«Γυναικες για μια αλλη Ευρωπη»

Σε στιγμές κρίσης της πολιτικής, της δημοκρατίας και της αριστεράς στην Ελλάδα 24 γυναίκες, ενταγμένες ή όχι σε γυναικείες και φεμινιστικές οργανώσεις, ένωσαν τις δυνάμεις του και διεκδικούν την ψήφο μας στις ευρωεκλογές της Κυριακής. Με αφετηρία το χώρο της ριζοσπαστικής και ευρύτερης αριστεράς οι γυναίκες αγωνίζονται για μια Ευρώπη δημοκρατική, δίχως βία και αποκλεισμούς, φιλειρηνική, μια Ευρώπη ανθρωποκεντρική που βάζει τον άνθρωπο πάνω από τα κέρδη. Διεκδικώντας 35ωρο, κοινωνικό μισθό, πρόσβαση για όλους στα “αυτονόητα”, όπως παιδεία, υγεία λένε όχι στην Ευρώπη του νεοφιλελευθερισμού, της οικολογικής καταστροφής και των κοινωνικών ανισοτήτων, λένε ναι σε μία Ευρώπη κόκκινη πράσινη μοβ, μία Ευρώπη που εκτός από αναγκαία είναι και εφικτή μέσα από τους αγώνες των καταπιεσμένων ανδρών και γυναικών και μέσα από τη ρήξη με τις πατριαρχικές δομές της κοινωνίας μας.

Οι υποψήφιες ευρωβουλευτίνες Κατερίνα Πούτου και Χρυσάνθη Ζαφειράτου μιλούν σήμερα για την πρωτοβουλία αυτή εστιάζοντας την κριτική τους στους άξονες που συμπυκνώνεται το πολιτικό μήνυμα του γυναικείου αυτού ψηφοδελτίου.

Κατερίνα Πούτου:

«Η ευαισθησία και το βίωμα των γυναικών να ενσωματωθούν στην πολιτική»

Η Κατερίνα Πούτου είναι κοινωνική λειτουργός. Όλη της η επαγγελματική ζωή περιστρέφεται στο χώρο της κοινωνικής πολιτικής, δουλεύοντας στην αρχή με τσιγγάνους και στη συνέχεια στην ΑΡΣΙΣ, κοινωνική οργάνωση που δραστηριοποιείται σε θέματα κοινωνικού αποκλεισμού νέων της οποίας υπήρξε και ιδρυτικό μέλος.

ΠτΘ: κ. Πούτου είκοσι τέσσερις γυναίκες της αριστεράς κατεβαίνετε και διεκδικείτε ψήφο στις ευρωεκλογές. Πώς προέκυψε το συγκεκριμένο ψηφοδέλτιο;

Κ.Π.: Ήταν κάτι αυθόρμητο. Η κάθοδος του ψηφοδελτίου, η συνάντηση των 24 γυναικών που υποστηρίζουν το ψηφοδέλτιο, έτσι όπως το εισπράττουμε το χαρακτηρίζουμε ή το βιώνουμε όλες, ήταν μία συμβολική κίνηση κυρίως στο τέρμα και στο αδιέξοδο της συζήτησης που έχει οδηγηθεί η αριστερά και η πολιτική γενικότερα. Η δράση, ή η εμπλοκή, ή η συμμετοχή των γυναικών αυτών αφορά στη συμμετοχή τους στην αριστερά, αλλά και σε οργανώσεις γυναικών, αλλά και σε κινήματα. Η δική μου δράση αφορά την τελευταία 25ετία όχι οργανωμένα σε ένα κόμμα της αριστεράς όσο στην κοινωνική δράση και στο ενδιαφέρον των κοινωνικών δικαιωμάτων της κοινωνικής πολιτικής της πολιτικής. Αυτό το ψηφοδέλτιο νομίζω ότι είναι μία συνάντηση των γυναικών για να κάνουν ένα βήμα και μία πρόταση, για να μιλήσουμε για ουσία στην πολιτική και να φέρουμε στην πολιτική κάτι που είναι πολύ σημαντικό και καθημερινό, το κοινωνικό, αυτό που βιώνουμε όλοι στους ρόλους που υποστηρίζουμε καθημερινά και αυτή την βιωμένη εμπειρία να την κάνουμε μία βασική συνιστώσα του προβληματισμού της πολιτικής συζήτησης.

