Η αγωνια της νεας διευρυνσης και η Ευρωπη που θελουμε…
Η Ευρώπη μεγάλωσε και οι κάτοικοι της Θράκης νιώθουν πώς έχουν παρέα, πώς δεν είναι πια μόνοι. Καθημερινά στο Κέντρο Ευρωπαϊκής Πληροφόρησης (Europe Direct) της Κομοτηνής η μια επίσκεψη διαδέχεται την άλλη, άνθρωποι όλων των ηλικιών θέτουν ερωτήματα και ζητούν απαντήσεις. Αφορμή η τελευταία διεύρυνση και κυρίως η είσοδος της Βουλγαρίας. Οι Θρακιώτες αναρωτιούνται, ανησυχούν, οραματίζονται, σχεδιάζουν και αναζητούν τα «γιατί» και τα «διότι» μιας «σχέσης» που κρατά χρόνια…Την βοήθεια των στελεχών του Europe Direct Κομοτηνής ζήτησε και ο «ΠτΘ.» αναζητώντας απαντήσεις και καταγράφοντας ερωτήσεις…
Ρεπορτάζ-Επιμέλεια: Μαρία Νικολάου
ΠΩΣ ΦΤΑΣΑΜΕ ΩΣ ΕΔΩ…
Ιστορική αναδρομή των διευρύνσεων της Ε.Ε.
Αρχικά, έξι χώρες – Βέλγιο, Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Λουξεμβούργο και Ολλανδία – ίδρυσαν την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα το 1951 την οποία ακολούθησε η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα και η Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας το 1957.
Από τότε, ακολούθησαν πέντε επιτυχείς διευρύνσεις:
•Το 1973, έγιναν μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης η Δανία, η Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
•Το 1981, έγινε κράτος μέλος η Ελλάδα.
•Το 1986, έγιναν μέλη η Ισπανία και η Πορτογαλία.
•Το 1995, έγιναν μέλη της ΕΕ η Αυστρία, η Φινλανδία και Σουηδία.
•Το 2004, η ΕΕ γνώρισε μια ιστορική διεύρυνση με 10 χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και της Μεσογείου: Δημοκρατία της Τσεχίας, Εσθονία, Κύπρος, Λετονία, Λιθουανία, Ουγγαρία, Μάλτα, Πολωνία, Σλοβακία και Σλοβενία. Ήταν μια μοναδική και ιστορική διεύρυνση που σήμανε την επανένωση της Ευρώπης μετά από δεκαετίες διαχωρισμού από ένα Σιδηρούν Παραπέτασμα.
Η προσχώρηση της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας την 1 Ιανουαρίου 2007 ολοκλήρωσε την πέμπτη διεύρυνση της ΕΕ που ξεκίνησε το Μάιο του 2004. Και άνοιξε τον «ασκό» των ερωτημάτων για τους κατοίκους της Θράκης. Τα 15 σημαντικότερα, όπως αυτά καταγράφονται καθημερινά στις επισκέψεις των συμπολιτών μας στο Europe Direct Κομοτηνής, αλλά και στα ερωτηματολόγια που έχουν διανείμει τα στελέχη του Κέντρου καταγράφει σήμερα ο «ΠτΘ» με ουσιαστικούς αρωγούς την κ. Λουϊζα Σαλτσίδου και κ. Σπύρο Νάκο.
ΟΙ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΔΙΕΥΡΥΝΣΗΣ…
1.Δεν είναι αντιδημοκρατική αυτή η διαδικασία και δεν θα έπρεπε να αφουγκραστεί η ΕΕ την κοινή γνώμη;
2.Μήπως έχει παραλύσει τη λειτουργία της ΕΕ η διεύρυνση;
3.Δεν θα αποτρέψει η διεύρυνση την περαιτέρω εμβάθυνση της ΕΕ;
4.Είναι η ΕΕ σε θέση να ενσωματώσει ακόμα περισσότερα μέλη;
5.Μήπως η ένταξη της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας οδηγήσει σε μετεγκαταστάσεις ελληνικών επιχειρήσεων σ’ αυτές τις χώρες;
6. Πόσο θα κοστίσει η διεύρυνση στον απλό πολίτη;
7. Η ένταξη της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας θα προκαλέσει αύξηση της λαθρομετανάστευσης και του οργανωμένου εγκλήματος;
8. Πώς μπορούμε να είμαστε σίγουροι για την ασφάλεια των τροφίμων και την προστασία του περιβάλλοντος μετά την τελευταία διεύρυνση;
9.Δεν επικρατεί φοβερή εγκληματικότητα και αστάθεια στα δυτικά Βαλκάνια;
10.Ο απλός πολίτης ωφελείται από τη διεύρυνση;
11.Με την είσοδο της Βουλγαρίας και Ρουμανίας στην Ενωμένη Ευρώπη θα μειωθούν οι επιδοτήσεις για τους Έλληνες αγρότες;
