Η ελληνικη παιδεια ξυπνησε τον ερωτα για ζωη

Ολοκληρώθηκε στα Αρχαία Άβδηρα της Ξάνθης το 8ο Διεθνές Θερινό Σχολείο στα πλαίσια του προγράμματος του Ταμιείου Θράκης «Ελλάδα: Διεθνές Σχολείο Πολιτισμού» σε συνεργασία με το Υπουργείο Εξωτερικών και συμμετοχή ομογενών και αλλοδαπών νέων από χώρες των Βαλκανίων και της Μέσης Ανατολής. Για τον επιστημονικό σχεδιασμό και την υλοποίηση του προγράμματος συνεργάζονται ακαδημαϊκοί δάσκαλοι και επιστήμονες από τα Πανεπιστήμια Θράκης, Ιωαννίνων, Αιγαίου και το Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου. Η εορτή λήξης πραγματοποιήθηκε στο τέλος της περασμένης εβδομάδας μέσα στο χώρο της κατασκήνωσης των αρχαίων Αβδήρων και περιελάμβανε το αποτέλεσμα της δουλειάς των παιδιών στις είκοσι συνολικά μέρες που διήρκεσαν τα μαθήματα του θερινού σχολείου. Έτσι, παρουσιάστηκαν ελληνικά παραδοσιακά και έντεχνα τραγούδια που αποδόθηκαν από τη διεθνή μικτή χορωδία, ποίηση, αρχαία τραγωδία, επίδειξη Ολυμπιακών αθλημάτων και συνοπτική παρουσίαση των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων.

Ο κ. Γιώργος Παύλος, πρόεδρος του Ταμιείου Θράκης και επιστημονικός υπεύθυνος του προγράμματος «Ελλάδα Διεθνές Σχολείο Πολιτισμού», μεταφέρει στον ΠτΘ τις εντυπώσεις του από τη φετινή διοργάνωση του θερινού σχολείου κάνοντας ταυτόχρονα κι έναν σύντομο απολογισμό αυτού.

«Η ελληνική παιδεία διαχρονικά έχει τον τρόπο, σε όλες τις μορφές του πολιτισμού, να ξυπνάει μέσα στον άνθρωπο τον έρωτα της ζωής, της ύπαρξης, της ομορφιάς, της καλοσύνης, της αλήθειας».

«Ζήσαμε πάλι αυτό που κάθε χρόνο ζούμε. Τα παιδιά, ενώ ζούσαν σ’ ένα περιβάλλον λιτό, σε σκηνές μέσα στο δάσος και που αρχικά, όταν ήρθαν από τις πατρίδες τους, ένιωθαν ότι είναι σε φυλακή, έφυγαν μάλλον για να βρουν ίσως κάτι διαφορετικό, όμως σε λίγες μέρες μέσα από όλη τη διαδικασία του προγράμματος άρχισαν να ανακαλύπτουν έναν πλούτο εσωτερικό στην ψυχή τους και γύρω, στα πρόσωπα των άλλων παιδιών, ώστε στο τέλος να κλαίνε με δάκρυα και να μην θέλουν να φύγουν. Ζήσαμε πολύ συγκινητικές στιγμές αποχωρισμού μεταξύ των παιδιών.

Τελικώς, το πρόγραμμα αυτό, χρησιμοποιώντας τις ζεστές καρδιές των ανθρώπων που στελεχώνουν το πρόγραμμα, που πραγματικά ζουν αυτό το όραμα που το ονομάζουμε «Ελλάδα, διεθνές σχολείο πολιτισμού», δίνουν την καρδιά τους σε όλη αυτή τη δουλειά, αυτό το νιώθουν και το εξέφραζαν. Αυτό είναι και η επιτυχία: μέσα από όλες τις μορφές του πολιτισμού που διδάσκονται συστηματικά, ανοίγει άλλες προοπτικές, είναι η αληθινή παιδεία του ανθρώπου. Όταν ο άνθρωπος αρχίζει και ανακαλύπτει εκείνες τις δυνάμεις της ψυχής του που του δίνουν τη δυνατότητα να δει τους άλλους ανθρώπους, τον κάθε άλλο ως ένα μυστήριο φωταγωγικό, ως μια θαυμαστή παρουσία μέσα στο σύμπαν ολόκληρο. Αυτό το κάνει ο ελληνικός πολιτισμός, η ελληνική παιδεία, είναι αυτό το θαύμα, ένα δώρο του ελληνισμού στην ανθρωπότητα. Στην ελληνική παιδεία, από τον Όμηρο, τους μεγάλους τραγικούς ποιητές, τους προσωκρατικούς μας φιλοσόφους, τους μεγάλους φιλοσόφους της Αθήνας, μετά το Βυζάντιο, οι μεγάλοι πατέρες της εκκλησίας, κωδικοποιούν συνεχώς ένα εκπληκτικό γεγονός. Αυτό είναι το γεγονός της ύπαρξης με αυτόν τον τρόπο που τον περιγράφει ο Ελύτης στο τραγούδι «Της δικαιοσύνης Ήλιε νοητέ», που το τραγουδούσαν τα παιδιά από δώδεκα διαφορετικές χώρες και έκλαιγαν. Μέσα απ’ όλα αυτά βγαίνει ένα μάθημα, ότι η ελληνική παιδεία μπορεί και φανερώνει μέσα στον άνθρωπο αυτήν την ποιότητα, την ποιότητα που επαναφέρεται και που έχει να κάνει με το μυστήριο της ύπαρξης του κάθε όντος.