ΠτΘ: Σε μία εποχή που έχουμε συνηθίσει όλα να τα μετράμε με βάση οικονομικές παραμέτρους πόσο σημαντικό είναι να κατατίθεται μία πρόταση υπό το πρίσμα κυρίως της γυναικείας οπτικής;

Κ.Π.: Η γυναικεία οπτική αποτελεί το θεμέλιο λίθο της ανάπτυξης των κοινωνιών, αλλά πολλές φορές στερείται και του κύρους και της προσοχής και του ενδιαφέροντος. Θεωρείται αυτονόητη η συμμετοχή των γυναικών είτε στην κοινωνία, είτε στην παραγωγική δραστηριότητα, είτε στην υποστήριξη της οικογένειας, αλλά, όταν φθάνει η στιγμή της πρότασης της προοπτικής υπάρχει ένας φοβερός παραγκωνισμός, ακόμα και στην αριστερά. Η γυναικεία οπτική δεν είναι κατακερματιστική,- δεν αποκλείει τους άνδρες μέσα στη συζήτηση, γιατί πολλές φορές δεχόμαστε το ερώτημα γυναίκες και μόνο γυναίκες και γιατί όχι άντρες-, αλλά άνδρες και γυναίκες είναι υποκείμενα που πρέπει να δραστηριοποιηθούν να συνειδητοποιηθούν και να αντισταθούν μέσω της συμμετοχής. Άρα αυτή η γυναικεία οπτική είναι πολύ σημαντική αυτή την ώρα.

ΠτΘ: Μέχρι σήμερα έχουμε συνηθίσει οι γυναίκες που ασχολούνται με την πολιτική να υιοθετούν ένα ανδρικό προφίλ, για παράδειγμα η Θάτσερ. Διαβάζοντας την διακήρυξή σας βλέπουμε να τίθενται τα θέματα που απασχολούν όχι μόνο τα γυναικεία κάτω από μία οπτική πιο ευαίσθητη…Σε ποιους άξονες θα κινηθείτε;

Κ.Π.: Σε ένα γυναικείο ψηφοδέλτιο, -επειδή παραπέμπει και βλέπουμε αντιδράσεις του τύπου φεμινίστριες,- σαφώς υπάρχουν και γυναίκες που έχουν ασχοληθεί με το φεμινιστικό κίνημα στην Ελλάδα. Αυτό πού προσπαθούμε να κάνουμε είναι να μιλήσουμε με ένα γυναικείο λόγο για προβλήματα που καταπιέζουν γυναίκες και άνδρες. Οι τρεις άξονες που αρθρώσαμε λόγο στο λίγο χρόνο που έχουμε στη διάθεσή μας είναι γυναίκες ενάντια στη φτώχεια, γυναίκες ενάντια στη βία, γυναίκες ενάντια στην ανάπηρη δημοκρατία. Αυτοί είναι τρεις κορυφαίοι κατά την άποψή μας χώροι ή αιχμές της συζήτησης αυτή την ώρα και αυτό που θέλουμε να πούμε είναι ότι αυτή η ευαισθησία, αλλά και το βίωμα των γυναικών πρέπει να ενσωματωθούν μέσα στη συζήτηση για τις πολιτικές και για το μέλλον μας. Αυτή η άλλη ματιά των γυναικών, που πολλές φορές παραπέμπει στην εικόνα του παιδιού, του σχολείου ,της διαχείρισης και της οργάνωσης ενός σπιτιού, της εργασίας, της ποιότητας ζωής, που βιώνεται από τις γυναίκες θεωρούμε ότι είναι πολύ σημαντικό να βαπτισθεί μέσα στην πολιτική ζωή. Και επίσης οι γυναίκες να μην ντραπούμε για αυτή μας την ευαισθησία, να μην ντραπούμε γιατί η ματιά μας μπορεί να συνδυάζει τη λεπτομέρεια με το γενικό. Υπάρχει το προφίλ των γυναικών που βγαίνουν σε μία πατριαρχική κοινωνία και υποστηρίζουν ρόλους δημάρχου, υπουργού, πρωθυπουργού αλλά και προέδρου ενός συνδικαλιστικού σωματείου σε μία κοινωνία που κινείται σε πατριαρχικά και ιεραρχικά πρότυπα και το πιο εύκολο είναι να υιοθετηθούν οι ρόλοι οι ανδρικοί. Ας μην εμπλακούμε αυτή την ώρα να συνδυάσουμε την εμπειρία μας, το βίωμά μας και την ευαισθησία μας στην υποστήριξη ενός πολιτικού λόγου.