12.Με την είσοδο της Βουλγαρίας και Ρουμανίας στην Ενωμένη Ευρώπη, θα υπάρξουν επιπτώσεις στο εμπόριο και τις τιμές των ελληνικών αγροτικών προϊόντων;
13.Θα μπορέσει ελεύθερα ένας εργαζόμενος από τη Βουλγαρία ή Ρουμανία να εργαστεί στην Ελλάδα από 1/1/2007;
14.Οι μεταβατικές ρυθμίσεις σχετικά με του περιορισμούς της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων αφορούν αποκλειστικά τους εργαζόμενους;
ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΥΡΥΝΣΗ…
«Μετά από γενεές που έζησαν με έριδες και πολέμους, η Ευρωπαϊκή Ένωση οικοδομεί σήμερα ειρηνικά την ενωμένη Ευρώπη. Από τα έξι ιδρυτικά κράτη μέλη, η Ε.Ε. έχει φθάσει να περιλαμβάνει σήμερα είκοσι-επτά μέλη. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαπέντε ετών, η έλξη που ασκεί η ΕΕ συνέβαλε στο μετασχηματισμό των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης από κομμουνιστικά καθεστώτα σε σύγχρονες, ευνομούμενες δημοκρατίες. Πρόσφατα ενέπνευσε ρηξικέλευθες μεταρρυθμίσεις στην Τουρκία, την Κροατία και τα υπόλοιπα δυτικά Βαλκάνια» δηλώνει ο κ. Νάκος και η κ. Σαλτσίδου προσθέτει ότι όλοι οι Ευρωπαίοι πολίτες ωφελούνται έχοντας στη γειτονιά τους χώρες που αποτελούν σταθερές δημοκρατίες με ακμάζουσες οικονομίες της αγοράς. «Η προσεκτικά κατευθυνόμενη διαδικασία διεύρυνσης συμβάλλει στην επέκταση της ειρήνης, της δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του κράτους δικαίου και της ευημερίας σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ωστόσο, σήμερα πολλοί πολίτες της ΕΕ θέτουν υπό αμφισβήτηση τη σκοπιμότητα της διεύρυνσης. Στις ανησυχίες των πολιτών η ΕΕ ανταποκρίνεται εφαρμόζοντας τις κατάλληλες πολιτικές». Παράλληλα όμως, οφείλει να διασκεδάζει τους μύθους στηριζόμενη σε γεγονότα και αυτόν ακριβώς το σκοπό εξυπηρετεί, ως ένα βαθμό και το σημερινό αφιέρωμα.
1. Δεν είναι αντιδημοκρατική αυτή η διαδικασία και δεν θα έπρεπε να αφουγκραστεί η ΕΕ την κοινή γνώμη;
Κάθε σημαντική απόφαση για την ένταξη μιας νέας χώρας λαμβάνεται ομόφωνα από τις δημοκρατικά εκλεγμένες κυβερνήσεις των κρατών-μελών και η απόφαση πρέπει να κυρωθεί από τα εθνικά κοινοβούλια. Τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τα οποία εκλέγονται απ’ ευθείας από τους πολίτες, πρέπει επίσης να δώσουν τη συγκατάθεσή τους στη διαδικασία αυτή. Αυτό σημαίνει ότι όλες οι βασικές αποφάσεις λαμβάνονται από το σύνολο των σχετικών δημοκρατικά εκλεγμένων θεσμικών οργάνων σε κάθε κράτος μέλος και στην Ένωση. Για οποιεσδήποτε από τις πολιτικές της, συμπεριλαμβανομένης της διεύρυνσης, η ΕΕ πρέπει να εξασφαλίζει την υποστήριξη των πολιτών της. Τόσο τα κράτη μέλη όσο και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ οφείλουν να ενημερώνουν αποτελεσματικότερα τους πολίτες σχετικά με τις επιτυχίες και τις προκλήσεις της διεύρυνσης.
ΜΙΑ ΑΔΥΝΑΜΗ ΕΥΡΩΠΗ;
2.Μήπως έχει παραλύσει τη λειτουργία της ΕΕ η διεύρυνση;
Η προσχώρηση δέκα νέων κρατών μελών το 2004 και της Βουλγαρίας και Ρουμανίας το 2007 δεν έχει επιβραδύνει τη διαδικασία λήψης των αποφάσεων. Τα θεσμικά όργανα της ΕΕ λειτουργούν κανονικά: τα νέα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου συμμετέχουν ενεργά στις πολιτικές ομάδες του, η Επιτροπή του προέδρου Barroso λειτουργεί αποτελεσματικά με 27 επιτρόπους, αλλά και οι αποφάσεις του Συμβουλίου λαμβάνονται κανονικά, όπως πριν από τη διεύρυνση. Ήδη ένα χρόνο πριν πραγματοποιηθεί η διεύρυνση, οι αντιπρόσωποι των νέων κρατών μελών συμμετείχαν ως παρατηρητές στις εργασίες των κοινοτικών οργάνων ώστε να είναι προετοιμασμένοι για την ισότιμη συμμετοχή τους μετά από τη διεύρυνση.
