Ενα ουρανιο τοξο αγκαλιαζει τη Ροδοπη

Την έκθεση φωτογραφίας του αρχιτέκτονα Θανάση Πανδρευμένου με θέμα «Χρώματα της Ροδόπης» εγκαινίασε το βράδυ του Σαββάτου στην αίθουσα εκθέσεων της Λέσχης Κομοτηναίων ο δήμαρχος Γιώργος Παπαδριέλλης. Οι 75 φωτογραφίες της έκθεσης συνθέτουν έναν καλλιτεχνικό χάρτη που έχει εγγράψει την πεδιάδα, τα δάση, τις παραλίες της Ροδόπης, τα χρώματα του φθινοπώρου, της άνοιξης, του χειμώνα και του τέλους του καλοκαιριού. Οι φωτογραφίες του Θανάση Πανδρευμένου είναι ένας εικαστικός οδηγός που βουτάει στο υγρό στοιχείο της θάλασσας και του ποταμού, κρύβεται στις φυλλωσιές της λεύκας και της οξιάς και αναπαύεται σε ογκώδεις πέτρες και πέτρινα πομάκικα σπίτια. Η παράδοση και η ιστορία της Ροδόπης προσεγγίζονται και καταγράφονται ενδεικτικά στην «Κρήνη των αδελφών Χατζέα» στα «Καφασωτά στην οδό Όθωνος», στην «Τσανάκλειο» και το «Λαογραφικό Μουσείο του Μ.Ο.Κ.»

ΠτΘ: κ. Πανδρευμένε, τα 75 έργα που παρουσιάζονται στην έκθεση είναι αποτέλεσμα πόσων χρόνων δουλειάς;
Θ.Π.: Ασχολούμαι με τη φωτογραφία από το 1973, αλλά οι συγκεκριμένες φωτογραφίες είναι πρόσφατο υλικό, των τελευταίων 5-6 ετών. Έγιναν όμως κάποιες συμπληρωματικές φωτογραφίες για να καλύψουμε όλο το φάσμα των δήμων και κοινοτήτων του νομού, γιατί η χρηματοδότηση γίνεται από την ΤΕΔΚ Ροδόπης.

ΠτΘ: Υποψιάζομαι ότι η έκθεση είναι αποτέλεσμα πολλών ωρών ταξιδιού… Έχει κλείσει ένας κύκλος διαδρομής;
Θ.Π.: Ο κύκλος αυτός δεν κλείνει ποτέ. Κάθε εποχή και περιοχή είναι διαφορετική. Πολλές φωτογραφίες είναι χειμωνιάτικες, ενώ θα ήθελα και της άνοιξης και του καλοκαιριού, από χώρους που τους αντίκρισα, για πρώτη φορά, όπως είναι τα Θρακικά Μετέωρα, στην περιοχή της Αστραίας. Τα βουνά ήταν σκεπασμένα με κίτρινους κρόκους και μου είπαν ότι φυτρώνει εκεί η παιονία της Ροδόπης, ένα είδος που φύεται μόνο στην περιοχή. Οι βοσκοί μού μετέφεραν ότι τα βουνά μας γίνονται κόκκινα κι αυτό θα ήθελα να το φωτογραφίσω.

ΠτΘ: Η έκθεση ήταν μια έκπληξη για μας τους ντόπιους, γιατί μας γνώρισε δικά μας κομμάτια ταυτόχρονα όμως ξένα, άγνωστα.
Θ.Π.: Αυτή ήταν και η λογική της έκθεσης. Θέλησα να έρθουν οι Κομοτηναίοι, γιατί γύρω μας υπάρχει μια ομορφιά που δεν την γνωρίζουμε. Έχουμε έναν εκπληκτικό φυσικό πλούτο, περνάμε από δίπλα και δεν τον προσέχουμε, όντας πνιγμένοι στις σκέψεις μας.

