Επιχειρηματικοτητα και Ατομα με Αναπηρια

Αποτελεί clichι η αναφορά στη δυσμενή κοινωνικο-οικονομική θέση και τη σκληρή καθημερινή πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν τα Άτομα με Αναπηρία (ΑΜΕΑ).

Προβλήματα τα οποία, τηρουμένων των αναλογιών, αφορούν και σε άλλες ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες και, γενικότερα, στα άτομα με μόνιμες, χρόνιες παθήσεις ή περιστασιακές ανικανότητες (disabilities).

Πρόκειται για τους αποκλεισμούς, τις προκαταλήψεις, τις διακρίσεις και τους φραγμούς στην προσπελασιμότητα, προσβασιμότητα, επικοινωνία και ένταξη των αναπήρων στην κοινωνικο-οικονομική ζωή του τόπου.

Καταστάσεις που απαξιώνουν τα ανθρώπινα δικαιώματα και αποδομούν τους θεσμούς της ίσης μεταχείρισης και των ίσων ευκαιριών.

Βέβαια, είναι περιττό να επισημανθεί ότι η «φιλανθρωπική» αντιμετώπιση των αναπήρων είναι μια αποσπασματική προσέγγιση με αμελητέα αποδοτικότητα που προσβάλει την αξιοπρέπεια και την υπερηφάνεια των ΑΜΕΑ τους οποίους οδηγεί νομοτελειακά στην αυτό-απαξίωση, την περιθωριοποίηση, τη μοιρολατρία, την αδράνεια και την παθητικότητα.

Μια διέξοδος στα παραπάνω αδιέξοδα και τα δημοκρατικά ελλείμματα είναι η συστράτευση, η συναντίληψη και η συντονισμένη συνεργασία σε όλα τα επίπεδα για την ενσωμάτωση των ΑΜΕΑ στην επιχειρηματική κοινότητα.

Δηλαδή, η ενθάρρυνση, η υποστήριξη και η ενίσχυση των ΑΜΕΑ για να αποκτήσουν τη δυνατότητα της αυτοδύναμης οικονομικής ανάπτυξης με εργαλείο την ανάληψη βιώσιμης επιχειρηματικής δράσης.

Η επιχειρηματοκεντρική φιλοσοφία και η τεχνοκρατική λογική που διέπουν το άρθρο είναι ότι η επιχειρηματικότητα αποτελεί για τους ΑΜΕΑ (όπως και για όλους τους πολίτες) μοχλό για ανέλιξη, βελτίωση του κοινωνικο-οικονομικού status, χειραφέτηση, ανεξαρτησία, αυτοπεποίθηση και αυτοσεβασμό.

Συγχρόνως συνιστά ένα μέσο για την επίτευξη των στόχων της κοινωνικής συνοχής και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο πλαίσιο της ιδεολογικο-πολιτικής πλατφόρμας του ριζοσπαστικού κοινωνικού φιλελευθερισμού.

Παράλληλα, η ενσωμάτωση των ΑΜΕΑ στην επιχειρηματική κοινότητα θα επιφέρει άμεσα οφέλη, έμμεσα θετικά επακόλουθα, ευεργετικές δευτερογενείς και παράγωγες επιδράσεις που θα διαχυθούν πολλαπλασιαστικά προς όλες τις κατευθύνσεις στο κοινωνικού γίγνεσθαι. Γεγονός που αποτελεί νευραλγικό πυλώνα της Στρατηγικής της Λισσαβόνας για τη Βιώσιμη και Αειφόρο Ανάπτυξη της ΕΕ και υποχρέωση της χώρας μας στο πλαίσιο των Διεθνών Οργανισμών και της εκπλήρωσης των Συνταγματικών επιταγών.