3.Δεν θα αποτρέψει η διεύρυνση την περαιτέρω εμβάθυνση της ΕΕ;
Η ιστορία της ΕΕ διδάσκει ότι δεν υπάρχει καμία αντίφαση μεταξύ της διεύρυνσης και της εμβάθυνσης της Ένωσης. Η ΕΕ κατόρθωσε να επιτύχει και τους δύο αυτούς στόχους. Από το 1973 έως σήμερα η ΕΕ διευρύνθηκε πέντε φορές υποδεχόμενη 21 νέες χώρες, αναπτύσσοντας συγχρόνως την ενιαία αγορά, δημιουργώντας τον χώρο του Schengen με την ελεύθερη διάβαση των συνόρων χωρίς διαβατήρια, υιοθετώντας το ευρώ και θέτοντας σε εφαρμογή ένα πλήθος άλλων νέων πολιτικών, όπως η πολιτική στον τομέα της εσωτερικής ασφάλειας και η ενίσχυση της εξωτερικής πολιτικής. Στον τομέα αυτόν, η τελευταία διεύρυνση αύξησε την επιρροή της ΕΕ στο παγκόσμιο προσκήνιο.
Η δυνατότητα της ΕΕ να λειτουργεί αποτελεσματικά ανταποκρινόμενη στις ανησυχίες των πολιτών μπορεί και πρέπει να βελτιωθεί περαιτέρω, όχι όμως σταματώντας τη διεύρυνση. Η ΕΕ μπορεί να συνεχίσει να διευρύνεται και να εμβαθύνεται μέσω του προσεκτικού χειρισμού της διαδικασίας προσχώρησης παράλληλα με τις εσωτερικές μεταρρυθμίσεις των θεσμικών οργάνων και των πολιτικών της.
4.Είναι η ΕΕ σε θέση να ενσωματώσει ακόμα περισσότερα μέλη;
Από την ικανότητα ενσωμάτωσης της ΕΕ θα εξαρτηθεί εάν θα είναι σε θέση να υποδεχθεί νέα κράτη μέλη χωρίς να παύσει να λειτουργεί αποτελεσματικά. Η ικανότητα ενσωμάτωσης αποτελεί έννοια λειτουργική, όχι γεωγραφική.
Η Επιτροπή την όρισε το Νοέμβριο του 2006 ως εξής: «Η ικανότητα απορρόφησης, ή μάλλον ικανότητα ενσωμάτωσης της ΕΕ, καθορίζεται από την ανάπτυξη των πολιτικών και θεσμών της ΕΕ, και από τη μετατροπή των υποψηφίων χωρών σε καλά προετοιμασμένα κράτη μέλη. Η ικανότητα των εν δυνάμει μελών να προσχωρήσουν στην Ένωση αξιολογείται αυστηρά από την Επιτροπή, με άκαμπτους όρους. Η ικανότητα ενσωμάτωσης αφορά το εάν η ΕΕ μπορεί να υποδεχθεί νέα μέλη σε κάποια δεδομένη στιγμή ή δεδομένη περίοδο, δίχως να θέσει σε κίνδυνο τους στόχους πολιτικής που ορίζουν οι Συνθήκες. Έτσι, αποτελεί πρωτίστως μια έννοια λειτουργική.»
Η ικανότητα ενσωμάτωσης αποτελεί βέβαια σημαντικό στοιχείο, όμως δεν μπορούμε να εναποθέτουμε στην επόμενη διεύρυνση τις ελπίδες μας για βελτίωση της ικανότητας λειτουργίας της ΕΕ – προς όφελος της σημερινής Ευρώπης. Πρέπει να βελτιώσουμε την ικανότητα λειτουργίας της ΕΕ τώρα, προκειμένου να δοθεί ώθηση στην οικονομική ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα, στη δημιουργία θέσεων εργασίας και στην κοινωνική ευημερία, έτσι ώστε να υπηρετήσουμε καλύτερα τους πολίτες.
5. Μήπως η ένταξη της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας οδηγήσει σε μετεγκαταστάσεις ελληνικών επιχειρήσεων σ’ αυτές τις χώρες;
Σύμφωνα με μελέτες που πραγματοποιήθηκαν, οι μετεγκαταστάσεις επιχειρήσεων από τα παλαιά προς τα νέα κράτη μέλη παραμένουν πολύ περιορισμένης έκτασης. Εξάλλου, όταν οι επιχειρήσεις μετεγκαθίστανται, κατευθύνονται συνήθως προς την Ασία και όχι προς την Κεντρική και την Ανατολική Ευρώπη: οι εξωτερικές αναθέσεις και οι μετεγκαταστάσεις επιχειρήσεων δεν οφείλονται στη διεύρυνση αλλά στον παγκόσμιο ανταγωνισμό.
Οι επιχειρήσεις αναζητούν πάντοτε το χαμηλότερο κόστος, τις μεγαλύτερες αγορές, την τεχνολογική καινοτομία και άλλους παράγοντες που τις καθιστούν ανταγωνιστικότερες. Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν τον παγκόσμιο ανταγωνισμό, ιδίως από την Κίνα και την Ινδία. Οι επενδύσεις την Κεντρική και την Ανατολική Ευρώπη, αντί για την Κίνα ή την Ινδία, μπορεί να βοηθήσουν την ευρωπαϊκή βιομηχανία να διατηρήσει θέσεις εργασίας και να δώσει ώθηση στην ανάπτυξη σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η επέκταση των επιχειρήσεων παροχής υπηρεσιών, παραδείγματος χάριν, δημιουργεί θέσεις εργασίας τόσο στα νέα όσο και στα παλαιά κράτη μέλη. Η διεύρυνση βοηθά την ΕΕ να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης μέσω της αύξησης του εσωτερικού και του εξωτερικού εμπορίου, ώστε να διατηρηθούν οι υφιστάμενες θέσεις εργασίας και να δημιουργηθούν νέες.
