Εκμαθηση των ελληνικων σε μουσουλμανες των Αρριανων, των Αμαξαδων και του Διδυμοτειχου

Το πρωί της Πέμπτης μια τυχαία επίσκεψη στο Δήμο Αρριανών μας έφερε αντιμέτωπους με κατοίκους, ανησυχούντες για τη λειτουργία ενός κέντρου, σχολείου ή φροντιστηρίου, όπου οι γυναίκες της περιοχής είχαν τη δυνατότητα να διδάσκονται την ελληνική γλώσσα. Το πρωί ο χώρος διδασκαλίας ήταν κλειστός και στην επικοινωνία με ντόπιους εισπράξαμε την αμφιβολία τους για το «ποιοι κρύβονται πίσω από αυτήν την προσπάθεια». Η διαδρομή της συλλογής πληροφοριών, επίσημα και ανεπίσημα, αποδείχθηκε μακρά και κάποια στιγμή ξεκαθάρισε ότι πρόκειται για μια δράση που αναπτύσσει σε διάφορες περιοχές η Μαργαρίτα Παπανδρέου. Πιλοτικά, λειτουργεί εδώ και 2 μήνες ένα σχολείο στους Αμαξάδες Ροδόπης, με τη συμμετοχή 110 γυναικών, ένα σχολείο στο Διδυμότειχο Έβρου με 30 γυναίκες, ενώ μόλις μια μέρα λειτουργίας του αντίστοιχου σχολείου στα Αρριανά συγκέντρωσε 45 μουσουλμάνες, που προσδιόρισαν το επαγγελματικό τους μέλλον, με αφετηρία την εκμάθηση των ελληνικών.

Το πρόγραμμα υλοποιείται μέσω της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης Κέντρο Έρευνας και Δράσης για την Ειρήνη και φιλοδοξεί να προσφέρει γνώση και κατάρτιση στις μουσουλμάνες γυναίκες χωρίς αμοιβή εκατέρωθεν.

Η επικοινωνία με το Δήμαρχο Αρριανών κ. Χαλήτ Μεμέτ άφησε να διαφανεί η ανησυχία του για το ποιοι το υλοποιούν, περί τίνος πρόκειται και προβάλλει το ερωτηματικό γιατί δεν ενημερώθηκε. Από την πλευρά του, αναγνωρίζει τις ανάγκες των κατοίκων γυναικών, αντρών και παιδιών να μάθουν ελληνικά και εμφανίζεται διατεθειμένος να συνδράμει σε προσπάθειες των οποίων το πλαίσιο, τον φορέα και το στόχο θα γνωρίζει.

Τα «σύννεφα» γύρω απ’ τη δραστηριότητα που τάραξε προς στιγμήν τα Αρριανά ανέλαβε να διώξει ένα ιδρυτικό μέλος του ΚΕΔΕ, η ακαδημαϊκός κ. Ειρήνη Λαγάνη, δίνοντας έμφαση στο ότι πρόκειται για «γυναικεία υπόθεση».

Χαλήτ Μεμέτ: «Δεν ξέρω αν είναι σχολείο ή φροντιστήριο και ποιος το άνοιξε»

Ο δήμαρχος Αρριανών κ. Χαλήτ Μεμέτ διαβεβαιώνει ότι δεν ξέρει τίποτε. «Δεν ξέρω αν είναι σχολείο ή φροντιστήριο και ποιος το άνοιξε. Εδώ δεν ήρθε κανένας, δεν ρωτήθηκα, δεν έχω κάνει επαφή με κανέναν και δεν ξέρω, γι’ αυτό και ανησυχώ, και δεν μπορώ ν’ απαντήσω στους κατοίκους που ρωτούν.

Κάναμε μια συζήτηση την Τετάρτη με το νομάρχη κ. Σταυρόπουλο, κι αυτός είχε άγνοια. Μετά, κατευθύνθηκα προς την Περιφέρεια και μίλησα με τον κ. Χαλκίδη, με τον κ. Καλούδη και στο τέλος με τον κ. περιφερειάρχη.

Μου είπαν ότι είναι μια μη κυβερνητική οργάνωση που ασχολείται με τις γυναίκες και έχει σχέση η κυρία Μαργαρίτα Παπανδρέου. Ακούμε ότι μάζεψαν υπογραφές, αλλά δεν ξέρουμε ποιοι είναι στη μέση. Σαν δήμαρχος Αρριανών δεν ξέρω τίποτε.