Για τη δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος σύζευξης και όσμωσης του επιχειρηματοκεντρισμού με τον αναπηροκεντρισμό, προτείνονται τα ακόλουθα:

Επανακαθορισμό των όρων, των προϋποθέσεων και του τρόπου υλοποίησης των δράσεων των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων που αφορούν στην επιχειρηματικότητα των ΑΜΕΑ. Έτσι, θα εξαλειφθούν οι ατέλειες που αποδυναμώνουν την αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων. Πρόκειται για τη Δράση 2.8.3 «Ενίσχυση της Επιχειρηματικότητας Ατόμων με Αναπηρία» του τομεακού Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα», τη Δράση 2.5.2 του ΠΕΠ ΑΜΘ και έμμεσα τις δράσεις των άλλων πρωτοβουλιών οι οποίες είναι προσανατολισμένες περισσότερο στην «εξαρτημένη απασχόληση» και λιγότερο στην «αυτό-απασχόληση και στην επιχειρηματικότητα» των ΑΜΕΑ

Θεσμική και πρακτική συνέργια των δράσεων για επιχειρηματικότητα με τα ιατροκεντρικά μέτρα κοινωνικής πολιτικής και τα θεσμικά μέτρα «επιδοματικού» χαρακτήρα και μεταβιβαστικών πληρωμών (κοινωνικές ασφαλίσεις, επιδόματα, ενισχύσεις, φοροαπαλλαγές, προνομιακή μεταχείριση, κ.λπ.).

Ex post αξιολόγηση και δημοσιότητα των αποτελεσμάτων των εξειδικευμένων προγραμμάτων (π.χ. Πρόγραμμα Ερμής, Παραολυμπιακοί Αγώνες 2004, κ.λπ.) που θα λειτουργήσουν ως οδηγοί για τον εμπλουτισμό των παρεμβάσεων, την προβολή των ενισχύσεων, τη μεταβίβαση τεχνογνωσίας, κ.λπ.

Συγκέντρωση και επικαιροπoίηση των υφισταμένων Οδηγιών και θεσμοθέτηση Προδιαγραφών και Προτύπων (στο πλαίσιο Διαγνωστικών Εκθέσεων, Εμπειρογνωμοσυνών και Υποστηρικτικών Μελετών) που θα διευκολύνουν την προσβασιμότητα και την προσπελασιμότητα των ΑΜΕΑ στις διεπιφάνειες (interfaces) με τους πόλους της καθημερινής ζωής και της πραγματικότητας, δηλαδή στα αγαθά και στις υπηρεσίες. Για παράδειγμα: αρχαιολογικοί χώροι, ξενοδοχειακές μονάδες και παραλίες, δημόσια και ιδιωτικά κτίρια, εμπορικά καταστήματα, τράπεζες, επιχειρήσεις, εστιατόρια, χώροι τουριστικού ενδιαφέροντος και αναψυχής, χώροι εργασίας, συναλλαγών, επαγγελματικής δραστηριότητας, πεζοδρόμια, υποδομές και δομημένο περιβάλλον γενικότερα, ιστοσελίδες, διαδικτυακοί τόποι, κ.λπ.

Θεσμοθέτηση Αριστείου στις επιχειρήσεις που προσαρμόζουν τις υποδομές και τον πελατοκεντρισμό τους στις ανάγκες των ΑΜΕΑ στο ευρύτερο πλαίσιο εναρμόνισης με τη σύγχρονη πρακτική της Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης και του Κοινωνικού Απολογισμού.

Εισαγωγή της διδασκαλίας της επιχειρηματικότητας στους ΑΜΕΑ με έμφαση στην αναβάθμιση των προγραμμάτων συνεχιζόμενης εκπαίδευσης, επαγγελματικής επιμόρφωσης και επαγγελματικού προσανατολισμού.

Συγκέντρωση, καταγραφή, ταξινόμηση και παρακολούθηση των καλών πρακτικών (best practices) που εφαρμόζονται στα άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης με σκοπό την εξεύρεση τρόπων ενεργοποίησης, κινητοποίησης, ενθάρρυνσης, ενίσχυσης και υποστήριξης των ΑΜΕΑ για την ανάληψη επιχειρηματικής δράσης.

Εμπλουτισμό των μεθόδων ενημέρωσης και πληροφόρησης των ΑΜΕΑ για τις ευκαιρίες και τις δυνατότητες συμμετοχή τους στα προγράμματα που τους αφορούν καθώς και στην εξεύρεση μηχανισμών για τη διευκόλυνση της πρόσβασης των ΑΜΕΑ σ΄ αυτά.