6. Πόσο θα κοστίσει η διεύρυνση στον απλό πολίτη;
Το τίμημα που κατέβαλε κάθε πολίτης των παλαιών κρατών μελών για να συμβάλει στην επανένωση της Ευρώπης αντιστοιχεί σε ένα καφεδάκι το μήνα. Μάλιστα, ένα μέρος αυτού του ποσού επιστρέφει στην πηγή του, καθώς οι καταναλωτές των νέων κρατών μελών αγοράζουν τα περισσότερα αγαθά που εισάγουν από τα παλαιά κράτη μέλη. Κατά την περίοδο 2004-06, τα παλαιά 15 κράτη μέλη κατέβαλαν κατά μέσο όρο 26 ευρώ ετησίως ανά πολίτη στον προϋπολογισμό της ΕΕ για την ανάπτυξη των 10 νέων μελών.
Το ποσοστό των νέων κρατών μελών στον προϋπολογισμό της Ένωσης ανέρχεται στο 0,25% του ΑΕΠ της ΕΕ. Αυτά τα χρήματα διατίθενται κυρίως για τη βελτίωση των υποδομών. Επιπλέον, οι οικονομίες των νέων κρατών μελών αναπτύσσονται δύο φορές ταχύτερα από αυτές των παλαιών. Τα ποσά που δαπανώνται για την ανάπτυξη αυτών των οικονομιών δημιουργούν νέες ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις, τόσο στα νέα όσο και στα παλαιά κράτη μέλη.
7. Η ένταξη της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας θα προκαλέσει αύξηση της λαθρομετανάστευσης και του οργανωμένου εγκλήματος;
Η διεύρυνση μας επιτρέπει να επεκτείνουμε στα νέα κράτη μέλη τη νομοθεσία της ΕΕ για την αστυνομική και τη δικαστική συνεργασία, γεγονός που καθιστά αποτελεσματικότερο τον αγώνα για την καταπολέμηση της εγκληματικότητας και της τρομοκρατίας. Όσο περισσότερο τα κράτη μέλη της ΕΕ συντονίζουν με τους γείτονές τους τις προσπάθειές τους για την καταπολέμηση του εγκλήματος, τόσο αποτελεσματικότερα μπορούν να προστατεύσουν τους ευρωπαίους πολίτες.
Η ασφάλεια και η δικαιοσύνη αποτελούν τομείς στους οποίους η ΕΕ μπορεί να επιτύχει περισσότερα από οποιαδήποτε χώρα μόνη της για την προστασία των πολιτών. Η ΕΕ έχει αναπτύξει τη συνεργασία στους τομείς της αστυνομίας, των τελωνείων και της δικαιοσύνης ώστε να αντιμετωπίσει την τρομοκρατία, το οργανωμένο έγκλημα, το λαθρεμπόριο ναρκωτικών, τη διακίνηση ανθρώπινων όντων και τη λαθρομετανάστευση. Οι τομείς αυτοί καλύπτονται πλέον από την κοινή νομοθεσία της ΕΕ, η οποία είναι δεσμευτική για όλα τα κράτη μέλη.
8. Πώς μπορούμε να είμαστε σίγουροι για την ασφάλεια των τροφίμων και την προστασία του περιβάλλοντος μετά την τελευταία διεύρυνση;
Η ασφάλεια των τροφίμων και η υγεία των ζώων αποτέλεσαν ζητήματα στα οποία δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση κατά τη διάρκεια του τελευταίου κύκλου των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Η ΕΕ έχει λάβει αυστηρά μέτρα για να εξασφαλίσει την υιοθέτηση των κοινοτικών προτύπων από τα νέα κράτη μέλη. Όσες εγκαταστάσεις επεξεργασίας τροφίμων δεν μπορούσαν να ανταποκριθούν στα πρότυπα αυτά αναγκάστηκαν να κλείσουν πριν από την ένταξη, και μόνον σε εκείνες που πληρούσαν τις απαιτήσεις επιτράπηκε να διαθέτουν τα προϊόντα τους στο σύνολο της εσωτερικής αγοράς.
Η ρύπανση και οι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι δεν γνωρίζουν κρατικά σύνορα. Η προστασία του περιβάλλοντος και η αλλαγή του κλίματος αποτελούν ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπίζονται σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο.
Κατά τη διάρκεια των ετών, η ΕΕ θέσπισε πολύ αυστηρά περιβαλλοντικά πρότυπα για την εξασφάλιση καθαρότερου αέρα και νερού, για την προστασία των παράκτιων περιοχών, για την προστασία της φύσης και για την πυρηνική ασφάλεια. Η βελτίωση αυτή ωφελεί κάθε ευρωπαίο πολίτη.
