«Ειναι ασορτι με το σαλονι;»

Η έκθεση άνοιξε τις πόρτες της στο κοινό από τις 2 του Ιούνη. Ομαδική και φιλόδοξη: μια παρουσίαση όλων των, περί των Εικαστικών Τεχνών, Ξανθιωτών δημιουργών… Σπουδαγμένοι ή αυτοδίδακτοι, που ζουν και εργάζονται στη γενέτειρά τους ή δοκιμάζουν μακριά της τη μαγική δύναμη της καλλιτεχνικής τους έκφρασης… Αξιόλογοι όλοι τους – και οι οκτώ που φιλοξενούνται στην αίθουσα Λίλιαν Βουδούρη της Ακαδημίας Θρακικής Τέχνης & Παράδοσης… Τα βιογραφικά τους σημειώματα είναι πλούσια (από σπουδές και διακρίσεις μέχρι και επαγγελματική και καλλιτεχνική καταξίωση με πλήθος εκθέσεων τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό) καταδεικνύοντας, από τη μια το πάθος τους και την πιστή τους αφοσίωση στην Τέχνη, την αγωνία τους για τον χαρακτήρα και το ρόλο της στο σύγχρονο κοινωνικοπολιτισμικό γίγνεσθαι, από την άλλη…

Η αυθόρμητη ομήγυρης, μέσα στην αίθουσα με τα έργα φωτισμένα λοξά να προκαλούν αισθήσεις κι αισθήματα και τους εξωπραγματικούς μουσικούς ήχους να μαιανδρίζουν ανάμεσα από ανθρώπους και αντικείμενα, έγινε για να σπείρει και να αλωνίσει έναν και μόνο προβληματισμό: τι ρόλο παίζει σήμερα ο καλλιτέχνης και η Τέχνη του στο χτίσιμο της καθημερινότητας του απλού ανθρώπου και του πολιτισμού του;

Η κουβέντα ξεκίνησε δειλά, για να εξελιχθεί σύντομα σε συζήτηση με θέσεις και αντιπαραθέσεις, με ιδέες και ερωτήματα, αγωνίες διατυπωμένες σε όλους τους τόνους – «αφαιρετικούς» ή «προσθετικούς», συναισθηματικά και πνευματικά φορτισμένους…

«Ο καλλιτέχνης σήμερα δεν έχει θεσμικό ρόλο, είναι ο περιθωριακός που κάνει ό,τι κάνει γιατί έτσι του αρέσει, θεωρεί ο πολιτισμός μας, όμως αυτό ανταποκρίνεται εν μέρει μόνο στην πραγματικότητα… Διότι ο καλλιτέχνης είναι ενεργό και αποφασιστικό κομμάτι αυτής της κοινωνίας, θέλει να του αναγνωρίζεται ο ρόλος του, έχει να προτείνει, να κριτικάρει, να εκφράσει, να ανατρέψει, να οδηγήσει ή να δείξει μπροστά άλλους δρόμους και τρόπους… Αντ’ αυτού, βιώνει μια περιθωριοποίηση – το φαινόμενο είναι γενικό και δεν αφορά στο βαθμό επιτυχίας ή αναγνωρισιμότητας κάποιου – και δια του ιδίου, και η Τέχνη καθεαυτή. Ο κόσμος μας, θεωρεί πως η Τέχνη υπάρχει για να υπάρχει και αν το φέρει η στιγμή θα της ρίξει μια ματιά και ίσως ξοδέψει τα χρήματά του για να την αγοράσει…»

Αλήθεια, ο πίνακας είναι ασορτί με το σαλόνι;

«Ο καλλιτέχνης δεν μπορεί να απαιτεί να του αναγνωρισθεί εκ των προτέρων θεσμικός ρόλος… Είναι αυτός που θα προκαλέσει την αναγνώριση και το σεβασμό, σταδιακά, υπομονετικά, με εργατικότητα και μετριοπάθεια… Τότε, το κοινό θα τον ανακαλύψει και θα του δώσει τα εύσημα, θα αισθανθεί τα μηνύματα που εκπέμπει με τα έργα του, θα τον καταξιώσει και τον ίδιο και το έργο του…»

