Γεματο τραπεζι με αδεια πιατα ο Αγροτουρισμος στην Ελλαδα

Με κριτική διάθεση από την πλευρά του επικεφαλής της ΔΗΠΕΝ, Μιχάλη Χαραλαμπίδη απέναντι στην έλλειψη σχεδιασμού για την αναβάθμιση της υπαίθρου, το σεβασμό στο ρόλο του γεωργού, στη γαστρονομική και αρχιτεκτονική κληρονομιά και με μια εξομολόγηση εκ βαθέων από τη διευθύντρια της Διεύθυνσης Αγροτικής Οικιακής Οικονομίας του υπουργείου Γεωργίας, κ. Ελένη Τοκαρή για τους ενδιάμεσους που εκμεταλλεύονται τους γυναικείους συνεταιρισμούς προς ίδιον όφελος εξελίχθηκε με ενδιαφέρον η ημερίδα για τον Αγροτουρισμό στην πλατεία Παπαγιώργη της Σαμοθράκης το πρωί του Σαββάτου. Η ενέργεια του νησιού και η αμεσότητα των γυναικών έδωσε άλλη τροπή σε μια αξιοπρεπή συνάντηση, που εξελίχθηκε σε ένα δυνατό διάλογο, τουλάχιστον από μερίδα των εισηγητών.

Αρχή με χορούς

Οι 15 συνεταιρισμοί που συμμετείχαν στην 3η συνάντηση Γυναικείων Συνεταιρισμών στη Σαμοθράκη, από τις 22 μέχρι τις 24 Αυγούστου, έστησαν τα περίπτερά τους στο λιμάνι της Καμαριώτισσας, με έξοχα χειροποίητα υφαντά, γλυκά του κουταλιού, λικέρ, χυλοπίτες, προϊόντα φτιαγμένα με όρεξη και μεράκι, που σέβονται τον καταναλωτή. Το βράδυ της Παρασκευής έγιναν τα εγκαίνια της έκθεσης και του παζαριού των παραδοσιακών προϊόντων, ενώ πραγματοποιήθηκε μια συναυλία από το συγκρότημα «Αυτόχθονες». Προηγήθηκε το χορευτικό συγκρότημα του συλλόγου του ΟΤΕ, που ξεσήκωσε τη διάθεση για παραδοσιακούς χορούς, ενώ οι διάδοχοί τους ακολούθησαν ποιοτικά μονοπάτια από τη σύγχρονη δισκογραφία.

Οι τουρίστες ανταποκρίθηκαν στα περίπτερα περισσότερο από τους ντόπιους κι έσπευσαν να κάνουν τα ψώνια τους σε προϊόντα διατροφής με εμφανή την ημερομηνία λήξης. Το γλέντι ζωντάνευε ώρα με την ώρα και οι βελτιωμένες καιρικές συνθήκες μετά το μπουρίνι των προηγούμενων ημερών βοήθησαν να δημιουργηθεί μια όμορφη ατμόσφαιρα και να έχει καλή έκβαση η βραδιά.

Ημερίδα για τον Αγροτουρισμό

Στην πλατεία Παπαγιώργη, σε μια πανέμορφη γειτονιά της Χώρας με θέα που αγκαλιάζει το γαλάζιο του υγρού στοιχείου έλαβε χώρα η ημερίδα για τον Αγροτουρισμό, στην οποία συμμετείχαν όλες οι γυναίκες που έστησαν το προηγούμενο βράδυ τα περίπτερά τους και αποδείχθηκαν και πολύ καλό ακροατήριο.

Τη συζήτηση που ξεπέρασε τις 4 ώρες συντόνισε η συνδιοργανώτρια, μαζί με το δημοσιογράφο Βασίλη Κάργα, της συνάντησης, δημοσιογράφος Μαριάννα Κολιού.

Ο δήμαρχος του νησιού, Γιώργος Χανός μίλησε για τη συμπαράσταση του υπουργείου Γεωργίας στις προσπάθειές τους και επεσήμανε ότι επέλεξαν η συνάντηση να γίνει στην τουριστική περίοδο, για την καλύτερη προβολή και των συνεταιρισμών. Αναγνώρισε ότι οι συνεταιρισμοί αντιμετωπίζουν δυσκολίες και τόνισε ότι πρέπει να περάσει το μήνυμα των παραδοσιακών προϊόντων στους καταναλωτές.

