Η «Ελενη» του Ευριπιδη
Την «Ελένη» του Ευριπίδη, μάθημα διδασκόμενο στην Τρίτη γυμνασίου επέλεξε η θεατρική ομάδα του Α΄ Γυμνασίου Κομοτηνής να ανεβάσει τη φετινή σχολική χρονιά. Με την παράσταση αυτή τα παιδιά συμμετείχαν στους Περιφερειακούς Αγώνες Θεάτρου που έγιναν στην Αλεξανδρούπολη στις αρχές της εβδομάδας ενώ τις ημέρες αυτές θα το παρουσιάσουν στο Ζάππειο Σχολείο της Κωνσταντινούπολης.
«Η «Ελένη» του Ευριπίδη γράφτηκε το 412 π.χ. και βασικό αρχικό κριτήριο για την επιλογή υπήρξε το γεγονός ότι διδάσκεται στην τρίτη γυμνασίου αναλυτικά, οπότε σαν κείμενο ήταν γνωστό, αναλυμένο και οικείο στους μαθητές, ώστε να αντιλαμβάνονται καλύτερα τις ιδέες και τα συναισθήματα» αναφέρει η κ. Καραμπιμπέρη, μία από τις υπεύθυνες καθηγήτριες. Ένα άλλο κριτήριο επιλογής απετέλεσε για την κ. Καραμπιμπέρη το γεγονός ότι σαν κείμενο έχει διαχρονικά μηνύματα. «Ο Ευριπίδης είναι διαχρονικός. Πρωτεύον μήνυμα στο έργο του η καταδίκη και ματαιότητα του πολέμου, γιατί μη ξεχνάμε ότι έχει γραφεί ένα χρόνο μετά τη μακροχρόνια και πολυαίμακτη Σικελική εκστρατεία, όπως και η ανάγκη ανασυγκρότησης της οικογένειας, θεσμός που και σήμερα περνά κρίση».
Τα παιδιά που υποδύονται τους ρόλους είναι από την Γ, Α, και Β τάξη. Μόνο ο χορός αποτελείται από μαθήτριες της Γ΄ γυμνασίου.
Σχετικά με τις αντιδράσεις και τη συμμετοχή των παιδιών η υπεύθυνη καθηγήτρια, Κυρατσώ Γεωργιάδου τονίζει την ανάγκη συλλογικής λειτουργίας πρώτα εκ μέρους των καθηγητών και μετά των μαθητών. «Το θέατρο είναι περισσότερο συλλογικό, είναι κάτι εύκολο, γιατί υπάρχει η διάθεση από τα παιδιά που ήδη λειτουργούν μέσα στην τάξη ως ομάδα και έχουν σχέσεις φιλικές. Βέβαια χρειάζονται σωστές κατευθύνσεις και από τους καθηγητές. Γι΄ αυτό είναι πρώτιστη ανάγκη να λειτουργήσουν οι καθηγητές ως ομάδα και αυτό θα επεκταθεί και στα παιδιά. Τα παιδιά έχουν διάθεση να δουλέψουν και είναι δικό τους αίτημα. Πιστεύω ότι κύριο αίτημα των σχολείων είναι να εκφράζεται το παιδί ελεύθερα και να λειτουργεί και να μην είναι ένας απλός αποδέκτης γνώσεων που ο καθηγητής είναι ο μόνος που ξέρει. Μου έκανε εντύπωση αυτό που είπε μία μαθήτρια στην επιτροπή των αγώνων “μέχρι σήμερα διδασκόμαστε τώρα ήρθαμε να διδάξουμε εμείς”. Αμοιβαία δίνεις στα παιδιά. Αν δεν είναι όμως συντονισμένοι οι καθηγητές και με υπευθυνότητα δεν γίνεται διαχωρισμός των δραστηριοτήτων δεν μπορεί να υπάρχει και συγχρονισμός μεταξύ των παιδιών».
Ο κ. Κομματάς Νικόλαος ασχολήθηκε με τη μουσική επένδυση της παράστασης. «Προσπάθησα,» λέει μεταφέροντας την εμπειρία του, «στα σημεία που έπρεπε να μπει ο ήχος για να δημιουργήσει την καλύτερη εικόνα για την κατανόηση του κειμένου της θεατρικής παράστασης από το κοινό. Η επιλογή της μουσικής έγινε κυρίως από εμένα. Έψαξα να βρω αρχαία όργανα τα οποία να συνδυάζονται με τον Ευριπίδη και την παράσταση. Όλη η μουσική έχει υποστεί ψηφιακή επεξεργασία από προγράμματα με διάφορα εφέ και προσαρμογή στα μέτρα των παιδιών».