ΠτΘ: Πόσο εφικτή είναι μία άλλη Ευρώπη κάτω από το συγκεκριμένο πρίσμα που θέτετε χωρίς αποκλεισμούς χωρίς ανισότητες και με δεδομένο ότι τα μηνύματα σήμερα δεν είναι ενθαρρυντικά;

Κ.Π.: Θα συμφωνήσω μαζί σας γιατί και σε επίπεδο της Ε.Ε. και όσον αφορά στα ζητήματα που προκύπτουν και τα θέματα που είναι σε προτεραιότητα δεν συνεπάγεται αυτόματα ότι μία τέτοια πρωτοβουλία φέρνει την ανατροπή. Αυτό που πιστεύουμε όμως είναι ότι ανοίγει μία συζήτηση, που ξεκίνησε κάποια χρόνια πριν με τα κινήματα ενάντια στην παγκοσμιοποίηση και όπου η συμμετοχή των γυναικών όχι μόνο πάνω στο κίνημα αλλά και στην σύλληψη και προώθηση της ιδέας μέσα από το παγκόσμιο ευρωπαϊκό φόρουμ, το ευρωπαϊκό κοινωνικό φόρουμ και στην Ελλάδα, βγαίνει πιο δυνατά. Η πρωτοβουλία αυτή νομίζω ότι αν τη δει κανείς από μόνη της είναι εφικτή αν οι πολίτες και οι λαοί της Ευρώπης συνειδητοποιήσουν σε ποια Ευρώπη συμφωνούν και δεύτερον αν συνειδητοποιήσουν ότι με την ψήφο τους και με την άρθρωση της φωνής τους μπορούν να επηρεάσουν τα πράγματα. Σήμερα στην Ευρώπη είναι σαν να έχουμε πιστώσει τους πολιτικούς να κάνουν μία δουλείά και να παίρνουν αποφάσεις οι οποίες μας αφορούν, και μάλιστα για θέματα πολύ σημαντικά στην καθημερινή μας ζωή σε αυτό το γενικευμένο άγχος του πώς θα τα βγάλουμε πέρα στις πολιτικές απασχόλησης και της κοινωνικής προστασίας και ασφάλισης. Είσθε σε μία περιοχή που είναι ένα κοινωνικό και πολιτιστικό μωσαϊκό άρα τα θέματα των δικαιωμάτων της ισότητας, των πολιτικών μη αποκλεισμών είναι σημαντικά και πρέπει να καταλάβουμε τις αλυσίδες που τα συνδέουν όλα αυτά. Πρέπει να καταλάβουμε πως μία απόφαση στις Βρυξέλες επηρεάζει τη ζωή σας στην Κομοτηνή ή τη ζωή μου στο Γκύζη, στην Πάτρα, στο Ηράκλειο.

ΠτΘ: Πιστεύετε ότι δεν υπάρχει επαρκής ενημέρωση για θέματα που αφορούν στον καθημερινό πολίτη;

Κ.Π.: Νομίζω ότι μας έχουν στερήσει και την πληροφορία και την ενημέρωση και σε ένα βαθμό θα έλεγα και την συμμετοχή να διαμορφώνουμε τις αποφάσεις των Βρυξελών όσο μας επιτρέπεται και όσο μπορούμε. Αυτό το μήνυμα χρειάζεται να το περνάει ο ένας στον άλλο για να μπορούμε να πάμε και να στοχεύουμε σε μία άλλη Ευρώπη που η συμμετοχή μας δεν θα θεωρείται άλλοθι δημοκρατίας θα είναι πραγματικά δημοκρατία. Το δεύτερο είναι ότι σε αυτό το χρονικό διάστημα που η ιδέα αυτή του γυναικείου ψηφοδελτίου έχει ανακοινωθεί και διεκδικεί με τον τρόπο της την υποστήριξη στην Ελληνική κοινωνία, το πιο σημαντικό που βλέπω είναι ότι έχει ξεκινήσει μια συζήτηση με γυναίκες και άντρες, μια συζήτηση μέσα στην αριστερά, ακόμα κι αν αυτή η συζήτηση είναι ακυρωτική, τι πάτε να κάνετε, ή τι πάτε να πετύχετε μ΄ αυτό, ή η Αριστερά είναι κοινή και για άντρες και για γυναίκες. Συμφωνούμε απόλυτα, αλλά κάποια στιγμή θα πρέπει να κατανοηθεί αυτή η πρωτοβουλία με το συμβολικό της νόημα. Αυτό λοιπόν που μ΄ αρέσει πολύ είναι ότι ανοίγει μια συζήτηση, που φέρνει πρόσωπο με πρόσωπο ανθρώπους που κάποιες φορές έχουν δουλέψει πολλά χρόνια μαζί, έχουνε συνεργαστεί πολλά χρόνια στο δρόμο, στις πορείες, στις διεκδικήσεις, μια συζήτηση που εξισορροπεί λίγο τα πράγματα, που βάζει και το συναίσθημα και τα διλήμματα, αλλά ξαναδημιουργεί τους όρους μιας επαφής, μιας σχέσης και μιας επικοινωνίας που είναι πολύ σημαντικό για να κάνουμε ένα βήμα μπροστά.