Το καλό «φύλο» του αγροτουρισμού

Η διευθύντρια της Διεύθυνσης Αγροτικής Οικιακής Οικονομίας του υπουργείου Γεωργίας, κ. Ελένη Τοκαρή βρέθηκε ανάμεσα σε γνωστές της. «Γνωριζόμαστε πολύ καλά, δουλέψαμε χρόνια χέρι- χέρι». Σημείωσε ότι ο Αγροτουρισμός εμφανίστηκε τα τελευταία 20 χρόνια, με την επισήμανση ότι σε όλα τα σχέδια επενδύσεων σε ποσοστό 95% εμφανίζονται άντρες, αλλά το 97% που ασχολείται με τον Αγροτουρισμό είναι γυναίκες!

«Αγροτουρισμός δεν είναι δωμάτιο με κλειδί στην πόρτα και ο γυναικείος Αγροτουρισμός μπορεί να κάνει τη διαφορά. Ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία μέσα από τον Αγροτουρισμό να γνωρίζει τον πολιτισμό, τα ήθη, τη φιλοξενία και να γευτεί τα προϊόντα μας».

Ο πρόεδρος της Διευρυμένης Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Ξάνθης- Καβάλας- Δράμας, Κωνσταντίνος Τάτσης, που στήριξε και οικονομικά τη συνάντηση, άρχισε με συμπεράσματα, σχετικά με τις γυναίκες και με μια παρατήρηση για τη Σαμοθράκη: «Όσο περισσότερο γνωρίζει κάποιος τη Σαμοθράκη τόσο περισσότερο την ερωτεύεται. Όποτε συνεργάστηκα με γυναίκες τα αποτελέσματα ήταν σημαντικά και αξιόλογα. Οι γυναίκες έχουν τεράστια δύναμη που είναι ανεκμετάλλευτη στη χώρα μας». Με τη βεβαιότητα πως ότι κάνουν οι γυναίκες είναι πετυχημένο πρότεινε να τούς δίνεται προτεραιότητα στις επενδύσεις και η παρέμβαση του υπουργείου να αφορά μόνο το σχεδιασμό. «Τα υπουργεία πρέπει να εμπιστεύονται τις τοπικές κοινωνίες και τους ανθρώπους τους».

Γραπτώς επικοινώνησε ο νομάρχης Έβρου, Νίκος Ζαμπουνίδης με τους συμμετέχοντες, διαβεβαιώνοντας για τη στήριξη του γυναικείου Αγροτουρισμού από τη νομαρχία. «Ο Αγροτουρισμός είναι σημαντικό κομμάτι του εναλλακτικού τουρισμού».

Ολοκληρωμένη παρέμβαση

Πριν την έναρξη των εισηγήσεων, ο κ. Χανός βράβευσε την αθλήτρια Ευγενία Βασδέκη, η οποία πρώτευσε στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Κορασίδων.

Ο οικονομολόγος- συγγραφέας, Δημήτρης Προβατάς είχε σαν αντικείμενο τους θεσμούς τοπικής ανάπτυξης. Επικέντρωσε στη συρρίκνωση του πληθυσμού, κατά συνέπεια στην απώλεια πολιτισμών. «Στην ΕΕ υπάρχει προβληματισμός για να σταματήσει η έξοδος του πληθυσμού και να επιστρέψει ο κόσμος στην ύπαιθρο». Στάθηκε στα 2 μεγάλα αστικά κέντρα της Ελλάδας κι έθεσε το κλασσικό πλέον ερώτημα «τι είδους ανάπτυξη θέλουμε;»

Αύξηση του εθνικού εισοδήματος και διάχυση του προϊόντος στους πολίτες, παράλληλα με περισσότερη παιδεία και μεγαλύτερη εξειδίκευση και με την αξιοποίηση των τεχνολογιών, πρότεινε ο κ. Προβατάς, σημειώνοντας: «Η ανάπτυξη να πάρει μορφή ολοκληρωμένης παρέμβασης». Έκανε λόγο για στήριξη από τους θεσμούς και για συμβολή των πολιτών, με στόχους την ανταγωνιστικότητα και την παραγωγικότητα.

Ο υπεύθυνος της τοπικής, παραδοσιακής γαστρονομίας, Δημήτρης Μιχαηλίδης έμεινε στην ανάγκη να προβάλουν τα ντόπια προϊόντα κι όχι να σερβίρεται στα ξενοδοχεία της Σαμοθράκης βούτυρο Γερμανίας, «το βούτυρο από τη ντόπια κατσίκα είναι Αγροτουρισμός». Μίλησε για αξιοποίηση των υπαρχόντων προϊόντων και εξεύρεση τρόπων για να φθάσουν στον καταναλωτή. «Θα πάρετε τις τύχες στα χέρια σας. Θα καθορίσετε ποιοτικά στάνταρτς. Πρέπει να έχουμε τοπικό χρώμα. Τα ξενοδοχεία πρέπει να είναι χτισμένα με πέτρες από τη γειτονιά κι όχι από την Κάρυστο ή το Πήλιο. Οι καρέκλες και τα τραπέζια πρέπει να είναι ξύλινα και όχι πλαστικά. Το τυρί είναι ντόπιο αλλά δεν γίνεται να το δίνεις αλλού για να το επεξεργάζονται. Αυτό σημαίνει τοπικό σύμφωνο». Πρότεινε επίσης τα υλικά συσκευασίας των προϊόντων να γίνονται στη Σαμοθράκη.

