Επαγγελματικη εκπαιδευση αγροτων: Το κλειδι για την αναπτυξη της γεωργιας στη χωρα
Στο σημερινό άρθρο θα αναφερθούμε στην αναγκαιότητα κατάρτισης των γεωργών πάνω στο θέμα της ορθολογικής χρήσης φυτοπροστατευτικών προϊόντων (ΦΠΠ), στο τι έχει γίνει μέχρι τώρα, τι προτείνουμε, ανοίγοντας έτσι ένα άλλο επίσης μεγάλο κεφάλαιο αυτό της οργανωμένης και συστηματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης του αγροτικού κόσμου, αυτό που θα στηρίξει αποτελεσματικά το βιώσιμο μέλλον της ελληνικής γεωργίας , αυτό που θα μας απαγκιστρώσει από τον αυτοσκοπό της απορρόφησης των επιδοτήσεων.
Είχαμε γράψει λοιπόν σε προηγούμενο άρθρο ότι η ΕΕ προσπαθεί να μειώσει τη συνολική επίδραση των φυτοφαρμάκων στην υγεία και το περιβάλλον, με την απαγόρευση κυκλοφορίας επικίνδυνων δραστικών ουσιών και με την προώθηση κοινοτικών και εθνικών δράσεων με σκοπό την επίτευξη της ορθολογικής τους χρήσης. Στο νέο νομοθετικό πλαίσιο για τα φυτοφάρμακα που υιοθετήθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο Υπουργών και ενσωματώθηκε στην Εθνική μας νομοθεσία με την οδηγία 2009/128/ΕΚ τονίζεται με έμφαση ότι «έχει πρωταρχική σημασία να συγκροτήσουν τα κράτη μέλη συστήματα τόσο αρχικής όσο και συμπληρωματικής κατάρτισης για τους διανομείς, τους συμβούλους και τους επαγγελματίες χρήστες γεωργικών φαρμάκων, καθώς και συστήματα πιστοποίησης ώστε όσοι χρησιμοποιούν ή πρόκειται να χρησιμοποιήσουν στο μέλλον γεωργικά φάρμακα να έχουν πλήρη γνώση των πιθανών κινδύνων για την υγεία του ανθρώπου και το περιβάλλον και των κατάλληλων μέτρων μείωσης των κινδύνων αυτών στο μέγιστο δυνατό βαθμό».
Με απλά λόγια το μέχρι τώρα γνωστό «οπλοστάσιο» γεωργικών φαρμάκων, για την χημική προστασία των καλλιεργειών από εχθρούς και ασθένειες περιορίζεται σημαντικά με την απαγόρευση κυκλοφορίας επικίνδυνων γεωργικών φαρμάκων. Συνεπώς πρέπει τα κράτη μέλη να φροντίσουν – όσα δεν το έχουν κάνει ακόμη – να δώσουν στους χρήστες αντίστοιχο πλήρες «οπλοστάσιο» γνώσεων για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των εχθρών και ασθενειών.
Τι ισχύει στην Ευρώπη για την πιστοποίηση ψεκαστών και συνταγογράφηση φαρμάκων
Στις παρακάτω χώρες της Ε.Ε. η πιστοποίηση γνώσεων και δεξιοτήτων των ψεκαστών και η συνταγογράφηση των ΦΠΠ ισχύει εδώ και χρόνια, ενώ υπάρχουν μάλιστα ειδικά σώματα συνταγογράφων:
• Στη Γερμανία από το 1996 για την εφαρμογή των γεωργικών φαρμάκων απαιτείται ειδική άδεια που χορηγείται μετά από εκπαίδευση και εξετάσεις του ενδιαφερόμενου αγρότη.
• Στη Γαλλία (νόμος 533/17.06.1992) υπάρχει θεσπισμένη άδεια διακίνησης και εφαρμογής των γεωργικών φαρμάκων.
• Στην Αγγλία με νόμο από το 1985 υπάρχει ειδική άδεια διάθεσης και ειδική άδεια εφαρμογής των γεωργικών φαρμάκων.
• Στο Βέλγιο (νόμος 94-1279/1994) υπάρχει ειδική άδεια για το χρήστη. Μάλιστα τα γεωργικά φάρμακα μεγάλης επικινδυνότητας χορηγούνται μόνο με απόδειξη που συνυπογράφουν χρήστης και υπεύθυνος του καταστήματος.