Στους συγχωριανούς μου, όταν με ρωτούν τι είναι η μη κυβερνητική οργάνωση, δεν ξέρω τι θ’ απαντήσω. Θα νομίζουν ότι είναι κάτι ύποπτο. Νομίζω ότι είναι ακριβώς οι ίδιοι μ’ αυτούς που έκαναν το νηπιαγωγείο, που λειτουργεί εδώ και οκτώ μήνες. Το νηπιαγωγείο έχει γύρω στα 12 παιδιά.

Υπάρχει κανονισμός που λέει ότι το παιδί πρέπει να είναι πάνω από πέντε χρονών κι εδώ τα παιδιά είναι μικρά. Κανονικά αυτά τα παιδιά πρέπει να πάνε στον παιδικό σταθμό». Ο κ. Χαλήτ Μεμέτ σημειώνει ότι σύμφωνα με πληροφορίες του, έρχονται παιδιά και από τον Έβρενο κι όχι μόνο από τα Αρριανά. «Στο νηπιαγωγείο εργάζεται μία μουσουλμάνα και μία χριστιανή νηπιαγωγός. Δεν είμαι αντίθετος με το νηπιαγωγείο, αλλά με τον τρόπο που έγινε.

Δεν είχα ενημερωθεί, έτσι ώστε να γίνει ένας παιδικός σταθμός του Δήμου Αρριανών και να μπορώ να προσφέρω στους συμπολίτες μου».

Επανερχόμενος στο θέμα του «σχολείου» για την εκμάθηση ελληνικών ο κ. Χαλήτ Μεμέτ μεταφέρει τις πληροφορίες του γύρω απ’ τον αριθμό των 45 –όπως λέχθηκε- γυναικών που προσήλθαν στα μαθήματα: «Είπαν ότι θα πληρωθούν αυτοί που θα μάθουν ελληνικά, ότι τα μαθήματα είναι επιδοτούμενα. Δεν ξέρω όμως αν είναι πρόγραμμα ή σχολείο ή φροντιστήριο».

Η μεγάλη προσέλευση των γυναικών μαρτυρά μια ανάγκη μελών της τοπικής κοινωνίας για άλλες διεξόδους. Ο δήμαρχος Αρριανών αναγνωρίζει ότι οι άνθρωποι από τη μειονότητα θέλουν να μάθουν ελληνικά: «Αν ρωτήσουμε θα δούμε ότι οι άνθρωποι ζητούν να μάθουν κατά 100% ελληνικά. Το περίεργο είναι να γίνεται κάτι στον τόπο μας και να μην έχει ιδέα ο δήμος.

Δεν μπορώ να σταματήσω τους ανθρώπους να μάθουν ελληνικά και έχω όλη την καλή θέληση να μάθουν οι γυναίκες, οι άντρες, τα παιδιά. Εδώ όμως πισώπλατα παίζονται κάποια πολιτικά παιχνίδια».

Τα ερωτηματικά του δημάρχου Αρριανών περιστρέφονται γύρω απ’ το για ποιους λόγους δεν τον ενημέρωσαν και τονίζει: «Αν μου έλεγαν ότι θέλουν να διδάξουν την ελληνική γλώσσα και μου ζητούσαν να το οργανώσω δεν θα έλεγα όχι. Γιατί άλλωστε είμαστε εδώ; Αυτοί αγαπούν περισσότερο τον τόπο μου από εμένα; Εδώ γεννήθηκα και υπηρετώ τον τόπο μου. Η πόρτα του δημαρχείου είναι ανοιχτή και δεν έχει ποτέ κλείσει σε κάποιον».

Ο κ. Χαλήτ Μεμέτ αναρωτιέται γιατί δεν έγιναν παρόμοιες προσπάθειες σε άλλους δήμους: «Ρώτησα το δήμαρχο Μαρώνειας, κ. Παπαναστασίου, το δήμαρχο Ιάσμου κ. Καζάκη αν έγινε κάτι στο δήμο τους και είπαν ότι δεν τους έγινε καμία πρόταση. Ούτε σ’ εμένα έχει γίνει πρόταση».