Και οι πέντε υπεύθυνοι καθηγητές βοήθησαν στην ολοκλήρωση της παράστασης στα πλαίσια των δυνάμεών τους. Χρειάστηκε να διαθέσουν πολλά Σαββατοκύριακα για να ολοκληρωθεί το έργο και να παρουσιασθεί όσο το δυνατόν πληρέστερο. Όπως λένε χαρακτηριστικά «και κουβαλήσαμε και στα κουστούμια βοηθήσαμε και στα σκηνικά και στο ράψιμο. Το σημαντικό ήταν όμως το μεράκι και των καθηγητών και των μαθητών. Τα παιδιά μάς έδιναν πολλές φορές δύναμη να συνεχίσουμε γιατί βλέπαμε να ευχαριστιούνται για αυτό που έκαναν και παίρναμε περισσότερες»
«Όταν ξεκινούσε αυτή η διαδικασία και έπρεπε να συγχρονιστούμε χαιρόμαστε που είμαστε από εδώ. Τίποτα δεν έγινε με το ζόρι. Οι εκδηλώσεις και οι δραστηριότητες που υπάρχουν στο σχολείο και η διάθεση που υπάρχει στο να προσφέρουν στα παιδιά είναι κάτι πρωτόγνωρο για μένα και χάρηκα που ήμουν εδώ στο συγκεκριμένο σχολείο. Υπάρχει ένα γενικό κλίμα και΄μία άποψη οι δραστηριότητες να είναι περιορισμένες. Το θέμα είναι ότι δεν προσφέρεται το περιβάλλον του σχολείου πάντα για να δημιουργηθούν αυτά», τονίζει ο κ. Κομματάς Νικόλαος.
Την προηγούμενη Τρίτη τα παιδιά παρουσίασαν τη δουλειά τους στην Αλεξανδρούπολη στα πλαίσια των Περιφερειακών Αγώνων Θεάτρου.
«Συγκινήθηκα πρωτίστως με τα παιδιά όχι μόνο για την επίδοσή τους στην παράσταση αλλά για τη συνέπειά τους, την υπευθυνότητά τους, το ήθος τους. Με εξέπληξε το γεγονός ότι αυτό που έκαναν τα παιδιά το έκαναν με μεράκι και χαρά. Στις πρόβες δεν ήταν τόσο έντονο. Απ’ ό,τι είπαν τους επηρέασε πολύ η πρωινή παράσταση του Ειδικού Σχολείου των Σιταγρών Δράμας» μεταφέρει η υπεύθυνη καθηγήτρια Βουλούτα Αναστασία.
Στην Κομοτηνή παράσταση θα δοθεί κατά τη διάρκεια των Ελευθερίων και συγκεκριμένα στις 12 Μαίου το βράδυ.
Το να ανεβεί σε ένα σχολείο μία θεατρική παράσταση πολλές δυσκολίες υπάρχουν. «Πρώτα απ’ όλα υπάρχει πρόβλημα οικονομικό», αναφέρει η κ. Μαργαρίτη Ελένη. «Όσοι ασχολούνται με το θέατρο γνωρίζουν ό,τι απαιτούνται χρήματα και δυστυχώς το Υπουργείο Παιδείας δεν έχει θεσπίσει κάποια κονδύλια ώστε να παίρνει χρήματα το δημόσιο σχολείο για να μπορεί να πραγματοποιεί τέτοιου είδους παραστάσεις με αποτέλεσμα το σχολείο να κοιτάζει να βρει άλλους δρόμους. Κατανοώ ότι το Υπουργείο Παιδείας θέλει τα σχολεία να ασχολούνται με το θέατρο και σιγά- σιγά καταλαβαίνει την αξία του. Δεν μπορώ όμως να κατανοήσω πώς θα γίνει αυτό χωρίς χρήματα Κάθε χρόνο που πρέπει να ασχοληθώ με το θέατρο ψάχνομαι τι είναι αυτό που με ωθεί ώστε και την επόμενη χρονιά να ασχοληθώ με αυτό. Κατάλαβα ότι αυτό που με ωθεί είναι τα παιδιά από τα οποία αυτό που εισπράττω με γεμίζει τόσο πολύ ώστε και την άλλη χρονιά να συνεχίσω, παρόλες τις δυσκολίες».
