Εργο αφαιρετικο κι αναγνωσιμο που δεν αντιπαλευει το χωρο

Με τον γλύπτη Χρήστο Ριγανά συζητά σήμερα ο ΠτΘ, δημιουργό του μνημείου της Εθνικής Αντίστασης, που πριν από λίγες ημέρες στήθηκε στον αύλειο χώρο της Νομαρχίας. Ο κ. Ριγανάς ζει στην Καλαμάτα, έχει σπουδάσει στη Σχολή Καλών Τεχνών και είναι επαγγελματίας γλύπτης από το 1970 και, όπως χαρακτηριστικά τονίζει ο ίδιος, η γλυπτική για αυτόν δεν είναι «πάρεργο, επιβιώνει μέσα από αυτήν». Ο ίδιος δεν θέλει να μιλά για τον εαυτό του γιατί πιστεύει ότι δεν είναι σωστό.

Ο κ. Ριγανάς επισκέφτηκε, περαστικός, την πόλη μας πριν λίγα χρόνια για να παρευρεθεί σε ένα συμπόσιο γλυπτικής στη Σαμοθράκη. Ξαναήρθε όταν αποφάσισε να συμμετέχει στο διαγωνισμό και για να εκτιμήσει το χώρο όπου θα στηθεί το γλυπτό.

Σήμερα μιλά για τη φιλοσοφία της τεχνοτροπίας του συγκεκριμένου γλυπτού, τη σχέση του με το χώρο, αλλά και για τον στόχο, δηλαδή το έργο να είναι αναγνώσιμο από τους πολλούς.

ΠτΘ.: Φιλοτεχνήσατε στην Κομοτηνή το Μνημείο Εθνικής Αντίστασης. Ποια είναι η τεχνοτροπία που ακολουθήσατε στο συγκεκριμένο γλυπτό;

Χ.Ρ.: Σε κάθε έργο που κάνω καταθέτω κάτι μέσα από την φιλοσοφία μου όσον αφορά στο θέμα της τέχνης. Δηλαδή η γλυπτική που κάνω, είναι αφαιρετική, εκφράζει την εποχή μας και θέλω να την εκφράζει. Κατά συνέπεια, λοιπόν, και σ΄ ένα έργο μνημειακού χαρακτήρα, όπως είναι τα μνημεία της Εθνικής Αντίστασης, προσπαθώ να καταθέσω κάτι από την προσωπική μου δουλειά, μια γλώσσα αφαιρετική. Έτσι λοιπόν και το έργο της Κομοτηνής έχει μια γλώσσα αφαιρετική. Το βλέπω σαν ένα ενιαίο γλυπτό κατά πρώτο λόγο και κατά δεύτερο λόγο το βλέπω θεματικά. Μέσα από τα αφαιρετικά σχήματα προσπαθώ να κρατήσω θεματολογικά στοιχεία, για να είναι αναγνώσιμο από το κοινό. Γιατί το πλατύ κοινό δεν είναι μυημένο στην τέχνη για να μπορεί να διαβάζει ευκόλως ένα γλυπτό. Έτσι, λοιπόν, στο συγκεκριμένο γλυπτό νομίζω ότι είναι ευδιάκριτες, μέσα από την αφαιρετική διάθεση που έχουν, οι δύο μορφές. Η μια μορφή, η γυναικεία, που μπορεί να είναι η ελευθερία, μπορεί να είναι η μητέρα πατρίδα, μπορεί να είναι η μάνα του αγωνιστή, η αδελφή ή όποια γυναικεία μορφή του τόπου. Και δίπλα υπάρχει ένας αγωνιστής, ο οποίος για να αναγνωστεί από τον πολύ κόσμο έχει ένα στοιχείο του όπλου στην πλάτη του. Τον έχει αγκαλιάσει, λοιπόν, αυτή η γυναικεία μορφή, τον έχει τυλίξει στα ιμάτιά της μέσα και το χέρι που βγαίνει προς τα έξω κρατάει ένα στεφάνι. Και η μορφή του ανδρός, του αγωνιστή, και αυτή είναι αφαιρετική.

ΠτΘ: Ποια είναι η σχέση του γλυπτού προς το χώρο;

Χ.Ρ.: Οι διαστάσεις το έργου, είναι προσαρμοσμένες στο χώρο. Γιατί νομίζω πως έχει πολύ μεγάλη σημασία το μέγεθος του έργου μέσα σ΄ ένα χώρο. Θα πρέπει εδώ να υπάρχει μια ισορροπία. Να μην τρώει ο χώρος το έργο, ούτε το έργο να αντιπαλεύει το χώρο. Και αν σκεφθεί κανείς ότι λίγο πιο πέρα υπάρχει αυτό το τεράστιο, κατακόρυφο στοιχείο του μνημείου, που έχει γίνει στα χρόνια της δικτατορίας, το έργο αυτό λοιπόν θα πρέπει να έχει μέσα στο χώρο την οντότητά του. Γιατί δεν είναι μόνο απέναντι αυτή η πυραμίδα, αυτός ο οβελίσκος, αλλά είναι από πίσω του και αυτό το συγκρότημα, το κτιριακό της Νομαρχίας. Και νομίζω, ότι η διάστασή του είναι καλή.