ΠτΘ.:κ. Πούτου, εδώ και χρόνια ασχολείσθε με θέματα κοινωνικού αποκλεισμού των νέων. Από πλευράς κράτους έχουν γίνει βήματα και πόσο σημαντικά και ουσιαστικά είναι αυτά;

Κ.Π.: Δουλεύω είκοσι χρόνια στο χώρο της κοινωνικής πολιτικής και θα έλεγα ότι σήμερα τα μηνύματα δεν είναι ενθαρρυντικά Και η ποιότητα των κοινωνικών μας υπηρεσιών είναι πτωτική και αυτό που έχει συμβεί τα είκοσι τελευταία χρόνια,- και δεν είναι άσχετο και από τη συζήτηση που κάνουμε για την Ευρώπη,- είναι ότι και οι πόροι και τα εργαλεία και οι πολιτικές στοχοθετούναι περισσότερο στην επιτυχία της αγοράς της οικονομίας παρά στην κοινωνική πολιτική. Όσο και αν φανεί παράξενο η κοινωνική πολιτική πηγαίνει προς μια «οριοθέτηση» και προς την άσκηση ενός κοινωνικού ελέγχου. Όταν έχουμε 24% φτώχεια στην Ελλάδα που σημαίνει ότι ένας πληθυσμός αφορά εργαζόμενο πληθυσμό, πάρα πολλές γυναίκες, συνταξιούχους, αγρότες, όταν έχουμε εξαιτίας της φτώχειας πολλούς ανθρώπους να βρίσκονται σε επισφαλή θέση σε σχέση με την κατοικία, όταν έχουμε μειωμένη πρόσβαση στα συστήματα υγείας ανθρώπων που δεν έχουν ασφάλιση, ή να δώσω για παράδειγμα για μένα πολύ σημαντικό, η κοινωνική προστασία για παιδιά που στην Ελλάδα οι εικόνες είναι πάρα πολύ απογοητευτικές, κάποιες στιγμές παραβιάζονται βασικά δικαιώματα των παιδιών μέσα σε χώρους ιδρυματικής προνοιακής προστασίας, όταν τα λάθη των παιδιών για παράδειγμα στην εφηβεία, μια ατυχία μπορεί πολύ πιο εύκολα να τα οδηγήσει στην καταστολή, από το δρόμο της παιδαγωγικής, της επικοινωνίας και της υποστήριξης, τότε όλα αυτά είναι μια εικόνα την οποία δεν μπορούμε απαθέστατα να την πάρουμε ως δεδομένη.

ΠτΘ: Είναι τουλάχιστον ενθαρρυντική;

Κ.Π.: Δεν είναι ενθαρρυντική, εγώ δεν είμαι ευχαριστημένη και έχω δεσμεύσει στον εαυτό μου δημοσίως, όχι με λόγο κριτικό αλλά μ΄ έναν λόγο παρουσίασης αυτής της κατάστασης, να προσθέτω τις δυνάμεις μου στην αντιστροφή αυτής της εικόνας και αυτής της πορείας. Να μπορεί να στηθεί στην Ελλάδα, μια κοινωνική πολιτική πραγματικά στης αρχές της ισότητας, της αλληλεγγύης, της συμμετοχής. Από την άλλη, για να μην είμαι αφαιρετική και πολτοποιητική, των όσων γίνονται, γίνονται κάποια βήματα στη Θράκη, για παράδειγμα το πρόγραμμα του Πανεπιστημίου Αθηνών με την κ. Φραγκουδάκη με το οποίο άνθρωποι έχουν μπει πια όχι στη φάση της έρευνας ή της παρουσίασης της παραγωγής εκπαιδευτικών εργαλείων, αλλά μέσα στο σχολείο, έχουν μπει πια μέσα στις κοινότητες με τα κέντρα Νεότητας εκεί που στήνονται και εμψυχώνουν μια άλλη αντίληψη ένωσης των κοινοτήτων και επικοινωνίας με τους νέους ανθρώπους.