• Στη Δανία (νόμος 3953/1996) τα τοξικά γεωργικά φάρμακα πωλούνται μόνο από τον κάτοχο της έγκρισης κυκλοφορίας – από την εταιρεία δηλαδή – και μόνο σε πιστοποιημένους ψεκαστές.
Τι προβλέπει ο ν.4036/2012 για την Ελλάδα
Στις 17.01.2012 ψηφίστηκε ο νόμος 4036 του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για τη «Διάθεση γεωργικών φαρμάκων στην αγορά και την ορθολογική τους χρήση». Έτσι η εθνική μας νομοθεσία με καθυστέρηση περίπου 30 ετών φαίνεται να αλλάζει σημαντικά και να εναρμονίζεται με τις κοινοτικές οδηγίες και απαιτήσεις. Σύμφωνα με το νόμο, μεταξύ των σχετικών διατάξεων επισημαίνουμε το γεγονός ότι λαμβάνονται μέτρα για τα ανώτατα όρια υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων, για τη διάθεση φυτοπροστατευτικών προϊόντων στην αγορά, για την ορθολογική τους χρήση με την ενσωμάτωση της οδηγίας 128/2009, μέτρα ευαισθητοποίησης του κοινωνικού συνόλου και κατάρτισης όλων των εμπλεκομένων, παράλληλα θεσπίζεται ένα σύστημα διοικητικών και ποινικών κυρώσεων με τη φιλοδοξία να αποτραπούν λάθη, παραλήψεις, αλλά και παράνομες ενέργειες.
Σίγουρα μας χαροποιεί το γεγονός ότι ο νόμος αντιμετωπίζει παθογένειες και προβλήματα σχετικά με τα γεωργικά φάρμακα σε μια προσπάθεια «θεραπείας» της κατάστασης. Μας στενοχωρεί όμως το γεγονός ότι η υπεύθυνη πολιτεία για μια ακόμη φορά, δεν πήρε, ως όφειλε, τότε που έπρεπε τα κατάλληλα μέτρα και αυτά σχεδόν μας επιβάλλονται με κοινοτική οδηγία. Πάνω από όλα όμως μας φοβίζει η πιθανότητα «εφαρμογής» του νέου νόμου και της κοινοτικής οδηγίας με τους «τρόπους» εφαρμογής τόσων και τόσων νόμων και οδηγιών από τους εκάστοτε κυβερνώντες. Ψηφίζουμε δηλαδή νόμους και διατάξεις μόνο και μόνο για να καλύψουμε τις απαιτήσεις της ΕΕ, για εναρμόνιση με τα κοινοτικά δρώμενα, χωρίς όμως πραγματικές πρακτικές προεκτάσεις , χωρίς πραγματική εφαρμογή, βλέποντας τα πάντα κάτω από το πρίσμα του πολιτικού κόστους, στο όριο μιας θητείας υπουργού και στο πλαίσιο της επανεκλογής στις επόμενες εκλογές.
Η συνταγογράφηση των ΦΠΠ
Το ζήτημα της συνταγογράφησης των ΦΠΠ ενώ ρυθμίστηκε το 1997, έμεινε στο ράφι για πολλά χρόνια, επανήλθε σε συζητήσεις για το ποιοι και πώς θα συνταγογραφούν, πως θα πιστοποιούνται, ποιοι αποκλείονται και πολλά άλλα και η λύση που βρέθηκε είναι η «έμμεση» αντιμετώπιση του θέματος με τη δημιουργία καταλόγου εγκεκριμένων σκευασμάτων γεωργικών φαρμάκων και την ηλεκτρονική καταγραφή της διακίνησής τους. Σύμφωνα με το ΥΠΑΑΤ «το νέο σύστημα αναμένεται να φέρει «επανάσταση» στο χώρο των γεωργικών φαρμάκων, καθώς για πρώτη φορά θα είναι δυνατόν να υπάρχουν αξιόπιστα στατιστικά στοιχεία στα γεωργικά φάρμακα, που θα επιτρέψουν τη χάραξη και εφαρμογή αποτελεσματικών μέτρων προς όφελος του περιβάλλοντος και του Έλληνα παραγωγού και του καταναλωτή». Δηλαδή το ζητούμενο του νόμου είναι κυρίως η συγκέντρωση αξιόπιστων στατιστικών στοιχείων και δευτερευόντως η διόρθωση των παθογενειών του συστήματος.