Η ενταξιακή διαδικασία αποτελεί ένα αποτελεσματικό εργαλείο για την εξαγωγή αυτών των αυστηρών ευρωπαϊκών προτύπων στις υποψήφιες χώρες. Σήμερα πλέον τα περιβαλλοντικά πρότυπά τους ξεπερνούν κάποτε ακόμα και αυτά των παλαιών κρατών μελών. Η διεύρυνση συνεπάγεται, επομένως, περισσότερη – όχι λιγότερη – περιβαλλοντική ασφάλεια. Ήδη, η Βουλγαρία από 31/12/2006 έκλεισε τους δύο αντιδραστήρες του Κοζλοντούι, όπως ήταν απαιτητό από την Ε.Ε.
9. Δεν επικρατεί φοβερή εγκληματικότητα και αστάθεια στα δυτικά Βαλκάνια;
Τα δυτικά Βαλκάνια έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο στην προσπάθειά τους να θέσουν τέλος στην αστάθεια μετά από δέκα χρόνια πολέμων και εσωτερικών συγκρούσεων στη δεκαετία του ’90. Η ευρωπαϊκή προοπτική τους αποτελεί το καλύτερο κίνητρο για την περαιτέρω εδραίωση της σταθερότητας και της ασφάλειας στην περιοχή, προς όφελος ολόκληρης της Ευρώπης. Η διαρκής και δυναμική παρουσία της ΕΕ θα βοηθήσει την περιοχή να επιλύσει εκκρεμή ζητήματα, όπως το καθεστώς του Κοσσυφοπεδίου.
Η εγκληματικότητα και η διαφθορά εξακολουθούν να αποτελούν καθημερινά φαινόμενα στην περιοχή. Είναι όμως θετικό το γεγονός ότι το τελευταίο διάστημα η περιοχή των δυτικών Βαλκανίων σημείωσε πρόοδο σε αυτούς τους τομείς, εν μέρει χάρη στη βοήθεια που χορήγησε η ΕΕ για τη βελτίωση της αστυνομικής και της δικαστικής συνεργασίας. Η διαδικασία της διεύρυνσης αποδείχθηκε ιδιαίτερα αποτελεσματική ως κίνητρο για την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας και της διαφθοράς από τις χώρες αυτές και για την ενεργό συνεργασία τους με την ΕΕ με σκοπό την προστασία των πολιτών.
Η διαδικασία της διεύρυνσης προϋποθέτει ότι οι υποψήφιες χώρες θα υιοθετήσουν τα πρότυπα της ΕΕ για τον έλεγχο των συνόρων και την υποδοχή προσφύγων και μεταναστών από τρίτες χώρες. Επομένως, η διεύρυνση μας παρέχει περισσότερες δυνατότητες ελέγχου του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης.
Η ΕΕ μπορεί να καταπολεμήσει αποτελεσματικότερα την εγκληματικότητα μέσω της άμεσης συνεργασίας με τις χώρες της περιοχής. Τα όργανα επιβολής του νόμου στην ΕΕ οφείλουν να συνεργαστούν με τα αντίστοιχά τους στα Βαλκάνια ώστε να επιτύχουν απτά αποτελέσματα στο σημερινό κόσμο των ταχύτατων μέσων επικοινωνίας και των μαζικών μετακινήσεων.
10. Ο απλός πολίτης ωφελείται από τη διεύρυνση;
Πρώτα απ’ όλα, όλοι ωφελούμαστε από τη σταθερότητα, την ειρήνη και την ανάπτυξη, στις οποίες συνέβαλαν οι διαδοχικές διευρύνσεις κατά τη διάρκεια των ετών.
Δεύτερον, οι πολίτες των παλαιών κρατών μελών ωφελούνται από την αύξηση της ζήτησης στα νέα κράτη μέλη, καθώς οι επιχειρήσεις πωλούν αγαθά, υπηρεσίες και τεχνογνωσία σε αυτές τις αναπτυσσόμενες αγορές, γεγονός που συμβάλλει στη διατήρηση και στη δημιουργία θέσεων εργασίας στα παλαιά κράτη μέλη. Κάθε μηχανή που πωλείται από μια γερμανική επιχείρηση στην Πολωνία είναι προς όφελος των γερμανών πολιτών, ενώ κάθε γαλλικό αυτοκίνητο και κάθε συναλλαγή που πραγματοποιείται από μια ολλανδική τράπεζα στα νέα κράτη μέλη ωφελεί τη γαλλική και την ολλανδική οικονομία. Το εμπόριο μεταξύ των παλαιών και των νέων κρατών μελών τετραπλασιάστηκε σε μια δεκαετία. Εδώ και πολλά χρόνια τα παλαιά κράτη μέλη παρουσιάζουν σημαντικό εμπορικό πλεόνασμα στις συναλλαγές τους με τα νέα κράτη μέλη, γεγονός που συμβάλλει στη διατήρηση θέσεων εργασίας.
