Ελενη Αντωνιαδου, δημοσιογραφος, διευθυντρια της εφημεριδας «Πρωια»

Η κυρία Ελένη Αντωνιάδου , δημοσιογράφος επί σειρά ετών και διευθύντρια της εφημερίδας «Πρωία», γυρίζει το χρόνο πίσω, σε προεκλογικές αναμετρήσεις περασμένων εποχών, τότε που τα πάθη ήταν έντονα και δεν έλειπαν οι έντονες διαμάχες, οι διαπληκτισμοί και οι προπηλακισμοί μεταξύ των υποψηφίων…

«Υπήρχε διαχωρισμός ακόμη και στα καφενεία, τα καφενεία τα πράσινα, τα καφενεία τα μπλε. Αλλού οι ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ, αλλού της ΝΔ. Μέχρι και οι φούρνοι είχαν πράσινο και μπλε χρώμα», δηλώνει και προσθέτει, «ευτυχώς τώρα δεν υπάρχουν τέτοιοι διαχωρισμοί, έχουν αφεθεί όλα αυτά πίσω. Υπάρχει μια προσέγγιση μεταξύ των ανθρώπων, ακόμη και αυτών με διαφορετικές πολιτικές πεποιθήσεις και αυτό είναι θετικό στοιχείο.»

*Από το 59 που εξασκούσα το επάγγελμα του δημοσιογράφου τους έβλεπα όλους τους πολιτικούς, ο πατέρας μου έπαιρνε τις συνεντεύξεις, εγώ περιοριζόμουν στις κουβέντες, στις προσωπικές επαφές που είχαμε. Για παράδειγμα ο Καραμανλής είχε έρθει και στο σπίτι μας, μου είχε πει χαριτολογώντας: «Εγώ θα σε παντρέψω Ελένη», ήταν ανθρώπινοι οι πολιτικοί, προσιτοί και ευγενικοί.

*Συμμετείχα ενεργά σε όλες τις εκλογικές αναμετρήσεις από το 1951, με τον Στρατάρχη Παπάγο στον «Ελληνικό Συναγερμό», με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή στην ΕΡΕ και στη συνέχεια με τους υπόλοιπους. Το κλίμα ήταν πολύ διαφορετικό από το σημερινό, ειδικά από το 80 και μετά. Υπήρχε πάθος, μίσος ανάμεσα στους ανθρώπους και εδώ είμαστε όλοι γνωστοί, όλοι ντόπιοι. Αυτό δεν με ευχαριστούσε, δεν μπορούσα να το αποδεχθώ, αλλά έτσι είχε διαμορφωθεί η πολιτική κατάσταση. Στις προηγούμενες και στις τωρινές εκλογές δεν υπάρχει αυτό το μίσος. Έχουμε μια ηρεμία, έναν πολιτισμό και αυτό είναι πολύ θετικό. Πλησιάζουμε το επίπεδο της Ευρώπης. Να σκεφθείτε ότι όταν το 1986 συμμετείχα σε μια δημοσιογραφική αποστολή στο Στρασβούργο και έτυχε να έχουν εκλογές, λίγο έλειψε να μην το αντιληφθούμε. Δεν υπήρχαν διαφορετικά εκλογικά κέντρα υποψηφίων. Όλοι οι υποψήφιοι είχαν τα φυλλάδιά τους στα εκλογικά κέντρα και από εκεί περνούσαν οι ψηφοφόροι και ενημερώνονταν, ούτε φασαρίες, ούτε αφισοκολλήσεις.

*Ιδιαίτερα έντονη ήταν η εκλογική αναμέτρηση του 85. Ήμουν με τον κ. Στυλιανό Μπλέτσα. Είχαμε πάει στο Θρυλόριο για να μιλήσει, ήταν κι άλλοι μαζί μας με αυτοκίνητα που ακολουθούσαν, φεύγοντας μας έριχναν πέτρες. Θυμάμαι επίσης στην κεντρική πλατεία της Κομοτηνής κάναμε αφισοκόλληση, απαράδεκτο τώρα, αλλά τότε το ζούσα κι εγώ. Εκεί ήρθαμε στα χέρια με τους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ. Ο Σωτήρης Γεωργιάδης, ψηφοφόρος του ΠΑΣΟΚ με γλίτωσε, με σήκωσε από κάτω που είχα πέσει και κόντευαν να με ποδοπατήσουν και με βοήθησε να καθίσω. Είχε πολύ ένταση τότε, ακόμη και στις Ευρωεκλογές. Τύχαινε πάντα να είμαι μέσα σε καβγάδες, μέχρι και χτυπήματα είχα από εκείνες τις «συμπλοκές». Από το 84 μέχρι το 90 ήταν εποχές με πολύ ένταση. Υπήρχε διαχωρισμός ακόμη και στα καφενεία, τα καφενεία τα πράσινα, τα καφενεία τα μπλε. Αλλού οι ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ, αλλού της ΝΔ. Μέχρι και οι φούρνοι είχαν πράσινο και μπλε χρώμα. Ευτυχώς τώρα δεν υπάρχουν τέτοιοι διαχωρισμοί, έχουν αφεθεί όλα αυτά πίσω. Υπάρχει μια προσέγγιση μεταξύ των ανθρώπων, ακόμη και αυτών με διαφορετικές πολιτικές πεποιθήσεις και αυτό είναι θετικό στοιχείο. Μέχρι να φτάσουμε σε ένα επίπεδο όμοιο μ’ αυτό άλλων ευρωπαϊκών κρατών. Τώρα νομίζω ότι ο κόσμος έχασε την αξιοπιστία του στα κόμματα, έχει κουραστεί. Ασχολείται με τα προβλήματά του και αδιαφορεί, δεν συμμετέχει. Ίσως να οφείλεται στις πολλές υποχρεώσεις, που δεν έχουμε τέτοιας έντασης πάθη.

