Η αποκατασταση του Διονυσου απο τον Αισχυλο

Την έβδομη εκδήλωση της σειράς «Μορφωτικές Συναντήσεις 2005-6» πραγματοποίησε ο Μορφωτικός Όμιλος Κομοτηνής το βράδυ της Δευτέρας στην αίθουσα διαλέξεων του νέου κτιρίου του Λαογραφικού Μουσείου Κομοτηνής. Η φιλόλογος, Διδάκτωρ του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Σμαρώ Νικολαϊδου – Αραμπατζή παρουσίασε το θέμα «Ο Διόνυσος και η Αρχαία Τραγωδία: Το σκηνικό της χώρας των Θρακών».

Η κ. Νικολαϊδου εξήγησε το πώς συνδέεται ο Διόνυσος με τη Θράκη αν και γηγενής θεός της αρχαίας Θήβας. «Γεννήθηκε από τη μία κόρη του Κάδμου, τη Θυμέλη. Η λατρεία του ταυτίζεται με τη Θήβα. Ωστόσο ο θεός συνδέεται με τη Θράκη εξαιτίας της αρχαίας τραγωδίας. Συγκεκριμένα, ο ποιητής Αισχύλος στην τριλογία του «Λυκούργεια» παρουσίασε ένα θέμα διονυσιακό που σχετίζεται με τη δίωξη του Διονύσου από το βασιλιά Λυκούργο της Θράκης. Ο Διόνυσος για να τιμωρήσει τον διώκτη του του ενέπνευσε μανία και ο Λυκούργος χωρίς να το αντιληφθεί σκότωσε το γιο του νομίζοντας ότι τεμαχίζει αμπέλι, το αγαπημένο φυτό του Διονύσου.

Ο Λυκούργος μετά την ήττα του αναγκάζεται ν’ αποδεχθεί τη διονυσιακή λατρεία στη Θράκη. Υπάρχει και η εκδοχή ότι εκτός από την τιμωρία του Λυκούργου στην τριλογία αυτή είχαμε την τιμωρία και του ποιητή Ορφέα, ο οποίος ήταν αποστάτης του Διονύσου και τιμούσε το θεό Απόλλωνα. Αν είναι έτσι θα πρέπει στη «Λυκούργεια» του Αισχύλου να είχαμε μια ευρύτερη θρησκευτική αντίθεση όχι μόνο ανάμεσα στο Διόνυσο κι ένα βασιλιά αλλά ίσως ανάμεσα στο Διόνυσο και το θεό Απόλλωνα, τον οποίο τιμούσε ο Ορφέας.

Αν η υπόθεση αυτή ευσταθεί τότε εκ μέρους του Αισχύλου έχουμε την απόπειρα να συνδεθεί ο Θεός Διόνυσος με τον Απόλλωνα στο τέλος της τριλογίας, δηλαδή ένα είδος θρησκευτικής αποκατάστασης. Αυτό σημαίνει ότι ο ποιητής Αισχύλος, επιλέγοντας τη Θράκη, θέλησε να αμβλύνει την άγρια εκδοχή του Διονύσου που έχει σχέση με το σπαραγμό και να συνδέσει το θεό και με θετικά στοιχεία, τα στοιχεία που εκπροσωπεί ο Απόλλωνας, που είναι η μουσική και το φως».

Η τριλογία χρονολογείται πιθανότατα ανάμεσα στο 467 και το 458 π.Χ. και συμπίπτει χρονικά με το αυξανόμενο ενδιαφέρον των Αθηναίων για την περιοχή της Θράκης.

Μ.Α.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.