Οι ευρωπαίοι πολίτες έχουν πολλαπλά οφέλη από τη διεύρυνση, όπως π.χ. χάρη στην ευκολία που έχουν να ταξιδεύουν, στις αυξημένες ευκαιρίες σπουδών στο εξωτερικό και στη βελτίωση του επιχειρησιακού περιβάλλοντος. Όταν τα διαρθρωτικά ταμεία της ΕΕ χρηματοδοτούν την κατασκευή εθνικών οδών και γεφυρών στην Ισπανία και την Πορτογαλία ή στην Πολωνία, την Εσθονία και τη Σλοβενία, ωφελούνται από τη διεύρυνση όλοι οι Ευρωπαίοι που ταξιδεύουν, που ζουν ή που ασκούν επιχειρηματικές δραστηριότητες σε εκείνες τις χώρες.
11. Με την είσοδο της Βουλγαρίας και Ρουμανίας στην Ενωμένη Ευρώπη θα μειωθούν οι επιδοτήσεις για τους Έλληνες αγρότες;
Μετά τη μεταρρύθμιση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και μέσα στα πλαίσια των δημοσιονομικών προοπτικών για την περίοδο 2007-2013, οι εισοδηματικές ενισχύσεις για τους Έλληνες αγρότες έχουν προσδιοριστεί επακριβώς και δεν διαφοροποιούνται με την εισδοχή των δύο γειτονικών χωρών στην ευρωπαϊκή οικογένεια (γι’ αυτές τις χώρες προβλέπεται η διάθεση επιπλέον ποσών). Σε ό,τι αφορά τους πόρους από τα διαρθρωτικά ταμεία που διατίθενται για την ανάπτυξη της υπαίθρου, ισχύει ο γενικός κανόνας της κοινοτικής ενίσχυσης κατά προτεραιότητα των περιφερειών και χωρών που παρουσιάζουν καθυστέρηση, με στόχο την οικονομική και κοινωνική σύγκλιση. Αυτό σημαίνει ότι αυξημένοι πόροι από τον κοινοτικό προϋπολογισμό θα διατεθούν σ’ αυτές τις δύο χώρες (όπως και στην πλειονότητα των χωρών της πρόσφατης μεγάλης διεύρυνσης) με σκοπό τη βελτίωση του επιπέδου ανάπτυξής τους γενικά. Ας μην ξεχνάμε όμως ότι οι διαρθρωτικές πολιτικές της ΕΕ είναι πολιτικές συνοχής και αλληλεγγύης και ότι σε βάθος χρόνου αποβαίνουν σε όφελος του συνόλου των ευρωπαϊκών λαών.
12. Με την είσοδο της Βουλγαρίας και Ρουμανίας στην Ενωμένη Ευρώπη, θα υπάρξουν επιπτώσεις στο εμπόριο και τις τιμές των ελληνικών αγροτικών προϊόντων;
Γενικά φαίνεται ότι δεν θα υπάρξουν αρνητικές επιπτώσεις και ότι δεν θα δημιουργηθούν ιδιαίτερα προβλήματα για τα ελληνικά γεωργικά προϊόντα. Η διάρθρωση της γεωργίας των χωρών αυτών κατά βάση δεν είναι ανταγωνιστική με τη δική μας. Με την εισδοχή τους στην ΕΕ, διευρύνεται η εσωτερική αγορά και μάλιστα στη «γειτονιά» μας (πιο εύκολη πρόσβαση) και δημιουργούνται νέες ευκαιρίες και προοπτικές για σταδιακή αύξηση των εξαγωγών μας προς αυτές τις χώρες (καθώς μάλιστα το βιοτικό επίπεδο των λαών τους, όπως αναμένεται, θα βελτιώνεται συνεχώς, με συνέπεια να αυξάνεται και η ζήτηση). Προϋπόθεση βέβαια είναι να τους προσφέρουμε τυποποιημένα προϊόντα ποιότητας και σε ανταγωνιστικές τιμές. Ας μη ξεχνάμε ότι λειτουργούμε πλέον σε μια παγκόσμια αγορά έντονου ανταγωνισμού. Αυτό επιβάλλει την επιτάχυνση των απαραιτήτων διαρθρωτικών μεταβολών στη χώρα μας που θα καταστήσουν πιο ανταγωνιστική και βιώσιμη τη γεωργία μας.
13. Θα μπορέσει ελεύθερα ένας εργαζόμενος από τη Βουλγαρία ή Ρουμανία να εργαστεί στην Ελλάδα από 1/1/2007;
Τα πρώτα δύο χρόνια που θα ακολουθήσουν την ένταξη της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας, η πρόσβαση των βούλγαρων και των ρουμάνων εργαζομένων στις αγορές εργασίας των κρατών μελών της ΕΕ-251 θα εξαρτάται από το εθνικό δίκαιο και την πολιτική των κρατών αυτών, καθώς και από τις διμερείς συμφωνίες που ενδεχομένως έχουν υπογράψει με τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Η Ελλάδα στηριζόμενη σε μεταβατικές ρυθμίσεις έχει περιορίσει την πρόσβαση στην αγορά εργασίας μέχρι 31/12/2008. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι για εργαστεί κάποιος από τα νέα κράτη-μέλη θα χρειαστεί άδεια εργασίας.
14. Οι μεταβατικές ρυθμίσεις σχετικά με του περιορισμούς της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων αφορούν αποκλειστικά τους εργαζόμενους;
Πρέπει να ξέρετε ότι αυτές οι μεταβατικές ρυθμίσεις αφορούν αποκλειστικά τους εργαζόμενους όχι την ελεύθερη παροχή υπηρεσιών ούτε την ελευθερία εγκατάστασης, τους σπουδαστές, τους συνταξιούχους, τους τουρίστες κ.λπ.
