«Η αναγκη για γυναικολογο δεν σταματα με τις γεννες»

Με τον μαιευτήρα – γυναικολόγο Αλέξανδρο Μάινα μιλήσαμε τελευταία στο ραδιόφωνο του «Παρατηρητή». Για το μέγα μυστήριο της γέννας, -που τελευταία συνδέεται με προβολή πολλών δυσάρεστων περιστατικών από την τηλεόραση- και την επικινδυνότητά του, την υπερηχογραφική μέθοδο αυχενικής διαφάνειας, την οποία εφαρμόζει προκειμένου να αποφευχθεί με έγκυρο τρόπο η έλευση στον κόσμο νεογνών με χρωμοσωμικές ανωμαλίες, -σύνδρομο Down, ανατομικές ή άλλες ανωμαλίες-, την ανάγκη για συνεχή παρακολούθηση της γυναίκας από την εποχή, που αρχίζει, κυρίως, την ερωτική της ζωής και φυσικά την «περίεργη» για τις περισσότερες γυναίκες ηλικία της εμμηνόπαυσης.

Ο Αλέξανδρος Μάινας φιλοξενείται όμως σήμερα και στις σελίδες του «Παρατηρητή» γιατί οι γυναίκες οφείλουν να γνωρίζουν για να προασπίζονται το δικαίωμα στη ζωή που αφορά κατ’ αρχήν στις ίδιες, ανεξαρτήτως αν έχουν συνηθίσει, κυρίως, το ρόλο του φορέα ζωής.

ΠτΘ: κ. Μάινα, είναι ικανοποιητική η υποδομή σε μαιευτήρια και γυναικολογικές κλινικές στην πόλη μας;

Α.Μ.: Το θέμα δεν είναι να έχουμε μια, δύο ή τρεις ιδιωτικές κλινικές, το θέμα είναι η υπάρχουσα ή οι μελλοντικές που θα γίνουν να πληρούν τις προδιαγραφές των ευρωπαϊκών κλινικών, ώστε να παρέχουν ασφάλεια στη γυναίκα ή στο παιδί και να μην έχουμε αυτή την αιμοδοσία ασθενών σε όμορους νομούς ή στα Πανεπιστημιακά ιδρύματα που υπάρχουν στη Θεσσαλονίκη ή στην Αλεξανδρούπολη.

ΠτΘ: Παρόλα ταύτα τελευταία παρατηρείται μια αρκετά σημαντική φιλολογία, σχετικά με τον τοκετό και κυρίως την γέννα. Από τις τηλεοράσεις βλέπουμε απώλειες γυναικών κατά τη διάρκεια της γέννας. Η γέννα είναι τελικά ένα επικίνδυνο γεγονός ή συμβαίνουν και αυτά;

Α.Μ.: Το φαινόμενο, που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια, της εμφάνισης περιστατικών στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης για τα εξ αμελείας λάθη των γιατρών, είναι φαινόμενο των καιρών. Βέβαια είναι ξενόφερτο, όπως όλα στην Ελλάδα. Στην Αμερική υπάρχουν ειδικές ομάδες νομικών, οι οποίες ασχολούνται μόνο με αυτά τα θέματα. Λάθη γίνονταν και παλιά, λάθη πάντα γίνονται. Λάθη δεν κάνει όποιος δεν χειρουργεί, όποιος δεν δουλεύει, όποιος είναι ανενεργός. Λάθη κάνουμε όλοι. Το θέμα είναι ότι δεν τιμωρείται η άγνοια, τιμωρείται η αμέλεια, δηλαδή να ξέρεις κάτι και να μην το κάνεις ή να το κάνεις πολύ πιο αργά απ’ ό,τι έπρεπε, σε λάθος χρόνο. Όσον αφορά στον τοκετό, πραγματικά μπορεί να γίνει και στο σπίτι, χωρίς καμία επιπλοκή, μπορεί όμως και να έχει πολλές επιπλοκές. Πρέπει να υπάρχει κατάλληλη υποδομή, ώστε και τυχόν επιπλοκές οι οποίες πολλές φορές είναι αναμενόμενες, να μπορούν να αντιμετωπισθούν. Κι αν δεν μπορούν να αντιμετωπισθούν, θα πρέπει να γίνει άμεση διακομιδή της ασθενούς σε χώρο που μπορεί να αντιμετωπισθεί η επιπλοκή. Πρέπει να αντιληφθούμε την επιπλοκή, διότι πολλές φορές τα λάθη γίνονται γιατί δεν την αντιλαμβανόμαστε έγκαιρα ή καθόλου, με αποτέλεσμα να χάνονται ζωές.

