«Η Ελλαδα εχει δυο βασικα ελλειμματα, αυτα του πολιτισμου και της τεχνολογιας»

Ο Καθηγητής στην Αρχιτεκτονική του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Μανώλης Τζεκάκης παρουσίασε εισήγηση με θέμα «Τα Πολιτιστικά Συνεδριακά Κέντρα Πόλοι Τοπικής Ανάπτυξης, Δυνατότητες Προοπτικές». Μίλησε στον ΠτΘ για το πολύ σημαντικό αναπτυξιακό έργο που ξεκίνησε στην Κομοτηνή, το Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο, το ρόλο που καλείται να παίξει για την περιοχή αλλά και το πώς πρέπει να λειτουργήσουν οι φορείς της περιοχής με στόχο τα μεγαλύτερα δυνατά οφέλη.

Πρότεινε, προκειμένου το κέντρο να γίνει ένας πόλος πολιτιστικής ανάπτυξης, να επιστρατευτούν οι Θρακιώτες εκτός των τειχών και να συμβάλουν από μακριά ή δια ζώσης στην οργάνωση, τη λειτουργία αλλά και την προβολή του κέντρου.

ΠτΘ: Συνδέετε την εισήγησή σας με το Συνεδριακό Πολιτιστικό Κέντρο που θα γίνει στην Κομοτηνή από την Αναπτυξιακή;

Μ.Τ.: Όχι μόνο το συνδέω αλλά υπήρξε και η αφορμή προσπαθώντας να εξηγήσω πώς συνδέεται αυτό το έργο με άλλα ανάλογα στον εθνικό μας χώρο, τι ρόλο μπορεί να παίξει σαν πολιτιστικό κέντρο και να δώσω μερικές πρώτες ιδέες για το πώς θα έπρεπε να αντιδρά η κοινωνία της Ροδόπης, προκειμένου να έχει τα μεγαλύτερα δυνατά οφέλη.

ΠτΘ: Όταν μιλάτε για «ανάλογα» κέντρα το συνδέετε και με το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης;

Μ.Τ.: Αυτά είναι δυο σημαντικά πολιτιστικά κέντρα ανάλογα μ’ αυτό το οποίο ξεκινάει στην Κομοτηνή, αλλά υπάρχουν και άλλα στον ελληνικό χώρο που έχουν ανάλογους στόχους με το Πολιτιστικό Κέντρο της Κομοτηνής και με τα οποία θα το συνδέσω ως ανάγκη και ως υποχρέωση για να μπορέσει να έχει τα περισσότερα οφέλη.

ΠτΘ: Θεωρείτε ότι ένα τόσο σημαντικό Πολιτιστικό Κέντρο, όπως αυτό που ετοιμάζεται στην Κομοτηνή, μπορεί να το «σηκώσει» μια κοινωνία τοπική και οι φορείς, με την έννοια να μπορούν να φιλοξενήσουν αναλόγου επιπέδου εκδηλώσεις, εκθέσεις, συλλογές, πρόσωπα και καλλιτέχνες; Οι σχέσεις θα πρέπει να είναι κατά κάποιο τρόπο ανταποδοτικές, όταν προσφέρεις κάτι σ’ ένα τόπο θα πρέπει και ο τόπος να μπορεί να το υποστηρίξει.