(Να σημειωθεί ότι οι απαντήσεις των ερωτήσεων 11 & 12 δόθηκαν από τον κύριο Κωνσταντίνο Χειμαριώτη, Μέλος TEAM EUROPE).
ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΙΝΑΙ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΔΙΕΥΡΥΝΣΗΣ
• 7 στους 10 έλληνες πολίτες συνεχίζουν να υποστηρίζουν μία νέα μελλοντική διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EL: 71% – EU25: 46%).
• Παρατηρείται ότι το ποσοστό των Ελλήνων που τάσσεται υπέρ μίας μεγαλύτερης διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την ένταξη κι άλλων χωρών τα επόμενα χρόνια, έχει αυξηθεί από 56% στην προηγούμενη έρευνα (65.2) σε 71% στην παρούσα. Να σημειωθεί ότι, γενικότερα, σε όλες τις τελευταίες έρευνες του Ευρωβαρομέτρου, όπως και στην παρούσα, η ελληνική κοινή γνώμη εμφανίζεται να συγκεντρώνει από τα υψηλότερα θετικά ποσοστά του συνολικού δείγματος, με μόνη εξαίρεση την αμέσως προηγούμενη έρευνα (ΕΒ65.2: 56%).
• Στο ενδεχόμενο μίας νέας διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την ένταξη κι άλλων χωρών μέσα στα επόμενα χρόνια, αρνητικά τοποθετείται το 28% των ελλήνων, και το 42% των ευρωπαίων πολιτών.
Ζητήσαμε από την υπεύθυνη του Κέντρου Ευρωπαϊκής Πληροφόρησης Κομοτηνής κ. Λουϊζα Σαλτσίδου, και τν στέλεχος του Κέντρου κ. Σπύρο Νάκο την άποψή τους για την τελευταία διεύρυνση της Ε.Ε.
Λουίζα Σαλτσίδου, Υπεύθυνη Κέντρου Ευρωπαϊκής Πληροφόρησης Κομοτηνής:
«Διεύρυνση ναι, αλλά χωρίς μεταρρύθμιση»;
«Από 1-1-2007 δύο ακόμη χώρες υπέκυψαν στη γοητεία της Ε.Ε. και έγιναν μέλη της πραγματοποιώντας την πέμπτη κατά σειρά διεύρυνση και ανεβάζοντας τον αριθμό των μελών της σε 27 και των πολιτών της σε μισό δισεκατομμύριο. Αν και η Ευρώπη διευρύνεται, δεν μεταρρυθμίζεται επαρκώς.
Αρκετοί ισχυρίζονται ότι η διεύρυνση, αυξάνοντας την ετερογένεια στις αντιλήψεις, στους στόχους και στα συμφέροντα των ευρωπαϊκών κρατών, δυσχεραίνει την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και την προσπάθεια οικονομικών και κοινωνικών αλλαγών.
Πράγματι η διεύρυνση έχει οδηγήσει σε αποδυνάμωση της Ε.Ε. κυρίως σε σχέση με την πολιτική και κοινωνική της συνοχή.
Το όραμα των αρχών του 2000 για μια πολιτική ένωση υπό τη μορφή μιας ομοσπονδίας στη σημερινή ιστορική συγκυρία φαντάζει άπιαστο όνειρο.
Ωστόσο το μεταρρυθμιστικό έλλειμμα που παρατηρείται δεν οφείλεται αποκλειστικά ούτε κυρίως, στη διαδικασία της διεύρυνσης.
Πολλά από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Ε.Ε. όπως η θεσμική αναδιάρθρωση, η ανεργία, η κρίση της κοινωνικής ασφάλισης ,ο ανταγωνισμός με τρίτες χώρες και η μετανάστευση τα αντιμετώπιζε και πριν από τη διεύρυνση. Πρέπει λοιπόν να δρομολογήσουμε λύσεις στα ζητήματα που αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε εκκρεμότητα. Την αναβίωση του Ευρωπαϊκού Συντάγματος ή τουλάχιστον την προώθηση των πιο ουσιαστικών του θεσμικών προβλέψεων, τον εκσυγχρονισμό του μοντέλου οικονομικής διακυβέρνησης, την ουσιαστική ενίσχυση του ευρωπαϊκού κοινωνικού πρότυπου, την εμβάθυνση της δημοκρατικής λειτουργίας μέσα από την εφαρμογή της «λαϊκής νομοθετικής πρωτοβουλίας»,την κατοχύρωση ενός περισσότερο διακριτού διεθνούς ρόλου για την Ε.Ε. μέσα από την απόκτηση διεθνούς νομικής προσωπικότητας και τη δημιουργία θέσης ευρωπαίου υπουργού εξωτερικών. Η Ε.Ε .αποτελεί το πιο προχωρημένο και πετυχημένο εγχείρημα περιφερειακής ολοκλήρωσης στην ανθρώπινη ιστορία, με άμεσες και ορατές θετικές συνέπειες στη δημοκρατία, στην ασφάλεια και την ευημερία. Η διεύρυνση την εξυπηρετεί, η έλλειψη όμως παράλληλης μεταρρύθμισης τείνει να την ακυρώσει».
