Γιωργος Χατζηκωνσταντινου, γενικος γραμματεας Γενικης Γραμματειας Μ.-Θ., καθηγητης Οικονομικης Θεωριας «Σημερα βιωνουμε ενα παγκοσμιο οικονομικο πολεμο»

Την άποψη ότι «το αυτονομημένο χρηματοοικονομικό σύστημα είναι αυτό που βρίσκεται στη βάση της παγκόσμιας κρίσης, την οποία για να ξεπεράσουμε πρέπει να αλλάξει η αναπτυξιακή συνταγή» εκφράζει μιλώντας στον «Παρατηρητή της Θράκης» ο γενικός γραμματέας της Γενικής Γραμματείας Μακεδονίας – Θράκης, καθηγητής Γιώργος Χατζηκωνσταντίνου, υποστηρίζοντας όμως ότι αυτό είναι δύσκολο να το «αντιπαλέψουν οι κυβερνήσεις, εφόσον το κεφάλαιο έχει συσσωρευτεί στα χέρια του παγκόσμιου χρηματοοικονομικού συστήματος το οποίο είναι ανώνυμο και κινεί την παγκόσμια οικονομία». Ο κ. Χατζηκωνσταντίνου μιλώντας με την ιδιότητα του καθηγητή εκθέτει τους προβληματισμούς του για την παγκόσμια ειρήνη και τονίζει ότι «βρισκόμαστε σε μια ρευστή μεταβατική κατάσταση και δεν μπορούμε παρά μέσα από διάλογο και συζήτηση να κατευθυνθούμε προς τη σωστή κατεύθυνση», ενώ κάνει λόγο για την ανάγκη να υπάρξει συζήτηση που θα θέτει ως επίκεντρο τον άνθρωπο και όχι τις αγορές.

