«Η Δικαιοσυνη του Κολχαας» απο το ΔΗΠΕΘΕ Κομοτηνης

Τη νουβέλα του κλασικού δημιουργού Heinrich von Kleist «Η Δικαιοσύνη του Κόλχαας», μεταφερμένη στο θεατρικό σανίδι, παρουσιάζει φέτος το καλοκαίρι η Δημοτική Κοινωφελής Επιχείρηση ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κομοτηνής, σε συνεργασία με την Τ.Ε.Δ.Κ. Νομού Ροδόπης. Η πρεμιέρα του έργου θα δοθεί την Κυριακή 18 Ιουλίου 2010 στις 9:30 το βράδυ στο Θέατρο Μαρώνειας με ελεύθερη είσοδο. Θα ακολουθήσουν παραστάσεις στις πρωτεύουσες των Δήμων του Νομού Ροδόπης.
Το έργο ανεβαίνει σε διασκευή – μετάφραση και κούκλες Σάντρας Δόμβρου, σκηνοθεσία Ανδρέα Κουτσουρέλη, μουσική Τάσου Σωτηράκη, επιμέλεια σκηνικού Μάιρας Στέφου, φωτισμούς Δημήτρη Τζατζανά και Δημήτρη Παπασταμάτη.

Παίζουν οι ηθοποιοί: Φιλοποίμην Ανδρεάδης, Στάθης Βούτος, Ανδρέας Κουτσουρέλης, Παναγιώτης Μαρίνος, Δημήτρης Παλαιοχωρίτης, Τάσος Σωτηράκης.
Με τον καλλιτεχνικό διευθυντή του ΔΗΠΕΘΕ Κομοτηνής κ. Δημήτρη Παπασταμάτη, τον σκηνοθέτη Ανδρέα Κουτσουρέλη και τους ηθοποιούς, Στάθη Βούτο και Δημήτρη Παλαιοχωρίτη μίλησε στην εκπομπή «Ατάκτως ερριμμένα» του Ράδιο Παρατηρητής η Τζένη Κατσαρή- Βαφειάδη. Η συζήτηση, πέρα από την παράσταση, επεκτάθηκε και στο θέατρο γενικότερα. Από τη συνέντευξη αυτή ο ΠτΘ δημοσιεύει σήμερα το μέρος που αφορά στην παράσταση.

Δημήτρης Παπασταμάτης, «Η παράσταση σηματοδοτεί το κοινωνικοοικονομικό σημερινό γίγνεσθαι»

ΠτΘ: κ. Παπασταμάτη, τι σηματοδοτεί η παράσταση;
Δ.Π.: Είναι μια παράσταση που σηματοδοτεί πολλά θέματα που έχουν να κάνουν με το κοινωνικοοικονομικό γίγνεσθαι του σήμερα, γιατί όταν καταλύονται κάποια δεδομένα εν αυθαιρεσία, κάποιοι πρέπει να αντιδράσουν. Πιστεύω ότι παραστασιολογικά αυτό το έργο έχει μια ιδιαιτερότητα, διότι κάνει το θέατρο να επανέρχεται σαν μια φιλοσοφία ζωής, ώστε να σταματήσουμε όλη αυτή την μπουρδολογία της εύπεπτης διαχείρισης.

Ανδρέας Κουτσουρέλης, «Ο Κόλχαας μπορεί να είναι ο οποιοσδήποτε, ο άνθρωπος της διπλανής πόρτας»

ΠτΘ: κ. Κουτσουρέλη, είστε ο σκηνοθέτης της παράστασης, ενός έργου με ιδιαίτερη πλοκή, μια ιδιαίτερη γοητευτική ιστορία. Πώς ένα έργο κλασικό ανεβαίνει σήμερα και είναι εξαιρετικά επίκαιρο σε μια εποχή που το δίκιο είναι αίτημα της εποχής;
Α.Κ.: Κατ’ αρχήν να πούμε ότι δεν είναι θεατρικό το έργο, αλλά μια νουβέλα, η σημαντικότερη και η μεγαλύτερη σε διάρκεια νουβέλα του συγγραφέα. Την ολοκλήρωσε λίγο πριν την αυτοκτονία του το 1810. Την είχε ξεκινήσει πέντε χρόνια νωρίτερα και την ολοκλήρωσε συγκεκριμένα ένα χρόνο πριν την αυτοκτονία του. Και εδώ να πούμε ότι ο Κλάιστ ήταν ένας συγγραφέας από αυτούς που θα ονομάζαμε «καταραμένους», με την έννοια ότι ενώ κατ’ αρχήν φαίνεται να κάνει αυτό που σήμερα θα λέγαμε στρατευμένο θέατρο, είναι πολιτικοποιημένο άτομο έτσι και αλλιώς, αυτό που τον απασχολεί πάρα πολύ, και αυτό διαπιστώνω διαβάζοντας τα κείμενά του και τη βιογραφία του, είναι τα πάθη των ανθρώπων.