Ο άνθρωπος είναι ένα ον θαυμαστό, εάν είναι να σωθεί το περιβάλλον, η ανθρώπινη κοινωνία να μείνει ανθρώπινη και να μην απανθρωποποιηθεί, να μην αποξενωθεί ο άνθρωπος από τη φύση του, τότε χρειάζεται τον ελληνικό πολιτισμό, την ελληνική παιδεία. Αυτή είναι και η πεμπτουσία του θερινού σχολείου».

Διακόσια είκοσι παιδιά απ’ όλον τον χώρο των Βαλκανίων, τις Παρευξείνιες χώρες και τη Μεσόγειο δούλεψαν είκοσι μέρες συστηματικά μαζί με τους καθηγητές τους μουσικούς, τους χοροδιδασκάλους, τους θεατρολόγους και βγήκε κάτι θαυμαστό που φάνηκε στην εορτή λήξης, όπου παρουσιάστηκε επί δύο ώρες το αποτέλεσμα αυτής της δουλειάς. «Η Θράκη γίνεται ένας χώρος που μπορεί να φανερώσει τον ελληνικό κόσμο διεθνώς, αυτό είναι και η προσφορά του Ταμιείου Θράκης. Θα μπορούσε το ίδιο πράγμα να γίνει οπουδήποτε αλλού, απλώς έτυχε να είμαστε εδώ στη Θράκη και να πονέσουμε αυτόν τον τόπο, αφού δουλεύουμε εδώ ως πανεπιστημιακοί δάσκαλοι και να προσπαθήσουμε να αναδείξουμε αυτή τη δουλειά στη Θράκη. Ελπίζουμε να γίνει αυτό του χρόνου και στη Μαρώνεια, να δημιουργήσουμε μία πιο πλούσια υποδομή τόσο εκεί, όσο και στα Αρχαία Άβδηρα, ώστε σ’ αυτά τα δύο μέρη να λειτουργήσει ο θεσμός αυτού του προγράμματος «Ελλάδα Διεθνές Σχολείο Πολιτισμού» και να πάρει μόνιμη μορφή ώστε να αναδειχθεί αυτή η ιδέα», υπογράμμισε τέλος ο κ. Παύλος.

8ο Διεθνές Σχολείο Αρχαίων Αβδήρων

• Μια πιλοτική δράση του προγράμματος «Ελλάδα Διεθνές Σχολείο Πολιτισμού» του Ταμείου Θράκης

«Πώς το όνειρο γίνεται πραγματικότητα και πώς το άπειρο μπαίνει στο πεπερασμένο δηλαδή πως οι ανθρώπινες καρδιές μπορούν αληθινά να συναντηθούν, στον τόπο όπου παράγεται το όντως νέο, στον τόπο της πόλης των ονομάτων, και όχι του απρόσωπου και άμορφου καταναλωτισμού ύλης, ενέργειας και πληροφορίας. Δηλαδή πώς οι ανθρώπινες καρδιές μπορούν να γνωριστούν στην περιοχή της απεριόριστης συνάντησης όπου το ανθρώπινο περιεχόμενο καθίσταται ουσιώδες και πρωταρχικό πέραν κάθε ιδεολογικής νοσηρότητας. Κάθε νοσηρότητα και περιορισμός που αποξενώνουν το «ανθρώπινο» και το εγκλείουν στα στενά όρια έθνους, ράτσας, φυλής, θρησκείας ή σε όποια άλλα όρια που φθείρουν και αναιρούν την ανθρώπινη ουσία. Αν σήμερα όλα συνεργούν στην εξωτερική «ενοποίηση» όλων των λαών και των φυλών της γης σε μία παγκόσμια γήινη κοινωνία και πολιτεία, το άμεσο επείγον και αναγκαίο αίτημα του 21ου αιώνα είναι ο τρόπος εκείνος που μεταποιεί την άμορφη αγοραία και απρόσωπη συνύπαρξη σε αυθεντικό και όντως πολιτικό και γνήσια ερωτικό γεγονός, γεγονός παγκόσμιας και «ιερής» κοινότητας όπου όλοι οι λαοί και οι άνθρωποι ανεξαρτήτως καταγωγής, γλώσσας ή θρησκείας θα συναντηθούν στον 21ο αιώνα, σε κάτι πολύ πιο όμορφο και πλήρες από την απλή επιβίωση και τον πολύμορφο ανταγωνισμό. Αυτόν τον τρόπο της συνάντησης μας τον φανερώνει διαρκώς επί ένα σχεδόν μήνα η συνάντηση διακοσίων νέων παιδιών από βαλκανικές, παρευξείνειες και μεσογειακές χώρες ελληνικής καταγωγής και αλλοδαποί. Αυτά τα παιδιά, αγόρια και κορίτσια ηλικίας 13-18 χρονών ζουν εδώ στα Αρχαία Άβδηρα και συμμετέχουν στο Διεθνές Διαπολιτισμικό Θερινό Σχολείο του Ταμείου Θράκης.

