουν έτοιμα, τα «φρεσκάρουν» και τα πουλάνε στην αγορά. Με στεναχωρεί το γεγονός ότι το μέλλον δεν είναι ευοίωνο. Θα ήταν καλά να άλλαζε κάτι για να ασχοληθούν οι νέοι.

Πώς καταναλώνεται στην περιοχή;

Αφράτο ή με αλάτι, ακόμη και με επικάλυψη πιπεριού, διπλο-καβουρδισμένο και επικαλυμμένο με ζάχαρη.

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.