Κατάρτιση εξειδικευμένων μελετών που θα αφορούν σε ειδικές κατηγορίες αναπηρίας (π.χ. άτομα με νοητική υστέρηση, τυφλοί, κ.λπ.) για την εξεύρεση τρόπων ευέλικτης προσαρμογής κάθε ειδικής περίπτωσης στο ευρύτερο πλαίσιο των υποστηρικτικών δράσεων. Έμφαση θα πρέπει να δοθεί στην πληροφορική και τις καινοτομίες καθώς και στη δημιουργία επιχειρήσεων από τους ΑΜΕΑ για τους ΑΜΕΑ.

Διερεύνηση των δυνατοτήτων δημιουργίας Κοινωνικών Συνεταιρισμών με στόχο την υποστήριξη της απασχόλησης, της αυτό-απασχόλησης και της επιχειρηματικότητας των ΑΜΕΑ. Επισημαίνεται η ανάγκη του συμμετοχικού χαρακτήρα των Κοινωνικών Συνεταιρισμών οι οποίοι θα αποτελούν επιχειρήσεις της Κοινωνικής Οικονομίας, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα.

Διερεύνηση των δυνατοτήτων υποστήριξης της εργασιακής ολοκλήρωσης των ΑΜΕΑ επιτόπου της εργασίας υπό τη μορφή εκπαίδευσης σε εργαστήρια που γίνονται στο χώρο της απασχόλησης (Workshops). Σκοπός είναι η διαμόρφωση των εργονομικών υποδομών και η συγκρότηση των εφοδίων με τα οποία βελτιώνεται η προσωπικότητα, η τεχνογνωσία, η επιδεξιότητα και η δημιουργικότητα των ατόμων διαμέσου της εργασίας που, σε πολλές περιπτώσεις, φθάνει μέχρι και τη ψυχοθεραπεία. Παράλληλα βελτιώνεται η παραγωγικότητα και η απόδοση της εργασίας των ΑΜΕΑ.

Διερεύνηση της δυνατότητα εφαρμογής του θεσμού της παροχής υπηρεσιών mentoring στους ΑΜΕΑ (μίγμα συμβουλών, διδασκαλίας, εμψύχωσης, προπόνησης και εποπτείας στο πλαίσιο φιλικής συνεργασία και αμοιβαίας εμπιστοσύνης). Με αυτό τον τρόπο, πέραν από την εκπαίδευση, επιτυγχάνεται η απόκτηση αυτοπεποίθησης η οποία αυξάνει την αποδοτικότητα, ελευθερώνει τη δημιουργικότητα και την επινοητικότητά και οδηγεί τους ΑΜΕΑ στην αυτό-ολοκλήρωση.

Διερεύνηση της δυνατότητας «πρόσθετων οικονομικών ενισχύσεων» των ΑΜΕΑ οι οποίοι θα ασκήσουν επιχειρηματική δραστηριότητα. Π.χ. χρηματική ενίσχυση για τη μελέτη σκοπιμότητας, την ίδρυση και την έναρξη λειτουργίας της επιχείρησης και για τις δαπάνες που αφορούν στη στήριξη της συμβουλευτικής, της προπονητικής και του mentoring οι οποίες χρειάζονται κατά τα δυο πρώτα χρόνια από την ίδρυση της επιχείρησης. Και τούτο γιατί οι ΑΜΕΑ αντιμετωπίζουν άνιση μεταχείριση στην προσπάθειά τους να έχουν πρόσβαση στη χρηματοδότηση των επιχειρηματικών τους σχεδίων από το τραπεζικό σύστημα. (Σημ.: στο Ταμείο Εγγυοδοσίας Μικρών και Πολύ Μικρών Επιχειρήσεων ΤΕΜΠMΕ να προβλέπεται η παροχή εγγυήσεων για λήψη δανείων των επιχειρήσεων που ανήκουν σε ΑΜΕΑ ή πρόκειται να ιδρυθούν από αυτούς).