Εδώ λοιπόν έχουμε να κάνουμε με το πάθος ενός ανθρώπου για δικαιοσύνη, ο οποίος δεν προέρχεται από τις χαμηλές τάξεις, αντίθετα είναι ένας μεγαλοαστός. Αυτό είναι πολύ ενδιαφέρον. Είναι ο άνθρωπος ο δικός τους και λόγω κάποιων συγκυριών με τους διαπλεκόμενους της εξουσίας αποφασίζει, αφού προηγουμένως δεν βρίσκει άκρη με την δικαιοσύνη, να πάρει τον νόμο στα χέρια του. Ο πρώτος που το επεξεργάστηκε για να το μεταφέρει στο θέατρο ήταν ο Τζέιμς Σόντερς, ένας κατά την άποψή μου, εξαιρετικός άγγλος συγγραφέας, δυστυχώς δεν είναι πια στη ζωή, ο οποίος περίπου το 1972 πήρε το «Μικρό όργανο» για το θέατρο του Μπρεχτ και προσπάθησε να κάνει αυτή την μεταφορά, Νομίζω ότι έκανε μια εξαιρετική δουλειά, κυρίως, γιατί έβαλε τα παραστασιολογικά θεμέλια για να μπορέσει αυτή η νουβέλα να γίνει θέατρο. Εμείς επεξεργαστήκαμε και τα δύο κείμενα και το πρωτότυπο του Κλάιστ σαν νουβέλα από το γερμανικό κείμενο, αλλά και το κείμενο του Σόντερς και μας προέκυψε μια μίξη. Δανειστήκαμε επί της ουσίας από τον Σόντερς την θεατρική φόρμα, αυτό το μπρεχτικό στήσιμο, και έτσι με αυτό τον τρόπο δημιουργήθηκε αυτή η παράσταση με όλα τα παιδιά. Δεν θεωρώ δηλαδή ότι εγώ είμαι ο σκηνοθέτης με την έννοια της αποκλειστικότητας του τίτλου, διότι όλοι βάλαμε το χεράκι μας.

ΠτΘ: Η κ. Δόμβρου είναι αυτή που δούλεψε πάνω στο «Μικρό Όργανο» του Μπρεχτ και στον Σόντερς. Είστε ομάδα, αυτό φαίνεται και στο πρόγραμμα της παράστασης ο καθένας καταθέτει τις δικές του απόψεις…
Α.Κ.: Αυτό έχει ενδιαφέρον. Κατ’ αρχήν από πριν είχαμε συμφωνήσει -και συμφώνησε και σε αυτό ο Δημήτρης Παπασταμάτης- να μην καταθέσουμε στο πρόγραμμα τα βιογραφικά των ηθοποιών και των συντελεστών γενικότερα, αλλά να καταθέσουμε μια άποψη για την παράσταση, για το ίδιο το κείμενο. Από την αρχή που πρωτοδιαβάσαμε το έργο και ξεκινήσαμε να κάνουμε δουλειά είχαμε πει ο καθένας να καταθέτει σε πρώτη φάση αυτό που πιστεύει για τον ήρωα, το ιδεολογικό του σκεπτικό. Με βάση αυτό μοιράσθηκαν και οι υπόλοιποι ρόλοι και επί της σκηνής, γιατί θα δείτε ότι τον Κόλχαας δεν τον παίζει ένας ηθοποιός, αλλά τον παίζουν όλοι με την έννοια ότι ο Κόλχαας μπορεί να είναι ο οποιοσδήποτε, ο άνθρωπος της διπλανής πόρτας. Για εμάς ο ήρωας και όλοι όσοι αναφέρονται στο έργο δεν είναι χαρακτήρες, είναι σχήματα, μεταφέρουμε τα λόγια ενός ανθρώπου, το σχήμα του. Έτσι, λοιπόν, ο καθένας κατέθεσε την προσωπική του άποψη, με αυτόν τον τρόπο μοιράστηκαν και οι ρόλοι και αυτό το καταθέτει και επί σκηνής ο καθένας και έχουμε και διαφορετικές απόψεις. Κάποιος συμφωνεί μαζί τους κάποιος όχι.