Για να ξεπεράσουμε την κρίση πρέπει να αλλάξει η παγκόσμια οικονομική πολιτική

ΠτΘ: κ. Χατζηκωνσταντίνου, το ζήτημα της οικονομίας κυριαρχεί στη ζωή μας. Με τα σημερινά δεδομένα θεωρείτε ότι υπάρχει ελπίδα να ξεπεράσουμε την κρίση;
Γ.Χ.: Η άποψή μου εκφράζει μια σχετική αλήθεια. Είναι άποψή μου και δεν σημαίνει ότι είναι γενικότερα αποδεκτή. Άλλωστε σχετική ήταν πάντοτε η επιστημονική αλήθεια και σαν τέτοια πρέπει να εκφράζεται, διαφορετικά η έκφραση απολύτου αλήθειας από ανθρώπινο στόμα, σημαίνει ότι ασκείται πολιτική. Εγώ ανέκαθεν πίστευα, και εξακολουθώ να πιστεύω και τώρα ότι η παρούσα μεγάλη οικονομική αστάθεια και κρίση, αν θέλετε και μεταλλαγή, που συμβαίνει σήμερα στον κόσμο μας, ξεκινά από μια αυταπάτη, που ξεκίνησε πριν είκοσι πέντε χρόνια περίπου, και πήρε διάφορους χαρακτηρισμούς, όπως νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση, νεοφιλελευθερισμός, και έφθασε μέχρι τις μέρες μας μέσα από μια συνεχή απροκάλυπτη αυτονόμηση του διεθνούς χρηματοοικονομικού και χρηματοπιστωτικού συστήματος που επηρέασε και τα ελληνικά πράγματα. Αυτό το αυτονομημένο χρηματοοικονομικό σύστημα είναι αυτό που βρίσκεται στη βάση της παγκόσμιας κρίσης που εκδηλώθηκε το Σεπτέμβριο του 2008 στη Wall Street και επεκτάθηκε σε όλο τον κόσμο με τη μορφή της παγκόσμιας ύφεσης που βιώνει ακόμα η ανθρωπότητα και την οποία δεν λέει να ξεπεράσει. Το ζήτημα είναι ότι οι πολιτικές που ασκούνται για το ξεπέρασμα της παγκόσμιας κρίση, είναι πολιτικές που βγαίνουν από το ίδιο καλάθι της συνταγής που δημιούργησε την κρίση. Άρα πιστεύω ότι πρέπει να υπάρξει μια αλλαγή στην παγκόσμια οικονομική πολιτική και στην πρόσληψη των πραγμάτων ώστε να ξεπεράσουμε την κρίση, όπως κάποτε η κρίση του 1929-1930, η οποία ήταν μεγάλη οικονομική κρίση, ξεπεράστηκε όταν άλλαξε πλέον η αναπτυξιακή συνταγή και διαφοροποιήθηκαν τα πράγματα μέσα από μια διαφορετική αντίληψη του κόσμου και των οικονομικών διαδικασιών. Το ίδιο πρέπει να γίνει και σήμερα. Δυστυχώς δεν γίνεται αυτό. Οι δυνάμεις που προκάλεσαν την κρίση χρηματοδοτούνται ακόμη και σήμερα από κράτη και κοινωνίες, οι αγορές που είναι χρηματοοικονομικές κυρίως, χρηματοδοτούνται από τις κοινωνίες που υφίστανται την κρίση που οι ίδιες επροκάλεσαν, και αυτό το πράγμα αποτελεί μια αδιέξοδη νομίζω κατάσταση, στην οποία η ανθρωπότητα πρέπει να αποφασίσει να βάλει τέλος. Προς το παρόν δεν είναι δυνατόν να γίνει, γιατί η δύναμη, η οποία συσσωρεύτηκε στα χέρια του παγκόσμιου χρηματοοικονομικού συστήματος, είναι τεραστία, οι κυβερνήσεις φαίνεται ότι δεν έχουν την δύναμη να αντιπαλέψουν αυτή την κεφαλαιακή δομή, με αποτέλεσμα μέσω των διαφόρων αξιολογικών τους οίκων, μέσω του τραπεζικού συστήματος, μέσω των πιέσεων των υπογείων διαδρομών σκοτεινών κεφαλαίων να εξακολουθεί να συντηρείται μια συνταγή, η οποία δυστυχώς δεν έχει καταφέρει να βγάλει τον κόσμο από την κρίση. Στην Ελλάδα βεβαίως κάναμε τα δικά μας λάθη και για αυτό το λόγο είμαστε περισσότερο εκτεθειμένοι στην κρίση, αλλά δεν μπορούμε να αγνοούμε και να αυτομαστιγωνόμεθα συνεχώς ότι εμείς φταίμε σαν λαός, διότι η κρίση δεν ξέσπασε στην Ελλάδα μόνο, είναι παγκόσμια και έχουμε υποστεί τις συνέπειές της.

Πρέπει να αποφασίσουμε ότι οι κοινωνίες των ανθρώπων θα είναι υπεράνω των αγορών και όχι οι αγορές υπεράνω των κοινωνιών