«Μπορέσαμε να αντεπεξέλθουμε με τη στήριξη του διευθυντή, του κ. Τρυπίδη και ηθικά και οικονομικά. Ήταν πάντα δίπλα μας και ποτέ μπροστά μας δεν παρακώλυσε το έργο μας, δεν ανακατεύθηκε και μας στήριζε σε ό,τι ζητούσαμε. Επίσης πρέπει να τονίσουμε τη στήριξη του δήμου Κομοτηνής και του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων», συμπληρώνει η κ. Καραμπιμπέρη.
Το βραβείο στο διαγωνισμό τους είναι αδιάφορο και όπως τονίζει η κ. Κυρατσώ Γεωργιάδου, «βραβείο είναι η συμμετοχή. Όταν τα παιδιά ρωτήθηκαν από την Επιτροπή αν θα τα πειράξει αν δεν πάρουν το βραβείο απήντησαν ότι «από την όλη εμπειρία μας είμαστε νικητές». Το θέατρο είναι βίωμα, είναι πειθαρχεία και μάλιστα η συμμετοχή των παιδιών τα έκανε να αλλάξουν προς το καλύτερο συμπεριφορά.
Να σημειώσω όμως ότι η προσπάθεια δεν ξεκίνησε με στόχο το διαγωνισμό. Ο διαγωνισμός προέκυψε. Ξεκινήσαμε για την παράσταση στην Κωνσταντινούπολη και με τα Ελευθέρια».
Α.Π.
Ωραία Ελένη. Ένα πρόσωπο μυθικό, πολυσυζητημένο και μαγευτικό, σύζυγος του Μενέλαου που απήχθη από τον Πάρη και το γεγονός αυτό απετέλεσε την αφορμή του Τρωικού Πολέμου. Στους περισσότερους η Ελένη είναι γνωστή με αυτό της το πρόσωπο. Υπάρχει όμως και η άλλη όψη της Ελένης. Αυτή που μας δίνει ο Ευριπίδης στο ομώνυμο έργο του. Να λοιπόν πώς περιγράφεται αυτή στο πρόγραμμα της παράστασης του Α΄ Γυμνασίου
«Η ΕΛΕΝΗ» ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ
Στο μύθο υπάρχει και η άλλη όψη της Ελένης. Η καλή, η φυλόπατρις, η πιστή και αφοσιωμένη σύζυγος, η βασανισμένη Ελένη. Σύμφωνα με το μύθο αυτό που μας τον παραδίδει ο Ηρόδοτος (Β, 113 κ.ε.) όταν ο Πάρις απήγαγε την Ελένη, στο ταξίδι του προς την Τροία πέρασε από την Αίγυπτο. Εκεί, ο βασιλιάς Πρωτέας φυλάκισε την Ελένη και έστειλε τον Πάρη στην πατρίδα του. Στην Αίγυπτο βρήκε την Ελένη ο Μενέλαος αργότερα, όταν μια καταιγίδα τον υποχρέωσε να προσαράξει εκεί. Στο απόσπασμα επίσης από την Παλινωδία του Στησίχορου, που μας έχει σωθεί, διαβάζουμε ότι η Ελένη δεν πήγε ποτέ στην Τροία. Ο Πάρις είχε πάρει μαζί του το είδωλό της, ενώ η ίδια είχε μεταφερθεί στην Αίγυπτο, όπου ο Μενέλαος τη βρήκε αγνή και αμόλυντη.
Προφανώς, ο Ευριπίδης δανείστηκε στοιχεία για το μύθο της Ελένης και από τον Ηρόδοτο και από το Στησίχορο. Συνθέτει όμως, έναν καινούργιο μύθο, που περνά στο θέατρο άλλα μηνύματα. Οι προγενέστεροι μύθοι κέντρο έχουν την πίστη η την απιστία της Ελένης. Για τον Ευριπίδη αυτό είναι μόνο η αφορμή. Πάνω στο συγκεκριμένο μύθο, θέτει ενώπιον των θεατών δύο μεγάλα προβλήματα.
Το αντιπολεμικό μήνυμα: Ένας μακροχρόνιος και πολυαίμακτος πόλεμος έγινε για ένα φάντασμα, για το είδωλο της Ελένης. Έτσι, ολόκληρη η τραγωδία Ελένη γίνεται μια αντιπολεμική κραυγή του Ευριπίδη: Οι πόλεμοι γίνονται για το τίποτα, αλλά αφήνουν πίσω τους μεγάλες συμφορές.
