«Εν τω Σταδιω»

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες έδωσαν την ευκαιρία να γίνουν πολλές εκδόσεις σχετικές με τα αγωνίσματα στην αρχαία Ελλάδα. Τι γινόταν όμως μετά τους κλασικούς χρόνους; Στα πρώτα χριστιανικά χρόνια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας υπήρχαν αγώνες και τι ακριβώς γινόταν τότε; Η ιστορικός Μαριάννα Κορομηλά εξερευνά την περίοδο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας που αρχίζει με την ταχύτατη εδραίωση της απολυταρχίας 31 π. Χ. και καταλήγει στην εποχή της μονοκρατορίας του Μεγάλου Κωνσταντίνου (324 μ. Χ.). Πρόκειται για μια διαδρομή που καλύπτεται από «σκοτάδι» και ηθελημένες «αποσιωπήσεις». Ο ρομαντισμός της εποχής του Όθωνα που έγραψε την ιστορία του πρωτοεμφανιζόμενου ελληνικού έθνους κράτησε από την ελληνική ιστορία στοιχεία που ταίριαζαν στην ιδεολογία της εποχής με στόχο να δείξουν μια «καθαρή» σύνδεση της κλασικής εποχής με το νεοσύστατο έθνος. Λες και «πάγωσαν» οι χρόνοι από τον 5ο αιώνα έως το 394 μ.Χ. που ο Θεοδόσιος ο Α΄ απαγόρευσε την άσκηση της ειδωλολατρίας, όπως σωστά επισημαίνει η συγγραφέας. Η Μαριάννα Κορομηλά καταγράφει τα ελληνιστικά γυμνάσια και στάδια, τις ελληνορωμαϊκές παλαίστρες, τα ρωμαϊκά αμφιθέατρα και λουτρά, τα πρωτοβυζαντινά ιπποδρόμια. Παρακολουθεί την άσκηση των μονομάχων στην Πέργαμο, τις θηριομαχίες στο Κολοσσαίο της Ρώμης και στο Παναθηναϊκό Στάδιο, τις ναυμαχίες στον Πειραιά και στη λίμνη της Γαλιλαίας, τα Πύθια στη Φιλιππούπολη, τα Αλεξάνδρεια στη Βέρροια, το πένταθλο και τις λαμπαδηδρομίες στην Τυνησία και τους Ολυμπιακούς Αγώνες στην Αντιόχεια. Στην περιπλάνησή της αυτή, η συγγραφέας θα εξερευνήσει τα κοινωνικά θέματα που δέσποζαν στην εποχή, όπως η αντιμετώπιση του γυμνού, η πολιτική εκμετάλλευση των αγώνων, που είχαν πια τη μορφή πολυέξοδων θεαμάτων που οργανώνονταν για να δοξάσουν τον μονάρχη και παράλληλα να καλύψουν την ανάγκη της χειραγώγησης του πλήθους. Διακρίνουμε εδώ την ανεκτική πολιτική των πρώτων χριστιανών αυτοκρατόρων που γνώριζαν – ακόμα και ο ζηλωτής Θεοδόσιος – τη «χρησιμότητα» των αγώνων, γι΄ αυτό και ποτέ δεν τους απαγόρεψε παρά τα όσα διατείνεται η επίσημη ιστορία. Εξάλλου, οι αρματοδρομίες, αυτό το τόσο παλιό αγώνισμα από την ομηρική εποχή, εξακολούθησε να διεξάγεται έως την άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1204. Πολλές πληροφορίες, αλλά κυρίως σκέψεις πάνω στην ιστορία, προσφέρει αυτό το βιβλιαράκι καθώς ολοκληρώνει την ιδέα που έχουμε για το παρελθόν μας.

Βαγγέλης Μπασκόζος, «Εξπρές », 11/7/2004

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.