Γιωργος Ανδρεαδης, ομογενης απο την περιοχη Κελεντσικ της Νοτιας Ρωσιας, «Το γαιμαν και η καρδια μ΄ ρωμαιικον εν»

Πριν ένα μην περίπου με αφορμή τη διοργάνωση από το Σύλλογο Ποντίων Νομού Ροδόπης «Η Τραπεζούντα» των Παρχαρίων φιλοξενήθηκαν στην περιοχή μας δέκα μέλη της χορευτικής Ομάδας “Η Ελπίδα” από την Ελληνική Κοινότητα Καμπαρτίνκα της περιοχής Γκελεντζίκ της Νότιας Ρωσίας.
Αρχηγός της αποστολής ο Γιώργος Ανδρεάδης, που μίλησε στο «ΠτΘ» για το σύλλογο και τις δραστηριότητές του αλλά και για τις σχέσεις τους με την Ελλάδα. Περήφανος για την καταγωγή του δήλωσε «η καλομάνα μου έλεγε «γιατί εσύ πολλά κι καλατσεύς ποντιακά; Καλάτσευσον ρωμαίικα» Κι εγώ λέω «κι μπορώ, αλλά εσύ ξέρ’ς το γαίμαν και η καρδία μ’ ρωμαίικον εν». (Η γιαγιά μου μου έλεγε γιατί δεν μιλάς ποντιακά; Μίλα ποντιακά. Και εγώ της έλεγα δεν μπορώ αλλά εσύ ξέρεις ότι το αίμα και η καρδιά μου είναι ρωμαίικα»…

ΠτΘ: Από πού οι πρόγονοί σας, πότε και πώς έφθασαν στην περιοχή όπου κατοικείτε σήμερα;
Γ.Α.: Οι Έλληνες, σύμφωνα με τα όσα μου μετέφεραν ο παππούς και η γιαγιά μου, ήρθαν στην περιοχή το 1863 από το Καρς της Τραπεζούντας. Μάλιστα η γιαγιά μου περιγράφοντας τον ερχομό τους έλεγε ότι οι πρόσφυγες ήρθαν στην περιοχή Καμπαρντίνκα με βάρκες και εγκαταστάθηκαν στις περιοχές Βατούμ. Γκελεντζίκ, Ανάπα και στις κωμοπόλεις Βιτιάζεβο και Καμπαρντίνκα. Όσοι από τους πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν στο Βατούμ εξαιτίας της υπερβολικής υγρασίας και εξαιτίας του ασθενειών κατέφυγαν στο Σοχούμ. Το 1908 και το 1911 ήρθε δεύτερο κύμα προσφύγων από την Τουρκία στην Καμπαρντίνκα. Αξιοσημείωτο είναι ότι οι Πόντιοι που ήρθαν στην Καμπαρντίνκα προτίμησαν να εγκατασταθούν στην ενδοχώρα και όχι παραλιακά γιατί φοβόντουσαν τις τουρκικές επιθέσεις από τη θάλασσα.

ΠτΘ: Σήμερα η Καμπαρντίνκα έχει ελληνικό πληθυσμό;
Γ.Α.: Σήμερα η Καμπαρντίνκα έχει περίπου 9000 πληθυσμό εκ των οποίων οι περισσότεροι είναι Ρώσοι μετά ακολουθούν οι Έλληνες, περίπου 3000, και οι υπόλοιποι είναι Αρμένιοι και Γεωργιανοί.

ΠτΘ: Είστε οργανωμένοι σε συλλόγους;
Γ.Α.: Στην περιοχή του Γκελεντζίκ υπάρχει ένας ποντιακός σύλλογος που παρέχει βοήθεια όποτε χρειασθεί στους ανθρώπους και μέσα από τις πολιτιστικές εκδηλώσεις και τους γάμους προσπαθούν να διατηρήσουν τα ήθη και τα έθιμα. Οι πρώτοι πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν εδώ, τότε και παιδιά σήμερα ηλικιωμένοι, έφεραν από την Τουρκία μαζί τους παραδόσεις, ήθη, έθιμα και τα διατήρησαν ατόφια.

