Η «ασφυξια» και τα νεκρα ψαρια στη Βιστωνιδα

Τη λήξη του «συναγερμού», που σήμανε στη Βιστωνίδα πριν από 10 ημέρες, υπαγόρευσαν τα αποτελέσματα των αναλύσεων και των ελέγχων, που έγιναν στα νερά και στην ιχθυοπανίδα της λίμνης. Τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν την αρχική εκτίμηση των τοπικών φορέων, ότι τα χιλιάδες νεκρά ψάρια που εμφανίστηκαν στις όχθες και στην επιφάνεια της λίμνης ήταν αποτέλεσμα της «ασφυξίας», που είχε προκληθεί, εξαιτίας της έλλειψης οξυγόνου μετά από τη ραγδαία ανάπτυξη φυτικών οργανισμών.

Στη σύσκεψη, όμως, που είχε συγκαλέσει ο κ. Κώστας Κατσιμίγας για λογαριασμό της Περιφέρειας στο Λιμενικό Ταμείο Λάγους, εκτός από τη λήψη μέτρων για την προστασία της δημόσιας υγείας, αποφασίστηκε να εξαντληθούν όλα τα μέσα για τη διερεύνηση των αιτίων, που προκάλεσαν την καταστροφή. Έτσι ώστε να αποκλειστεί με επιστημονικά στοιχεία και δεδομένα η εκδοχή της εισόδου κάποιας επικίνδυνης τοξίνης στα νερά της λίμνης. Για το σκοπό αυτό ζητήθηκε η συνδρομή της κ. Άννας-Μαρίας Κάλφα, διακεκριμένης κτηνιάτρου με πολύχρονη και διεθνή εμπειρία στον τομέα της ιχθυοπαθολογίας. Η κ. Κάλφα έχει θητεύσει επί σειρά ετών στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών της Ιταλίας, ενώ σήμερα είναι προϊσταμένη του τμήματος Υδρόβιων Οργανισμών και προϊσταμένη του Εθνικού Εργαστηρίου Αναφοράς Ασθενειών Οστρακοειδών του Κέντρου Κτηνιατρικών Ιδρυμάτων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Μάλιστα, έχει ασχοληθεί κατ’ επανάληψη με την ιχθυοπανίδα της λίμνης Βιστωνίδας, στην οποία επέστρεψε την περασμένη Κυριακή για να κάνει επιτόπια έρευνα επί δύο ημέρες. Χθες, η κ. Κάλφα συμμετείχε σε σύσκεψη μεταξύ των συναρμόδιων φορέων, που έλαβε χώρα στην αίθουσα συνεδριάσεων της Περιφέρειας στην Κομοτηνή. Κατά τη διάρκειά της παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα των ελέγχων, που διεξήχθησαν το τελευταίο δεκαήμερο, από τα οποία εξάγονται χρήσιμα συμπεράσματα για το παρόν και το μέλλον της λίμνης.

Κώστας Κατσιμίγας «Η λίμνη εξακολουθεί να είναι ζωντανή και από σήμερα, μπορούν τα αλιεύματα της Βιστωνίδας να διοχετευτούν χωρίς κανένα πρόβλημα στην αγορά»

Όσον αφορά στο παρόν, το βασικό συμπέρασμα, όπως υπογράμμισε ο κ. Κατσιμίγας, είναι ότι «η λίμνη εξακολουθεί και είναι ζωντανή και από σήμερα, μπορούν τα αλιεύματα της Βιστωνίδας να διοχετευτούν χωρίς κανένα πρόβλημα στην αγορά». «Η διοχέτευσή τους», όπως εξήγησε, «σταμάτησε από ευαισθησία του Αλιευτικού Συνεταιρισμού και από το ενδιαφέρον των ελεγκτικών μηχανισμών της Περιφέρειας να εξαντλήσουμε και το παραμικρό ενδεχόμενο να υπάρχει κάποιο πρόβλημα για τη δημόσια υγεία. Μήπως δηλαδή τα αλιεύματα αυτά δεν ήταν κατάλληλα για κατανάλωση, πράγμα το οποίο τελικώς αποδείχθηκε ότι δεν ίσχυε. Ωστόσο, για κάποιες μέρες δεν κυκλοφόρησαν αλιεύματα, επαναλαμβάνω όμως ότι η λίμνη είναι ζωντανή, τα ψάρια υπάρχουν, ζουν και ενδεχομένως από αύριο θα είναι στην αγορά».

