Ευριπιδη «Αλκηστις» σημερα απο το Εθνικο

Το πρώτο χρονολογικά σωζόμενο έργο του Ευριπίδη, αποτελεί μία εξαιρετικά γοητευτική και ταυτόχρονα αινιγματική περίπτωση δράματος.

Παρʼ ότι ο Ευριπίδης και στη μεταγενέστερη παραγωγή του δείχνει μέσα από καινοτομίες να εξωθεί την κλασική φόρμα της τραγωδίας στα όρια της, αλλά και ο τραγικός ήρωας να αντιμετωπίζεται στα έργα του με υπομειδίαμα, πουθενά η αμφισημία ενός έργου δεν είναι τόσο έκδηλη όσο στην Άλκηστη.

Ένα έργο που πρωτοπαρουσιάστηκε σε εποχή κρίσιμη για την Αθηναϊκή Δημοκρατία –λίγο μετά τα εγκαίνια του Παρθενώνα και λίγο πριν το ξέσπασμα του Πελοποννησιακού πολέμου- ως το τέταρτο της καθιερωμένης τετραλογίας, τη θέση δηλαδή, που κανονικά θα έπαιρνε ένα σατυρικό δράμα. Κι όμως το έργο δεν είναι σατυρικό δράμα μια και ο χορός δεν αποτελείται

από σατύρους. Ούτε και τραγωδία θα μπορούσε να χαρακτηριστεί μια και το κωμικό –ειρωνικό στοιχείο αφήνει έντονο το χνάρι του στην υπόθεση όσο και στους χαρακτήρες και ταυτοχρόνως έχει και happy (;) end. Γι αυτό και οι μελετητές του έργου συχνά για να το περιγράψουν καταλήγουν στον χαρακτηρισμό τραγικωμωδία.

«Ο Αδμητος, βασιλιάς των Φερών, λόγω της ευσέβειας του έχει δεχτεί ένα δώρο από τον θεό Απόλλωνα. Παρότι είναι η ώρα του να πεθάνει, μπορεί να γλυτώσει από το γραφτό του, εφόσον κάποιος άλλος δεχτεί να πεθάνει στη θέση του. Κι ενώ μέχρι και οι γέροι γονείς του αρνούνται να πάρουν τη θέση του, η σύζυγος του Αλκηστη δέχεται να πεθάνει αντί γι αυτόν.

Το έργο αρχίζει και τελειώνει την ημέρα που η Αλκηστη οδηγείται στον Κάτω Κόσμο από τον Θάνατο και πάλι πίσω στον Επάνω από τον σχεδόν –από μηχανής- ημίθεο Ηρακλή.

Προηγουμένως όμως, έχουν εκτυλιχθεί διάφορα ιλαροτραγικά επεισόδια γύρω από την ετοιμοθάνατη ή και νεκρή Αλκηστη, δημιουργώντας το κατάλληλο πλαίσιο ώστε να αποκρυσταλλωθούν σε θεατρικό λόγο ερωτήματα που απασχολούν έντονα τη φιλοσοφία και τη σοφιστική της εποχής του ποιητή και όχι μόνο. Παράλληλα, ο λυρισμός δεν παύει να διατρέχει το έργο σε μία συμφωνία αρμονίας και παρωδίας, ομορφιάς και παράδοξου. Η αμφιθυμία των ηρώων και η απογύμνωση τους, μέσα από τη δημόσια και ακραία έκθεση τους, δεν οδηγεί σε αποκαθήλωση, ούτε και βέβαια στην αποθέωση τους. Είναι σαν ο ποιητής να εμφανίζει μία πλήρως, ανάγλυφη και καθόλου εξιδανικευμένη εικόνα του Ανθρώπου που αγωνιά απέναντι στο άγνωστο του θανάτου, ενώ διερωτάται για τον ρόλο της «θεϊκής παρέμβασης» στη ζωή του και τη δική του ευθύνη για όσα παθαίνει».

Θωμάς Μοσχόπουλος

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.