Η ΦΥΓΗ

Η Σώτη Τριανταφύλλου επανέρχεται αυτή τη φορά από τις εκδόσεις Μελάνι, με ένα μικρό αφήγημα εκατό περίπου σελίδων, στο οποίο όμως μπόρεσε να περιγράψει το κλίμα και τις συνθήκες στην ελληνική επαρχία αμέσως μετά τον πόλεμο, μέσω της εξιστόρησης ενός αδιέξοδου έρωτα.

Ο εμφύλιος μόλις έχει λήξει. Τα ερείπια της κατεστραμμένης Ελλάδας καπνίζουν ακόμη. Η τραγική δεκαετία του ’40 κλείνει, αφήνοντας ανοιχτή τη μεγάλη πληγή της τρομοκρατίας. Το παρακράτος και τα κάθε λογικής καθάρματα επιδίδονται συστηματικά στη λεηλασία, στους φόνους, στους βιασμούς, στην κατατρομοκράτηση του πληθυσμού, που με οποιονδήποτε, πραγματικό ή φανταστικό, τρόπο συνδέεται με την πολύπαθη Αριστερά.

Από την άλλη μεριά, το επίσημο κράτος με τους εκπροσώπους του (χωροφύλακες, παπάδες, κλπ) τελεί επιμνημόσυνες δεήσεις για τις ψυχές των αδίκως σφαγιασθέντων υπό των κομμουνιστοσυμμοριτών.

Η Άμφισσα και οι γύρω περιοχές της αποτελούν το τοπίο στο οποίο εκτυλίσσεται η ιστορία του βιβλίου.

Ο Θανάσης ο Πέππας ανήκει σ’ εκείνη την κατηγορία των ανθρώπων που δεν έχουν μπλέξει ούτε με τη μία ούτε με την άλλη πλευρά. Αυτό όχι από ψυχρό υπολογισμό, αλλά από φυσική δειλία και εσωστρέφεια. Δεν τον εμποδίζει αυτό όμως να έχει έντονη την αίσθηση του δικαίου και να αντιλαμβάνεται ό,τι βλέπει να συμβαίνει γύρω του με έναν αγνό τρόπο.

Είναι παντρεμένος με την Τούλα και έχουν μια κόρη, την Άννα, που με τη λήξη του εμφυλίου πατά στα είκοσι χρόνια της. Ό,τι χειρότερο, αν σκεφτούμε ότι τα εφηβικά και μετεφηβικά χρόνια της πέρασαν μέσα στην κατοχή και στα τραγικά γεγονότα που ακολούθησαν. Όνειρό της να σπουδάσει δασκάλα. Δεν κατάφερε να τελειώσει την τελευταία τάξη του σχολείου και μένει στην Άμφισσα με τους γονείς της. Η μητέρα της βιάζεται να την παντρέψει, ενώ ο πατέρας της βρίσκει ότι είναι νωρίς και προτιμά να μείνει λίγο ακόμη μαζί τους. Η ίδια ζει στη μοναξιά και επικοινωνεί με γράμματα με τη φίλη της Μαρία που κατάφερε και σπουδάζει δασκάλα στην Αρσάκειο.

Ο Απόστολος Κόκκος είναι ταχυδρομικός υπάλληλος και υπηρετεί στην Άμφισσα, έχοντας πάρει δυσμενή μετάθεση από την Αθήνα. Αν και δεν είχε ενταχθεί στην ΕΠΟΝ ούτε στο ΕΑΜ – λόγω δειλίας, όπως λέει η γυναίκα του Ειρήνη, λόγω του ότι δεν εμπιστευόταν τις ηγεσίες, όπως λέει ο ίδιος – εντούτοις εισέπραξε τη μετάθεση εξαιτίας της συμπάθειάς του προς την Αριστερά. Τώρα ζει μια χαμοζωή στην Άμφισσα, με την Ειρήνη, και τα δύο παιδιά τους. Μια ζωή συμβατική και για τον ίδιο και για τη γυναίκα του, που φανταζόταν τον εαυτό της μέσα στο διαρκή μεγάλο έρωτα.

Η Άννα παίρνει η ίδια τα γράμματα της φίλης της Μαρίας από το ταχυδρομείο για να αποφύγει την προληπτική λογοκρισία της μητέρας της.

Οι καθημερινές συναντήσεις της με τον Απόστολο οδηγούν σ’ έναν έρωτα «παράλογο». Αυτός τριαντάρης, παντρεμένος και με δυο παιδιά. Αυτή εικοσάχρονη κοπέλα. Ανάμεσά τους γεννιέται όμως ένας παράφορος έρωτας, κόντρα στις τρομερές συμβάσεις της εποχής, ένας έρωτας που φαίνεται να προσφέρει διέξοδο από το διαφορετικό αδιέξοδο όπου βρίσκεται καθένας τους.

Με φόντο την κατεστραμμένη Ελλάδα και τις συνεχείς διώξεις κι εκτοπίσεις, οι άνθρωποι βρίσκουν τη δύναμη να ερωτευτούν. Αλλά μήπως ο έρωτας δεν είναι η μια άκρη του δίπολου ζωή-θάνατος; Μήπως δεν είναι γνωστό ότι η απόγνωση κι η απελπισία οδηγούν συχνά στον έρωτα ως ύστατο καταφύγιο, για τους ανθρώπους που ψάχνουν απελπισμένα τρόπο για να κρατηθούν στη ζωή;

Η Σώτη Τριανταφύλλου επικεντρώνεται σ’ αυτό το αφήγημα, όπως και σε προηγούμενα βιβλία της, στην αντισυμβατική συμπεριφορά των πρωταγωνιστών, ιδιαίτερα της Άννας. Επιτίθεται στις κοινωνικές συμβάσεις, στη μειονεκτική θέση της γυναίκας, όπως και στον πυρήνα της αστικής ιδεολογίας, την οικογένεια.

Οι διαδρομές των πρωταγωνιστών είναι ασύμβατες γραμμές. Όταν βρίσκονται στο κοντινότερο μεταξύ τους σημείο φουντώνει ο έρωτας του Απόστολου και της Άννας, για να οδηγηθούν τα πράγματα σ’ ένα είδος κάθαρσης στη συνέχεια.

Η εξέλιξη της ιστορίας δίνεται από τη συγγραφέα μ’ έναν τρόπο παραπλανητικά παλιομοδίτικο και σε μια γλώσσα που αποδίδει το κλίμα της εποχής και την ψυχοσύνθεση εκείνων των ανθρώπων.

Γρηγόρη Πανταζόπουλου,

«αντιτετράδια της εκπαίδευσης»,

τεύχος 70

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.