Εκθεση ζωγραφικης του Νικου Καμπασελε

Πριν μια εβδομάδα, εγκαινιάστηκε στο βιβλιοπωλείο “Παπασωτηρίου” της Ξάνθης η πρώτη ατομική έκθεση του Αλεξανδρουπολίτη ζωγράφου Νίκου Καμπασελέ, με 53 έργα της περιόδου 2006 -7. Ο κ. Καμπασελέ είναι τριτοετής φοιτητής στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας και μέσα από τα έργα του, τα οποία χαρακτηρίζονται από καλλιτεχνική ωριμότητα, αναδεικνύονται οι επιρροές του από τους δυτικούς κι αφρικάνικους μύθους, την ιαπωνική τέχνη, τα κόμικς – που αποτελούν κι ένα κομμάτι της καλλιτεχνικής του δραστηριότητας – και τις θρησκείες.

Το κοινό αποδέχτηκε θετικά κι αισιόδοξα την έκθεση, καθώς χαρακτηριστικό της αντίδρασης των παρισταμένων στα εγκαίνια ήταν ένα αίσθημα ευφορίας. Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι και το Σάββατο 29 Σεπτεμβρίου και είναι ανοιχτή τις ώρες λειτουργίας των καταστημάτων.

Η ιστορικός Τέχνης και μουσειολόγος Κική Χριστοδούλου ανέλαβε να προσεγγίσει το έργο του κ. Καμπασελέ στα εγκαίνια της έκθεσης, ξεκινώντας από ένα κοινό τους στοιχείο – τόπο, τη Γαλλία, όπου η ίδια σπούδασε κι εργάστηκε. «Οι γαλλικές καταβολές του είναι νομίζω εμφανείς για όσους έχουν επισκεφτεί τουλάχιστον τον πιο τουριστικό ναό του Παρισιού, τη Notre-Dame. Εάν έχετε βρεθεί εκεί κι έχετε σηκώσει τα μάτια σας να δείτε τα vitraux στους ρόδακες και στα παράθυρα αυτού του καθεδρικού, νομίζω ότι δεν θα αργήσετε να συμφωνήσετε μαζί μου στο εξής. Προσέξτε το κομμάτιασμα σε κάποια σώματα και φιγούρες των έργων του: Το δέντρο της «Αναγέννησης –Χρόνος», στη φιγούρα του «Οικεία», σ’ εκείνη του «Περιμένοντας», στο «Ένα Ψάρι Ζωντανεύει τον Βυθό» κ.ά. Ένα έντονο περίγραμμα περικλείει ένα μικρό χρωματικό τμήμα. Έπειτα, το κάθε τμήμα τοποθετείται δίπλα στο άλλο, με σκοπό κομμάτι-κομμάτι να ανασυνθέσει ένα συγκεκριμένο σχήμα. Όπως ακριβώς συμβαίνει με το κάθε μικρό, ξεχωριστής απόχρωσης κομμάτι γυαλί ενός vitrail, που ενώνεται το καθένα με το άλλο μέσω ενός μολύβδινου περιγράμματος, στην ιδιαίτερη αυτή τεχνική του γυαλιού. Ο Νίκος Καμπασελέ παραθέτει κομμάτι -κομμάτι χρωματιστής ύλης, ώστε να σχηματίσει το θέμα του. Για να δώσει περισσότερη ένταση στο αποτέλεσμα, τοποθετεί το «vitrail» του, σε ένα σχετικά μονόχρωμο ή degrade φόντο, σίγουρα αφαιρετικό σε σχήματα, στοιχεία και όγκους.

Ας μείνουμε για λίγο στο Παρίσι και στη Notre-Dame. Τα τελευταία χρόνια έγινε ιδιαίτερα γνωστή η ιστορία του Κουασιμόδου και της Εσμεράλδας στο μυθιστόρημα η «Παναγία των Παρισίων». Μεταφέρθηκε σε ταινία, σε μιούζικαλ, σε κόμικς, σε κινούμενο σχέδιο. Θα σταθούμε στα δύο τελευταία: στο κόμικς και το κινούμενο σχέδιο. Αυτά είναι που θα «διαβάσουμε» στο έργο του Νίκου, και όχι βέβαια την ιστορία της Εσμεράλδας. Το σχέδιο και την ατμόσφαιρά τους, την ελαφριά διαβάθμιση των χρωματικών αποχρώσεων έως τη σκιαγράφησή τους στο φόντο, συχνά και την ιδιαίτερη προοπτική που μάλλον τοποθετεί τα επίπεδα το ένα πάνω στο άλλο, παρά το ένα πίσω από το άλλο. Θα βρούμε φιγούρες φανταστικές, έννοιες προσωποποιημένες, τοπία ονειρικά σε σχέδια όπως: «Το πλάσμα», ο «Γιος», «Χορεύοντας με μάσκα», «Ενώ περπατούσε στην ομίχλη», «Αερικό που ταξιδεύει», «Το σκοτεινό μέσα», κ.τ.λ.