Σπύρος Νάκος, στέλεχος του Europe Direct Κομοτηνής:
«Να υιοθετηθούν μέτρα για την αποτελεσματικότερη λειτουργία της Ε.Ε»
«Την 1η Ιανουαρίου 2007 υποδεχτήκαμε τη Βουλγαρία και Ρουμανία ως πλήρη κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.). Πλέον, ο χάρτης της Ε.Ε. συμπληρώθηκε με δύο ακόμη κράτη μέλη και ο πληθυσμός αυξήθηκε κατά 30 εκατ. ανθρώπους, που φέρουν την ευρωπαϊκή ιθαγένεια. Τα παραπάνω ίσως να μην έχουν ιδιαίτερη σημασία για τους πολίτες. Είναι, όμως, σημαντικό να αναφερθεί ότι με την ένταξη των δύο νέων κρατών, ενισχύεται η προσπάθεια επίτευξης πολιτικής σταθερότητας στη Βαλκανική Χερσόνησο, που τόσο πολύ έχει ταλαιπωρήσει τις τελευταίες δεκαετίας.
Μέσα από την καθημερινή προσπάθεια, που κάνουμε στο Κέντρο, για την πληροφόρηση των πολιτών για θέματα, που αφορούν στην Ε.Ε., συμπεραίνεται ότι οι πολίτες της περιοχής μας, έδειξαν μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την τελευταία διεύρυνση, παρά για τη μεγαλύτερη, με τα 10 κράτη-μέλη, που έγινε το 2004. Αυτό δικαιολογείται κυρίως λόγω της γειτνίασης της χώρας μας με τη Βουλγαρία και των στενών σχέσεων, που έχουν δημιουργηθεί ή προβλέπεται ν’ αναπτυχθούν στο μέλλον. Παρατηρούμε, λοιπόν, ότι οι πολίτες δείχνουν πραγματικό ενδιαφέρον για θέματα της Ε.Ε., που τους επηρεάζουν άμεσα. Έτσι, είναι δική μας η ευθύνη να τους εξηγήσουμε ότι άμεσα ή έμμεσα όλες οι πολιτικές της Ε.Ε. τους αφορούν και πως η άποψή τους μπορεί ν’ ακουστεί. Εν κατακλείδι, φρονώ, πως η επόμενη πρόκληση για την Ε.Ε. είναι η «εμβάθυνση» και η υιοθέτηση μέτρων για την αποτελεσματικότερη λειτουργία της ένωσης (ίσως σ’ αυτό βοηθήσει η επαναφορά της συζήτησης για τη Συνταγματική Συνθήκη) και η ενίσχυση της επικοινωνίας με τους πολίτες».
Πόσο επηρεάζει την Ελλάδα η ένταξη της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας στην Ε.Ε.;
Τα συν και τα πλην της διεύρυνσης…
Στα συν καταγράφουμε:
+ Το άνοιγμα «ευρω-διαδρόμου» επικοινωνίας δια ξηράς με την υπόλοιπη Ευρώπη. Η Ελλάδα αποκτά πλέον «εσωτερικά σύνορα».
+ Τη δημιουργία για πρώτη φορά ισχυρών επιχειρηματικών νησίδων ελληνικής αναφοράς στην ευρύτερη περιοχή της ΝΑ Ευρώπης που θα αποτελέσει εφαλτήριο για τις κινήσεις τους.
+ Τη δυνατότητα των ελληνικών εταιριών να συμμετέχουν σε κοινοτικά προγράμματα των χωρών αυτών, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία από την Ελλάδα.
+ Την εξαργύρωση της ισχυρής ελληνικής παρουσίας στις «μεγάλες» δουλειές που θα ανοίξουν στην περιοχή.
+ Εμπεδώνεται η λογική και η δυναμική της συνεργασίας σε μια περιοχή με βεβαρημένο ιστορικό παρελθόν.
+ Ενοποιείται οικονομικά ένα μεγάλο σε μέγεθος και πληθυσμό κομμάτι της Βαλκανικής
+ Η Ελλάδα αποκτά νέους συμμάχους στους ρευστούς και υπό συνεχή διαμόρφωση ενδο-ευρωπαϊκούς συσχετισμούς
Στα πλην καταγράφουμε:
– Την απώλεια του «μονοπωλίου» της ευρωπαϊκής παρουσίας στα Βαλκάνια μετά την είσοδο στην περιοχή των δυτικοευρωπαϊκών εταιριών
– Την ελλειμματική κρατική στήριξη (αναγνωρίζεται μία βελτίωση στην τελευταία διετία) στις επενδυτικές κινήσεις που επιχειρήθηκαν, αλλά δεν τελεσφόρησαν.
– Τη μεγάλη «επιφυλακτικότητα» των νέων μελών της Ε.Ε. στη συμμετοχή του ελληνικού ενδιαφέροντος επιχειρήσεων στις αποκρατικοποιήσεις στα Βαλκάνια (με εξαίρεση τον ΟΤΕ και τις τράπεζες.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