Το «πράσινο πιστοποιητικό»
Το «πράσινο πιστοποιητικό», είναι νόμος του κράτους από το 2003 (ΦΕΚ 763/2003). Στηρίξαμε σε αυτό πολλές ελπίδες για άρτια κατάρτιση αλλά και επανακατάρτιση όλων των εν ενεργεία αγροτών, για μια γεωργία της γνώσης, φιλικής στο περιβάλλον, με ορθολογική αξιοποίηση μέσων και εφοδίων. Όμως παραμένει δυστυχώς ανενεργό και εντελώς ξεχασμένο.
Ο νόμος για τις ορθές γεωργικές πρακτικές
Σχετικά με το νόμο για τις ορθές γεωργικές πρακτικές που ψήφισε η τότε κυβέρνηση, είναι ένας νόμος μάλλον άτολμος και ανίκανος να επιτύχει τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα. Ψηφίστηκε μόνο και μόνο για να καλύψει τις απαιτήσεις της ΕΕ κι αμέσως τον ξεχάσαμε. Τι θα συμβεί όμως όταν θα γίνουν έλεγχοι από την ΕΕ με βάση τα προβλεπόμενα; Προφανώς αυτό θα το αντιμετωπίσει αυτός που θα είναι τότε υπουργός και η τότε κυβέρνηση, άρα εκτός άμεσου ενδιαφέροντος. Θαυμαστή νοοτροπία.
Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την ορθολογική χρήση των ΦΠΠ και το πρόβλημα της κατάρτισης των γεωργών
Το ΥΠΑΑΤ επίσης μας λέει ότι στο πλαίσιο του νόμου 4036 για τα ΦΠΠ, προχώρησε στην κατάρτιση Εθνικού Σχεδίου Δράσης, όπως προβλέπει η οδηγία 128 του ΕΚ για την ορθολογική χρήση των γεωργικών φαρμάκων, όπου προβλέπεται μεταξύ άλλων η θέσπιση συστήματος κατάρτισης των επαγγελματιών χρηστών φυτοπροστατευτικών προϊόντων (π.χ. παραγωγών). Μάλιστα τονίζεται ότι μετά τις 26-11-2015 η πώληση γεωργικών φαρμάκων εγκεκριμένων για επαγγελματική χρήση θα περιορίζεται στα πρόσωπα που διαθέτουν πιστοποιητικό κατάρτισης. Αν εννοεί πιστοποιητικό κατάρτισης στην ορθολογική χρήση των ΦΠΠ, να σημειώσουμε ότι αυτή τη στιγμή δεν διαθέτει κανένας γεωργός.
Πως όμως θα καταστεί δυνατόν να εφοδιαστούν όλοι οι ενδιαφερόμενοι με το πιστοποιητικό κατάρτισης μέσα σε λιγότερο από ένα χρόνο; Μετά την υπερεικοσαετή εμπειρία μου στο ΚΕΓΕ πιστεύω πως είναι πρακτικά ανεφάρμοστο και δεν καλύπτεται ούτε σε 5 χρόνια. Για παράδειγμα, σύμφωνα με τα μέχρι τώρα ισχύοντα, για να πιστοποιηθούν μόνο 1.000 αγρότες του Νομού μας θα πρέπει να γίνουν 40 τουλάχιστο προγράμματα μέσα σε ένα χρόνο – δηλαδή 4-5 το μήνα – πράγμα αδύνατο με την υπάρχουσα υποδομή.
Αλλά και σε επίπεδο ΠΑΜΘ ποιος θα τα κάνει όταν 4 από τα 6 Κέντρα «Δήμητρα» δεν είναι στελεχωμένα; Μάλιστα, για το θέμα αυτό, δεν υπάρχει ανάλογο ενδιαφέρον ούτε από τους τοπικούς άρχοντες αλλά ούτε και από το κράτος των Αθηνών. Ή λοιπόν θα εμπλακεί και ο ιδιωτικός τομέας ή θα τους «βαφτίσουμε» όλους πιστοποιημένους αξιοποιώντας ή θεσπίζοντας γνωστά «παραθυράκια» στη νομοθεσία, όπως άλλωστε κάνουμε σε πάρα πολλές ανάλογες περιπτώσεις. Τα «παράθυράκια» της νομοθεσίας εξάλλου είναι μια από τις πλέον διαδεδομένες μεθόδους των Ελλήνων αρμοδίων για να μπορούν να δίνουν το πράσινο φως σαν προσωρινή λύση ακόμα και σε θέματα που απαγορεύονται, μετατρέποντας την υποψία εξαίρεσης σε κανόνα και τα «παραθυράκια» σε επικρατούσα νομοθεσία.