Σε όλα αυτά τα έργα το κάθε πλάσμα μοιάζει να αιωρείται στο χώρο. Αν και ο ίδιος ομολογεί κάποια επιρροή από σύγχρονους Γιαπωνέζους σκιτσογράφους, θα προτιμούσα να πάμε λίγο πιο παλιά. Στις καταβολές αυτών των σκιτσογράφων και τις φιγούρες της σχολής Ukiyo-e, που επί λέξει σημαίνει «εικόνες αιωρούμενου κόσμου» και γεννήθηκε στο Τόκυο κατά την περίοδο Εdo (1603-1867). Τα θεάματα είναι ο χώρος ανάπτυξης της σχολής αυτής, η οποία απλώθηκε και σε νεότερα είδη σχεδίου όπως τα κόμικς.

Μετά από όλα αυτά φυσικό επακόλουθο είναι να έχει ασχοληθεί ο Νίκος Καμπασελέ με την εικονογράφηση παραμυθιών και ηλεκτρονικών παιχνιδιών. Εικονογράφηση, δηλαδή, εικονικής πραγματικότητας και φαντασίας. Όπως επίσης είναι λογικό να παρατηρήσουμε κάποια στοιχεία ακόμη – ακόμη και της ονομαζόμενης «τέχνης του δρόμου», του γκράφιτι δηλαδή. Έντονα περιγράμματα και χρώματα ώστε να είναι ευανάγνωστα από απόσταση, κατανοητό θέμα και σχήμα, φόντο που διευκολύνει την ανάγνωση. Διευκρινίζω εδώ ότι το φανταστικό παραμένει μόνο στη θεματογραφία. Η ζωγραφική του αποστασιοποιείται από το αφηρημένο και το άμορφο των πιο πρόσφατων κινημάτων τέχνης».

Η κ. Χριστοδούλου συνέχισε με τις επιρροές του κ. Καμπασελέ, περνώντας στο κεφάλαιο Αφρική και μύθοι. «Η Αφρική, ήπειρος μυστηριακή, μυστηριώδης και μαγική, είναι και αυτή έντονα παρούσα στο έργο του. Δεν είναι μόνον η μεταφορά σε εικόνα των μύθων της Αφρικής.

Να σημειώσω εδώ ότι κάποιοι μύθοι μάς είναι πολύ πιο οικείοι από ό,τι φανταζόμαστε. Όπως, για παράδειγμα, ο μύθος της παρθενογένεσης, όταν μια γυναίκα φέρνει στον κόσμο ένα παιδί που θα γίνει ο αρχηγός του χωριού. Η αντιμετώπιση του κακού από την ίδια και το παιδί είναι επίσης στοιχεία που ξαναβρίσκουμε σε πολλές ηπείρους, παραδόσεις αλλά και θρησκείες.

Ή στον μύθο που γεννάει στον άνθρωπο τη μέθη, όταν σελήνη και ήλιος συναγωνίζονται για την αέναη κίνησή τους.

Ακόμη κι αν οι μύθοι της Αφρικής δεν απεικονίζονται με σειρές έργων, τα μοτίβα θυμίζουν τις μάσκες και τα ανάγλυφα έργα των αφρικανικών φυλών, όπως στο «Κοιτάζοντας μέσα στο μάτι παρατήρησα» και «Πυγμαλίων».

Να μην ξεχνάμε ότι σε άλλη μία στιγμή στην ιστορία της ζωγραφικής η αφρικανική τέχνη υπήρξε πηγή έμπνευσης και δημιουργίας. Πολλά έργα φωβιστικά, αλλά και τα πρώτα κυβιστικά, βασίστηκαν σ’ αυτήν την ιδιαίτερη αναδιπλούμενη προοπτική των αφρικανικών παραστάσεων και στο σχέδιο των μορφών σε μέλλον γεωμετρική απόδοση. Ενδεικτικά μόνο θα αναφέρω τους Andre Derain και Picasso, και σαν έργο – παράδειγμα, βαθιά επηρεασμένο από τις αφρικανικές μάσκες τις «Δεσποινίδες της Αβινιόν».

Αφρική, Γαλλία, γυαλί, κόμικς, γιαπωνέζικη τέχνη του 1700 αι. και κινούμενο σχέδιο. Αν αναρωτιέται κανείς πώς μπορούν όλα αυτά να συνυπάρξουν, να συνδυαστούν, να αναπλαστούν και να αποτελέσουν έναυσμα για καινούργια δημιουργία, δεν έχει παρά να ανατρέξει στο έργο του Νίκου Καμπασελέ. Ενός νέου καλλιτέχνη, βέβαια, με ιδιαίτερα σημεία αναφοράς, όμως. Εξαρτάται πλέον από τον ίδιο να αντλήσει από τις διάφορες και διαφορετικές καταβολές του και να συνεισφέρει στον καλλιτεχνικό χώρο» κατέληξε η κ. Χριστοδούλου, πριν «παραδώσει» το έργο του καλλιτέχνη στο κοινό του.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.