ΠτΘ: Είπατε ότι οι δυνατές κυβερνήσεις δεν είναι ακόμη ώριμες να αντιπαρατεθούν σε αυτή την παγκόσμια κρίση. Πιστεύετε ότι αυτό είναι δυνατόν να γίνει και τελικά οι λαοί μπορούν να λειτουργήσουν ως προωθητική δύναμη στις κυβερνήσεις τους;
Γ.Χ.: Τη στιγμή αυτή έχω την εντύπωση ότι υπάρχει πραγματικά ένας κηρυγμένος οικονομικός πόλεμος παγκόσμια. Οι Αμερικανοί, η μεγαλύτερη οικονομική δύναμη του κόσμου και τεχνολογικά η πλέον προηγμένη χώρα του κόσμου, βλέπουν συν τω χρόνω τη δύναμή τους να μειώνεται. Δεν ξέρω πόσο μπορούμε να πούμε σήμερα ότι οι Αμερικανοί είναι πλανητάρχες. Έχουν ανελιχθεί καινούργιες δυνάμεις. Η Κίνα είναι στο προσκήνιο με πολύ μεγάλους ρυθμούς ανάπτυξης και μια παρουσία στο διεθνές επίπεδο ιδιαιτέρως σημαντική, είναι ίσως η δεύτερη δύναμη σήμερα στον κόσμο και έχει στα χέρια της πάνω από τρία τρισεκατομμύρια αμερικανικών ομολόγων. Η Ιαπωνία με το ατύχημα που υπέστη και τη μεγάλη καταστροφή και τα πυρηνικά που ακολουθούν της καταστροφής αυτής χάνει μέρος της δύναμής της επηρεάζοντας ολόκληρη την ανθρωπότητα. Έχουμε μια Ευρώπη στην οποία διακυβεύεται το κατά πόσο είναι κοινοτική και η οποία φαίνεται ότι περισσότερο προσπαθεί να κρατήσει τον χαρακτήρα μιας ενιαίας αγοράς, είναι μια Ευρώπη στην οποία τα συμφέροντα είναι αντιτιθέμενα μεταξύ Βορρά και Νότου και λόγω της κρίσης, είναι μια Ευρώπη που βλέπω να αποσυντίθεται αν δεν καταφέρει ορισμένα πράγματα, μια Ευρωζώνη που βρίσκεται σε κίνδυνο ακόμη και όταν η δική μας μικρή χώρα υποστεί συνέπειες, για παράδειγμα μιας χρεωκοπίας, όπως και από την Πορτογαλία και από την Ιρλανδία. Βλέπω μια Ρωσία, που μπορεί να μην έχει τη δύναμη της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, δεν παύει όμως να είναι ισχυρή, να έχει τα πυρηνικά της και μια ανερχόμενη οικονομία με αναπτυξιακούς ρυθμούς και τεράστιους ενεργειακούς πόρους, μια Βόρεια Αφρική, και γενικότερα μια Αφρική, που βρίσκεται σε κατάσταση συνεχούς αναμόχλευσης με επαναστάσεις και κινήματα του λαού εναντίον δικτατόρων και σεΐχηδων που επί χρόνια πολλά εκυβέρνησαν τα πετρέλαιά τους, και γενικώς έχουμε μια κατάσταση αμφίρροπη. Νέες γεωπολιτικές αναπτύσσονται και ο οικονομικός αυτός πόλεμος κατά την άποψή μου είναι και πολύ επικίνδυνος, διότι το ερώτημα είναι, τι ακριβώς θα συμβεί όταν κάποια στιγμή η μεγάλη αυτή παγκόσμια δύναμη, οι ΗΠΑ, αντιληφθεί ότι χάνει την πρωτοκαθεδρία στην παγκόσμια οικονομική σκακιέρα; Τι θα γίνει αν το δολάριο αρχίσει και φθίνει ξαφνικά λόγω του γεγονότος ότι κόβονται συνεχώς δολάρια, γιατί η Αμερική έχει το μεγαλύτερο οικονομικό χρέος, και αρχίσει και υφίσταται μια μορφή πληθωρισμού ή οτιδήποτε άλλο, με αποτέλεσμα να παύσει να είναι νόμισμα αποθέματος και κάποιο άλλο νόμισμα αποκτήσει την κυριαρχία; Είμαστε σίγουροι, για το πώς θα αντιδράσει η μεγάλη αυτή δύναμη, η οποία διαθέτει τον μεγαλύτερο αριθμό πυρηνικών και τη μεγαλύτερη και πιο προηγμένη τεχνολογία; Θα πει εντάξει ήρθε το τέλος της ιστορίας μας, δεν είμαστε πλέον πρώτοι και θα γίνουμε δεύτεροι; Θα το αποδεχθούν αυτό οι Αμερικανοί; Άρα μήπως τίθεται θέμα μακροχρόνια ή μεσοπρόθεσμα ακόμα και διακύβευση της παγκόσμιας ειρήνης; Εκείνο που συμβαίνει είναι ότι βρισκόμαστε σε μια ρευστή μεταβατική κατάσταση και δεν μπορούμε παρά μέσα από διάλογο και συζήτηση να κατευθυνθούμε προς τη σωστή κατεύθυνση. Πρέπει να παύσει αυτή η απολυτότητα ότι όλοι έχουμε τη δική μας αλήθεια, και αυτή είναι η πραγματική αλήθεια, πρέπει να κουβεντιάσουμε, να διαλεχθούμε, με στόχο την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και να αποφασίσουμε τελικώς κάτι το οποίο θεωρώ φυσικό, καθώς κυρίαρχο όν στον πλανήτη είναι ο άνθρωπος και η κοινωνία του, ότι οι κοινωνίες των ανθρώπων θα είναι υπεράνω των αγορών και όχι οι αγορές υπεράνω των κοινωνιών.