ΠτΘ: Θα υπάρξει μια έκδοση για τη Ροδόπη με το παρόν φωτογραφικό υλικό;
Θ.Π.: Δεν μπορώ να πω κάτι. Η σκέψη ήταν η έκθεση να περιοδεύσει στις έδρες των δήμων της Ροδόπης, όπως και σε πρωτεύουσες νομών, με στόχο πάντα προς το κέντρο. Αν ο δήμος θελήσει να προχωρήσει σε μια έκδοση, ευχαρίστως, θα παραχωρήσω το υλικό. Για την περιοχή έχουν εκδοθεί πολλά λευκώματα, αν και κάθε φωτογράφηση είναι μια διαφορετική οπτική.

ΠτΘ:Οι θεματικές ενότητες που περικλείονται στην έκθεση είναι ανά περιοχές και ανά εποχές. Υπάρχει ο κύκλος με τα κτίρια που είναι μόνα τους κι έχουν συντροφιά το χρόνο, ο κύκλος της φύσης, ο κύκλος του φωτός. Αυτό σημαίνει ότι κάποια άλλα λευκώματα δεν παρουσιάζουν τόσες θεματικές ενότητες.
Θ.Π.: Το κέντρισμα στη διαδικασία πραγματοποίησης της έκθεσης ήταν τα χρώματα. Έχω μια προηγούμενη εμπειρία με τη ζωγραφική και την αρχιτεκτονική. Το χρώμα το αγαπάω κι έψαχνα να φωτογραφήσω κάποια στιγμή της ημέρας, που τα χρώματα θα ήταν επιβλητικά, εντυπωσιακά, έτσι ώστε ο θεατής ν’ αναρωτηθεί που βρίσκεται αυτός ο χώρος.

ΠτΘ: Τα χρώματα είναι φυσικά;
Θ.Π.: Δεν έχω παρέμβει καθόλου. Ήταν μια απαίτηση προς το εργαστήριο που έκανε τις εκτυπώσεις. Με ενδιαφέρει αυτό που αντίκρισα κι αυτό που αιχμαλώτισε ο φακός.

ΠτΘ: Οι φωτογραφίες είναι μεγάλων διαστάσεων και λειτουργούν για το κοινό ως πίνακες.
Θ.Π.: Το μεγάλο μέγεθος είναι πάντα εντυπωσιακό και ίσως υπήρχε μια επιδίωξη να εντυπωσιάσει αυτή η έκθεση.

ΠτΘ: κ. Πανδρευμένε, η ιδιότητα του αρχιτέκτονα σας καθοδήγησε στην εστίαση του θέματος που φωτογραφίζετε, με την έννοια ότι γνωρίζετε την αρχή και το τέλος της φωτογραφίας, όπως αποδεικνύεται;
Θ.Π.: Υπάρχει πάντα και η οπτική του ζωγράφου, γιατί ασχολούμαι με τη ζωγραφική σχεδόν 30 χρόνια κι αυτό περνάει στη φωτογραφία.

ΠτΘ: Ήταν θετική η επίδραση της ζωγραφικής.
Θ.Π.: Αυτό θα το κρίνει το κοινό που φάνηκε μέχρι στιγμής ευχαριστημένο. Σχολίαζαν ότι δεν γνωρίζουν τα τόσα όμορφα μέρη της Ροδόπης. Ο στόχος ήταν να τους κινήσω το ενδιαφέρον.

ΠτΘ: Όταν ζωγραφίζετε επιλέγετε παρόμοια θέματα με αυτά που φωτογραφίζετε;
Θ.Π.: Στη ζωγραφική ασχολήθηκα με θέματα παραδοσιακά, ίσως και λόγω επαγγέλματος. Ξεκίνησα από μια υπηρεσία που είχε να κάνει με τους παραδοσιακούς οικισμούς. Πολλές φορές και οι φωτογραφίες μου έχουν να κάνουν με αυτά τα θέματα. Ακόμη από τα χρόνια της σχολής αυτό που αγαπούσα ήταν το χρώμα και αυτή η ευαισθησία φαίνεται και στη φωτογραφία.