*Δεν θα ξεχάσω μια ομιλία του Γιώργου Παπανδρέου, του Γέρου, είχε πολύ ωραίο λόγο, είχε συγκεντρωθεί πολύς κόσμος. Συνθήματα από κάτω, υποσχέσεις από τον Παπανδρέου, με είχε εντυπωσιάσει πολύ αυτή η παρουσία. Όπως και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, είχε έρθει πολλές φορές, σε κάθε προεκλογική περίοδο, σχεδόν, ερχόταν. Όπως και του Μαρκεζίνη μια ομιλία με είχε εντυπωσιάσει. Ο Καραμανλής είχε αυτό που λέμε «μπαλκόνι», μπορούσε να εντυπωσιάσει τον κόσμο, να τον αγγίξει με την ομιλία του, με την παρουσία του.

*Η επιλογή των υποψηφίων τα παλιότερα χρόνια γινόταν ανάλογα με τη διάθεση του καθενός να προσφέρει. Έθετε την υποψηφιότητά του στην διάθεση του κόμματος, έκριναν αν είναι ικανοί τα μέλη της Επιτροπής που συγκροτούνταν γι’ αυτό το λόγο. Για μένα είναι λάθος, μπορεί να υπάρχει ένας άνθρωπος που να μην είναι από «τζάκι», όπως λέγεται, και να προσφέρει στον τόπο με τις ικανότητες που έχει. Όπως ο Μπαλτατζής στην Ξάνθη, άνθρωπος του Λαού ήταν κι έκανε τόσα πολλά, όπως ο Γουδελής και ο Βραδέλης σε μας. Δεν είναι προσόν να είσαι γόνος γνωστών οικογενειών, να έχεις διάσημο όνομα, να είσαι «λαμπερή» υποψηφιότητα για να πετύχεις. Μπορεί ένας άνθρωπος σωστός να πετύχει χωρίς να είναι σ΄ αυτή την κατηγορία.

* Μεταπολεμικά και οι γυναίκες δεν πήγαιναν πολύ στις προεκλογικές συγκεντρώσεις. Ήταν μικρή η συμμετοχή τους μέχρι το 84. Ύστερα άρχισαν να ιδρύονται και να λειτουργούν τα τμήματα γυναικών, οπότε αυξήθηκε η συμμετοχή τους. Τα συνθήματα δε των κομμάτων έβγαιναν από το λαό, από το συγκεντρωμένο πλήθος, αλλά και από τους πολιτικούς που απαντούσαν. Οι ονομασίες των συνδυασμών έβγαιναν από τα στελέχη κατά τη διάρκεια συνεδριάσεων. Δεν υπήρχαν γραφεία προβολής και εταιρείες δημοσκοπήσεων τότε. Έβλεπαν το κλίμα και έκριναν. Σε κάθε χωριό υπήρχαν ένας δύο πυρήνες που μετρούσαν τα πράγματα και έλεγαν: εδώ θα πάρουμε εκατό σταυρούς, εκεί θα πάρουμε σαράντα και έτσι έβγαζαν ένα συμπέρασμα για την δύναμη των κομμάτων και των πολιτικών πριν ανοίξει η κάλπη. Μερικές φορές ήταν εύστοχοι και άλλες πάλι όχι.

*Οι κομματάρχες είχαν τον πρώτο λόγο και το πάνω χέρι. Υπήρχαν μερικοί καλοσυνάτοι, αλλά οι περισσότεροι ήταν καταφερτζήδες και μπαγαπόντηδες.

Τα ρουσφέτια ήταν «ποικίλης ύλης», ζητούσαν συνήθως δουλειά όπως και τώρα, όχι όπου να’ ναι αλλά στο δημόσιο. Δουλειά για τον γιο, την κόρη, την νύφη, μεταθέσεις. Συνήθως έψαχναν «καρέκλα» στο δημόσιο. Μια φορά ήρθε μια κυρία ζητώντας να πάμε στον Εισαγγελέα να πούμε να μην δώσει διαζύγιο στον άντρα της. Μια άλλη φορά, πάλι σε ένα ζευγάρι που χώριζε, ο άντρας ζήτησε να κοπεί η σύνταξη της γυναίκας του. Τα αιτήματα του κόσμου, μερικές φορές, ήταν εντελώς παράλογα, ζητούσαν πράγματα που δεν ήταν εφικτά.

*Εκείνο που με ενοχλεί ιδιαίτερα σήμερα είναι τα χρήματα που ξοδεύονται. Άσκοπες δαπάνες σε φυλλάδια, σε πολυτέλεια, σε ραδιοφωνικούς σταθμούς, σε εφημερίδες. Πρέπει να έχεις πάρα πολλά λεφτά για να πεις ότι θα κατεβείς σε έναν προεκλογικό αγώνα, ένας που δεν έχει αυτή την δυνατότητα δεν μπορεί να κατέβει στον εκλογικό στίβο, αυτό είναι απαράδεκτο για μένα. Θυμάμαι στις εκλογές με τον Στογιαννίδη πληρώναμε 300 δραχμές για ψηφοδέλτια και τώρα δημοτικοί σύμβουλοι μου λέγανε για 7000 ευρώ που ξοδέψανε για καρτελάκια και διαφημίσεις. Καλύτερα να συγκεντρώνουν όλοι μαζί τα χρήματα αυτά και να τα δίνουν για ένα έργο που θα έχει και κάποια ωφελιμότητα στον τόπο.

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.