ΠτΘ: Δεν θεωρείτε όμως ότι αυτές οι αντιλήψεις που φθάνουν στην κοινωνία δεν υιοθετούνται από την πολιτική;

Κ.Π.: Στην Ελλάδα, υπάρχει μία δυστοκία, μία δυσκολία, που εγώ την ονομάζω φόβο των πολιτικών, των κέντρων λήψης αποφάσεων, αυτές οι απόπειρες που φτάνουν στην κοινωνία να υιοθετηθούν μέσα στην πολιτική. Έχουν παραχθεί στην Ελλάδα και έχουν γίνει σημαντικά πράγματα τα οποία όμως δεν έχουνε υιοθετηθεί έτσι ώστε να βαφτισθεί η πολιτική και να δοθούν κατευθύνσεις πολιτικής με τα πολύ σημαντικά εργαλεία που έχουν παραχθεί. Αυτός «ο φόβος» για μένα εντοπίζεται στο αν θέλουν οι πολιτικοί να πάρουν αυτές τις αποφάσεις. Αυτή την αναστολή τελικά θα πρέπει να την κατανοήσουμε ως μια πολιτική θέση, ότι όχι μόνο δεν υπάρχει ενδιαφέρον αλλά πηγαίνουμε σε μια πολιτική που είναι η καθαρή, δηλαδή θα δουλεύουμε προς την κατεύθυνση του πολιτικού της οικονομίας και το κοινωνικό κομμάτι θα παίρνει ένα ενδιαφέρον όσο δεν θα ανατρέπει τις βασικές πολιτικές της οικονομίας. Το μερίδιο δηλαδή της κοινωνικής πολιτικής θα είναι τέτοιο όσο δεν κινδυνεύει η ανατροπή των πολιτικών της οικονομίας. Αν αυτή είναι η ισορροπία, σημαίνει ότι δεν θα είμαστε περήφανοι για μια κοινωνική πολιτική στην Ελλάδα και στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ότι δεν μπορούμε να πάμε πάρα πολύ μπροστά και στην ποιότητα ζωής και σ΄ όλο αυτό το ευχολόγιο, που εγώ το λέω ρητορικό της πολιτικής ενάντια στους αποκλεισμούς, της πολιτικής των ίσων ευκαιριών για άντρες και γυναίκες, αλλά και της πολιτικής και κοινωνικής δικαιοσύνης. Όλα αυτά θα είναι μια ρητορεία αν δεν ισορροπισθεί μια σοβαρή κοινωνική πολιτική με την πολιτική την οικονομική.

ΠτΘ: Είσθε αισιόδοξη;

Κ.Π.: Θέλω να είμαι αισιόδοξη. Η κόρη μου, το σχολείο της, οι συμμαθητές της, τα παιδιά με τα οποία δουλεύω καθημερινά στην εφηβεία με κάνουν αισιόδοξη, και με κάνουν αισιόδοξη, γιατί με κάνουν ζωντανή, να μην φοβάμαι, να μιλάω γι΄ αυτά τα θέματα και να στρατεύω όλο μου το δυναμικό προς αυτή την κατεύθυνση. Αν αυτό το χάσω θα είμαι και απαισιόδοξη και μελαγχολική. Η δράση μου είναι αντίσταση και η συμμετοχή μου σ΄ αυτές τις πρωτοβουλίες είναι αντίσταση στην απαισιοδοξία που υπάρχει μέσα μου ή στον ρεαλισμό που υπάρχει μέσα μου, που τα βλέπω αλλά δεν θέλω να τα παρατήσω. Θέλω να μ΄ αφορά όλο αυτό που γίνεται και με όσες δυνάμεις μικρές μεγαλύτερες, θα ήθελα να είμαι στην συμμετοχή. Αυτό για μένα είναι η ελπίδα μου.

ΠτΘ: Σας ευχαριστώ πολύ.

Κ.Π.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Ζαφειράτου Χρυσάνθη:

«Το θέμα της γυναικείας εκπροσώπησης δεν είναι ποσοτικό, αλλά ποιοτικό»

Η Ζαφειράτου Χρυσάνθη είναι ψυχολόγος, ενεργή στο γυναικείο και φεμινιστικό κίνημα, πρωτοστατεί στη δημιουργία του Κέντρου για τις κακοποιημένες γυναίκες στη Θεσσαλονίκη.

ΠτΘ: κ. Ζαφειράτου τις τελευταίες ημέρες έχει συγκλονίσει τη χώρα το θέμα της ενδεκάχρονης η οποία υπέστη μαστεκτομή, αφού επί τέσσερις μήνες οι γονείς της με επίδεσμο της είχαν δέσει το στήθος για να μη φαίνεται. Επειδή ασχολείστε με τις κακοποιημένες γυναίκες ποια είναι η κατάσταση που επικρατεί στην Ελλάδα;

