Φειζη Αλη: «Η αληθινη πιστη δεν αποτελει τρομοκρατικο βημα»

Ο Φεϊζή Αλή δημιουργεί στην Κομοτηνή τα τελευταία 36 χρόνια. Σκιτσογράφος και ζωγράφος αντιμετώπισε και εκείνος στο παρελθόν φαινόμενα λογοκρισίας. Μιλά για την υπόθεση των σκίτσων που δημοσίευσε η λαϊκή συντηρητική δανέζικη εφημερίδα, για τις αντιδράσεις των θυμωμένων πιστών που σημειώνονται στον πλανήτη και για τον έλεγχο της δημιουργίας, τη λογοκρισία.

«Μπορείς να βρεις ένα σωρό θέματα στη ζωή, γιατί να ανατρέχεις στο πεδίο της Θρησκείας;» αναρωτιέται ως πιστός μουσουλμάνος, αλλά σπεύδει να απαντήσει στο ερώτημα τι θα έλεγε στο Δανό συνάδελφό του; :« Να συνεχίσει έτσι, αν έχει τα κότσια. Να σκιτσάρει ελεύθερα, αυτό εξαρτάται από τον εαυτό του».

Σκιτσάρατε ποτέ τον Μωάμεθ;

Δεν έχω σκιτσάρει ποτέ – ποτέ τον Μωάμεθ. Κανείς από τους μουσουλμάνους δεν μπορεί να το κάνει, είναι η μορφή του Ιερή. Πουθενά δεν αναφέρεται στην Ιστορία να έχει δημιουργηθεί σκίτσο ή ζωγραφιά με τη μορφή του. Με το Χριστό και την Παναγιά είναι διαφορετικά γιατί υπάρχουν πολλά έργα, αιώνες τώρα, γι’ αυτό και η απεικόνισή τους δεν θεωρείται κάτι το βέβηλο.

Νιώθετε ότι έτσι περιορίζετε την δημιουργία σας;

Σαν άνθρωπος – δημιουργός μπορείς να σκιτσάρεις, να γελοιογραφήσεις τους ανθρώπους, τη ζωή, την καθημερινότητα, όχι όμως τον Θεό. Δεν είναι ανασταλτικοί στη δημιουργία οι κανόνες. Μπορείς να βρεις ένα σωρό θέματα στη ζωή, γιατί να ανατρέχεις στο πεδίο της Θρησκείας;

Πάντως λένε κάποιοι ότι το γέλιο αποτελεί τον μεγαλύτερο εχθρό των θρησκειών …

Δεν μπορείς να γελοιοποιείς τη θρησκεία. Δεν ξέρω τι ακριβώς ήθελε να κάνει ο Δανός δημιουργός. Τα έργα του έψαξα να τα βρω στο διαδίκτυο, αλλά δεν τα είδα.

Μα καλά, όλα τα έργα Τέχνης δεν έχουν δικαίωμα στην προβολή, στην έκθεση. Ας κριθούν από το κοινό…

Εξαρτάται: Είναι πραγματικά έργο τέχνης κάτι που έχει δημιουργηθεί; Δεν είναι όλα έργα Τέχνης. Υπάρχουν δημιουργίες που θέλουν μόνο να προκαλούν και να γίνεται ντόρος γύρω από τα ονόματα των δημιουργών, των παραγωγών, ίσως για να πουλήσουν. Ο καλλιτέχνης πρέπει να βλέπει πιο καθαρά τα πράγματα, να περνά μηνύματα στην κοινωνία.

Οι περιορισμοί αυτοί δεν οδηγούν στην απαγόρευση της σάτιρας;

Δεν απαγορεύεται η σάτιρα. Μπορείς να βρεις διεξόδους στην δημιουργία, στη σάτιρα χωρίς να προσβάλεις. Άλλωστε περιορισμούς επιβάλει και η κοινωνία.

Δύσκολη υπόθεση τελικά το σκίτσο, η γελοιογραφία …

Η γελοιογραφία, η σάτιρα, το σκίτσο απαιτεί ένα άλλο επίπεδο και από τις δυο πλευρές, δημιουργούς και κοινό.

Θα θέλατε να ήσασταν στη θέση του Δανού συναδέλφου σας;

Νομίζω ότι ζει σε μεγάλη πίεση, όχι δεν θα ήθελα να ήμουν στη θέση του.

Τι θα του λέγατε, αν είχατε την ευκαιρία να τον συναντήσετε;

Να συνεχίσει έτσι, αν έχει τα κότσια. Να σκιτσάρει ελεύθερα, αυτό εξαρτάται από τον εαυτό του.