«Ρωτώντας πας στην πόλη» λέει μια παροιμία και κάπως έτσι εκτυλίχθηκε η συνέχεια της εκμάθησης ελληνικών στο δήμο Αρριανών.

Ε. Λαγάνη: «Οι γυναίκες αυτές δεν θέλουν να είναι στην απομόνωση»

Το όνομα της Μαργαρίτας Παπανδρέου οδήγησε τα βήματα στις συνεργάτιδές της στην Κομοτηνή. Η κ. Ειρήνη Λαγάνη είναι επίκουρος καθηγήτρια στη Νομική Σχολή του Δ.Π.Θ. και είναι ιδρυτικό μέλος του Κέντρου Έρευνας και Δράσης για την Ειρήνη. «Είναι μία Μη Κυβερνητική Οργάνωση που ιδρύθηκε το 1988 από ορισμένες γυναίκες που τις χαρακτηρίζουν κοινές αρχές. Το ΚΕΔΕ ανέλαβε μια πρωτοβουλία: Θέλησε να μάθει αν οι γυναίκες της Θράκης που ανήκουν στη μουσουλμανική μειονότητα έχουν ειδικότερες ανάγκες σε θέματα κοινωνικά, επαγγελματικά, εκπαιδευτικά, γλωσσικά, ψυχαγωγικά, ιατρικής περίθαλψης. Οι ανάγκες αυτές καταγράφηκαν μετά το μοίρασμα ενός ερωτηματολογίου, πέρυσι το καλοκαίρι. Το δείγμα ελήφθη από πολλές περιοχές της Θράκης και κατέγραψε συγκεκριμένες ανάγκες». Ανάμεσα στα όσα επισημάνθηκαν διαπιστώθηκε η ανάγκη των γυναικών σε εκπαιδευτικά ζητήματα και το ενδιαφέρον τους για τις γλώσσες, όπως είναι η ελληνική, η αγγλική, η γερμανική.

«Οι γυναίκες αυτές δεν θέλουν να είναι στην απομόνωση, αλλά να είναι ενεργές, όπως φαίνεται από τις απαντήσεις». Συμμετείχαν στη συμπλήρωση του ερωτηματολογίου κοπέλες 16 ετών μέχρι γυναίκες των 45 ετών. Η κ. Λαγάνη, βάση του δείγματος, αναγνωρίζει τις ανάγκες τους για την εκμάθηση της ελληνικής: «Θα πρέπει να εξετάσουμε το πλαίσιο που μπήκε το συγκεκριμένο ερωτηματολόγιο: Προκειμένου αυτές οι γυναίκες να λάβουν μέρος μελλοντικά σε προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης, για την προώθηση αγροτικών προϊόντων, για την ανάπτυξη μικρομεσαίων επιχειρήσεων ή για εναλλακτικές καλλιέργειες, χρειάζεται να γνωρίζουν την ελληνική γλώσσα στην οποία θα γίνει η κατάρτιση. Παράλληλα με τα ελληνικά, υπήρξαν και γυναίκες που εκδήλωσαν ενδιαφέρον να μάθουν την αγγλική γλώσσα. Επεσήμανα ότι σε ορισμένες περιοχές τα παιδιά δεν έχουν τη δυνατότητα να διδαχθούν την αγγλική. Ξεκινάμε από τα ελληνικά και στη συνέχεια θα δούμε πώς μπορούν να καλυφθούν οι άλλες ανάγκες».

Τα «σχολεία» ελληνικών λειτουργούν στους Αμαξάδες και στο Διδυμότειχο εδώ και δύο μήνες: «Το Φεβρουάριο, στους Αμαξάδες, έγινε η έναρξη των μαθημάτων. Συγκεντρωθήκαμε τότε σε μια αίθουσα με τη μουσουλμάνα και τη χριστιανή εκπαιδευτικό. Η μουσουλμάνα εκπαιδευτικός μας βοηθάει σημαντικά στην επαφή με το χώρο. Υπάρχει μια πολύ καλή συνεργασία κι ένα αμοιβαίο κλίμα εμπιστοσύνης κι αυτό πρέπει να διαφυλαχθεί ως κόρη οφθαλμού».

