Εκθεση ζωγραφικης της Αννας Παπαλεξανδρου

Το βράδυ της Πέμπτης 2 Απριλίου, έγιναν στον πολυχώρο του βιβλιοπωλείου Παπασωτηρίου στην Ξάνθη τα εγκαίνια της έκθεσης ζωγραφικής της Κομοτηναίας Άννας Παπαλεξάνδρου. Έναυσμα αποτέλεσε η συμμετοχή της στη 13η Biennale Νέων Καλλιτεχνών Ευρώπης και Μεσογείου, τον Μάιο του 2008 στο Μπάρι της Ιταλίας. Στην πρώτη παρουσίαση της δουλειάς αυτής στη Θράκη, η ΦΕΞ βρέθηκε αμέσως αρωγός, αφού την ενέταξε στο πρόγραμμα των Εικαστικών Περιπάτων. Για το έργο της ζωγράφου μίλησε η ιστορικός τέχνης και μουσειολόγος Κική Χριστοδούλου.

Έργα φτιαγμένα με καραμέλες

Στη 2η συμμετοχή της σε Biennale, η Άννα παρουσίασε έργα φτιαγμένα με καραμέλες, που εκτίθενται στο Λαογραφικό Μουσείο Ξάνθης. Όπως αποκάλυψε η Κική Χριστοδούλου κατά την παρουσίαση οι καραμέλες έπαιζαν ουσιαστικό ρόλο στον χώρο της ζωγράφου. «Επισκέφτηκα την Άννα στο εργαστήριό της. Πρόσεξα ότι οι καραμέλες ήταν διακριτικά παρούσες στον χώρο εργασίας της. Σαν μικρές γλυκές νότες σε έναν χώρο που προσπαθούσε να κρατηθεί ουδέτερος. Καραμέλες κολλημένες σε αντικείμενα διακοσμητικά που στόλιζαν με χρώμα, οσμή και γεύση το εργαστήριο. Η πολυχρωμία δεν λειτουργούσε ως ασυναρτησία. Παρέπεμπε σε εκείνη την πανδαισία που βλέπει κανείς στα μικρά μαγαζάκια γεμάτα ζαχαρωτά και καραμέλες, που είναι η χαρά του παιδιού, αλλά και των μεγαλύτερων. Θύμιζε την ανάλυση των χρωμάτων στους ιμπρεσιονιστικούς πίνακες, όπου το σύνολο θα μπορούσε να ανασυντεθεί με μικρές καραμελένιες πινελιές».

Στη συνέχεια, η κ. Χριστοδούλου τόνισε ότι «χρώμα και γεύση συνδυάστηκαν από την Άννα, άλλοτε για να πάρουν συγκεκριμένη μορφή και σχήμα, άλλοτε για να αποδώσουν κάτι ανεικονικό μεν, χαρούμενο δε. Το ανάλαφρο συναίσθημα χαράς και γλυκύτητας που νιώθει κανείς οφείλεται και στο χρώμα και στο υλικό. Ανακαλούνται εξ αιτίας του στο μυαλό μας εικόνες και γευστικές αναμνήσεις των παιδικών μας χρόνων. Το πισωγύρισμα αυτό σε προσωπικό για τον καθένα μας χρόνο, αφήνει ανοιχτές γεύσεις, συναισθήματα και ερμηνείες. Η τεχνική απαιτεί τη φθορά των υλικών. Σ’ αυτό προστίθεται η φυσική φθορά. Το λιώσιμο της καραμέλας, τεχνητό και φυσικό, αποτελεί μέρος του έργου και σαφή αναφορά στο πέρασμα του χρόνου και στη φθορά που αυτός προκαλεί. Το ανάλαφρο και παιδικό υλικό μετατρέπεται έτσι σε ένα είδος σύγχρονης νεκρής φύσης. Η ματαιότητα που εκπέμπει δεν απέχει πολύ από εκείνη των νεκρών φύσεων του 17ου αι».

Ακολούθως, ανέλυσε το παιχνίδι που θέλει να «σκαρώνει η ίδια η δημιουργός με τον θεατή. Τον προκαλεί έχοντας σαν στόχο της να τον αγγίξει. Να τον εμπλέξει στο έργο της με πάνω από μία αισθήσεις. Καταφέρνει τελικά να τον εμπλέξει, αλλά και να φτάσει στο σημείο το παιχνίδι της, να αφορά ακόμη κι εκείνον που δεν έχει ξαναμπεί σε έκθεση τέχνης».

Με τη θεματική του Απριλίου για το πρόγραμμα της ΦΕΞ «Το παιδί στην Ξάνθη», εναρμονίζεται η νέα δουλειά της Άννας Παπαλεξάνδρου. Όπως σημειώθηκε από την ιστορικό τέχνης και μουσειολόγο «αυτή τη φορά, ο παιδικός κόσμος δεν εισχωρούσε ως γεύση και χρώμα σε εκείνον των ενηλίκων. Ο ίδιος ο παιδικός κόσμος ως ρεαλιστική αναπαράσταση ήταν το κύριο μέλημα της ζωγράφου.

Το σχέδιο τώρα γίνεται συγκεκριμένο. Η εικόνα σαφής και καθορισμένη. Ο σχεδιασμός είναι πιο αυστηρός. Αυτό αποδίδεται ως σοβαρότητα στα παιδικά προσωπάκια. Η σοβαρότητα οφείλεται στην αφοσίωσή των παιδιών στην καθημερινότητά τους και η προσήλωσή τους σε μια κατά τα άλλα απλή ασχολία, μας απομακρύνει.