Μεγάλες ποσότητες αλιευμάτων από τη Βιστωνίδα εξάγονται στο εξωτερικό

Ο κ. Κατσιμίγας υπενθύμισε ότι η Βιστωνίδα είναι η μεγαλύτερη ιχθυοπαραγωγική λίμνη της χώρας, μία λίμνη με αλιεύματα εξαιρετικής ποιότητας, όπως είναι και τα ψάρια και τα όστρακα του Θρακικού πελάγους. «Είναι ένας ευλογημένος τόπος όσον αφορά στην ιχθυοπαραγωγή», παρατήρησε, «και απόδειξη της παραγωγικότητας της Βιστωνίδας είναι ότι μεγάλες ποσότητες αλιευμάτων εξάγονται στο εξωτερικό, όπως στην Ιταλία, στη Γαλλία κ.λπ.». «Τα όστρακα μάλιστα που παράγονται στον Βιστωνικό Κόλπο», συνέχισε, «κατευθύνονται στην αγορά της Μασσαλίας και μπορώ να σας διαβεβαιώσω με κατηγορηματικό τρόπο ότι, αν έχετε επιφυλάξεις για τους ελέγχους που κάνουν οι δικές μας υπηρεσίες στα προς εξαγωγή αλιεύματα, να είστε απόλυτα βέβαιοι ότι αυτοί, που τα παραλαμβάνουν τα περνάνε από πάρα πολλούς ελέγχους. Δηλαδή το μύδι ή το ψάρι που φεύγει για την αγορά της Βενετίας ή το όστρακο που φτάνει σε τρεις μέρες από το Πόρτο Λάγος στο Παρίσι, περνάει από εκατό ελέγχους και, αν υπήρχε το παραμικρό πρόβλημα, θα μας είχαν «ξετινάξει»».

«Ό,τι επενδύσεις έγιναν σε αυτή τη λίμνη, έγιναν κυρίως κατά τη δεκαετία του ’50 και του ’60»

Στον αντίποδα των παραπάνω θετικών παρατηρήσεων, ο κ. Κατσιμίγας επισήμανε ότι «έχουν γίνει ελάχιστες επενδύσεις από το κράτος, ενώ η σημερινή Περιφέρεια δεν διαθέτει μεγάλους πόρους για να κάνει τέτοιες επενδύσεις». «Ό,τι επενδύσεις έγιναν σε αυτή τη λίμνη», σημείωσε χαρακτηριστικά, «έγιναν μόνο κατά το παρελθόν και κυρίως κατά τη δεκαετία του ’50 και του ’60». «Αντίθετα, έχουν επενδυθεί δεκάδες εκατομμύρια ευρώ σε άλλες λιμνοθάλασσες, όπως του Μεσολογγίου, του Αμβρακικού κ.λπ.», συνέχισε, «χωρίς να έχουμε ούτε την ποιότητα ούτε την παραγωγή, που έχουμε στη Βιστωνίδα». «Άρα, εγώ βρίσκω την ευκαιρία να «ταρακουνήσω» λίγο αυτή την υπόθεση», κατέληξε, «και πιστεύω φυσικά ότι και η επόμενη περιφερειακή αρχή θα έχει την ευαισθησία να κάνει το ίδιο, για να αξιοποιήσει τον φυσικό πλούτο της περιοχής και να τον ενισχύσει ακόμα περισσότερο».

Άννα-Μαρία Κάλφα «Αυτό που συνέβη ήταν πρωτόγνωρο από τη μια μεριά, αλλά πρέπει να το περιμένουμε και στο μέλλον»