ΠτΘ: Ο τοκετός εξακολουθεί να παραμένει σύνθετο γεγονός, γιατί από τη μια είπατε ότι μπορεί να είναι μια απλή πράξη και από την άλλη ότι μπορεί να συνυφαίνεται με πολλά αρνητικά φαινόμενα.

Α.Μ: Ο τοκετός έχει μια ιδιαιτερότητα. Η γυναίκα μπαίνει για ένα χαρμόσυνο γεγονός,- υπάρχουν ταυτόχρονα δύο ζωές, αν και για εμάς προτεραιότητα έχει πάντα η ζωή της γυναίκας σε τυχόν πρόβλημα και αν τυχόν χρειασθεί θα επιλέξουμε πρώτα τη γυναίκα,- εάν παρουσιασθεί κάποια επιπλοκή και καταλήξουμε στο μοιραίο, το συναίσθημα των συγγενών αλλάζει και από τη χαρά μεταβαίνουν στη λύπη. Ενώ, αν είσαι προετοιμασμένος για οποιαδήποτε άλλη εγχείρηση, θα μπορούσαν οι συγγενείς να βάλουν στο μυαλό τους κάποια επιπλοκή με αποτέλεσμα να είναι περισσότερο προετοιμασμένοι. Με όλα αυτά θέλω να πω ότι δεν μπορεί ο κόσμος να αντιληφθεί ότι ακόμη και ο τοκετός μπορεί να έχει επιπλοκές. Παλαιότερα γεννούσαν στο σπίτι, παλαιότερα πέθαναν γυναίκες χωρίς κανένας να ενδιαφερθεί και το αποδίδαμε στο Θεό, γιατί δεν είχαμε τα μέσα. Σήμερα έχουμε πλέον τα μέσα και καλά κάνει ο κόσμος και απαιτεί μεγαλύτερη ασφάλεια για τη γυναίκα. Σήμερα η γεννητική θνησιμότητα είναι της τάξεως τοις χιλίοις, ενώ η υπεργεννητική θνησιμότητα, δηλαδή να πεθάνει το νεογνό, είναι της τάξεως του μηδέν και κάτι τοις εκατό.

ΠτΘ: κ. Μάινα είστε εξειδικευμένος στην υπερηχογραφική μέτρηση αυχενικής διαφάνειας του εμβρύου. Τι σημαίνει αυτό;

Α.Μ.: Κάθε γυναίκα θέλει να φέρει στη ζωή ένα υγιές παιδί και οι μόνοι που μπορούμε αυτό να το διασφαλίσουμε είμαστε εμείς οι γυναικολόγοι. Η μέτρηση της αυχενικής διαφάνειας είναι ένα υπερηχογράφημα το οποίο γίνεται στη γυναίκα πολύ πρώιμα, στο πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης, και έχει σκοπό να διαγνώσει μεγάλες ανατομικές ανωμαλίες του εμβρύου πάρα πολύ πρώιμα, όταν λέμε πρώτο τρίμηνο εννοούμε στο τέλος του δευτέρου και στις αρχές του τρίτου μήνα της εγκυμοσύνης. Έτσι μπορείς να διαγνώσεις πρώιμες ανατομικές ανωμαλίες του εμβρύου και από την άλλη μπορείς να διαγνώσεις τυχόν χρωμοσωμικές του ανωμαλίες. Θα σας πω μία ιστορία. Το 1866 ο DOWN ανακάλυψε πρώτος ότι ορισμένα παιδιά που γεννιόταν είχαν μογγολικά χαρακτηριστικά. Έτσι προέκυψε και η ονομασία μογγολισμός. Είναι το λεγόμενο σύνδρομο Down που είναι μία τρισωμία, δηλαδή ένα χρωμόσωμα αντί να είναι δύο φορές εκφρασμένο σε ένα νεογνό είναι τρείς και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα πνευματική καθυστέρηση και πολλά άλλα προβλήματα. Και αυτό ακριβώς προσπαθούμε να προλάβουμε με την προγεννητική διάγνωση σε αυτήν ακριβώς την ηλικία της κυήσεως. Αυτή η προγεννητική διάγνωση είχε παρεκτοπισθεί προς το δεύτερο τρίμηνο της εγκυμοσύνης με μία σειρά εξετάσεων στο αίμα της μητέρας, το λεγόμενο τριπλό τεστ, και εάν η μητέρα ήταν στην ομάδα υψηλού κινδύνου στην παραπέμπαμε να προχωρήσει σε άλλες διαγνωστικές μεθόδους, όπως την αμνιοπαρακέντηση για να δούμε αν το παιδί πάσχει από σύνδρομο Down ή όχι. Η εξέταση αυτή είχε μία ευαισθησία 60%, δηλαδή από τις 100 περιπτώσεις το αποτέλεσμα ήταν σωστό για τις 60 και οι υπόλοιπες 40 διέφευγαν της διαγνώσεως. Ένας Κύπριος καθηγητής ο κ. Νικολαΐδης, στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου, έκανε την εξής ανακάλυψη: στηριζόμενος στο γεγονός ότι ο αυχένας των παιδιών που πάσχουν από σύνδρομο Down είναι παχύτερος από των άλλων παιδιών, φαινόμενο που παρατηρείται από τους πρώτους μήνες της κύησης, μέτρησε το πάχος του αυχένα με τον υπέρηχο, εισάγοντας την υπερηχογραφική μέτρηση της διαφάνειας. Βέβαια, η μέτρηση αυτή είναι μία πολύπλοκη διαδικασία με την έννοια ότι είναι ένα μέγεθος της τάξεως των χιλιοστών. Ο φυσιολογικός αδένας έχει πάχος 1-1,5 χιλιοστά και ο παθολογικός μπορεί να είναι 2-2,5 χιλιοστά, οπότε για να μετρήσεις ένα έμβρυο 5-6 εκατοστών απαιτείται και εξοπλισμός και εξειδίκευση.