Πριν μερικά χρόνια, μετά από σχετικές μελέτες, εκθέσεις σκοπιμότητας και όλα τα αναγκαία γραφειοκρατικά, και με την έγκριση βέβαια των αρμόδιων Υπουργείων, δαπανήθηκαν περίπου 13.000.000 ευρώ για την σχεδόν εκ βάθρων ανακαίνιση και αναβάθμιση πολλών Κέντρων «Δήμητρα» της χώρας. Ανακαινίσθηκαν και αναβαθμίστηκαν όλα τα Κέντρα «Δήμητρα» της ΠΑΜΘ. Σήμερα είναι στελεχωμένα 2 και αυτά λειτουργούν περιστασιακά, όταν έχουν να καταρτίσουν υπόχρεους κατάρτισης νέους αγρότες. Τα άλλα είναι κλειστά ή έχουν παραχωρηθεί σε άλλους φορείς ή διεκδικούνται από τοπικούς φορείς για κάλυψη στεγαστικών και λειτουργικών αναγκών τους.
Γεωργική Σχολή Κομοτηνής, Ινστιτούτο Τεχνολογίας Βάμβακος, ΠΕΓΕΑΛ χαρακτηριστικά παραδείγματα αναξιοποίητων υποδομών και χαμένων εκατομμυρίων
Πριν 30 χρόνια κτίστηκε η Γεωργική Σχολή Κομοτηνής. Οι κτιριακές υποδομές και ο εκπαιδευτικός και εργαστηριακός εξοπλισμός αξίας πολλών εκατοντάδων εκατομμυρίων δραχμών (άνω των 250 εκατομμυρίων), όλα κατάλληλα για άμεση και αποτελεσματική εκπαίδευση ή κατάρτιση των αγροτών, ποτέ δεν αξιοποιήθηκαν για το σκοπό που έγιναν. Ένα μέρος παραχωρήθηκε για ένα χρόνο τότε στο Πανεπιστήμιο για στεγαστικές ανάγκες των ΤΕΦΑΑ, όπου τελικά κατέχονταν μονίμως προσωρινά για πάνω από 15 χρόνια και σήμερα εγκαταλείφθηκαν αναξιοποίητες, βορά στο χρόνο.
Στην περιοχή του Κοσμίου αναγέρθηκε το Ινστιτούτο Τεχνολογίας Βάμβακος, αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων δραχμών, ποτέ δεν λειτούργησε σαν τέτοιο, εγκαταλείφθηκε στην τύχη του, λεηλατήθηκε ο εξοπλισμός του και παραμένει αναξιοποίητο παρά τις όποιες εξαγγελίες αξιοποίησής του.
Στη Δυτική έξοδο της Κομοτηνής αναγέρθηκε με τα ΜΟΠ το Περιφερειακό Εργαστήριο Γεωργικών Εφαρμογών και Ανάλυσης Λιπασμάτων, το γνωστό ΠΕΓΕΑΛ, ένα πολύ σημαντικό έργο υποδομής για όλη την περιφέρεια. Πριν ακόμη ολοκληρωθεί η κατασκευή του, παραχωρήθηκε ή μάλλον καταλήφθηκε από άλλες υπηρεσίες, χωρίς να το γνωρίζει το υπουργείο Γεωργίας και μόνο μετά από έντονες και επί χρόνια προσπάθειες του Συλλόγου Γεωπόνων Ροδόπης, κατέστη δυνατή η παραχώρηση μικρού μέρους των εγκαταστάσεων προκειμένου να λειτουργήσει και να αξιοποιηθεί ο πανάκριβος εργαστηριακός εξοπλισμός , που εν τω μεταξύ είχε ήδη αγοραστεί και παρέμεινε για χρόνια στα κιβώτια. Σήμερα είναι σε λειτουργία και προσφέρει τις πολύτιμες υπηρεσίες του ανταποκρινόμενο στις σύγχρονες ανάγκες των αγροτών για τα θέματα της ορθολογικής λίπανσης των καλλιεργειών, όμως θεωρούμε αναγκαίο να συμπληρωθεί η στελέχωσή του και να επεκταθεί η δράση του.