Χ.Ζ.: Τα πράγματα είναι πάρα πολύ δύσκολα. Καταρχήν στο μεγαλύτερο ποσοστό της κοινωνίας μας παραμένει ταμπού το ζήτημα της κακοποίησης. Εσείς ζείτε και σε μια μικρή κοινωνία όπου το πιο πιθανό είναι να έχετε πιο άμεση εμπειρία. Στη Θεσσαλονίκη, με τις καμπάνιες που έχουνε γίνει τα τελευταία 2-3 χρόνια συζητιέται πολύ περισσότερο. Μέχρι το 1998 που ξεκίνησα να δουλεύω με γυναίκες κακοποιημένες δεν υπήρχε σχεδόν υποστήριξη. Υπήρχαν κάποιοι φορείς μόνο στην Αθήνα. Στη Θεσσαλονίκη, υπήρχε μια τηλεφωνική γραμμή SOS από μια αυτόνομη ομάδα γυναικών, αλλά δουλειά υποστήριξης με τις γυναίκες δεν υπήρχε. Οπότε κατά κάποιο τρόπο έχω και την εικόνα των γυναικών όταν άρχιζε το θέμα να βγαίνει στην επικαιρότητα, όπου οι γυναίκες έρχονταν φυσικά είτε τρομαγμένες είτε με την αίσθηση ότι είναι τρελές, ότι δεν τους συμβαίνει αυτό το πράγμα και ότι οι ίδιες το φαντάζονται. Όταν άρχισε το θέμα να βγαίνει στην επικαιρότητα, οι γυναίκες είχαν αλλάξει και την θέση τους απέναντι σ΄ αυτό που ζούσαμε, Το πρόβλημα είναι αρκετά μεγάλο. Στο κέντρο που δούλευα εγώ είχαν καταφύγει μέσα σε 4 χρόνια 1.040 άτομα, που σημαίνει περίπου 250 άτομα το χρόνο, όσα βλέπει σε αυτό το χρονικό διάστημα ένα επαρχιακό νοσοκομείο. Σαφώς ο αριθμός είναι μεγαλύτερος γιατί όπως τόνισα είναι θέμα ταμπού. Για την παγκόσμια οργάνωση υγείας διεθνώς, θεωρείται μεγάλο κοινωνικό και δημόσιο πρόβλημα.

ΠτΘ: Το θέμα όμως είναι και πώς μπορεί να παρέμβει κάποιος στην προσωπική ζωή του άλλου…

Χ.Ζ.: Είναι ζήτημα αυτό, γι΄ αυτό και εμείς και στο Κέντρο που δούλευα, αλλά και σ΄ αυτό το κέντρο που προσπαθώ να στήσω τώρα, που είναι συνέχεια αυτού του πράγματος, δουλεύουμε πάρα πολύ με συγγενείς και πολίτες, που ένιωθαν την ανάγκη να παρέμβουν αλλά ένιωθαν και κάποια αδυναμία. Θέλω να πω ότι θέλει βοήθεια και ο περίγυρος είτε ο οικογενειακός, είτε ο κοινωνικός που έχει γνώση τέτοιων περιστατικών.

ΠτΘ: Προσπαθείτε να συστήσετε ένα Κέντρο για κακοποιημένες γυναίκες. Ποια θα είναι η νομική μορφή του;

Χ.Ζ.: Έχουμε φτιάξει μια μη κυβερνητική οργάνωση στα πλαίσια της οποίας θα λειτουργεί και το «Κέντρο κοινωνικής υποστήριξης γυναικών», όπως ονομάζεται το οποίο είναι συνέχεια αυτού που λειτουργούσε στα πλαίσια του Εργατοϋπαλληλικού κέντρου Θεσσαλονίκης, στο Μακεδονικό Ινστιτούτο εργασίας, και το οποίο λόγω έλλειψης χρηματοδότησης έκλεισε. Λόγω του συναφούς αντικειμένου κάποια στιγμή αποφάσισα μαζί με κάποιους άλλους και άλλες να το δραστηριοποιήσουμε, γιατί η ανάγκη για υποστήριξη των γυναικών είναι αρκετά μεγάλη.

ΠτΘ: Από πλευράς κράτους υπάρχει πρόνοια για το συγκεκριμένο θέμα;

Χ.Ζ.: Δεν υπάρχει τίποτα. Η δική μου η προσπάθεια έγινε και σαν απόρροια του γεγονότος ότι η πολιτεία δεν λαμβάνει μέτρα γι΄ αυτό το θέμα. Δεν υπάρχει κρατική δομή που να ασχολείται αποκλειστικά μ΄ αυτό το αντικείμενο και το χειρότερο είναι ότι δεν υπάρχει η διάθεση και διαθεσιμότητα, γιατί αν έχεις ελπίδα ότι κάτι θα γίνει, ελπίζεις για το μέλλον, αλλά όταν δεν υπάρχει διάθεση και διαθεσιμότητα καταλαβαίνεις ότι δεν πρόκειται να γίνει ποτέ, εάν δεν υπάρξουνε πιέσεις είτε πολιτικές είτε κοινωνικές, είτε και επαγγελματικές.