ΠτΘ: Μεταξύ των Ελλήνων έχουν αναπτυχθεί σχέσεις;
Γ.Α.: Οι Έλληνες γνωρίζονται μεταξύ τους και έχουν επαφές.

ΠτΘ: Ποια είναι η σχέση των Ελλήνων της περιοχής με την Ελλάδα;
Γ.Α.: Το 1987-89, -πριν τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης αλλά και τα επόμενα χρόνια- οι Έλληνες της περιοχής, όσοι είχαν τη δυνατότητα, άρχισαν να μετακομίζουν στην Ελλάδα. Ωστόσο, οι περισσότεροι Έλληνες ήδη ζούσαν στην Ελλάδα πριν χρόνια, όπως η αδελφή του παππού μου. Το 1937 ο άντρας της είχε πάει στην Ελληνική Πρεσβεία της Μόσχας για να ετοιμάσει τα σχετικά χαρτιά ώστε να έχει τη δυνατότητα να μετακομίσει στην Ελλάδα. Έτσι, το 1939 ήρθαν στην Ελλάδα.
Επομένως, οι Έλληνες της περιοχής του Γκελεντζίκ ήδη είχαν συγγενείς στην Ελλάδα που σημαίνει ότι διατηρούσαν και εξακολουθούν να διατηρούν σχέση με τους εδώ Έλληνες. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου παρατηρείται απώλεια επαφής με τους Έλληνες της Ελλάδας, λόγω του ότι οι προηγούμενες γενιές έχουν φύγει από τη ζωή.

ΠτΘ: Ως σύλλογος φροντίζετε για να διατηρηθεί η ποντιακή γλώσσα ή τη μιλάτε μόνο στα σπίτια σας;
Γ.Α.: Συνήθως τα μιλάμε μέσα στα σπίτια. Τα δε παιδιά μαθαίνουν ποντιακά από τους μεγαλύτερους συγγενείς της οικογένειας, ενώ στο Σύλλογο γίνεται ηεκμάθηση της ελληνικής γλώσσας. Εγώ έμαθα ποντιακά από τη γιαγιά μου. Έμαθα δε να παίζω κάποια παραδοσιακά μουσικά όργανα από τον παππού μου.
Προσωπικά παίζω λίρα, διδάσκω ποντιακούς χορούς και στην κόρη μου, Σοφία, μαθαίνω και χορό και τραγούδια θέλοντας μ’ αυτό τον τρόπο να διατηρήσω τις παραδόσεις και τα έθιμα που μας μετέφεραν οι γιαγιάδες και τους παππούδες μας.

ΠτΘ: Εκτός από τα ποντιακά που διδάσκονται στο Σύλλογο, τι άλλο διδάσκετε στα μέλη σας;
Γ.Α.: Εδώ και 21 χρόνια ασχολούμαι με το μουσικοχορευτικό συγκρότημα «Ελπίδα» που διδάσκει ποντιακό χορό. Τα πρώτα χρόνια δεν είχαμε βοήθεια από το Σύλλογο του Γκελεντζίκ, όσον αφορά τις παραδοσιακές στολές και λειτουργούσαμε αυτόνομα. Σήμερα όμως έχουμε τη στήριξη από πλευράς του Συλλόγου, ενώ κάθε τρία χρόνια το συγκρότημά μας αξιολογείται από μια ειδική επιτροπή που έρχεται στην περιοχή μας από τον Τομέα Πολιτισμού της πόλης του Κρασνοντάρ προκειμένου να διατηρήσουμε την ταυτότητά μας.

ΠτΘ: Δηλώνετε ότι είστε Έλληνες ή αντιμετωπίζετε πρόβλημα
Γ.Α.: Δεν έχουμε πρόβλημα. Έχουμε πάρα πολύ καλή σχέση -ως Έλληνες- με τους Ρώσους που διαμένουν στην περιοχή μας. Εξίσου καλή είναι και η αντιμετώπιση της Ελλάδας από τους Ρώσους. Όσο για την οικονομική κρίση που πλήττει την Ελλάδα, οι Ρώσοι λυπούνται για αυτή τη δύσκολη συγκυρία που αντιμετωπίζει η χώρα σας. Βέβαια, είναι κρίμα για την Ελλάδα.