Ο Τύπος, οι εφημερίδες θα πρέπει να δημοσιεύουν τέτοιου είδους έργα;

Ο ρόλος των Μ.Μ.Ε είναι περίεργος. Δεν ξέρω τι πραγματικά επιδιώκουν. Νομίζω ότι εξυπηρετούν συμφέροντα, παρακολουθώ και δεν βγάζω άκρη. Όλα μπορούν να δημοσιευτούν, αλλά θα πρέπει να βλέπουν τα έργα τους να προωθούν την ειρήνη, την συναδέλφωση των λαών, την αλληλεγγύη. Τα έργα Τέχνης δεν θα πρέπει να διχάζουν τους λαούς, οπότε οι καλλιτέχνες πρέπει να αποφεύγουν τους σκοπέλους που διαχωρίζουν τον κόσμο.

Στην τηλεόραση πάντως μονίμως προβάλλονται οι διαμαρτυρίες του πλήθους…

Η τηλεόραση προωθεί το μίσος, την άγνοια, την ελάχιστη προσπάθεια και την καθόλου σκέψη. Απομακρύνει τον κόσμο από τις αίθουσες τέχνης. Η τηλεόραση προωθεί την υπερ- κατανάλωση και την άκριτη στάση, την άβουλη στάση.

Πώς σχολιάζετε το γεγονός ότι μερικά σκίτσα του Μωάμεθ προκαλούν τυφλή οργή σε πλήθη που ποτέ δεν τα είδαν;

Ο κόσμος ενημερώνεται από την τηλεόραση. Δεν έχει δει τα έργα του καλλιτέχνη, φτάνει μόνο που έμαθε ότι σατιρίζεται ο Μωάμεθ. Ακολουθεί το ρεύμα της αντίδρασης, σήμερα δεν είναι έτοιμος να δεχθεί σάτιρα της θρησκείας.

Εσείς πώς αποφύγατε το «σκόπελο» της Θρησκείας; Ως καλός μουσουλμάνος μήπως δημιουργείτε μόνο όσα πρέπει;

Τα θέματά μου είναι εμπνευσμένα από τον άνθρωπο, εκεί βρίσκεις όποια σάτιρα θέλεις. Έχω πάει αρκετές φορές στην Αστυνομία ως σκιτσογράφος, φυσικά όχι με τη θέλησή μου, για να απαντήσω σε ερωτήσεις του τύπου: «Τι ήθελες να πεις;» «Γιατί το είπες;», «Τι εννοείς εδώ;». Αφήνω τη θρησκεία απ΄ έξω. Ο,τι να πω, θα ενοχλήσω. Υπάρχουν: η οικογένεια, οι φίλοι, οι συγγενείς που πιστεύουν και δεν πρέπει να τους θίξω αυτό σκέφτομαι, αυτό σέβομαι. Οπότε πήρα την απόφασή μου, καλύτερα να μην μιλάς καθόλου γι’ αυτό το θέμα.

Υπάρχουν επικίνδυνα για σας τους σκιτσογράφους, τελικά θέματα: «Προσοχή, μην αγγίζετε»…

Τα «επικίνδυνα» θέματα που λέτε δεν τα χαρακτηρίζει ο γελοιογράφος, ο σκιτσογράφος, αλλά οι αρχές, η εξουσία. Βέβαια και η αυτολογοκρισία είναι ο μεγαλύτερος φόβος. Αν αρχίσουν τα: «μήπως», «γιατί» και «αν» τότε κάτι τρέχει με τη δημιουργία.

Τι συμπεράνατε, οι θρησκείες διχάζουν τους λαούς;

Οι θρησκείες προωθούν την Ειρήνη. Όσα αναφέρονται στο Κοράνι, στο Ευαγγέλιο, στις Γραφές προωθούν το καλό των ανθρώπων, την αγάπη κι όχι το μίσος. Η αληθινή πίστη δεν αποτελεί τρομοκρατικό βήμα.

Νομίζετε ότι σημειώνετε, καιρό τώρα, μια προσπάθεια να εξισωθεί το Ισλάμ με την τρομοκρατία;

Με ενοχλεί που το Ισλάμ ταυτίζεται με την τρομοκρατία. Θεωρώ ότι τίποτα δεν είναι τυχαίο. Οι ΗΠΑ κάνουν ότι θέλουν προωθώντας τον καπιταλισμό. Η καινούργια «θρησκεία», που δεν ξέρω πού μπορεί να οδηγήσει, είναι ο καπιταλισμός κι αυτό με τρομάζει.

Ποιο είναι το χρέος των δημιουργών;

Ο στόχος των καλλιτεχνών είναι η ειρήνη, πρέπει να δείχνουν το δρόμο για τη γαλήνη και την ειρήνη. Ως δημιουργός δεν μπορείς να αποφύγεις ούτε την αυτολογοκρισία, ούτε τη λογοκρισία, δυστυχώς. Της προσπάθειας για δημιουργία λοιπόν θα πρέπει να προηγείται η σκέψη, οπότε ας μην προσβάλουν οι δημιουργοί τους λαούς.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.