Και να κλείσω με αυτά, θυμίζοντας την προσπάθεια δημιουργίας του αγροτικού δορυφορικού καναλιού με την ονομασία «4 εποχές» που κόστισε και αυτό πολλές εκατοντάδες εκατομμύρια δραχμές (πάνω από 800 εκατομμύρια) χωρίς ποτέ να εκπέμψει, καθώς οι δαπάνες του χαρακτηρίστηκαν μη επιλέξιμες κι αυτό
δημιούργησε τεράστια προβλήματα χρηματοδότησης του τότε νεοσύστατου οργανισμού ΟΓΕΕΚΑ «ΔΗΜΗΤΡΑ», αλλά όλα κουκουλώθηκαν.
Οι παλινωδίες, οι αντιφατικές πολιτικές, ο μη σωστός προγραμματισμός και η μη εφαρμογή αυτών που κατά καιρούς εξαγγέλλονταν ίσως είναι οι αιτίες που φθάσαμε ως εδώ. Το χειρότερο όμως, για μένα τουλάχιστο, είναι ότι από κανέναν δεν ζητήθηκαν ευθύνες, ούτε για τη σκοπιμότητα των επιλογών ούτε για τη μη λειτουργία των έργων. Δαπανήθηκαν δισεκατομμύρια απλά γιατί ήταν το «όραμα» κάποιου Υπουργού.
Η ανάγκη για επαγγελματική κατάρτιση των αγροτών
Όπως έχουμε πει και άλλη φορά το μεγάλο μυστικό της αγροτικής ανάπτυξης κάθε περιοχής είναι το υψηλής επαγγελματικής κατάρτισης αγροτικό δυναμικό που είναι ικανό να κατανοήσει τις σύγχρονες ανάγκες, να αναλάβει επιχειρηματικές πρωτοβουλίες, να υιοθετήσει καινοτόμες λύσεις, που θα εξασφαλίσουν τη μεγαλύτερη δυνατή αποδοτικότητα των δυνατοτήτων του. Για το λόγο αυτό πιστεύουμε ότι στην επίτευξή των στόχων του νόμου 4036 για την ορθολογική χρήση των ΦΠΠ, μπορεί να βοηθήσει πιο αποτελεσματικά η οργανωμένη και συστηματική επαγγελματική κατάρτιση των αγροτών, που μπορεί να οδηγήσει στην συνειδητή εφαρμογή της ορθολογικής χρήσης των γεωργικών φαρμάκων, παρά το «φοβικό σύνδρομο» της απειλής επιβολής διοικητικών ή ποινικών κυρώσεων. Σ’ αυτό συνηγορεί και η αδυναμία εκτεταμένων ελέγχων καθώς και το γεγονός ότι τα πρόστιμα δύσκολα επιβάλλονται και ακόμη πιο δύσκολα εισπράττονται.
Συνεπώς η συστηματική και οργανωμένη επαγγελματική κατάρτιση μπορεί να βάλει τις βάσεις, για να συνδυασθούν και να αναδειχθούν η ικανότητα, η φροντίδα, η κατανόηση, η ασφάλεια, η αποτελεσματικότητα και η υπευθυνότητα του χρήστη. Αυτό όμως πρέπει να γίνει με σοβαρότητα και σωστό προγραμματισμό και όχι με πυροτεχνήματα και παλινωδίες, όπως περιγράψαμε. Θεωρούμε ότι είναι επιτακτική πλέον η ανάγκη στροφής στο άρτια επαγγελματικά καταρτισμένο ανθρώπινο δυναμικό που θα μπορεί να ανταποκρίνεται με τον καλύτερο τρόπο στην ορθολογική χρήση των γεωργικών φαρμάκων. Γι’ αυτό θα πρέπει να είναι η σταθερή μας επιδίωξη η γνώση να έρθει στο προσκήνιο.
Μόνο για να εισπράξουν τη δεύτερη δόση της επιδότησης καταρτίζονται οι αγρότες
Σήμερα στη χώρα μας η συστηματική, οργανωμένη επαγγελματική κατάρτιση των αγροτών είναι από περιορισμένη έως ανύπαρκτη αλλά και οι ίδιοι οι παραγωγοί δεν αισθάνονται την ανάγκη να καταρτιστούν (για κάθε ένα Έλληνα αγρότη που εκπαιδεύεται αντιστοιχούν 25 Ισπανοί ή 45 Ολλανδοί). Η νοοτροπία που κυριαρχεί οδηγεί σε υποτίμηση ή ακόμη και άγνοια του κινδύνου, με αποτέλεσμα να είναι συχνά τα ατυχήματα ή οι κακές πρακτικές εφαρμογές. Η άγνοια και η αλόγιστη χρήση σκευασμάτων θέτουν σε κίνδυνο πρωτίστως την υγεία των ιδίων των αγροτών.