ΠτΘ: Πόσο αξιόπιστο είναι αυτό το τεστ;

Α.Μ.: Σαν μαζικός έλεγχος σε πληθυσμό είναι ο πιο αξιόπιστος αυτή τη στιγμή, εγκεκριμένος και από το Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας της Ελλάδος ως ο πιο αξιόπιστος τρόπος διάγνωσης χρωμοσωμικών ανωμαλιών.

ΠτΘ: Όλες όμως οι χρωμοσωμικές ανωμαλίες μπορούν να ανιχνευθούν;

Α.Μ.: Το σύνδρομο Down είναι η πρωτεύουσα χρωμοσωμική ανωμαλία. Οι ανωμαλίες που ανιχνεύουμε με τη μέθοδο της αυχενικής διαφάνειας είναι το σύνδρομο Down, κάποιες τρισωμίες, οι οποίες είναι πολύ σπάνιες, μια σειρά προβλημάτων της καρδιάς του εμβρύου, μια σειρά προβλημάτων που οφείλονται στο σκελετό, ανωμαλίες όμως που δυστυχώς είναι θανατηφόρες, δηλαδή σε κάποια φάση της ενδομήτριας ζωής του το έμβρυο μπορεί να πεθάνει λόγω των ανωμαλιών αυτών. Το πρόβλημα όμως δεν είναι αν το παιδί πεθάνει ενδομητρίως, διότι η φύση έχει τη δυνατότητα της επιλογής, και τα ασύμβατα με τη ζωή πεθαίνουν ενδομητρίως, το πρόβλημα είναι αν το παιδί γεννηθεί και έχει είτε πνευματική καθυστέρηση, είτε κινητικά προβλήματα, τα οποία προβλήματα πληρώνει το κράτος και το Εθνικό Σύστημα Υγείας με πάρα πολλά λεφτά για να τους περιθάλψει ή να τους βοηθήσει στην βελτίωση της ζωής τους. Η διάγνωση με την αυχενική διαφάνεια είναι χαμηλού κόστους, αλλά προλαμβάνει όλες τις παραπάνω ανωμαλίες.

ΠτΘ: κ. Μάινα κινείσθε και στον έλεγχο των μητριαίων αγγείων της μητέρας, μπορείτε να προλάβετε και την προεκλαμψία που επηρεάζει την διαδικασία του τοκετού και την πρόωρη αποκόλληση του πλακούντα. Είστε πάντα υποψιασμένος, οποιαδήποτε ασθενή σας την υποβάλλετε σε όλες αυτές τις εξετάσεις;

