«Η αδυναμια απορροφησεων του ορεινου ογκου θα φανει συντομα»

Στο φύλλο του Σαββάτου 17 Μαΐου φιλοξενήσαμε το πρώτο μέρος συνέντευξης του Δημάρχου Αιγείρου κ. Ευάγγ. Λίτσου. Σήμερα δημοσιεύουμε το δεύτερο μέρος, όπου γίνεται μια γενικότερη αναφορά στα προβλήματα του Δήμου και αποκαλύπτονται δυσκολίες που έχουν να κάνουν με την ύδρευση, την αποχέτευση, τα ευρωπαϊκά προγράμματα, τα οικονομικά του Δήμου και την αναπτυξιακή του πορεία.

Ο Δήμος Αιγείρου είναι ο δήμος των λιμνών, των αποδημητικών πουλιών, του θαλάσσιου και εναλλακτικού τουρισμού. Αξίζει της μέριμνας όλων των κυβερνητικών και μη φορέων. Αξίζει την φροντίδα όλων μας…

ΠτΘ: Γιατί δεν ιδρύθηκε μέχρι σήμερα Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης;

Ε.Λ.: Μέχρι τώρα οι Κοινότητες λειτουργούσαν αυτόνομα. Στο δήμο Αιγείρου δεν υπάρχει ενιαίο δίκτυο ύδρευσης, λειτουργούν δέκα διαφορετικά αντλιοστάσια, με δέκα διαφορετικά δίκτυα σε κάθε οικισμό. Επομένως είναι πολύ δύσκολο για ένα δήμο με 4,5 χιλιάδες κατοίκους απλωμένους σε 160 χιλιάδες στρέμματα να αποκτήσει ενιαίο δίκτυο αποχέτευσης για να έχει και έναν ενιαίο φορέα διαχείρισης όπως είναι και πολύ δύσκολο να είναι βιώσιμος ένας τέτοιος φορέας. Έτσι πρέπει να δημιουργηθεί πρώτα το ενιαίο δίκτυο ανάμεσα στους δήμους Αιγείρου – Ιάσμου – Σώστου και να γίνει κατόπιν ο ενιαίος φορέας διαχείρισης. Και τότε πάλι θα πρέπει να δούμε αν η δημοτική επιχείρηση θα μπορέσει να επιβιώσει, διότι σήμερα το 99% των δημοτικών επιχειρήσεων ύδρευσης αποχέτευσης που υφίστανται, ακόμη και μεγάλων αστικών κέντρων, έχουν τεράστιες οφειλές.

ΠτΘ: Όλα αυτά όμως, κ. Δήμαρχε, φαίνονται να υλοποιούνται σε ένα βάθος χρόνου, σήμερα τι μπορεί να γίνει;

Ε.Λ.: Το βάθος χρόνου για όλους μας είναι το 2006. Από κει και πέρα ό,τι και να συζητάμε δεν έχει νόημα, διότι λήγει το Γ΄ ΚΠΣ και οι υποδομές θα γίνονται στην Πολωνία, στη Τσεχία και τις άλλες νεοεισερχόμενες χώρες. Η Ελλάδα είχε τρία Κοινοτικά Πακέτα για να φτάσει τις υπόλοιπες Ευρωπαϊκές χώρες και δεν κάναμε τίποτα. Όταν ανέλαβαν οι Δήμοι με τον Καποδίστρια έκλεινε το Β΄ ΚΠΣ. Όπως φάνηκε η μεταρρύθμιση του Καποδίστρια έπρεπε να είχε γίνει το 1980.

ΠτΘ: Οπότε η τουριστική ανάπτυξη της περιοχής και μέσα από τη Συνθήκη Ραμσάρ, μια και ζούμε μέσα σ΄ αυτήν, πώς μπορεί να γίνει μέχρι το 2006, πώς θα τρέξουμε τους χρόνους;

Ε.Λ.: Από την πλευρά του Δημοσίου θα πρέπει να εγκριθούν και να γίνουν όλες αυτές οι υποδομές που είναι απαραίτητες. Από την πλευρά των ιδιωτών είναι να αξιοποιήσουν τα ευρωπαϊκά προγράμματα, τον αναπτυξιακό νόμο. Πιστεύω ειλικρινά ότι η περιοχή υπόσχεται πολλά για να επενδύσει κανείς τώρα, ενώ σε τρία χρόνια ίσως να μην υπάρχουν οι ίδιες ευκαιρίες!