Διδάσκονται καθημερινά και συστηματικά ελληνική γλώσσα, τραγούδι και χορό, κλασσικό θέατρο, ποίηση, λογοτεχνία και κλασσικό αθλητισμό. Στα πλαίσια αυτών των μαθημάτων πραγματοποιείται πρωτότυπη διαπολιτισμική επικοινωνία η οποία κορυφώνεται σε βραδινές γιορτές όπου κάθε εθνική ομάδα μυεί τα παιδιά των άλλων χωρών στον δικό της πολιτισμό και στο δικό της ύφος. Μουσικοί, φιλόλογοι, θεατρολόγοι, χοροδιδάσκαλοι, γυμναστές και άλλοι επιστήμονες συνεργάζονται συστηματικά με όλες τις ομάδες των παιδιών προκειμένου όλες οι μορφές του πολιτισμού να λειτουργήσουν σε μία ζωντανή παιδεία του ανθρώπου. Ο όλος πολιτισμός, θέατρο, χορός, τραγούδι, γλώσσα, ποίηση και λογοτεχνία, αθλητισμός ενεργοποιείται σε μία πρωτοποριακή προσπάθεια συνάντησης ανθρώπων και πολιτισμών.

Σε μία προσπάθεια ζωντανέματος της ανθρώπινης καρδιάς προκειμένου να λειτουργήσει ο αυθεντικός θεσμός της πόλης και της κοινότητας. Στην πρώτη φάση του πρωτοτύπου θερινού σχολείου λειτουργεί κατά εθνικές ομάδες όπου το τραγούδι είναι η απαρχή μετοχής στην ελληνική γλώσσα, ενώ ακολουθούν τα άλλα μαθήματα. Ο μουσικός λόγος αφομοιώνεται αμέσως μέσα από σύγχρονες τεχνικές έτσι ώστε να ανοίγει ο δρόμος για τις άλλες μορφές εκπαίδευσης. Η φιλοσοφική και φιλολογική ανάλυση του λεκτικού περιεχομένου δημοτικών και έντεχνων τραγουδιών, διανοίγουν την καρδιά και την σκέψη σε μία πρωτόγνωρη διαπολιτισμική επικοινωνία αυθεντική και απροσποίητη. Στη δεύτερη φάση του Θερινού Σχολείου λειτουργούν διεθνικές ομάδες θεάτρου, χορού και τραγουδιού.

Με τη λήξη του προγράμματος στο τέλος του μηνός Αυγούστου η θεατρική ομάδα παρουσίασε αποσπάσματα από κλασικό θέατρο όπως Βάκχες, Αντιγόνη κ.α, ενώ η διεθνής χορωδία και η διεθνής ομάδα παρουσίασε τραγούδια και χορούς που διδάχτηκαν καθ΄ όλη τη διάρκεια του προγράμματος. Παράλληλα διεξήχθησαν ολυμπιακοί αγώνες. Τα αποτελέσματα αυτού του Διεθνούς Θερινού Σχολείου που για 6η χρονιά υλοποιείται στα Αρχαία Άβδηρα ήταν εντυπωσιακά και σηματοδοτούν εκ νέου το μέλλον της όλης προσπάθειας του Ταμείου Θράκης.

Το διεθνές θερινό σχολείο πολιτισμού των Αρχαίων Αβδήρων αποτελεί πιλοτική δράση του Ταμείου Θράκης και εντάσσεται σ΄ ένα ευρύτερο πρόγραμμα με την επωνυμία Ελλάδα Διεθνές Σχολείο Πολιτισμού με πολλές και παράλληλες δράσεις. Αρωγοί του προγράμματος αυτού είναι τόσο η ελληνική πολιτεία αφού η ηγεσία του Υπουργείου Εξωτερικών, του Υπουργείου Πολιτισμού και του Υπουργείου Παιδείας το στηρίζει συστηματικά και πολύπλευρα καθώς και πολλοί ιδιώτες από τον επιχειρηματικό κόσμο αλλά και οι απανταχού στην Ελλάδα και το Εξωτερικό φίλοι του Ταμείου Θράκης. Για τον επιστημονικό σχεδιασμό και την υλοποίηση του προγράμματος συνεργάζονται ακαδημαϊκοί δάσκαλοι και επιστήμονες από τα Παν/μία Θράκης, Ιωαννίνων, Αιγαίου και το Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου.

Γιώργος Π. Παύλος

Αν. Καθηγητής ΔΠΘ».

Μπάμπης Καλπάνης

google-news Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.