Σήμερα αυτό που κυριαρχεί είναι μια διαστρεβλωμένη μορφή του καπιταλισμού

ΠτΘ: Κάποιοι θεωρητικοί υποστηρίζουν ότι, αυτό που εσείς ονομάσατε νεοφιλελευθερισμό, κοινωνία των αγορών, είναι ένα από τα τεχνάσματα του καπιταλισμού για να επιβιώσει. Φοβάσθε μήπως αυτό που ζούμε και έχει πάρει την μορφή παγκόσμιας οικονομικής κρίσης είναι ακόμη ένα τέχνασμα ή ζούμε σε μια μεταβατική εποχή με κυρίαρχο πάλι τον καπιταλισμό. Γιατί και οι αναδυόμενες αγορές, Ινδία, Κίνα είναι προβληματικές στην κοινωνική τους διάρθρωση έχουν δηλαδή μεγάλη φτώχεια μεγάλη ανισότητα. Μήπως τελικά η ιστορία ερμηνεύεται μέσα από την οικονομία και μόνο μέσα από τον καπιταλισμό;
Γ.Χ.: Πιστεύω ότι αυτό που ονομάζουμε καπιταλιστικό σύστημα δεν είναι αυτό που κυριαρχεί σήμερα. Αυτό που κυριαρχεί σήμερα είναι μια τελείως διαστρεβλωμένη μορφή καπιταλισμού που ουδεμία σχέση έχει με τον καπιταλισμό, όπως τον ξέρουν οι θεωρητικοί. Τη στιγμή αυτή, σε μια περίοδο μεγάλης οικονομικής κρίσης, οι κοινωνίες των ανθρώπων πληρώνουν τους πλουσίους, αυτούς που έχουν. Σε περιόδους κρίσης όμως εκείνο που συμβαίνει συνήθως στον καπιταλισμό είναι οι έχοντες να υφίστανται σοβαρότατες ζημιές και να χρηματοδοτούν τις κοινωνίες των ανθρώπων και τα κράτη να συμμετέχουν και να στηρίζουν τους μη έχοντες. Εδώ συμβαίνει το αντίθετο, αυτοί οι οποίοι είναι σε μια κατάσταση μεγάλης ανέχειας εξακολουθούν να πληρώνουν εκείνους που κατ’ εξοχήν ευθύνονται για την κρίση. Θα σας πω ότι το χρηματοπιστωτικό σύστημα προκάλεσε την πτώση της Wall Street μέσα από τα μεγάλα του λάθη και από το Σεπτέμβριο του 2008 μέχρι σήμερα χρηματοδοτήθηκε, για να στηριχθεί το σύστημα που προκάλεσε την κρίση, από τις κοινωνίες και τα κράτη πάνω από δεκαπέντε τρισεκατομμύρια δολάρια. Είναι δυνατόν; Προκάλεσαν μια κρίση και στηρίζονται από τις κοινωνίες που την υφίστανται με 15 τρις δολάρια; Βέβαια πρόκειται για πολύ μεγάλους κολοσσούς και δεν ξέρω σήμερα αν οι εκλεγμένες κυβερνήσεις του κόσμου έχουν την πολιτική δύναμη, το βάρος και την απαραίτητη εξουσία να αντιπαρατεθούν στην εξουσία αυτή των αγορών και των χρηματοοικονομικών αγορών, οι οποίες τα τελευταία είκοσι πέντε χρόνια έχουν αποκτήσει τεράστια κεφαλαιακή δύναμη και έχουν αυτονομηθεί.