Δημήτρης Παλαιοχωρίτης, «Μια παράσταση στα ελληνικά δεδομένα»

ΠτΘ: Κύριε Παλαιοχωρίτη, κάνετε έναν εξαιρετικό συσχετισμό του «Μίχαελ Κόλχαας» με τον «Λάμπρο» του Σολωμού, γοητευτικό στοιχείο αυτό, γιατί σήμερα ξεχνάμε τα ημέτερα. Πώς βλέπετε την παράσταση και την επικαιρότητα;
Δ.Π.: Πρώτα – πρώτα και ο Κλάιστ και ο Σολωμός υπήρξανε την ίδια εποχή και η διαφορά τους ήταν είκοσι χρόνια, δηλαδή ο Κλάιστ ήταν είκοσι χρονών όταν γεννήθηκε ο Σολωμός. Έζησαν όμως μέσα στον ίδιο κοινωνικό και πολιτικό περίγυρο της τότε Ευρώπης και κατά συνέπεια ως πνευματικοί άνθρωποι εκφράσανε την εποχή τους, η οποία ήταν ένας αγώνας του ανθρώπου του ατόμου να αποκτήσει την ελευθερία του είτε αυτή ήταν εθνική είτε ατομική. Υπάρχει η Ευρώπη επαναστατικών εθνικοαπελευθερωτικών κινημάτων και κοινωνικών, μια Ευρώπη που προσπαθεί να ξεφύγει από την φεουδαρχία, μια Ευρώπη που προσπαθεί να σχηματίσει τα εθνικά της κράτη, όπως είναι περίπου σήμερα. Και οι δύο εκφράσανε με τον πλέον κατάλληλο τρόπο την εποχή τους. Ένα άλλο που τους ενώνει και τους δύο είναι η έννοια του κλασικού με την ευρύτερη έννοιά της γιατί ασχολούνται με ιδέες, με τάσεις διαχρονικές. Θα κάνω και ένα άλλο άλμα. Δεν θα συγκρίνω τον Κόλχαας με τον «Λάμπρο», αλλά και με την «Αντιγόνη» που βάζει το άτομο απέναντι στην εξουσία. Είναι διαχρονική η έννοια και αυτό είναι η έννοια του κλασικού.

ΠτΘ: Είναι πολύ ωραίο που αναφέρεστε και στους μεγάλους Έλληνες. Ο Σολωμός σήμερα δεν «παίζει». Βάλατε και την «Αντιγόνη» στο τραπέζι… Το καλοκαίρι βλέπουμε μόνο Αριστοφάνη…
Δ.Π.: Ας ελπίσουμε ότι κάποια στιγμή μέσα στην πορεία της αναζήτησης θα καταλήξουμε εκεί που κατέληξε και ο ίδιος ο Σολωμός, ότι διεθνές είναι το εθνικό. Δεν μπορείς να είσαι διεθνής, χωρίς να έχεις εθνικότητα. Αυτή τη στιγμή έχουμε μια παράσταση μέσα στα ελληνικά πλαίσια και αυτά πρέπει να τα δούμε και αυτή είναι και η προσφορά στον κόσμο εδώ αυτής της άκρης της Ελλάδας, αυτής της παράστασης.

Στάθης Βούτος, «Η συμμετοχή στην παράσταση απόλυτα απελευθερωτική»

ΠτΘ: κ. Βούτο, πόσο απελευθερωτική ήταν για εσάς η συμμετοχή σε μια τέτοια συνεργατική παράσταση;
Σ.Β.: Απόλυτα, το χάρηκα πάρα πολύ…

ΠτΘ: Γιατί ουσιαστικά η παράσταση είναι και ένα εργαστήρι…
Σ.Β.: Σίγουρα εγώ έτρεχα λίγο περισσότερο από τα άλλα παιδιά. Από το βράδυ που ο Ανδρέας έφερε το κείμενο στο σπίτι μου μπορώ να πω ότι είχα δει την παράσταση και, όταν με πρότεινε μια ειδική σκηνή, αυτή με τις κούκλες, από εκεί και πέρα άρχισα να τρέχω μέσα στο μυαλό μου κατοστάρι! Κάναμε πολύ χαλαρές πρόβες γιατί, όπως είπε ο Ανδρέας, η παράσταση βγήκε από όλους μας, απλά αυτός είχε το «πάμε πρόβα», «ξεκινάμε» και κάποια πράγματα που έβγαιναν από το μυαλό μας τα έδενε, χωρίς να θέλω να πω ότι, αν ο Ανδρέας δεν είχε την ιδέα, θα τη σκεφτόμαστε εμείς! Προσωπικά δεν θα σκεφτόμουν να κάνω Κλάιστ φέτος το καλοκαίρι. Θέλω όμως να πω κάτι που το ξεχάσαμε. Να ευχαριστήσουμε το ΔΗΠΕΘΕ Κομοτηνής, γιατί χωρίς αυτό η παράσταση δεν θα γινόταν.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.