ΠτΘ: Απέναντι στα «χρώματα του φθινοπώρου» και το «χαλί με τα ηλιοτρόπια» μοιάζει ν’ ανοίγετε δύο πόρτες σε δύο σημεία του χρόνου. Οι νέοι φαντάζομαι εντυπωσιάζονται περισσότερο αντικρίζοντας περιοχές άγνωστες της Ροδόπης.
Θ.Π.: Το βράδυ των εγκαινίων βρέθηκαν πολλοί νέοι άνθρωποι. Γνωρίζω όμως και από την Περιφέρεια, -η οποία συμπεριέλαβε φωτογραφίες μου σε φυλλάδια, έντυπα, λευκώματα-, τις αντιδράσεις του κοινού, γιατί πολλοί άνθρωποι, έρχονται για να κουβεντιάσουμε. Στο δεκαήμερο που θα κρατήσει η έκθεση υπάρχει το περιθώριο της συζήτησης.

ΠτΘ: Έχετε κάποιο απωθημένο να φωτογραφήσετε;
Θ.Π.: Έχω ένα απωθημένο, το οποίο δεν ξέρω αν θα ολοκληρωθεί κάποτε. Πριν 2-3 χρόνια είχαμε ξεκινήσει την έκδοση ενός λευκώματος για τη Θράκη. Είχαμε ενοχληθεί από λευκώματα που δημιουργήθηκαν από ανθρώπους που δεν είναι από τη Θράκη και εστίαζαν το ενδιαφέρον τους σε στοιχεία που αφορούσαν καθαρά τη μειονότητα. Γεννήθηκα στην Κομοτηνή, γνωρίζω το χώρο, όπως και το ότι υπάρχει ένα κομμάτι πολιτισμού, μια ελληνικότητα, που δεν εμφανίζεται σε αυτά τα λευκώματα. Αναφέρομαι σε ανθρώπους που είναι αξιόλογοι, παρουσιάζουν εκπληκτικές φωτογραφίες, αποδίδοντας την ομορφιά του φυσικού περιβάλλοντος, έχουν όμως μια εμμονή στην μειονότητα, που είναι το διαφορετικό για τον ξένο. Εμείς όμως ζούμε εδώ και γνωρίζουμε ότι υπάρχουν αρχαιολογικοί χώροι, αρχαιολογικά, λαογραφικά και εκκλησιαστικά μουσεία που διαθέτουν ένα θησαυρό, ο οποίος δεν φαίνεται πουθενά.
 

ΠτΘ: Στο «απωθημένο» λεύκωμα θα υπάρχουν αρκετές από τις παρούσες φωτογραφίες;
Θ.Π.: Ελάχιστες από αυτές και δεν θα λειτουργεί ως τουριστικός οδηγός, ως πόλος έλξης ενός τουρίστα. Το βιβλίο θα απευθύνεται και σε κάποιους ανθρώπους που θα τους κινούσαμε το ενδιαφέρον για να έρθουν να μελετήσουν κάποια πράγματα για την περιοχή. Υπάρχει μια ελληνική αρχιτεκτονική στη Ροδόπη, μια χριστιανική παράδοση, η οποία δεν περνάει προς τα έξω.

ΠτΘ: Την ίδια εξάλλου οπτική απέναντι στη Ροδόπη – την έμφαση στο μειονοτικό στοιχείο – τη συναντάμε σε τηλεοπτικά ρεπορτάζ, σε έντυπα αφιερώματα.
Θ.Π.: Όταν τα κανάλια κάνουν λόγο για την Κομοτηνή δείχνουν ή τον περίβολο της μουφτείας ή τα τενεκετζίδικα.

ΠτΘ: Πάντως, δύο φωτογραφίες από τις 75 αναφέρονται σε αυτά ακριβώς τα θέματα.
Θ.Π.: Είναι ένα μέρος της πόλης και της ιστορίας μας κι αυτό δεν μπορούμε να το αγνοήσουμε, αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Το χρώμα του διαφορετικού προκαλεί εξάλλου τους ξένους.

ΠτΘ: κ. Πανδρευμένε, καλή συνέχεια στο έργο σας.
Θ.Π.: Σας ευχαριστώ πολύ.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.