Μ.Τ.: Το θέτετε πάρα πολύ ωραία και είναι το τελευταίο σημείο από αυτά που έχω ετοιμάσει να πω. Εκτός από το τι μπορεί να δώσει το Κέντρο στην πόλη πρέπει να δούμε τι μπορεί να δώσει η πόλη στο Κέντρο. Πιστεύω ότι εάν δούμε ένα τέτοιο έργο σαν μια αφορμή για να φτιάξουμε ένα χώρο πολιτισμού που δε θα είναι συνδεδεμένος με την τοπική κοινωνία, ίσως γιατί παρακολουθεί διεθνείς τάσεις στον πολιτισμό, δε θα πετύχουμε. Θα πετύχουμε τότε και μόνο εάν το πολιτιστικό προϊόν που θα παρέχει το κέντρο έχει ένα σωστό μείγμα ανάμεσα σ’ αυτά που απαντούν στις τρέχουσες ανάγκες της κοινωνίας και ταυτόχρονα δίνουν ευκαιρίες στον κοινωνικό χώρο να γνωρίσει πράγματα τα οποία δε θα μπορούσε να τα γνωρίσει διαφορετικά και μέσα από τα οποία ανεβαίνει και η πολιτιστική στάθμη. Αυτό το μείγμα είναι το κλειδί στην επιτυχία ανάλογων κέντρων και πολιτιστικών φορέων.

ΠτΘ: Επομένως, θα πρέπει κι αυτοί που ασχολούνται με τον πολιτισμό να ετοιμάσουν τα πολιτιστικά στελέχη, αυτούς που θα πρέπει να προχωρήσουν μπροστά και ν’ αφουγκραστούν τις ανάγκες της περιοχής, ενώ ταυτόχρονα να καταλάβουν τι γίνεται στον έξω κόσμο γιατί τα σύνορα και στον πολιτισμό είναι ανοιχτά;

Μ.Τ.: Είναι σίγουρο ότι θα πρέπει να συμβεί αυτό αλλά φοβάμαι ότι θα πρέπει να χρειαστεί ακόμη μεγαλύτερη προσπάθεια. Ένα από τα βασικά θέματα που πιστεύω ότι θα υποστηρίξουν την ανάπτυξη και θα βοηθήσουν το κέντρο να γίνει πραγματικά ένας πόλος πολιτιστικής ανάπτυξης είναι η ανάγκη να επιστρατευτούν όλοι εκείνοι που είναι παιδιά της Ροδόπης και της Θράκης και δε ζουν πια εδώ, ώστε να συμβάλουν από μακριά και κοντά στην οργάνωση, τη λειτουργία και την προβολή του κέντρου. Χωρίς την παρουσία τους, μόνη της η τοπική κοινωνία θα έχει δυσκολία να παρακολουθήσει τις δυνατότητες που δίνει αυτό το κέντρο και όπως το θέσατε σήμερα ζούμε σ’ ένα διεθνές περιβάλλον, δεν υπάρχει εθνική περιχαράκωση, άρα θα πρέπει η οργάνωση και η λειτουργία του να κοιτάζει και σε κοινωνίες έξω από τη δική μας.

ΠτΘ: Έβλεπα πρόσφατα ότι κάποια από τα αξιόλογα κτίρια που είχαν χρησιμοποιηθεί για τη Θεσσαλονίκη ως Πολιτιστική Πρωτεύουσα στη συνέχεια εγκαταλείφθηκαν, όπως είναι το κτίριο στη συμβολή των οδών Αγίας Σοφίας κι Ερμού, αλλά και κάποια άλλα που ανακαινίστηκαν και στη συνέχεια αφέθηκαν στη φθορά του χρόνου. Υπάρχει φόβος στην Ελλάδα ν’ αγκαλιάζουμε και να λατρεύουμε κάτι και στη συνέχεια να το αφήνουμε, είτε είναι πολιτιστικό κέντρο μεγάλης εμβέλειας είτε ένας άλλος χώρος πολιτισμού;

Μ.Τ.: Βέβαια και υπάρχει. Το ίδιο το κτίριο δεν αποτελεί παρά μόνο μια αφορμή. Πολλές φορές είναι το σημείο εκείνο που μας βάζει μπροστά στο πραγματικό πρόγραμμα και μάς δίνει το έδαφος να αναπτύξουμε τα πράγματα.

Το κτίριο από μόνο του είναι ένα νεκρό πράγμα. Το κλειδί βρίσκεται στο ποιους ανθρώπους θα συγκεντρώσει γύρω του, ποιοι είναι οι άνθρωποι που θα το διοικήσουν και θα το προχωρήσουν μπροστά και πώς αυτό θα καταφέρει να είναι ταυτόχρονα πόλος πολιτισμού και μία βιώσιμη επιχείρηση.