Οι αγορές είναι ανώνυμα κεφάλαια

ΠτΘ: Σήμερα στην κοινωνία συμβαίνει το εξής παράδοξο: μιλάμε για αγορές αλλά δεν τις ξέρουμε ποιες είναι, είναι ανώνυμες και δεν έχουμε και την συμβολή των διανοουμένων για να ξεκαθαρισθεί αυτό το θέμα. Παλιότερα είχαμε οικονομικά μοντέλα τα οποία εφήρμοζαν οι πολιτικοί και ήταν υπεύθυνοι για αυτά. Τι σημαίνει αγορές, ποιες είναι αυτές;
Γ.Χ.: Πολλοί είναι εκείνοι που συγχέουν τις αγορές με ονόματα μεγάλων πλουσίων ανθρώπων. Λένε αγορές είναι ο Ρουμπίνι, ο Σόρος, η Doutsche Bank η Goldman Sax. Δεν είναι αυτό. Αυτοί είναι οι πλούσιοι, είναι οι μεγάλες τράπεζες, είναι οι μεγάλοι χρηματοοικονομικοί οργανισμοί, πίσω από τους οποίους υπάρχουν όμιλοι κεφαλαίων, υπόγειες διαδρομές κεφαλαίων. Βλέπετε και στα κανάλια να ψάχνονται ποιοι είναι αυτοί που έχουν αυτές τις σκοτεινές υπόγειες διαδρομές κεφαλαίου και δεν τις βρίσκουν. Το μεγάλο παιχνίδι παίζεται στους Ομίλους κεφαλαίων , όπου ο καθένας συμμετέχει με κωδικό και πουθενά δεν αναφέρεται το όνομά του. Όμιλοι κεφαλαίων είναι κάποιοι άνθρωποι που κάθονται με μια λεπτή γραβάτα πίσω από το κομπιούτερ και μεταφέρουν με τα πλήκτρα τεράστιες ποσότητες κεφαλαίου από τη μια πλευρά της γης στην άλλη και κερδοσκοπούν κάθε φορά ή στην Ιαπωνία, ή στις ΗΠΑ, ή στην Ελλάδα, ή στην Ιρλανδία, ή στην Γερμανία και κερδοσκοπούν. Αυτά τα κεφάλαια είναι ανώνυμα, είναι απλώς κεφάλαια. Μπορεί να διακινούνται μέσα από την Doutsche Bank η την Goldman Sax, αλλά το ζήτημα είναι ότι είναι ανώνυμα κεφάλαια, κωδικοί και κανείς δεν ξέρει σε ποιους ανήκουν και πρέπει να κάνει έρευνα για να τους ανακαλύψει. Ο κόσμος όμως ξέρει ότι έχει απέναντί του ένα μεγάλο πλούσιο με τον οποίο πρέπει να παλέψει και ο οποίος κερδοσκοπεί εις βάρος του αλλά με ένα ανώνυμο αριθμό κεφαλαίων και κωδικών τους οποίους δεν ξέρει.

Οι νεοσυντηρητικές κυβερνήσεις επέτρεψαν στις αγορές να αυτονομηθούν

ΠτΘ: Υποτίθεται ότι στη δημοκρατία υπάρχει διαφάνεια οι πολιτικοί διαχειριστές αυτής της υπόθεσης όταν αυτή δημιουργούνταν,- γιατί δημιουργήθηκε σταδιακά,- το είχαν πάρει αυτό είδηση;
Γ.Χ.: Εκείνο που συνέβη, και είναι το μεγάλο σφάλμα της κυρίαρχης αναπτυξιακής συνταγής, δηλαδή αυτής της νεοσυντηρητικής αντίληψης των πραγμάτων, ήταν ότι αυτό κατάφερε παγκοσμίως να πάρει το μεγάλο χέρι απέναντι σε έναν απερχόμενο κεϋνσιανισμό που λειτουργούσε μέχρι τότε, να δημιουργήσει πολιτικά ρεύματα και κυβερνήσεις νεοσυντηρητικού περιεχομένου, οι οποίες διαμόρφωσαν σιγά – σιγά εκ πεποιθήσεως εσφαλμένα, ουτοπικά, μέσα σε μια κατάσταση αυταπάτης, το απαραίτητο νομικό και θεσμικό καθεστώς που επέτρεψε στις αγορές να αυτονομηθούν.