ΠτΘ: Δηλαδή βάζετε εσείς τώρα στόχο το 2006 στους επενδυτές λέγοντας ότι από την πλευρά σας θα έχετε κάνει όλες τις απαιτούμενες ενέργειες για να δημιουργηθούν βασικότατες υποδομές, νερό, αποχέτευση, και αυτοί από τη δική τους πλευρά να ενεργήσουν, ώστε μετά το 2006 Δήμος και ιδιώτες να προχωρήσουν μαζί στην ανάπτυξη του τόπου;

Ε.Λ.: Δεν πρόκειται ο Δήμος να γίνει ο ίδιος επιχειρηματίας. Εκείνο που τον ενδιαφέρει είναι να προσελκύσει επενδυτές, ώστε να δώσει μια αναπτυξιακή ώθηση στην περιοχή και να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα της ανεργίας, να παραμείνει ο πληθυσμός και η περιοχή να έχει μια βιώσιμη ανάπτυξη.

ΠτΘ: Έχετε κάποιο σχέδιο κάποιο πλάνο γι’ αυτό που αποκαλούμε ήπια ανάπτυξη;

Ε.Λ.: Έχουν ειπωθεί πολλά για την ήπια ανάπτυξη. Νομίζω όμως ότι αυτή τη στιγμή τροχοπέδη στην όλη ιστορία είναι η μη ολοκλήρωση της μελέτης αξιοποίησης των υδροβιοτόπων. Αν δεν ολοκληρωθεί αυτή η μελέτη πολύ δύσκολα μπορεί να κάνει κανείς ένα πλάνο για το πώς μπορεί η περιοχή μας να αξιοποιηθεί.

Σαφώς, όμως, θα στηριχθεί η ήπια ανάπτυξη και κυρίως στον πρωτογενή τομέα, που απασχολεί το 80-90% του πληθυσμού και στον τριτογενή τομέα, που ναι μεν σήμερα καλύπτει ένα 10% της περιοχής, αλλά πιστεύω ότι σταδιακά θα φτάσει σε υψηλότερα ποσοστά, όχι με τη μορφή της αποκλειστικής απασχόλησης αλλά ως ενίσχυση του οικογενειακού εισοδήματος. Δεν μιλούμε για ξενοδοχειακές μονάδες, γιατί οι αλυσίδες ξενοδοχείων θέλουν υπαλλήλους, αλλά τα κέρδη τα παίρνουν αυτές κι άμεσα επωφελούμενος δεν είναι ο ντόπιος. Για να γίνουν όμως αυτά πρέπει να καταλάβουμε ότι οι κάτοικοι χρειάζονται πολύ καλή ενημέρωση και κυρίως παραδείγματα. Δεν πιστεύω ότι υπάρχει κάτοικος της Αιγείρου, Πόρπης, Φαναρίου που να μη ξέρει τα ευρωπαϊκά προγράμματα, το Leader έχει μια 10ετή ιστορία, φοβούνται όμως, γιατί δεν βλέπουν παραδείγματα. Κι όσο δεν βλέπουν, δεν τολμούν! Για παράδειγμα, αν ο Δήμος δεν δημιουργούσε τα πρώτα παραλιακά αναψυκτήρια ακόμη και τώρα οι παραλίες θα ήταν έρημες.

ΠτΘ: Κύριε Δήμαρχε εσείς εκλεχθήκατε τώρα, κι από τα μέχρι τώρα λεχθέντα γίνεται φανερό ότι ουσιαστικά εσείς θα είστε αυτός που θα κληθείτε να θεμελιώσετε την τουριστική ανάπτυξη του τόπου. Πώς θα γίνει αυτό;

Ε.Λ.: Από το 1999 που γίναμε Δήμος έχει εκπονηθεί το Τοπικό Αναπτυξιακό Πρόγραμμα πάνω στους άξονες του Περιφερειακού και του Νομαρχιακού Αναπτυξιακού Προγράμματος. Άρα λοιπόν υπάρχει ένας επιτελικός σχεδιασμός για τα επόμενα 30 χρόνια. Κάποια κομμάτια αυτού του σχεδιασμού έχουν υλοποιηθεί και κάποια βρίσκονται σε εξέλιξη, ίσως το 10-20% αυτού του σχεδιασμού. Ταυτόχρονα όμως υπάρχει και μια τεράστια αδυναμία συντονισμού των υπηρεσιών του Δημοσίου μεταξύ τους και του Δημοσίου με τους ιδιώτες. Εμείς μπορεί να λέμε ότι χρειάζεται να βελτιωθεί η οδική πρόσβαση στο Φανάρι ή ότι πρέπει να πάμε νερό, διότι οποιαδήποτε άλλη υποδομή και να φτιαχτεί δεν έχει νόημα, αλλά ήδη μας πήρε 3 χρόνια η προέγκριση χωροθέτησης του δικτύου, γιατί έπρεπε να γνωμοδοτήσουν 25 φορείς, που οι μισοί έχουν την έδρα τους στην Αθήνα.