Από την πλευρά της η κ. Κάλφα διαβεβαίωσε αρχικά ότι δε συντρέχουν λόγοι ανησυχίας από το πρόσφατο φαινόμενο με τα χιλιάδες νεκρά ψάρια της Βιστωνίδας, έσπευσε να επισημάνει ωστόσο ότι απαιτούνται παρεμβάσεις και υποδομές για την προστασία της λίμνης και για την αποφυγή παρόμοιων φαινομένων στο μέλλον. «Οι κλιματολογικές συνθήκες, που έχουν αλλάξει τόσο πολύ τα τελευταία χρόνια», εξήγησε, «θα γίνονται ακόμη πιο έντονες και θα έχουμε αύξηση της θερμοκρασίας και αύξηση των βροχοπτώσεων. Όλα αυτά τα νερά καταλήγουν στις λιμνοθάλασσες και δημιουργούν προβλήματα. Μέσα σε αυτά τα χρόνια, που έχουν δημιουργηθεί αυτά τα προβλήματα από τα νερά που κατεβαίνουν από τα ποτάμια και τους ξηροπόταμους, έχει μειωθεί το βάθος και η βιοποικιλότητα των λιμνών. Η Βιστωνίδα, πριν από είκοσι χρόνια, ήταν μια λίμνη που παρήγαγε γύρω στους 500 τόνους γριβάδων. Σήμερα δεν παράγει καθόλου γιατί έχει αλλάξει η δομή της από άποψη ποιότητας νερού με την αύξηση αλατότητας, που επιτρέπει να αναπτύσσονται και να ζουν εκεί θαλασσινά ψάρια. Αυτό που συνέβη αυτές τις μέρες ήταν πρωτόγνωρο από τη μια μεριά, αλλά πρέπει να το περιμένουμε και στο μέλλον. Αν δεν αλλάξουν οι συνθήκες υποδομών, που πρέπει να γίνουν ή να μη γίνουν στη λίμνη, κάτι που εξαρτάται από την πολιτεία, θα έχουμε και άλλα τέτοια προβλήματα. Η λίμνη είναι πλέον αβαθής σε σχέση με το παρελθόν, ενώ τα νερά που κατέβηκαν δεν είχαν τη δυνατότητα στρωμάτωσης, για να απορροφηθούν από το περιβάλλον. Από την ύλη των ποταμών, που κατέβηκε μαζί με τα νερά, με την υπάρχουσα παρουσία φυτοπλαγκτού και το ξέπλυμα των χωραφιών που έγινε με νιτρικά κ.λπ., έγινε ένα «μπλουμ» παραγωγής φυτοπλαγκτού, το οποίο σαν ένα πέπλο πάνω στη λίμνη κάθισε και δημιούργησε ένα πρόβλημα ανοξίας σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Αυτό δημιούργησε μια πολύ μεγάλη σύγχυση και ένα σοκ στα ψάρια. Γι’ αυτό ανέβηκε και το pH- το μέτρησαν οι συνάδελφοι γύρω στο 8,7%- και μαζί με την έλλειψη οξυγόνου, που ξεκίνησε με τον θάνατο αυτού του φυτοπλαγκτού, προκάλεσε τον ξαφνικό θάνατο όσων ψαριών δεν πρόλαβαν να απομακρυνθούν. Από τις εξετάσεις, που έγιναν στο εργαστήριο, διαπιστώθηκε ότι τα ψάρια είναι σε άριστη οργανοληπτική κατάσταση».

«Προστασία στην Ελλάδα σημαίνει «δεν παρεμβαίνω», ενώ σε όλες τις άλλες χώρες του κόσμου σημαίνει «διαχειρίζομαι»»

Η κ. Κάλφα συμφώνησε με τον κ. Κατσιμίγα στην αναγκαιότητα εκτέλεσης παρεμβάσεων και έργων υποδομής εντός και πέριξ της Βιστωνίδα, παρατηρώντας ότι αυτά θα μπορούσαν να είναι φράγματα ή εμβαθύνσεις της λίμνης. «Όλη αυτή η ύλη, που κατεβάζουν τα ποτάμια, εναποτίθεται στον βυθό και έχει μειώσει κατά πολύ το βάθος της λίμνης», προειδοποίησε. Συνέχισε διαπιστώνοντας ότι στη χώρα μας υπάρχει μεν νομοθεσία, που αναφέρεται στην προστασία του περιβάλλοντος, αλλά ο όρος «προστασία» έχει το νόημα της «μη παρέμβασης». «Προστασία στην Ελλάδα σημαίνει «δεν παρεμβαίνω»», σημείωσε με νόημα η κ. Κάλφα, «ενώ σε όλες τις άλλες χώρες του κόσμου σημαίνει «διαχειρίζομαι»». «Έχω σπουδάσει στην Ιταλία και έχω ζήσει αρκετά χρόνια», συνέχισε, «και εκεί δεν υπάρχει προστατευόμενη περιοχή, που να μην έχει γίνει διαχείριση, με δράσεις προστασίας. Εμείς εδώ το αφήνουμε και δεν παρεμβαίνουμε».

«Με μεσοβέζικες λύσεις, τις οποίες συνηθίζουμε στην Ελλάδα, δεν έχουμε λύσει τίποτα»

Τέλος, η κ. Κάλφα ξεκαθάρισε ότι το πρόβλημα δε λύνεται με διάνοιξη καναλιών προς τη θάλασσα ή παρόμοιες παρεμβάσεις ήπιας μορφής. «Το θέμα είναι πιο βαθύ και πιο μεγάλο», ξεκαθάρισε, «αλλά απαιτείται ένας ολοκληρωμένος σχεδιασμός». «Με μεσοβέζικες λύσεις, τις οποίες συνηθίζουμε στην Ελλάδα», προσέθεσε, «δεν έχουμε λύσει τίποτα».

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.