Τα Κέντρα «Δήμητρα» που είναι επιφορτισμένα με το θέμα αυτό περιορίζονται στην κατάρτιση των νέων αγροτών για μόνο 150 ώρες, που είναι άλλωστε βασική προγραμματική υποχρέωσή τους, προκειμένου να εισπράξουν την 2η δόση της επιδότησής τους και από εκεί και μετά δεν υπάρχει κανένα ενδιαφέρον.
Δυστυχώς στην ΠΑΜΘ επί μια 10ετία σχεδόν λειτουργούσαν τα 2 από τα 6 Κέντρα «Δήμητρα» και παρότι δαπανήθηκαν εκατομμύρια για την ανακαίνιση και αναβάθμισή τους, δεν επεδείχθη αρμοδίως, ούτε από το κέντρο αλλά ούτε και τοπικά, ανάλογο ενδιαφέρον για τη στελέχωση και δραστηριοποίησή στο θέμα της οργανωμένης και συστηματικής κατάρτισης των αγροτών της περιφέρειας.
Εάν η Αθήνα δηλώνει αδυναμία στελέχωσης και αξιοποίησης αυτών των δομών στην κατεύθυνση της συστηματικής και οργανωμένης επαγγελματικής κατάρτισης των αγροτών, καλό θα είναι οι τοπικοί άρχοντες να ενδιαφερθούν ανάλογα και οι εν λόγω δομές να αποδοθούν το γρηγορότερο δυνατό στις τοπικές κοινωνίες, για να στελεχωθούν και να αξιοποιηθούν σύμφωνα με τις ανάγκες και τις προτεραιότητές της περιοχής, γιατί εμείς ξέρουμε τον τόπο μας καλύτερα από το «κράτος των Αθηνών».
Θεωρώ αναγκαίο όμως να διευκρινίσω ότι παραχώρησή τους σε άλλους φορείς, για άλλες χρήσεις όχι μόνο αλλοιώνει το χαρακτήρα τους, τις αποφάσεις και συμφωνίες που έκανε η υπεύθυνη πολιτεία με την ΕΕ, για τη συγκεκριμένη λειτουργία τους, αλλά μπορεί να θεωρηθεί σαφέστατα ως κατάφορη απαξίωση του αγροτικού κόσμου. Την απαξίωση προς τον αγροτικό τομέα και τον αγρότη , όπως και από όποιον αυτή εκδηλώνεται, την πληρώνει και θα την πληρώνει η ελληνική κοινωνία με την μεγάλη διατροφική εξάρτηση από τρίτες χώρες και με τις όποιες και όσες αναμενόμενες συνέπειες στα θέματα διατροφικής ασφάλειας. Να θυμίσω ότι τα Κ.Ε.Γ.Ε. υπαγμένα στις Διευθύνσεις Γεωργίας –Αγροτικής Ανάπτυξης των Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων, λειτούργησαν για περισσότερα από 40 χρόνια χωρίς προβλήματα, απόλυτα δημιουργικά και με σημαντική θετική συνεισφορά στην αγροτική ανάπτυξη.