ΠτΘ.: Στη βάση, επίσης, για να συνεχίσουμε την εικόνα του γλυπτού υπάρχει μία σειρά μορφών. Με αυτές θέλετε να δείξετε ότι ο αγώνας της εθνικής αντίστασης ήταν συλλογικός;

Χ.Ρ.: Στη βάση υπάρχουν μια σειρά από ανάγλυφα. Είναι μορφές και θα δείτε να υπάρχει μια γυναικεία μορφή η οποία θέλει να εκφράσει την καθολική συμμετοχή των γυναικών στην Εθνική Αντίσταση. Υπάρχει μια άλλη μορφή που κρατάει κάτι τι, που θυμίζει γεωργικό εργαλείο και δείχνει την συμμετοχή των αγροτών, υπάρχει μια άλλη μορφή ενός νέου που υπάρχει από πίσω του ένα σχήμα σαν πουλί γιατί οι νέοι έχουν την τάση της φυγής και υπάρχουν κάποια στοιχεία που θυμίζουν λιγάκι βιβλίο για να δείξουν τη συμμετοχή των φοιτητών, των διανοούμενων. Υπάρχουν σ΄ ένα άλλο ανάγλυφο σχήματα που χαρακτηρίζουν ένα εργοστάσιο και δείχνουν τη συμμετοχή των εργατών. Διαβάζουμε, λοιπόν, στα ανάγλυφα γύρω – γύρω την καθολική συμμετοχή του λαού στην εθνική μας αντίσταση.

ΠτΘ: κ. Ριγανά, ποια είναι η σχέση σας με την εθνική αντίσταση;

Χ.Ρ.: Δεν έχω καμιά σχέση, ούτε ο πατέρας μου ήταν στην Εθνική Αντίσταση ούτε είχα κάποιον που να ξέρω εγώ, αλλά σαν πολίτης αυτού του τόπου, για μένα η εθνική αντίσταση έχει παίξει έναν πολύ σημαντικό ρόλο στην πορεία του Έθνους μας.

ΠτΘ.: Πώς εμπνευσθήκατε το συγκεκριμένο γλυπτό;

Χ.Ρ.: Θα πρέπει να πω τούτο, ότι δουλεύω σε καθημερινή βάση και όταν λέω δουλεύω σε καθημερινή βάση, δεν δουλεύω 8ωρο, μπορεί να δουλέψω και 10 ώρες τη μέρα και 12. Φεύγοντας από το Εργαστήριο, όταν πηγαίνω στο σπίτι μου, πάντα κάτι κάνω, σχεδιάζω ή διαβάζω. Αυτή η δουλειά είναι αποτέλεσμα μιας ιστορίας, μιας πολύχρονης προσπάθειας, για να μπορέσω να εκφραστώ μέσα από τη γλυπτική. Θα πρέπει να πω ότι κάποια στιγμή που σχεδίαζα, έκανα αυτές τις δύο μορφές, τις δύο φιγούρες και είδα ότι ήταν έτσι πολύ όμορφα τα σχήματα και όταν μου δόθηκε η ευκαιρία να συμμετέχω σ΄ αυτό το διαγωνισμό έκανα αυτό που είχα σχεδιάσει. Και θα πρέπει να πω τούτο, ότι πρωταρχικά το έργο αυτό ήταν να στηθεί απέναντι από την Παλιά Πρυτανεία. Στον πρώτο διαγωνισμό, – γιατί έγινε δύο φορές ο διαγωνισμός, την πρώτη φορά απέβη άκαρπος,- ήρθα στην Κομοτηνή,- γιατί πάντα όταν είναι να λάβω μέρος σε ένα διαγωνισμό επισκέπτομαι το χώρο για να εκτιμήσω τα μεγέθη- εκτίμησα ότι ο χώρος είναι πάρα πολύ μικρός για ένα έργο τέτοιου μεγέθους και τέτοιας σημασίας. Από την άλλη μεριά, ο χώρος δεν βοηθούσε στο να γίνονται οι όποιες εκδηλώσεις μνήμης. Έτσι, λοιπόν, κατεβαίνοντας στην Καλαμάτα, απέστειλα μία επιστολή προ τις τεχνικές υπηρεσίες του Δήμου εκφράζοντας την άποψή μου για την ακαταλληλότητα του χώρου. Και από ό,τι φαίνεται, το είδαν και αυτοί οι άνθρωποι ότι είναι ακατάλληλος ο χώρος και έτσι πλέον επέλεξαν το συγκεκριμένο χώρο όπου τοποθετήθηκε σήμερα το έργο.

ΠτΘ.: Πάντοτε στα έργα σας χρησιμοποιείτε την αφαιρετική ως τεχνοτροπία;

Χ.Ρ.: Τελευταία έκανα έναν Παπαφλέσσα 4 μέτρα! Όταν έχουμε συγκεκριμένα πρόσωπα να κάνουμε νομίζω ότι θα πρέπει να καταγράφεται η μορφή του συγκεκριμένου προσώπου, αλλά και εκεί όμως οι γλυπτικές αρετές της αφαιρετικής γλώσσας μπορούν κάποια στιγμή να καταρριφθούν, θέλετε στην ένδυση, θέλετε εδώ, θέλετε εκεί.

ΠτΘ: κ. Ριγανά, σας ευχαριστούμε πολύ.

Χ.Ρ.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.