ΠτΘ: Έχετε σχέση με τις άλλες ελληνικές κοινότητες της Ρωσίας
Γ.Α.: Βέβαια, έχουμε επαφές με τον Σύλλογο «Πόντος» του Κρασνοντάρ, που έχει πρόεδρο τον Δημήτρη Παπαδόπουλο.

ΠτΘ: Οι νέοι άνθρωποι, της ηλικίας σας δεν σκέφτονται να έρθουν πλέον μόνιμα στην Ελλάδα;
Γ.Α.: Νομίζω πως όχι, αλλά σίγουρα θα ήθελαν να διατηρήσουν σχέση με τους εδώ Έλληνες.

ΠτΘ: Το ελληνικό κράτος σας στηρίζει;
Γ.Α.: Το ελληνικό κράτος έχει έντονη παρουσία στην περιοχή και ενδιαφέρεται για τα προβλήματα που απασχολούν τους εκεί Έλληνες και έχει κάνει κάποια συντονισμένη προσπάθεια για την εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας.
Είχαμε έναν καθηγητή τον κ. Ζαφείρη από το Ελληνικό Προξενείο του Νοβορωσίσκ, ο οποίος ερχόταν δύο φορές την εβδομάδα για να διδάσκει την ελληνική γλώσσα στο Πολιτιστικό Κέντρο της Καμπαρντίνκα. Επίσης, στις εκδηλώσεις που διοργανώνουμε ως «Ελπίδα» παραβρίσκονται οι εκπρόσωποι του Ελληνικού Προξενείου, προσκεκλημένοι του τοπικού Πολιτιστικού Κέντρου, οι οποίοι μας στηρίζουν.
Επίσης, είχαμε στήριξη και από την πλευρά του Ελληνικού Προξενείου και της Κυπριακής Δημοκρατίας, που συνέδραμαν στο να φτιαχτεί ένα παρεκκλήσι δίπλα στα νεκροταφεία.

ΠτΘ: Η περιοχή του Γκελεντζίκ κάποια περίοδο, συγκεκριμένα επί Αντρόπωφ, έλεγαν ότι υπήρχε σκέψη να μετατραπεί σε αυτόνομο ελληνικό κρατίδιο…
Γ.Α.: Το Γκελεντζίκ είναι παλιά περιοχή, όπου ζούσαν χιλιάδες Έλληνες. Το 1949 μόνο στην Καμπαρντίνκα ζούσαν 1.100 άτομα, ενώ συνέχεια μεγάλωνε ο αριθμός των Ελλήνων εκεί. Στην Ανάπα καταγράφονται οι Έλληνες πριν από αιώνες. Πάντως, δεν υπάρχει ελληνική οικογένεια που να μην ζήσει εξορία ή θάνατο, μετά από διωγμούς του Στάλιν, ειδικά το 1937.
Στις 26 Μαρτίου 2011 στο Κρασνοντάρ έγιναν αποκαλυπτήρια του μνημείου, που έγινε εις μνήμη των 4.600 διωγμένων Ελλήνων του Κρασνοντάρ, από τον Δ. Παπαδόπουλο. Το μνημείο βρίσκεται ακριβώς στο σημείο (στο νεκροταφείο) όπου είχαν εκτελεστεί τότε οι Έλληνες. Σήμερα γίνεται έρευνα για να καταγραφούν και τα υπόλοιπα ονόματα των Ελλήνων που εξορίστηκαν και υπάρχουν σκέψεις σχετικά με την μετονομασία της περιοχής του Γκελεντζίκ, δηλαδή να φέρει πλέον ελληνική ονομασία, λόγω της μαζικής παρουσίας των Ποντίων στην περιοχή.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.