Οι φυσικές καταστροφές δημιουργούν προϋποθέσεις ώστε το καπιταλιστικό σύστημα να πάψει να είναι αυτό που ήταν

ΠτΘ: Σας φοβίζει αυτό το συγκεκριμένο μόρφωμα που όπως είπατε είναι κάτι άυλο; Είναι εύκολο στον άνθρωπο να το πολεμήσει για να το ελέγξει;
Γ.Χ.: Πιστεύω ότι αυτό μπορεί να γίνει κάτω από την πίεση της κοινής λογικής των κοινωνιών οι οποίες βλέπουν ακόμη, όπως και οι δυνάμεις της πραγματικής οικονομίας, δηλαδή αυτοί που παράγουν προϊόν πραγματικό, βιομηχανία, εμπόριο, ότι ο πραγματικός κίνδυνος είναι εκεί. Βλέπει για παράδειγμα ένα χρηματοτοοικονομικό παγκόσμιο σύστημα ή ένα χρηματοπιστωτικό τομέα, ο οποίος παρά τη βοήθεια που παίρνει δεν διοχετεύει πιστώσεις στην οικονομία. Και έχουμε μια κρίση τη στιγμή αυτή και στην πραγματική οικονομία. Αυτό δημιουργεί σιγά – σιγά ένα καινούργιο ιστορικό υποκείμενο στις κοινωνίες των ανθρώπων, οι οποίες θα πιέσουν πολιτικά, ώστε τελικά οι αντιλήψεις να αλλάξουν και να υποστεί αυτός ο χρηματοοικονομικός τομέας που αυτονομήθηκε τους απαραίτητους εκείνους ελέγχους, ώστε να γίνει πλέον αντιληπτό ότι το σύστημα αυτό μεταλλάσσεται προς μια κατάσταση που είναι περισσότερο υγιής και η οποία κατά κάποιο τρόπο θα δικαιώνει την ονομασία του, την ύπαρξή του, τον τρόπο με τον οποίον θεωρητικά δομείται και μπορεί να υπάρξουν και μεταλλαγές προς άλλες κατευθύνσεις. Άλλωστε μη ξεχνάμε ότι ο οικολογικός κίνδυνος που σήμερα υφίσταται η ανθρωπότητα θα προκαλέσει μεγάλες ρωγμές και τομές και στην εξέλιξη του οικονομικού συστήματος, το τσουνάμι, οι σεισμοί οι καταστροφές δημιουργούν προϋποθέσεις, ώστε και το καπιταλιστικό αυτό σύστημα να πάψει να είναι αυτό που ήταν.

Οι δυνάμεις της διανόησης θα παίξουν τον ιστορικό τους ρόλο

ΠτΘ: Βλέπετε την πολιτική και διανοητική ελίτ να αρχίζει να αναπροσαρμόζεται;
Γ.Χ.: Άνθρωποι οι οποίοι άρθρωσαν κατά την τελευταία εικοσαετία εναλλακτικό λόγο ενάντια σε αυτή την ιστορία που έβλεπαν να κυριαρχεί χαρακτηρίστηκαν από γραφικοί έως αγράμματοι. Τώρα τα πράγματα έχουν διαφοροποιηθεί και αποδεικνύεται ότι μπορεί να είχαν κάποιο δίκιο, αλλά ήταν η ροή των πραγμάτων και η δύναμη που είχαν οι εξελίξεις, τέτοια ώστε αυτοί οι άνθρωποι που εξέφρασαν αυτό το λόγο να τεθούν σε δεύτερη μοίρα. Όμως, ταυτόχρονα ένα μεγάλο μέρος της κοινότητας των σκεπτομένων ανθρώπων, των διανοουμένων, αν θέλετε, αυτών δηλαδή που φυσιολογικά θα έπρεπε να στοχάζονται και να αναστοχάζονται καθημερινώς γύρω από τον εαυτό τους, την κοινωνία και τον πραγματικό κόσμο, εκώφευσαν για πολλά χρόνια και δεν έκαναν τίποτε περισσότερο από το να συντάσσονται, να σιωπούν, να διεκδικούν το δικό τους ατομικό συμφέρον. Όμως ακούγονται πλέον φωνές διεθνώς, υπάρχουν διεθνώς κινήσεις, υπάρχει διεθνής διάλογος, υπάρχουν βιβλία που εκδίδονται, άρθρα που δημοσιεύονται, που δείχνουν ότι εκ νέου ξεκινά ένας δημόσιος διάλογος και ένας προβληματισμός που μπορεί να φέρει πάλι τις δυνάμεις της διανόησης στο προσκήνιο, ώστε να παίξουν τον ιστορικό τους ρόλο, τον οποίο δεν έπαιξαν τα τελευταία είκοσι πέντε χρόνια.