Αρχιτεκτονική και γαστρονομική αναγέννηση

Ο επικεφαλής του κόμματος ΔΗ.Π.ΕΝ, Μιχάλης Χαραλαμπίδης εβρίτης στην καταγωγή με επισταμένη παρουσία και βιβλιογραφικά στο χώρο της παράδοσης και της διατήρησης της πολιτιστικής κληρονομιάς, παρουσίασε την αρχιτεκτονική και γαστρονομική αναγέννηση του αγροτικού χώρου. «Η Ελλάδα θα μπορούσε να ήταν αγροτική υπερδύναμη, αλλά το χάσαμε αυτό το τρένο».

Περνώντας στις λέξεις- κλειδιά σχολίασε ότι τέλειωσαν τα πολλά –ισμός, που ήταν αέρας κοπανιστός και πρότεινε ένα νέο αλφάβητο. Απέναντι στην αστυφιλία τοποθέτησε την αγροφιλία, ενώ καυτηρίασε και την αγροεχθρότητα που πηγάζει από τους ίδιους τους αγρότες. Τη μόδα του αγρότη πρότεινε ο κ. Χαραλαμπίδης, πριν αναπτύξει το μοντέλο που αφορά τη γαστρονομία και την αρχιτεκτονική.

Προγράμματα- προβλήματα- προτάσεις

Μετά τις πολλές και επί της ουσίας προτάσεις του εβρίτη πολιτικού, οι οποίες λεπτομερώς θα παρουσιαστούν στο αυριανό φύλλο, ο διευθυντής του Ευρωπαίου Κέντρου Αγροτικής Πληροφόρησης, Κωνσταντίνος Χειμαριώτης μίλησε για την απασχόληση των γυναικών στην ύπαιθρο. Στα προβλήματα κατέταξε τη στενότητα στις επενδύσεις, λόγω έλλειψης κεφαλαίων, και σύμφωνα με μια έρευνα σε επίπεδο ΑΜ-Θ τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν εντοπίζονται στην οργάνωση των επιχειρήσεων, «προβλήματα σχετικά με την εσωτερική λειτουργία των συνεταιρισμών και προβλήματα που σχετίζονται με τον περιορισμένο κύκλο εργασιών».

Περνώντας στις προοπτικές, αναζήτησε τις αλλαγές που υφίστανται: «Το κλασικό μοντέλο της αγροτικής ανάπτυξης, που ήταν ταυτόσημη με την εντατική αξιοποίηση των πόρων εγκαταλείπεται, γιατί υπήρξε μεγάλη επιβάρυνση στο περιβάλλον. Διαπιστώθηκε ότι δεν επαρκεί η εντατική αξιοποίηση των πόρων για τη συγκράτηση του πληθυσμού στην ύπαιθρο. Τουναντίον οδηγεί σε αντίθετα αποτελέσματα, γιατί η βιομηχανική αξιοποίηση των ζώων και της γης περιόρισε και τις θέσεις εργασίας». Η ανάπτυξη πρέπει να βασίζεται πλέον στους τοπικούς πόρους και στον ανθρώπινο παράγοντα. Ο κ. Χειμαριώτης εξήγησε πώς τα νέα δεδομένα – ποιότητα, σεβασμός περιβάλλοντος μετάβαση από τη γεωργία της ποσότητας στη γεωργία της ποιότητας- ευνοούν τη συμμετοχή των γυναικών. «Η γυναίκα σ’ αυτό το νέο μοντέλο μπορεί να παίξει και πρωταγωνιστικό ρόλο», με την έννοια της ορθολογικής διαχείρισης των πόρων και του φυσικού περιβάλλοντος. «Να δώσουμε κάτι από τον πολιτισμό μας, από τους εαυτούς μας». Η γυναίκα, σύμφωνα με τον κ. Χειμαριώτη, μπορεί να δραστηριοποιηθεί στη βιολογική γεωργία τα φαρμακευτικά φυτά, τις κηποκομικές κι ανθοκομικές καλλιέργειες.