Στη Θεσσαλονίκη, είδαμε μια έκρηξη δραστηριότητας, δημιουργίας νέων πολιτιστικών κτιρίων, με αφορμή την Πολιτιστική Πρωτεύουσα το 1997, τα οποία όμως δεν ακολουθήθηκαν από ανάλογη ανάπτυξη φορέων που να κάνουν δουλειά, με αποτέλεσμα εκτός από το Μέγαρο Μουσικής που ξεκίνησε αυτόνομο όλα τα υπόλοιπα να έχουν κάποια προβλήματα. Σε άλλα, τα προβλήματα τα αντιμετωπίζει ο κρατικός φορέας που είναι για παράδειγμα το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, ενώ σε άλλα δεν υπάρχει κανένας φορέας, με αποτέλεσμα η αξιοποίησή τους να είναι τουλάχιστον προβληματική.

ΠτΘ: Φοβόσαστε την κρατική ομπρέλα σε κάποιες περιπτώσεις, που όταν υπάρχει γλυτώνουμε τη βροχή και στη συνέχεια υπάρχει το ενδεχόμενο να πλημμυρίσουμε;

Μ.Τ.: Θα έλεγα ότι το σοφό στις μέρες μας είναι ν’ αξιοποιεί κανείς το κράτος για να πάρει τις επιδοτήσεις που χρειάζεται αλλά μετά να μην έχει καμία σχέση μαζί του. Να φροντίζει να πατάει στα πόδια του, να κάνει το λογαριασμό του, να διαχειριστεί το φορέα του σαν να είναι μια οικογενειακή επιχείρηση, αξιοποιώντας τις κρατικές οικονομικές πηγές, αλλά όχι στηριζόμενος στη λογική ότι το κράτος θα έρθει να μας σώσει. Το κράτος δε θα μας κάνει καλύτερους ανθρώπους, εμείς θα γίνουμε αξιοποιώντας τις δυνατότητες που μας δίνει.

ΠτΘ: Επομένως, χρειαζόμαστε εκπαίδευση, και με την έννοια της παιδείας, σε όλους τους τομείς κι όχι να στηριζόμαστε στις επιδοτήσεις που μπορούν να δημιουργήσουν ωραία κτίρια τα οποία χαιρόμαστε να τα εγκαινιάζουμε και να σταματάμε εκεί;

Μ.Τ.: Ακούγοντας λίγα από την παρουσίαση του στρατηγικού σχεδίου ανάπτυξης και από τα όσα είπαν οι πολιτικοί αποφάσισα στο κλείσιμο της παρέμβασής μου ν’ αναφερθώ στο θέμα που θέτετε. Η Ελλάδα έχει σήμερα δυο βασικά ελλείμματα κι αυτά δυστυχώς δεν είναι αυτά που συζητάμε συνήθως. Το ένα είναι το έλλειμμα πολιτισμού και το άλλο το έλλειμμα τεχνολογίας. Στο μεν δεύτερο θα μπορούσε να βρει κάποιος μια σειρά από δικαιολογίες, αλλά στο έλλειμμα πολιτισμού φοβάμαι ότι το θέμα είναι καθαρά ζήτημα παιδείας και ανθρώπων κι εκεί δεν είναι το ζήτημα τα χρήματα αλλά η οργάνωση, τα πρότυπα και οι προτεραιότητες. Εάν δεν απαντήσουμε σ’ αυτά τα δυο ελλείμματα σοβαρά η χώρα μας θα είναι μεν διασφαλισμένη στην ομάδα των ευρωπαϊκών χωρών και δε θα καταστραφεί, αλλά θα είναι συνέχεια ουραγός. Επομένως, το πολιτιστικό σημείο είναι κρίσιμο και αφορά όλο το ανθρώπινο δυναμικό.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.