Χρειάζεται απλούστευση διαδικασιών και το μόνο που μπορεί να κάνει ο Δήμος είναι να πιέζει τις υπηρεσίες, που όμως λειτουργούν με τους δικούς τους ρυθμούς. Υπάρχει εταιρεία που ζητά να εγκαταστήσει ένα θαλάσσιο αιολικό πάρκο 5 χιλιόμετρα ανοικτά στο Θρακικό πέλαγος, απέναντι από τις ακτές του Δήμου. Το έργο είναι συμβατό με την κατεύθυνση που δίνει ο Δήμος για εναλλακτικές μορφές ενέργειας, τουρισμού κλπ, αλλά χρειάζονται περίπου 49 γνωμοδοτήσεις. Αν μέχρι το 2006 η εταιρεία προλάβει να πάρει τις άδειες η επένδυση θα γίνει, αν όχι τότε σημαίνει ότι η περιοχή θα εξακολουθήσει ηλεκτροδοτείται με τον παραδοσιακό τρόπο. Μακάρι οι υπηρεσίες να λειτουργούσαν με τους ίδιους ρυθμούς και τα αντανακλαστικά ενός Δήμου… Γι’ αυτό και το Κράτος φορτώνει συνεχώς με αρμοδιότητες τους Δήμους!

ΠτΘ: Δημοτική Αστυνομία διαθέτει ο δήμος; Ποιος έχει αναλάβει την επιτήρηση ακτών υδροβιοτόπων;

Ε.Λ.: Όχι! Είναι απαγορευτικό το κόστος στο δήμο Αιγείρου να αποκτήσει δημοτική αστυνομία, είναι ζήτημα αν μπορεί ο δήμος Κομοτηνής, διότι η μισθοδοσία και τα έξοδα, που προβλέπονται από τη νομοθεσία, πρέπει να καλύπτονται από ίδια έσοδα. Καθ’ υπολογισμό ο κάθε δημοτικός αστυνομικός κοστίζει 10 εκατ. και χρειάζονται περίπου τρεις σε 24ωρη βάση, χωρίς να πάρουν ποτέ άδεια. Αυτό σημαίνει δημοτικούς φόρους κάτι που δεν θέλουμε να κάνουμε.

ΠτΘ: Επομένως, χρειάζεται έσοδα ο δήμος και έσοδα μπορεί να έχει από την ανάπτυξη ενός αξιόλογου τουριστικού ρεύματος.

Ε.Λ.: Εγώ νομίζω ότι πρέπει να συνδέσουμε την ανάπτυξη του τόπου και με κάτι άλλο. Όταν το κράτος αποφασίζει να περνάει αρμοδιότητες θα πρέπει να φροντίζει να καλύπτονται και με οικονομικούς πόρους. Η λογική των προστίμων σημαίνει ότι θα βγαίνει έξω ο δημοτικός υπάλληλος για να κόψει 20 χιλιάδων κλήσεις γιατί τόσο είναι το μεροκάματό του. Μόνο οι μεγάλοι δήμοι μπορούν να αναπτύσσουν τις αρμοδιότητές τους ή μόνο οι διαδημοτικές συνεργασίες μπορούν να αποδώσουν κάτι στους μικρότερους.