Υποστήριξη με ειδικές ενισχύσεις των δράσεων που αφορούν στην αξιοποίηση των τεχνολογικών και επιχειρηματικών καινοτομιών για τους αναπήρους από τους ίδιους τους ΑΜΕΑ, στην αξιοποίηση του διαδικτύου και του e-επιχειρείν (π.χ. ειδικό portal. web πλατφόρμες υποστήριξης, στήριξη εφευρετικότητας των αναπήρων για αναπήρους, κ.λπ).

Λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ΑΜΕΑ αποτελούν μια μεγάλη καταναλωτική κοινότητα (10% του πληθυσμού) που είναι οικουμενική και διαταξική θα πρέπει να αναληφθούν πρωτοβουλίες για Disability Marketing το οποίο συνιστά ένα νεωτερικό και πολύ ισχυρό εργαλείο του marketing για αξιοποίηση (α) από τις κοινωνικά υπεύθυνες εταιρίες, και (β) από τους ίδιους τους ΑΜΕΑ οι οποίοι θα ιδρύσουν επιχειρήσεις για τις ανάγκες των ΑΜΕΑ.

Υποστήριξη με ειδικές ενισχύσεις των δράσεων που αφορούν στην εφαρμογή συστημάτων τα οποία διασφαλίζουν την ανεξάρτητη διαβίωση και την κινητικότητα των αναπήρων. Στόχος είναι η προώθηση στην αγορά πρωτοτύπων βοηθητικών τεχνολογιών σε συνεργασία με τα ερευνητικά κέντρα, τα χρηματοδοτικά εργαλεία των καινοτομιών και τις επιχειρήσεις.

Ως ειδική επιμέρους περίπτωση θα πρέπει να εξετασθεί η σκοπιμότητα να δοθούν κίνητρα ενισχύσεων στις επιχειρήσεις (ακόμη και στο πλαίσιο του Νέου Αναπτυξιακού Νόμου) για τη διαμόρφωση λειτουργικών υποδομών που να είναι φιλικές προς την κινητικότητα και την εξυπηρέτηση των ΑΜΕΑ.

Διοργάνωση εξειδικευμένων συνεδρίων αναφορικά με την επιχειρηματικότητα των ΑΜΕΑ σε τομεακό, κλαδικό και υπο-κλαδικό επίπεδο αναφοράς, λ.χ. ΑΜΕΑ και Τουρισμός, κ.λπ.

Διοργάνωση πανελλαδικών σπουδαστικών διαγωνισμών για τη βράβευση προτάσεων αναφορικά με τις διάφορες εκφάνσεις της επιχειρηματικότητας των ΑΜΕΑ, τα βιομηχανικά προϊόντα, το βιομηχανικό σχεδιασμό, τις ειδικές κατασκευές, κ.λπ.

Τα παραπάνω συνιστούν μια μικρή δέσμη προτάσεων για την ανάληψη ρηξικέλευθων δράσεων και νεωτερικών πρωτοβουλιών με επίκεντρο την επιχειρηματικότητα των ΑΜΕΑ που εξυπηρετούν παράπλευρα πολλούς άλλους κοινωνικο-οικονομικούς, αναπτυξιακούς, πολιτισμικούς και ουμανιστικούς στόχους. Με κατάλληλη επεξεργασία, η δέσμη των προτάσεων μπορεί mutatis mutandis να εφαρμοστεί σε πολλές άλλες ευπαθείς και λιγότερο ευνοημένες κοινωνικές ομάδες.

Για να αποδοθούν «τα του Καίσαρος τω Καίσαρι» αξίζει να επισημανθεί ότι με το Π.Δ. το οποίο ετοιμάζει το Υπουργείο Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης (βάσει σχετικής εγκυκλίου που έχει διανεμηθεί για διαβούλευση και εκ των κάτω προς τα πάνω επεξεργασία και αποστολή προτάσεων), αντιμετωπίζονται συστηματικά, σφαιρικά και ολοκληρωμένα όλα τα ζητήματα που αφορούν στην προσπελασιμότητα των ΑΜΕΑ στο πλαίσιο της σύστασης υπηρεσιακής μονάδας Προσβασιμότητας Ατόμων με Αναπηρία στους ΟΤΑ και στις Γ.Γ. των Περιφερειών.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.