Το σημαντικό είναι να διατηρήσουμε τις δημοκρατικές δομές

ΠτΘ: Εκείνο που διαμορφώνουν τα καθοδηγητικά μέσα ενημέρωσης κυρίως οι τηλεοράσεις είναι ότι η αποκλειστική ενασχόληση του ανθρώπου σήμερα είναι η οικονομία και η τύχη της. Ο πολίτης πρέπει να κρατά κριττική στάση απέναντι σε αυτά; Θεωρείτε περιττή αισιοδοξία ότι ο απλός καθημερινός άνθρωπος θα πρέπει να αντλεί κουράγιο αισιοδοξία και να παλεύει την κατάσταση;
Γ.Χ.: Θεωρώ ότι πρέπει να κρατά κριτική στάση απέναντι στα φαινόμενα αυτά, ο καθένας ανάλογα με την παιδεία που έχει να αναζητά την αλήθεια, να φροντίζει την διατήρηση των δημοκρατικών θεσμών, γιατί αυτό είναι πολύ σημαντικό. Μην αρχίσουμε και εκφυλιζόμαστε σε καταστάσεις λαοκρατικού τύπου, ή οχλοκρατικού, ή ολοκληρωτικού περιεχομένου μην πάμε σε ένα εκφασισμό της κοινωνίας ούτε σε μία οχλοκρατία της κοινωνίας. Πρέπει να διατηρήσουμε μια δημοκρατική δομή, όπου θα υπάρχει η ελευθερία του λόγου, της έκφρασης, του διαλόγου, της συζήτησης. Αυτό πρέπει να διατηρηθεί, αλλά πιστεύω όμως ότι, για να απαντήσω στην ερώτησή μας, όταν καθημερινά μιλάμε για ανάπτυξη, πρέπει να αντιληφθούμε ότι δεν σημαίνει απλά και μόνο αύξηση του παραγόμενου πλούτου, δεν σημαίνει μόνο αύξηση του ΑΕΠ, δεν σημαίνει μια απλή βελτίωση της παραγωγικότητας και αύξηση του πραγματικού κεφαλαίου της οικονομίας δεν σημαίνει μόνο αύξηση των εισοδημάτων του πλούτου. Αυτό δεν είναι ανάπτυξη. Αν θέλουμε πράγματι να είμαστε αναπτυγμένοι, αν θέλουμε πράγματι να οδηγούμεθα και να πορευόμεθα σε ένα δρόμο ανάπτυξης, πρέπει δίπλα σε όλα αυτά που επιδιώκουμε, δηλαδή την αύξηση του ΑΕΠ και του πραγματικού κεφαλαίου της οικονομίας της παραγωγής, να τη συνοδεύουμε από δικαιότερη κατανομή του εισοδήματος, από μείωση των ανισοτήτων, από την διαμόρφωση ενός κλίματος αλληλεγγύης, από την καλλιέργεια της ελπίδας, του ονείρου και του οράματος για ένα καλύτερο μέλλον, από το σεβασμό της μακροχρόνιας προοπτικής, και όχι μόνο της βραχυχρόνιας, από την πάταξη της εγκληματικότητας, των ναρκωτικών, της παιδικής πορνείας, από την βελτίωση των συνθηκών ζωής των φτωχών ανθρώπων, από την μείωση των αστέγων, από την βελτίωση της ποιότητας ζωής των μεταναστών και των μειονοτικών ομάδων, από την ανεκτικότητα, από την βελτίωση του πνευματικού και ψυχικού μας κόσμου από την προστασία του περιβάλλοντος, από την βελτίωση τελικά του πολιτισμού. Εάν έχουμε μια απλή αύξηση του ΑΕΠ και όλα τα υπόλοιπα λείπουν, τότε δεν κάνουμε ανάπτυξη, παίζουμε με μια ιστορία τελείως πεζή, η οποία δεν έχει καμία σημασία, ούτε για το μέλλον του ανθρώπου ούτε της ανθρωπότητας, ούτε ο άνθρωπος πρόκειται να βρει την καταξίωσή του μέσα από την αύξηση του πραγματικού κεφαλαίου.