ΠτΘ: Να περάσουμε στις Ευρωεκλογές. Κατεβαίνετε με ένα ψηφοδέλτιο καθαρά γυναικείο. Τα προβλήματα τα οποία αντιμετωπίζουμε σαν κοινωνία έχουν φύλο;

Χ.Ζ.: Όχι, τα προβλήματα που δημιουργούν οι πολιτείες αφορούν άντρες και γυναίκες σ΄ ένα πρώτο επίπεδο, σ΄ ένα δεύτερο επίπεδο όμως αφορούν περισσότερο τις γυναίκες με την έννοια ότι ούτως ή άλλως στην συγκεκριμένη χρονική περίοδο που ζούμε και με τον νεοφιλελευθερισμό και την παγκοσμιοποίηση πλήττονται τα πιο αδύναμα κομμάτια της κοινωνίας, και επειδή αυτά είναι οι γυναίκες, είναι φυσικό να είναι από τα πρώτα θύματα αυτών των πολιτικών. Σαφώς από αυτές τις πολιτικές δεν πλήττονται μόνο οι γυναίκες αλλά και οι άντρες, αλλά σ΄ ένα επίπεδο που αφορούν άμεσα ζητήματα των γυναικών, πλήττονται πολύ περισσότερο και ίσως πιο μακροπρόθεσμα.

Η συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους που έρχεται σαν συνέχεια του νεοφιλελευθερισμού δημιουργεί αρκετά προβλήματα στις πλάτες των γυναικών, σε ό,τι αφορά την ασφάλεια, την περίθαλψη και γενικότερα την φροντίδα όλων των αδύναμων, που ούτως ή άλλως η γυναίκα την έχει ως αυτονόητη, δηλαδή παιδιών, είτε ηλικιωμένων γονέων, είτε ασθενών. Η γυναίκα είναι από τα πρώτα θύματα του πολέμου. Τις κοινωνίες, τις διαλύει ο πόλεμος, οι γυναίκες υφίστανται επιπλέον δυσκολίες εξαιτίας των πολέμων, έχουμε τους βιασμούς, τη σεξουαλική εκμετάλλευση, που αυτά τα χρόνια ανθεί μέσω της καταναγκαστικής πορνείας γυναικών, παιδιών.

ΠτΘ: Στην διακήρυξη της καθόδου σας στις Ευρωεκλογές μιλάτε για κρίση στην Αριστερά. Εδώ και πολλά χρόνια ακούμε και γίνεται συζήτηση για την ένωση των αριστερών κομμάτων. Τι εννοείτε με αυτό;

Χ.Ζ.: Κατ’ αρχή αυτό από μόνο του είναι πολύ λυπηρό, με την έννοια ότι υπάρχουν πάρα πολλά ζητήματα που προκύπτουν από συντηρητικές πολιτικές που η Αριστερά όφειλε με κάποιο τρόπο να απαντήσει. Η διάσπαση αυτή σε πολλά κομμάτια προφανώς δεν της αφήνει το περιθώριο να έχει ένα λόγο ισχυρό. Επί πλέον νομίζω ότι υπάρχει και στην αριστερά αυτό το κομμάτι, που υπάρχει και στις περισσότερες δομές και φορείς της κοινωνίας μας, αυτός ο τρόπος άσκησης πολιτικής που έχει να κάνει με αυτό που εμείς λέμε δουλεύοντας τα γυναικεία ζητήματα: πατριαρχική σκέψη και πατριαρχικός λόγος, που έχει να κάνει με την καθαρότητα που φέρνει από μόνη της ένα αυταρχισμό, έχει να κάνει με το ότι η μία ιδέα είναι καλή και όλες οι υπόλοιπες δεν μπορούν να λειτουργήσουν. Αυτός ο τρόπος αντιμετώπισης των πραγμάτων δημιουργεί μέσα στην κοινωνία τους καλύτερους και τους χειρότερους, τους πλούσιους και τους φτωχούς, τους αδύναμους και δυνατούς οπότε όταν μπαίνεις και λειτουργείς και οργανώνεις και η κοινωνία και οι φορείς αν οργανώνονται με αυτό τον τρόπο, πολύ δύσκολα μπορούν να δημιουργηθούν ενωτικές συνθήκες που να έχουν ένα ισχυρό λόγο για να μπορούν να αντιμετωπίσουν προβλήματα σαν αυτά που έχουμε να αντιμετωπίσουμε σήμερα και θα αντιμετωπίζουμε από εδώ και στο εξής.