Κάθε υπόθεση «γυναικεία» έχουμε συνηθίσει να αφορά και να απασχολεί και τους άντρες. Η κ.Λαγάνη αξιολογεί το κλίμα στους Αμαξάδες: «Όποιοι άντρες κι αν ήταν αντιδράσεις θα υπήρχαν, γιατί σε επαρχιακές κοινωνίες οι άντρες επιθυμούν να βρίσκονται οι γυναίκες τους περισσότερο στο σπίτι. Πρόκειται για παραδοσιακές κοινωνίες.

Διαπίστωσα ότι οι γυναίκες έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και το κλίμα ήταν θερμό κι ενθουσιώδες». Η κ. Λαγάνη τη χαρακτηρίζει «μοναδική εμπειρία» και προσθέτει στα «κέντρα» αυτό του Διδυμοτείχου: «Είχε μοιραστεί κι εκεί ένα ερωτηματολόγιο και είχαν καταγραφεί οι ανάλογες ανάγκες των γυναικών και είχε επιδειχθεί ανάλογο ενδιαφέρον για τη συμμετοχή τους στα σεμινάρια, τα οποία δεν γίνονται επ’ αμοιβή. Αλίμονο αν πληρωνόντουσαν οι γυναίκες για να μάθουν ελληνικά.

Για τις γυναίκες που τους διδάσκουν υπήρξε πρόβλεψη να αμείβονται, η αμοιβή τους όμως είναι πολύ μικρή. Αρχικά, είχαμε προβλέψει τη συμμετοχή πολύ μικρότερου αριθμού γυναικών, η ανταπόκριση όμως ήταν πολύ μεγαλύτερη από την προσδοκώμενη».

Η εξέλιξη και η συνέχιση του προγράμματος θα διαμορφωθεί ανάλογα με το ενδιαφέρον των γυναικών: «Μας έχουν ζητήσει να γίνουν σεμινάρια σχετικά με την ιατρική περίθαλψη των γυναικών, την οδοντιατρική φροντίδα των παιδιών τους, τη γυναικολογική περίθαλψη, την ενημέρωση γύρω από τη διατροφή».

Είναι γνωστά τα ψυχολογικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν πολλές μουσουλμάνες γυναίκες, με συνέπεια την αυξημένη χρήση ψυχοφαρμάκων. Για το αν η προσπάθεια του Κέντρου Έρευνας και Δράσης για την Ειρήνη επεκταθεί και σ’ αυτόν τον τομέα, ανακουφίζοντας αυτές τις γυναίκες, η κ. Λαγάνη υποστηρίζει: «Στο ερωτηματολόγιο που τους είχε δοθεί δεν έκαναν ιδιαίτερη μνεία. Αν ζητηθεί κάτι τέτοιο φυσικά και θα το κάνουμε».

Οι πρωτοβουλίες προσέγγισης της μουσουλμάνας της Δυτικής Θράκης σε θέματα παιδείας, υγείας και επαγγελματικής κατάρτισης ξεκινούν συνήθως από την Αθήνα, αυτή τη φορά όμως η εκκίνηση έγινε από τη Θράκη, όπως και η συνέχιση της πρωτοβουλίας. Η κ. Λαγάνη προσδιορίζει τον τρόπο της επικοινωνίας με τις ντόπιες: «Πιστεύω ότι προέχει η δημιουργία μιας σχέσης εμπιστοσύνης μεταξύ των ανθρώπων και πεδίου καλλιέργειας αυτών των συναισθημάτων και από τις δύο πλευρές.

Νομίζω ότι αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσα από παρόμοιες προσπάθειες, γι’ αυτό και δεν πρέπει να μπαίνουν εμπόδια».

Σε ερώτηση για το αν επικοινώνησε προσωπικά με το δήμαρχο Αρριανών, προκειμένου να είναι ενήμερος για την προσπάθεια, η κ. Λαγάνη απαντά: «Δεν μιλήσαμε με άντρες. Θέλαμε να μιλήσουμε με γυναίκες, γιατί είμαστε γυναικεία οργάνωση, και δεν επιδιώξαμε να μιλήσουμε με κάποιον άντρα. Φαντάζομαι ότι και οι άντρες έχουν ανάμειξη σ’ αυτήν την ιστορία, γιατί οι γυναίκες συμμετέχουν με την έγκριση των αντρών τους.

Πιστεύω ότι ο δήμαρχος πρέπει να το έχει πληροφορηθεί».

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.