Α.Μ.: Βεβαίως. Αφού τελειώσουμε με το υπερηχογράφημα πρώτου επιπέδου προχωράμε στο υπερηχογράφημα δευτέρου επιπέδου για να δούμε τα ανατομικά στοιχεία του εμβρύου και να κάνουμε μια σειρά μετρήσεων, οι οποίες είναι προγνωστικές, δηλαδή έχουν την ικανότητα να μας δείξουν αν υπάρχει πιθανότητα για τυχόν προεκλαμψία, για τυχόν πρόωρο τοκετό, για αποκόλληση πλακούντα ή ακόμη και για ενδομήτριο θάνατο. Η ιατρική δίνει πλέον βαρύτητα στην πρόληψη και έτσι ακριβώς χρησιμοποιούμε διάφορες παραμέτρους, όπως η πρόληψη της προεκλαμψίας που αναφέρατε, όπως η μέτρηση του τραχήλου της γυναίκας. Πρέπει να γνωρίζετε ότι τα περισσότερα συμβαίνουν εξαιτίας ενός παθογόνου αιτίου το οποίο τις περισσότερες φορές βρίσκεται στα αγγεία της μητέρας. Μητέρες οι οποίες έχουν αγγεία με μεγάλη αντίσταση, είναι σκληρά δεν μπορούν να θρέψουν κανονικά το παιδί με αποτέλεσμα ή φύση να το αντιλαμβάνεται και να δημιουργεί μία σειρά επιπλοκών όπως η προεκλαμψία ακόμη και η εκλαμψία, η οποία δυστυχώς είναι ένα θανατηφόρο γεγονός σε μεγάλο ποσοστό.

ΠτΘ:Υπάρχει κατάλληλη ηλικία για να επισκεφθεί μία γυναίκα τον γυναικολόγο;

Α.Μ.: Δεν υπάρχει για τον γυναικολόγο κατάλληλη ηλικία. Η γυναίκα από τη στιγμή που γεννιέται πρέπει να έχει το γυναικολόγο της. Υπάρχουν απλά ηλικίες στις οποίες πρέπει να δίνουν περισσότερη προσοχή και ηλικίες στις οποίες πρέπει να δίνουν λιγότερη. Μια γυναίκα που ξεκινά σεξουαλικές επαφές ή είναι άνω των 18 ετών επιβάλλεται τουλάχιστον κάθε χρόνο να κάνει τεστ Παπανικολάου μέχρι να πεθάνει. Και αν έχει σεξουαλική επαφή πιο μπροστά από τα 18 πρέπει να κάνει το τεστ.

ΠτΘ: Οι περισσότερες γυναίκες πιστεύουν ότι μετά τα 35 πρέπει να κάνουν τεστ Παπανικολάου…

Α.Μ.: Αυτό είναι μεγάλο λάθος, γιατί μια αιτία του καρκίνου της μήτρας που προλαμβάνεται με το τεστ Παπανικολάου είναι η λοίμωξη από τον ιό των ανθρωπίνων φυλλωμάτων ο οποίος είναι σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόημα και μεταβιβάζεται από τον άνδρα στη γυναίκα. Γι’ αυτό λέμε ότι οι γυναίκες που έχουν πολλούς σεξουαλικούς συντρόφους έχουν αυξημένη πιθανότητα να πάθουν καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Βέβαια, αυτός ο ιός δημιουργεί καρκίνο της μήτρας κάτω από προϋποθέσεις και κάτω από ένα χρονικό διάστημα, δηλαδή μέσα σε μία δεκαετία ή εικοσαετία. Όμως οι προκαρκινικές αλλοιώσεις, οι οποίες είναι ένα καμπανάκι για τυχόν εμφάνιση καρκίνου της μήτρας, εμφανίζονται στην ηλικία των 20-30 ετών. Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας εμφανίζεται σε μεγαλύτερες ηλικίες και σε ηλικίες που δυστυχώς δεν κάνουν τεστ Παπανικολάου, και αυτές οι ηλικίες είναι άνω των 65 ετών. Γυναίκες οι οποίες έχουν γεννήσει και έχουν μπει στην εμμηνόπαυση πιστεύουν ότι πλέον δεν υπάρχει λόγος να πάνε στο γυναικολόγο, γιατί έχει κλείσει η αναπαραγωγική ηλικία τους. Είναι πολύ μεγάλο λάθος. Αρκεί να σας πω ότι το 25% των καρκίνων εκ των οποίων οι μισοί θα οδηγήσουν στο μοιραίο είναι σε γυναίκες άνω των 65 ετών, όπου το 75%των γυναικών αυτής της ηλικίας δεν έχει κάνει τεστ για πέντε χρόνια τουλάχιστον.