ΠτΘ: Οφείλω, κ. Δήμαρχε, να σας μεταφέρω το κλίμα που δημιουργείται μεταξύ των δημοτών σας που λένε ότι έχει προτεραιότητα προγραμμάτων πάντα ο ορεινός όγκος και σε δεύτερη μοίρα μπαίνει η νότια Ροδόπη, οι παραθαλάσσιες περιοχές…

Ε.Λ.: Αυτό είναι μια μεγάλη αλήθεια και εδώ υπάρχει ένα τεράστιο πρόβλημα στο σχεδιασμό του Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος (ΠΕΠ). Σχεδόν το 80% των χρημάτων που έχουν δεσμευτεί για τον πρωτογενή τομέα αφορούν τον ορεινό όγκο. Η αδυναμία απορροφήσεων του ορεινού όγκου θα φανεί σύντομα, γιατί στις 30 Ιουνίου θα κληθούμε να δείξουμε τι έχουμε κάνει με τις απορροφήσεις των ευρωπαϊκών κονδυλίων, αφού στις 31 Δεκεμβρίου 2003 λήγει το πρώτο μισό του Γ΄ ΚΠΣ. Έχουμε δεσμευτεί ότι μέχρι τότε θα έχουμε απορροφήσει κάποια χρήματα ό,τι δεν απορροφηθεί θα επιστρέψει στις Βρυξέλες.

Εδώ δυσκολευόμαστε να πείσουμε κάτοικο του Δήμου Αιγείρου, απόφοιτο Λυκείου να κάνει ένα ξενώνα, αντιλαμβάνεστε τις δυσκολίες που θα έχει ένας συνάδελφος δήμαρχος του ορεινού όγκου;

Μας ενδιαφέρει η ανάπτυξη του ορεινού όγκου, καλώς δεσμεύτηκαν αυτά τα δις, όπως δεσμεύτηκαν, αλλά θα έπρεπε να υπάρχουν και εναλλακτικές λύσεις, χωρίς να αποκλείονται οι άλλες περιοχές. Ας ήταν ανοικτός ο δρόμος και για μας. Αν έβλεπαν ότι τα απορροφούμε όλα τα κονδύλια, ας σταματούσαν το δικό μας κομμάτι κι ας έδιναν μια άλλη κατεύθυνση. Αυτή τη στιγμή και ο κάμπος θα μείνει ανεκμετάλλευτος, αλλά και ο ορεινός όγκος, διότι παρουσιάζει ανικανότητα απορρόφησης.

ΠτΘ: Θεωρείτε δηλαδή ότι είναι μια λάθος επιλογή;

Ε.Λ.: Σαφέστατα είναι ένα μεγάλο, τεράστιο λάθος, που έχει γίνει από τους συντάκτες του ΠΕΠ. Νομίζω ότι το έχουν αντιληφθεί και οι ίδιες οι υπηρεσίες, διότι ανοίγουν προσκλήσεις, αλλά δεν έχουν ούτε μία υποβολή πρότασης. Δεν υπάρχει κανείς να «τρέξει» τέτοιου είδους προγράμματα, αφού ακόμη και τα δημόσια έργα τα εκτελεί η Νομαρχία. Πιστεύεται ότι η Κοινότητα Κέχρου ή Οργάνης έχει την ικανότητα να «τρέξει» μεγάλα έργα οδοποιίας, αποχέτευσης; Εδώ δεν μπορούν να εφαρμόσουν τέτοια προγράμματα μεγάλοι αστικοί δήμοι, φανταστείτε μια Κοινότητα με δύο Γραμματείς.

Το 2006 είναι και κοντά και μακριά ανάλογα πώς το βλέπουμε εμείς. Θα πρέπει να γίνει μια αναδιάρθρωση του ΠΕΠ, ανασύνταξη, μια τροποποίηση του Συμπληρώματος Προγραμματισμού όπως λέγεται τεχνοκρατικά, για να μπορέσει επιτέλους να χρηματοδοτηθούν φορείς, που μπορούν να «τρέξουν» έργα.

ΠτΘ: Κύριε Δήμαρχε, θα καταλήγατε συμπερασματικά στο ότι έχουν γίνει λάθος επιλογές πολιτικής στην περιοχή! Θα συμφωνούσατε με αυτό;

Ε.Λ.: Αυτό είναι μια πλευρά του λόφου. Υπάρχει και η άλλη πλευρά. Πρέπει να σας πω ότι από τότε που έγινε αιρετή η Νομαρχιακή αυτοδιοίκηση, το 1994 και μετά και από τη συνένωση των Κοινοτήτων, το 1999, έχουν αλλάξει και πάρα πολλά. Θα ήμασταν σε πολύ χειρότερη μοίρα. Δεν αρκεί να είμαστε μόνο αρνητικοί στην κριτική μας.

Για να είμαστε δίκαιοι με όλους έγιναν άλματα, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι ξεπεράσαμε τον εαυτό μας όσο θα έπρεπε.

Έφη Μωραΐτου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.