Άλλοτε τα παιδιά μοιάζουν να συζητάνε μεταξύ τους σε μια συνωμοτική στάση, βγάζοντας μας συνειδητά απ’ έξω. Άλλοτε κρατούν τα μυστικά τους γυρνώντας μας την πλάτη. Ένα μουσικό όργανο, ένα παγωτό, ένα λουλούδι, αποτελούν ασχολίες στις οποίες δεν πρέπει να παραστούμε. Κι όταν τα παιδικά προσωπάκια μας κοιτάζουν, το βλέμμα τους έχει μια αφοπλιστική αμεσότητα. Όμως και πάλι νιώθουμε ότι δεν μπορούμε να πλησιάσουμε. Αν και η ζωγραφική δεν έχει ήχο, μια κραυγή που δεν ακούμε μας ξεκουφαίνει. Και αλλού, τα κόκκινα γυαλιά έχουν θέση εμποδίου. Σαν μας στέλνουν τα παιδιά ένα μήνυμα: Ότι χρειάζονται χώρο και χρόνο για τον εαυτό τους και μόνο.

Απομακρύνοντάς μας με κάθε τρόπο από την ασχολία τους, ξαναβρίσκουμε τη θέση μας ως απλοί θεατές. Έτσι, η Άννα αλλάζει τους κανόνες του δικού της παιχνιδιού: Δεν συμβαίνει μόνο κάτι νέο ανάμεσα στο έργο και τον θεατή, αλλά και μέσα στον ίδιο τον πίνακα. Το παιχνίδι, ως δράση, είναι πια παρόν σε κάθε έργο».

Η Κική Χριστοδούλου επισήμανε και κάποιες ανατροπές στο σύνολο των έργων που παρουσιάζονται στην έκθεση: «Συμβαίνει εδώ κάτι οξύμωρο: όσο πιο κοντινό είναι το καδράρισμα και μάς πλησιάζει στη δράση, τόσο μπλοκάρεται η είσοδός μας στον χώρο της δραστηριότητας. Το οξύμωρο αυτό σχήμα, ενισχύει τον αυθορμητισμό της αποτυπωμένης σκηνής.

Η τελευταία ανατροπή στους κανόνες είναι η δραστική μείωση του χρώματος. Η ανεμελιά της πολυχρωμίας, δίνει τη θέση της σε ένα λευκό φόντο μόνο όπου προβάλλεται το σχέδιο με μαύρο μολύβι και ένα μόνο χρώμα κάθε φορά. Η τεχνική, ξυλομπογιά και ενίοτε ακουαρέλα, αναφέρεται άλλη μια φορά στον παιδικό κόσμο. Επιτείνεται έτσι η παρορμητική έκφραση του παιδικού συναισθήματος, η οποία έρχεται σε αντίθεση με αυτήν την εκπληκτική οικονομία μέσων. Η απλότητα της τεχνικής, το λευκό φόντο ως αόριστος τόπος και η απροσδιόριστη ώρα, αναγκαστικά μας κάνει να σκεφτούμε τον χρόνο που περνά και τη βαρύτητα μιας απόλαυσης που έρχεται και παρέρχεται, ακριβώς όπως και η παιδική μας ηλικία». Καταλήγοντας, συνέδεσε τη θεματική της ΦΕΞ με την έκθεση της Άννας Παπαλεξάνδρου: «Παιδί και Τέχνη: Είναι τα δύο στοιχεία που θα μπορούσαν να συνοψίσουν την παρούσα έκθεση. Δύο στοιχεία σημαντικά όχι μόνο για τη νεαρή δημιουργό, αλλά και για τους περισσότερους από μας. Στοιχεία που ομορφαίνουν τη ζωή μας, το καθένα με τον δικό του τρόπο, ακόμη και με τον χαρακτήρα του πεπερασμένου».



Μετά την παρουσίαση και με πρόταση του διευθυντή της ΦΕΞ, Πασχάλη Ξανθόπουλου, οι παρευρισκόμενοι έκαναν τον εικαστικό περίπατο πραγματικότητα, επισκεπτόμενοι τον πολυχώρο του βιβλιοπωλείου Παπασωτηρίου, το Λαογραφικό Μουσείο όπου βρισκόταν τα έργα της Biennale στην οποία συμμετείχε η Άννα Παπαλεξάνδρου, μαζί με εκείνα που την οδήγησαν στις καραμελένιες δημιουργίες. Στη συνέχεια οι προσκεκλημένοι κατέληξαν στο cafe-restaurant Κοκόρι, όπου εκτίθεται μέρος των παιδικών πορτρέτων της νεότερης δουλειάς της. Και βέβαια, ανάμεσα στο κοινό ήταν και πολλοί Κομοτηναίοι.

Πασχάλης Ξανθόπουλος

Ποιά είναι η Άννα Παπαλεξάνδρου

Η Άννα Παπαλεξάνδρου γεννήθηκε στις 17 Μαΐου 1981 στην Κομοτηνή, όπου ζει και εργάζεται. Σπούδασε στη Σχολή Καλών Τεχνών της Χάβρης στη Γαλλία. Συμμετείχε για πρώτη φορά σε Biennale τον Νοέμβριο του 2006, στην 3η Biennale Σύγχρονης Τέχνης της Bourges (Biennale d’art contemporain de Bourges – Panorama de la jeune crιation). Τον Ιούλιο του 2008 πραγματοποίησε την πρώτη της προσωπική έκθεση στο ξενοδοχείο Αrgonauta στην Παροικιά της Πάρου. Το Σεπτέμβριο του 2008 συμμετείχε στο 8ο Πεδίο Δράσης Κόδρα, RoomsToLet στην Καλαμαριά της Θεσσαλονίκης. Διδάσκει ελεύθερο σχέδιο και ζωγραφική στο Σύλλογο Καλλιτεχνών «Αθηνίων» Κομοτηνής.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.