Πρέπει να κατανοήσουμε ότι το κράτος δεν είναι επιχείρηση

ΠτΘ: Ο καθημερινός πολίτης στην Ελλάδα καταλαβαίνοντας ότι είναι ένα κομμάτι του παιχνιδιού τι πρέπει να κάνει;
Γ.Χ.: Ο Έλληνας πολίτης είναι σήμερα αρκετά μουδιασμένος έχω την εντύπωση ότι οι άνθρωποι είναι προβληματισμένοι περισσότερο παρά αυτό που λέγεται ότι βρίσκονται σε κατάθλιψη. Είναι λοιπόν πολύ προβληματισμένοι για αυτά που συμβαίνουν στον τόπο, ο Έλληνας πολίτης έχει κατά κόρο αυτομαστιγωθεί, διότι αυτό του το υπέβαλλε και ο τύπος και η τηλεόραση, έχει κουρασθεί από όλη αυτή την ιστορία ,δεν ξέρει τι να πιστέψει, καθημερινώς είναι θεατής, αλλά και υφίσταται την επίδραση ενός ατελείωτου διαλόγου με αναλύσεις επί αναλύσεων με ανθρώπους που ο ένας διαδέχεται τον άλλον στα διάφορα κανάλια, με εκπομπές επί εκπομπών, με δημοσιεύματα επί δημοσιευμάτων, με αναλύσεις επί αναλύσεων και δυσκολεύεται πλέον να κατανοήσει αυτό τον πολύπλοκο κόσμο που τον περιβάλλει, διότι και όλα αυτά που παρουσιάζονται δεν προσπαθούν ούτε κατ’ ελάχιστο να πουν ότι αυτό το οποίο μεταφέρουν στον ελληνικό λαό αποτελεί απλά την άποψή τους. Αλλά όλοι επιθυμούν να πείσουν ότι αυτοί λένε την πραγματική αλήθεια και ο κόσμος βρίσκεται σε ένα πνευματικό και ιδεολογικό αδιέξοδο. Ο ρόλος των κομματικών σχηματισμών και των πολιτικών και της πολιτικής ίσως, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, είναι απαραίτητος και τη στιγμή που η πολιτική και οι πολιτικοί βάλλεται πανταχόθεν την ίδια στιγμή είναι απαραίτητη- απαραίτητοι όσο ποτέ άλλοτε. Το πρόβλημα είναι πολιτικό και δεν λύνεται χωρίς πολιτική και χωρίς πολιτικούς. Πρέπει λοιπόν να κατανοήσουμε ως κοινωνία των ανθρώπων ότι το κράτος δεν είναι μια επιχείρηση είναι πολύ περισσότερο από αυτό. Δεν είναι μόνο εισροές και εκροές προϊόντος και χρήματος αλλά έχει να κάνει με κοινωνικές ευαισθησίες με κοινωνική πολιτική, με κοινωνική συνοχή, με κοινωνική ειρήνη, με εθνική θέματα ,με θέματα ισότητας, αλληλεγγύης, εθελοντισμού έχει μια τεράστια γκάμα που πρέπει να συνεκτιμηθεί και αυτό το κάνουν οι πολιτικοί που πρέπει να είναι ικανοί να είναι οι καλύτεροι. Πρέπει βεβαίως αυτούς να τους ψάξουμε, όμως δεν μπορούμε να απαξιώνουμε την πολιτική την στιγμή που είναι κατ’ εξοχήν απαραίτητη., Τα πράγματα αλλάζουν παγκοσμίως, αλλάζουν σε εθνικό επίπεδο, τα πάντα διαφοροποιούνται, υπάρχει μια τεράστια μεταλλαγή η οποία πρέπει να τύχει μεταχείρισης και πρέπει να τύχει διαχείρισης από την πιο πολύπλοκη επιστήμη που υπάρχει, που είναι η επιστήμη της πολιτικής.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.