ΠτΘ: Ο γυναικείος λόγος πώς αρθρώνεται μέσα στην αριστερά;

Χ.Ζ: Δεν είχα την τύχη να είμαι οργανωμένο μέλος κόμματος της αριστεράς αλλά είχα την τύχη να κινούμαι στο χώρο της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς. Σαν πεποίθηση έχω ότι οι γυναίκες είναι ακόμα στο περιθώριο, δηλαδή ναι μεν μπορούσε ο λόγος ο γυναικείος να πάρει ένα χώρο, ο οποίος η θα ήταν μικρός και μερικός και αποσπασματικός, είτε αν ο λόγος αυτός τόνιζε κάποια σημεία που χρειάζονταν αλλαγή δεχόταν πολλές διαστρεβλώσεις, θα έλεγα ένα περιβάλλον σχετικά εχθρικό για να μπορεί να λειτουργήσει και να προβάλλει οτιδήποτε γυναικείο. Τουλάχιστον τα τελευταία χρόνια που υπάρχει μία κινητοποίηση της αριστεράς σε σχέση με το κίνημα κατά της παγκοσμιοποίησης, στο οποίο μετείχα ενεργά, αυτό το είχαμε ζήσει και σαν άτομα και σαν ομάδες γυναικών και η κίνηση αυτή προέκυψε από μία τέτοια διαδικασία. Έπρεπε να καταθέσουμε χρόνο και ενέργεια για να μπορέσουμε να εκφράσουμε το δικό μας λόγο, περνούσαμε από αυτή την ψυχολογική σχέση που φοβόμασταν να μιλήσουμε, να βγούμε προς τα έξω και να πούμε τα δικά μας πράγματα ή δεχόμασταν συνεχώς επιθέσεις για το τι είναι αυτό που θα πούμε ή να κρίνουμε το οποιοδήποτε καθεστώς θα μπορούσε να υπάρχει σε οποιοδήποτε πλαίσιο.

Από την άλλη χρειάζεται και μία κριτική από τη μεριά μας με την έννοια ότι δεν αλλάζουμε τίποτα. Με αυτό θέλω να πω ότι η απλή συμμετοχή δεν λέει τίποτα στο γενικότερο πλαίσιο, χρειάζεται πέρα από αυτό να διεκδικούμε και ένα τρόπο άσκησης πολιτικής και οργάνωσης της κοινωνίας που να μπορεί να διεκδικεί περισσότερο δημοκρατικές διαδικασίες.

ΠτΘ: Πόσο εφικτή είναι μία άλλη Ευρώπη, αν και τα σημερινά δεδομένα είναι ανησυχητικά, και ποιος είναι ο ρόλος των γυναικών;

Χ.Ζ.: Είναι όντως πολύ δύσκολο να γίνει οτιδήποτε αλλά δεν μπορούμε να σταματήσουμε να ονειρευόμαστε ότι μπορούμε να ζήσουμε σε καλύτερες κοινωνίες. Ό γυναικείος και φεμινιστικός λόγος έχοντας βάλει σαν βασικά ζητήματα τη συλλογικότητα, την αλληλεγγύη, την αξιοπρέπεια και τις αντιεραρχικές σχέσεις μπορεί να δώσει κάτι διαφορετικό. Ούτως ή άλλως ο δικός μας λόγος δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλος, αλλά παρ’ όλα αυτά δεν μπορούμε να σταματήσουμε να αγωνιζόμαστε για να ακουσθεί ο λόγος μας. Επίσης επειδή υπάρχει μεγάλη συζήτηση σε σχέση με το ψηφοδέλτιο του ΠΑΣΟΚ που έχει μεγάλο ποσοστό γυναικών κατά τη γνώμη μου πιστεύω ότι το ζήτημα δεν είναι ποσοτικό, αλλά ποιοτικό. Γιατί όταν θα καταλήξουν τα πράγματα θα αρχίσουν οι τρόποι μεθόδευσης για να μην ακούγεται ο λόγος των γυναικών. Υπάρχει μία σχετική επιθετικότητα σε σχέση με αυτό. Ναι μεν αλλά. Και αυτό το βλέπουμε καθημερινά και στην εργασία μας και στην οικογένειά μας και στην κοινωνική δραστηριοποίηση. Δεν υπάρχει χώρος που να μη συμβαίνει αυτό το πράγμα και για αυτό βέβαια αντανακλάται και στην πολιτική.

ΠτΘ: κ. Ζαφειράτου σας ευχαριστούμε πολύ

Χ.Ζ.: Κι εγώ σας ευχαριστώ

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.