Στη συνέχεια, προσέγγισε το κεφάλαιο που ενδιέφερε το γυναικείο ακροατήριο, τα προγράμματα των υπουργείων Γεωργίας και Εθνικής Οικονομίας, όπου μπορούν να εντάξουν τις δραστηριότητές τους.

Γυναικείος λόγος και ρόλος

Η αντιπρόεδρος του Συνεταιρισμού Γυναικών Άνω Ποροϊων Σερρών, κ. Τυμπανίδου μίλησε για τα ενημερωτικά σεμινάρια που παρακολούθησαν το 1996, ζήτημα ευαίσθητο, το οποίο καυτηρίασε ευθαρσώς στη συνέχεια η κ. Τοκαρή. «Είναι εύκολο να παράγουμε, έχουμε πρόβλημα στη διακίνηση. Υπάρχουν άτομα δραστήρια, τα οποία πρέπει να τα αφήσουμε να εκφραστούν. Πρέπει να είμαστε συνεργάσιμες και να μην είμαστε μικρόψυχες». Από το ακροατήριο πρότεινε κάποια από τις κυρίες κανονισμό εργασίας, πρόταση που αντιμετωπίστηκε ευνοϊκά.

Ο πρόεδρος της διευρυμένης ΝΑ Ροδόπης –Έβρου, Χρήστος Χατζόπουλος έστρεψε το ενδιαφέρον στο μοντέλο της περιφερειακής αυτοδιοίκησης με εκλεγμένους κυβερνήτες, τοπικό κοινοβούλιο και υπουργούς. «Η ύπαιθρος απαξιώνεται, είναι ένα απέραντο γηροκομείο, δεν υπάρχει ενεργός πληθυσμός». Ως μεγάλο πρόβλημα παράθεσε τον κρατισμό και την τάση για διορισμό στο δημόσιο τομέα. «Στην Αμερική το 70% προτιμούν τη δική τους απασχόληση».

Μίλησε για την έλλειψη επενδυτικού ενδιαφέροντος και τα προβλήματα του ντόπιου πληθυσμού, επί παραδείγματι σε Κέχρο και Οργάνη. «Κάποιοι από την πόλη πρέπει να έρθουν να επενδύσουν σ’ αυτά τα χωριά. Στη Δαδιά δεν υπάρχει ούτε μία ιδιωτική επένδυση».

Πρότεινε οι γυναίκες ν’ ασχοληθούν με την παροχή υπηρεσιών στον τουρισμό, να γίνουν οδηγοί ή ξεναγοί.

Αποκαλύψεις

Η κ. Τοκαρή νιώθοντας την ανάγκη να ξεπεράσει το θεσμικό της ρόλο ή ακόμη καλύτερα να τον αναβαθμίσει μίλησε με ειλικρίνεια τόσο για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι γυναικείοι συνεταιρισμοί στο εσωτερικό τους, όσο και για το πώς κάποιοι εκμεταλλεύονται τους συνεταιρισμούς με προγράμματα άνευ λόγου και αιτίας. «Όσοι συνεταιρισμοί σκέφτηκαν να γίνουν επιχειρήσεις και να ζήσουν τις οικογένειές τους τα μέλη τους τα κατάφεραν. Δυστυχώς μαλώνουμε για το ποια θα πλύνει την κατσαρόλα. Το μεγαλύτερο πρόβλημα είμαι το αλληλοφάγωμα και όχι τα κεφάλαια» τόνισε σε σχέση και με προηγούμενες τοποθετήσεις γυναικών.

Σχολίασε ότι το υπουργείο Γεωργίας έχει γίνει ανενεργό και οι νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις δεν λειτουργούν, ενώ λειτούργησαν ΜΕΚ, ΣΕΚ «όλοι οι τυχάρπαστοι φορείς παίρνουν προγράμματα και χρησιμοποιούν τις γυναίκες». Με αμεσότητα, η κυρία Τοκαρή τους απηύθυνε «κυρίες μου ξυπνήστε, πάρτε την κατάσταση στα χέρια σας, να μην έρχονται και σας χτυπούν τις πόρτες και σας δίνουν να συμπληρώνεται τα ερωτηματολόγια για να παίρνουν τα εκατομμύρια και να φεύγουν. Το λάθος στην Ελλάδα είναι ότι κανένας δεν κάνει ταμείο».

Μετά τις καταγγελίες της κ. Τοκαρή η συζήτηση δεν υπερέβη τα εσκαμμένα και ο κ. Χανός ρώτησε ποιοι συνεταιρισμοί έχουν προβλήματα στη διάθεση των προϊόντων τους, ενώ έλαβε και τα εύσημα από την εκπρόσωπο του συνεταιρισμού της Λήμνου

για τη στήριξη που παράσχει στις γυναίκες του συνεταιρισμού.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.