ΠτΘ: κ. Μάινα, αυτοί οι προληπτικοί έλεγχοι κατά πόσο σχετίζονται με την εμμηνόπαυση και ποιοι άλλοι κίνδυνοι ελλοχεύουν σ’ αυτή τη φάση της ζωής των γυναικών;

Α.Μ.:Κατ’ αρχήν έχει αυξηθεί το όριο επιβίωσης των ανθρώπων. Έτσι ένα μεγάλο χρονικό διάστημα η γυναίκα το περνά στην εμμηνόπαυση, θα έλεγα το 1/3 της ζωής της. Αυτό το μεγάλο διάστημα πρέπει εμείς να το παρακολουθήσουμε, πρέπει να βοηθήσουμε τη γυναίκα και ψυχολογικά να την ενθαρρύνουμε αλλά και φαρμακευτικά. Κάθε γυναίκα πρέπει να κάνει ετήσιο έλεγχο με τεστ Παπανικολάου, υπερηχογράφημα εσωγεννητικών οργάνων και μετά τα 40 ο ετήσιος έλεγχος να περιλαμβάνει και μία μαστογραφία. Όταν η γυναίκα μπει στην εμμηνόπαυση έχουμε τέτοιες αλλαγές στο σώμα της, στην ψυχοσύνθεσή της, τις οποίες πρέπει και να αντιμετωπίσουμε αλλά και να βοηθήσουμε. Έτσι λοιπόν ο γυναικολόγος δρα και σαν ψυχοθεραπευτής αλλά και σαν γιατρός με φάρμακα, ώστε να αποφευχθούν τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης και απώτερες επιπλοκές, όπως τα καρδιαγγειακά νοσήματα και η οστεοπόρωση.

ΠτΘ: Είναι πραγματικά κομβικό σημείο ηλικιακά η εμμηνόπαυση, αλλά αντιμετωπίσιμο από το γυναικολόγο; Πολλές γυναίκες μιλούν για την εμμηνόπαυση με τα χειρότερα. Περιγράφουν εξάψεις κ.α.

Α.Μ.: Οι εξάψεις είναι το κερασάκι στην τούρτα, είναι ο αφρός. Είναι συμπτώματα που η γυναίκα τα αισθάνεται λίγο πριν την εμμηνόπαυση και δύο τρία χρόνια μετά, σύνολο δηλαδή πέντε. Εκείνο όμως που πρέπει να προσέξει η γυναίκα είναι τα καρδιαγγειακά νοσήματα, αρκεί να σας πω ότι τα οιστρογόνα που υπάρχουν στην αναπαραγωγική ηλικία και εκλείπουν στην εμμηνόπαυση δρουν προστατευτικά για την γυναίκα, όσον αφορά τα καρδιαγγειακά νοσήματα, όσον αφορά την απώλεια οστικής μάζας από τα κόκαλά της. Όταν όμως χάνονται τα οιστρογόνα, τότε η γυναίκα έχει τις ίδιες πιθανότητες να πάθει οποιοδήποτε καρδιακό πρόβλημα με τον άνδρα. Η κυριότερη αιτία θανάτου μιας γυναίκας που είναι στην εμμηνόπαυση δεν είναι ο καρκίνος του μαστού αλλά τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Πάντα υποστηρίζω ότι την συνταγογράφηση οιστρογόνων πρέπει να την υπογράφει όχι μόνο ο γυναικολόγος αλλά και ο καρδιολόγος.

ΠτΘ: Η γυναίκα δύναται να έχει ερωτική ζωή μετά την εμμηνόπαυση;

Α.Μ.: Και βέβαια. Απλά η ξηρότητα του κόλπου, τα διάφορα κινητικά προβλήματα, η ψυχολογική της κατάσταση δημιουργούν αναστολές στη γυναίκα ώστε να έρθει σε επαφή με τον άνδρα. Όμως γυναίκες που λαμβάνουν θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης, γυναίκες που έχουν βοηθηθεί ψυχολογικά από το γυναικολόγο τους δεν έχουν πρόβλημα σεξουαλικών επαφών με τους συζύγους τους. Και κείνο που πρέπει να μείνει στις γυναίκες είναι ότι δεν τελειώνει ο γυναικολόγος με τις γέννες, δεν τελειώνει με το τέλος της εμμήνου ρύσεως. Ο γυναικολόγος και τότε υπάρχει, είναι δίπλα σε κάθε γυναίκα για να την βοηθήσει.

ΠτΘ: Κύριε Μάινα, για όσα ιδιαίτερα διαφωτιστικά μας είπατε, πολύ σας ευχαριστούμε.

Α.Μ.: Κι εγώ.

Τ.Β. – Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.