Θα τον πάρω, κι αν χρειαστεί, θα αλλάξω την ταπετσαρία στους καναπέδες…

«Μα ο καλλιτέχνης, είναι και αυτός ένας επαγγελματίας που επέλεξε την Τέχνη για έκφραση αλλά και βιοπορισμό… Θα θυμίσω πως οι αναγεννησιακοί έφθασαν στο επίπεδο να δημιουργούν αθάνατα έργα και να διαμορφώνουν πολιτική – με την ευρεία έννοια του όρου – άποψη στην εποχή τους, γιατί υπήρχε ένα βαθύ και σοβαρό επιστημονικό υπόβαθρο και η Τέχνη αναγνωριζόταν ως υψίστη αξία μέσα στην κοινωνία… Δεν έγιναν μόνον από μεράκι και έρωτα για το ωραίο ή μόνον από το πάθος των καλλιτεχνών να εκφράσουν κάποιες εσωτερικές τους αναζητήσεις, όλα όσα καταγράφηκαν ως επιτεύγματα αναγεννησιακά…»

« Εδώ, υπεισέρχεται αυτό που λέμε θεσμικός ρόλος του καλλιτέχνη… Το αν κάποιος υπηρετεί με την ψυχή του ή όχι την Τέχνη, αυτό το αποφασίζει το κοινό που είναι ο αποδέκτης των έργων του ή ο τελικός καταναλωτής… Το κρίνει επίσης και η Ιστορία, ο Χρόνος… Ο καλλιτέχνης, δηλαδή, ως άτομο, πάντα θα αγωνίζεται και θα παλεύει να επικοινωνήσει με τους άλλους ανθρώπους μέσα από τις δημιουργίες του… Άλλοτε θα πετυχαίνει άλλοτε όχι… Αλλά η υπέρτατη Αξία που είναι η Τέχνη, δεν μπορεί να δεχθούμε πως πρέπει να αγωνίζεται και να παλεύει για να κατοχυρώσει τη θέση της στη ζωή και τον πολιτισμό της σύγχρονης κοινωνίας…»

Το «ψέμα»… Πόσοι πίνακες ζωγραφικής κοσμούν τους τοίχους του σπιτιού μας; Πόσα χρήματα έχουμε ξοδέψει για να προσθέσουμε στο περιβάλλον μας αφορμές κι αιτίες να σμιλέψουμε την αισθητική μας και τις πνευματικές μας ευαισθησίες; Η συζήτηση στην ομήγυρη συνεχίζεται… Οι καλλιτέχνες δεν παύουν να αγωνιούν για τη δική τους πορεία και το μέλλον της Τέχνης που υπηρετούν. Εκθέτουν τον εαυτό τους με την αφέλεια του δημιουργού στα μάτια ενός απαίδευτου κοινού… Το έργο τους αξιολογείται από τον κόσμο, με κριτήρια κατά κανόνα …περίεργα (ούτε καν καταναλωτικής φρενίτιδας που αποτελεί και το σήμα κατατεθέν του σύγχρονου πολιτισμού μας!). Δεν παύει όμως ποτέ να είναι λυτρωτικό για τους ίδιους… Είτε, όντας «εραστές της Τέχνης», ζουν από αυτή είτε όχι…

Μαρία Β.Μπόντη

Οι δημιουργοί

Δημήτρης Σταθόπουλος

Ο Δημήτρης Σταθόπουλος γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1946 και κατοικεί στην Ξάνθη. Από το 1970 πήρε μέρος σε διάφορες ομαδικές εκθέσεις:1970 στο Goethe Θεσσαλονίκης, 1976 στη Φιλοπρόοδη Ένωση Ξάνθης (Φ.Ε.Ξ.), 1983 στο Κέντρο Εικαστικών Τεχνών Ξάνθης. Οι ατομικές του εκθέσεις αρχίζουν από το 1977 στην Ξάνθη για να ακολουθήσουν σε Καβάλα, Πειραιά, Στοκχόλμη, Θεσσαλονίκη, Αθήνα, Μόναχο.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.