Η αντίθεση ανάμεσα στο «είναι» και στο «φαίνεσθαι»: Η αλήθεια και το ψεύδος αναμειγνύονται. Η ουσία των πραγμάτων, το «είναι», όπως την ονομάζουν οι φιλόσοφοι, κρύβεται πίσω από τα φαινόμενα, το «φαίνεσθαι». Με αφορμή λοιπόν την Ελένη και το είδωλό της, την αντίθεση ανάμεσα στο σώμα της που βρίσκεται στην Αίγυπτο αμόλυντο και το όνομά της που διασύρεται σ’ ολόκληρο τον κόσμο, ο Ευριπίδης αναρωτιέται: Υπάρχει μία και μόνη πραγματική αλήθεια; Μπορούν οι άνθρωποι να τη γνωρίσουν; Μήπως ζούμε πιστεύοντας ως αλήθεια τις εντυπώσεις από τα φαινόμενα;
Η «Ελένη» γράφτηκε σε μια εποχή μεγάλων αλλαγών. Η Αθήνα έχει ηττηθεί, η δημοκρατία παρακμάζει. Νέες ιδέες και αξίες διαπερνούν την κοινωνία και άλλες και είναι οι αναζητήσεις των πολιτών. Είναι ένα έργο «φυγής» του Ευριπίδη. Είναι η απόδραση από ένα περιβάλλον που τον συμπιέζει. Είναι μία από τις τραγωδίες του Ευριπίδη που υποδηλώνει το τέλος της κλασικής σκέψης και που παρουσιάζει στη σκηνή τα ερωτηματικά και τις ανασφάλειες τις δικές του και των συνανθρώπων του μετά την καταστροφή των Αθηναίων στη Σικελία.
Διανομή ρόλων
ΕΛΕΝΗ: Αντωνιάδου Νίκη
ΕΛΕΝΗ: Μαργαριτούδη Ελένη
ΤΕΥΚΡΟΣ: Μηναΐδης Μηνάς
ΜΕΝΕΛΑΟΣ: Κατρανιτσιώτης Μιχαήλ
ΓΕΡΟΝΤΙΣΣΑ: Γιαντσοπούλου Δέσποινα
ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ Α΄ : Μηναΐδης Μηνάς
ΘΕΟΝΟΗ: Καλαϊτζόγλου Κωνσταντίνα
ΥΠΗΡΕΤΡΙΕΣ: Κωστάκη Σταυρούλα, Κατσή Γεωργία, Χουρμουζέλη Ερμιόνη
ΘΕΟΚΛΥΜΕΝΟΣ: Κουβαλάκης Γαβριήλ
ΥΠΗΡΕΤΕΣ: Ζέκος Θεόδωρος, Πίτατζης Αθανάσιος, Καρακάσης Ιωάννης
ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ Β΄: Πίτατζης Αθανάσιος
ΔΙΟΣΚΟΥΡΟΙ: Ιωαννίδης Βασίλειος, Χασλαμαΐδης Δανιήλ
ΧΟΡΟΣ: Αραμπατζή Δέσποινα, Βίστα Κωνσταντίνα, Γούλα Νικολέτα, Ζηλούδη Αναστασία, Μπαμπαλή Αικατερίνη, Μυλωνοπούλου Ειρήνη, Παπαευαγγέλου Αικατερίνη, Παπάζογλου Ειρήνη, Παπαντωνίου Ελένη, Παράσχου Ειρήνη, Παχούμη Μαρία, Σιανίδου Νεφέλη, Τάκου Θεόπη, Τζουγκρανά Ελευθερία, Τρυπίδου Χριστίνα
ΥΠΟΒΟΛΕΑΣ: Δεβετζή Δέσποινα
ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΤΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
Ο Διευθυντής του 1ου Γυμνασίου Κομοτηνής: κ. Τρυπίδης Κων/νος
Οι καθηγητές: Καραμπιμπέρη Αγγελική φιλόλογος, Μαργαρίτη Ελένη θεολόγος, Βουλούτα Αναστασία φιλόλογος, Κομματάς Νικόλαος καθηγητής πληροφορικής, Γεωργιάδου Κερατσώ καθηγήτρια πληροφορικής.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