Πάνω σε όλα αυτά επιτρέψτε μου να διατυπώσω μια μεγάλη απορία. Για να ανοίξει κάποιος μαγαζί και να επιδιορθώνει υδραυλικά απαιτείται επαγγελματική κατάρτιση στα υδραυλικά, συνήθως από κάποια επαγγελματική Σχολή ή από τις σχολές του ΟΑΕΔ, πιστοποιημένη επαγγελματική εμπειρία 2-4 χρόνια και Άδεια Ασκήσεως Επαγγέλματος Υδραυλικού. Αντίστοιχα θεωρείται αναγκαία για την άσκηση του επαγγέλματος του κουρέα η διετής φοίτηση του ενδιαφερόμενου σε σχετική σχολή, εξετάσεις καθώς και πρόσθετη πρακτική άσκηση. Επίσης θεωρείται αναγκαία για την άσκηση του επαγγέλματος του κρεοπώλη ή δίμηνη υποχρεωτική παρακολούθηση μαθημάτων σε σχολή κρέατος, εξετάσεις για την απόκτηση της βεβαίωσης και πρακτική άσκηση ενός μηνός. Για να γίνει κάποιος αγρότης όμως, να χρησιμοποιεί δηλητήρια (γεωργικά φάρμακα, λιπάσματα) στην εργασία του, να διαχειρίζεται και να φροντίζει το περιβάλλον, να παράγει τροφές που πουλάει στους συνανθρώπου του, δεν απαιτείται ακόμη επαγγελματική κατάρτιση, δεν απαιτείται πρακτική άσκηση και βέβαια δεν υπάρχουν επαρκή αγροτικά σχολεία, ενώ σε ό,τι υπάρχει δεν συμμετέχουν οι θεσμικοί επαγγελματικοί φορείς στη διαμόρφωση του προσανατολισμού των αγροτικών σχολείων. Γιατί μέχρι τώρα δεν θεωρήθηκε από τους «αποφασίζοντες» αντίστοιχα αναγκαία η επαγγελματική κατάρτιση του αγρότη, σε ό,τι τον αφορά; Μας βολεύει ο εμπειρικός αγρότης κι όχι ο καταρτισμένος;
Η γεωργία είναι δραστηριότητα έντασης γνώσεων
Δεν πρέπει να συζητάμε απλά για κατάρτιση των αγροτών, αλλά για πραγματική εκπαίδευση, γιατί η γεωργία είναι δραστηριότητα έντασης γνώσεων.
Αν αυτό θεωρείται από κάποιους υπερβολικό, τότε απλά δεν γνωρίζουν τις απαιτήσεις του γεωργικού έργου. Ένας γεωργός ή κτηνοτρόφος , για να είναι πετυχημένος επαγγελματίας πρέπει όχι μόνο να γνωρίζει αλλά και να συνδυάζει αρμονικά και έγκαιρα μια πλειάδα γνώσεων από πολλούς επιστημονικούς κλάδους, όπως η γεωπονία, η κτηνιατρική, η υδραυλική, οι αρδεύσεις, η μηχανολογία, η οικονομία, η πληροφορική, η διαχείριση ανθρώπινων πόρων και άλλα.
Το σημαντικότερο ωστόσο δεν είναι να μάθουμε στους αγρότες κάποιες συγκεκριμένες γνώσεις, γιατί οι γνώσεις συνεχώς αλλάζουν και πολλαπλασιάζονται ραγδαία, αλλά να τους μάθουμε πώς να μαθαίνουν. Για αυτούς τους λόγους θεωρούμε ότι δεν πρέπει να συζητάμε απλά για κατάρτιση – ενημέρωση διάρκειας 100 – 150 ωρών των αγροτών, αλλά για πραγματική εκπαίδευση και συστηματοποίηση της γνώσης.
Θα μου πείτε ότι οι όροι αυτοί έχουν «παίξει» επανειλημμένα σε όλα σχεδόν τα προεκλογικά προγράμματα των κομμάτων, το υπαρκτό όμως αποτέλεσμα είναι η χώρα να παρέχει μηδενικές σχεδόν υπηρεσίες, παρά τα τεράστια ποσά που έχουν δαπανηθεί για σεμινάρια και αναξιοποίητες ή εγκαταλειμμένες υποδομές. Τονίσαμε πολλές φορές ότι στον πρωτογενή τομέα δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις, δεν υπάρχουν μυστικές συνταγές, ούτε γίνονται θαύματα, απλά χρειάζεται οργανωμένη προσπάθεια και πολύ δουλειά. Ο πρωτογενής μας τομέας δεν έχει εξαντλήσει τις δυνατότητές του και μπορεί να συμβάλει στην οικονομική ανάκαμψη. Για να οικοδομήσουμε όμως ένα βιώσιμο μέλλον στη γεωργία μας δεν αρκεί να το θέλουμε πρέπει και να προσπαθήσουμε. Η τοπική μας κοινωνία έχει τη δυνατότητα να πάρει δημιουργικές πρωτοβουλίες, να χαράξει και να εφαρμόσει μια στρατηγική ανάπτυξης – μέσα στα εθνικά και κοινοτικά πλαίσια – δημιουργώντας έτσι προϋποθέσεις αγροτικής ανάπτυξης, στηριζόμενη στις δικές της δυνάμεις και αξιοποιώντας τα δικά της συγκριτικά πλεονεκτήματα.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
