«Ειμαστε το τελευταιο βαγονι του τρενου»

Αυτή η φράση του Ιμπράμ καπνοκαλλιεργητή από τον Μίσχο αποτυπώνει όλη την πίκρα και την αγωνία 8.500 οικογενειών καπνοκαλλιεργητών στο Νομό Ροδόπης. 8.500 οικογένειες, σε ποσοστό 90% και πλέον από τη μειονότητα, δηλαδή περίπου 25.000 άτομα βλέπουν το μέλλον τους δύσκολο. Μονοκαλλιέργεια ο καπνός μικρές εκτάσεις, των 5 και 6 στρεμμάτων, δουλειά σκληρή και ετήσια ασχολία με το χωράφι. Ο καπνός δεν είναι βαμβάκι μας λένε. «Κάθε χρόνο και χειρότερα» σημειώνει ο Χουσεϊν και πράγματι είναι έτσι.

Το 1993 η επιδότηση άγγιζε τα 2/3 του εισοδήματος, τόσο στον μπασμά όσο και στα καπνά «Βιρτζίνια». Στη Ροδόπη κυριαρχεί ο μπασμάς. 8.235 παραγωγοί με 9.192.046 κιλά παραγωγή, ενώ καπνά «Βιρτζίνια» παράγουν 42 παραγωγοί και τα κιλά είναι 429.961. Μέσο ετήσιο εισόδημα γύρω στα 8.000 ευρώ, όχι ατομικό αλλά οικογενειακό. Στο ποσό αυτό συνυπολογίζεται και η ενίσχυση που σήμερα είναι γύρω στα 4 ευρώ ανά κιλό. Αν από αυτά μου λένε οι καλλιεργητές αφαιρέσεις τα έξοδα, τότε μένει για να περάσουμε το χρόνο όλη η οικογένεια γύρω στα 5.-5.500 χιλιάρικα. Και όλα αυτά σήμερα. «Τον περασμένο Απρίλιο οι Υπουργοί Γεωργίας της Ένωσης συμφώνησαν στο Λουξεμβούργο ότι από το 2009 αντί για 4 ευρώ το κιλό η ενίσχυση θα πέσει στα 2 ευρώ και το άλλο ποσό θα πάει γενικά στην αγροτική ανάπτυξη και όχι στους καλλιεργητές καπνού. Αυτή την απόφαση την υπέγραψε ο κύριος Τσιτουρίδης. Είναι μια απόφαση καταστροφική για το εισόδημα των καπνοκαλλιεργητών και η ΠΑΣΕΓΕΣ σκέφτεται μαζί με άλλες οργανώσεις από τις χώρες της Ένωσης να προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο παρόλο που ξέρουμε πως είναι δύσκολο να ανατραπεί η απόφαση» δηλώνει ο Δαμιανός Μαρουφίδης.

Και αλήθεια όταν σήμερα τα έξοδα ανά στρέμμα είναι 410 ευρώ ενώ τα έσοδα μόλις και μετά βίας αγγίζουν τα 1.200 ευρώ ανά στρέμμα, πώς θα ζήσεις μετά το 2009 όταν η ενίσχυση θα έχει πέσει στο μισό. Κάθε χρόνο ο καλλιεργητής καπνού ζει με το άγχος των τιμών. Γιατί κάθε χρόνο οι τιμές που δίνουν οι έμποροι είναι διαφορετικές. Το 2001 η τιμή ήταν 4.06 ευρώ ανά κιλό, το 2002, μια κακή χρονιά ήταν 2.36 και το 2004 3.85. Αν προστεθεί σε αυτό το ποσό και τα 4 ευρώ της ενίσχυσης τότε ανά κιλό το εισόδημα φτάνει μετά βίας τα 7 ευρώ κατά μέσο όρο. «Με τη νέα ΚΑΠ προβλέπεται η ολική ή η μερική αποδέσμευση αλλά η κάθε χώρα πρέπει να διαλέξει, ή τη μία ή την άλλη. Ολική αποδέσμευση σημαίνει ότι τουλάχιστον μέχρι το 2009 ο καπνοπαραγωγός θα πάρει, θα έχει το εισόδημα το σημερινό ακόμη και αν δεν καλλιεργήσει καθόλου το χωράφι του» μας λέει πάλι ο Δαμιανός Μαρουφίδης. Μεταβατικό στάδιο, στάδιο προετοιμασίας για το μετά; Δύσκολα τα πράγματα, τι να φυτέψεις ώστε να έχεις καλό εισόδημα σε 5 στρέμματα

Για τα καπνά «Βιρτζίνια» η ενίσχυση ήταν 3 ευρώ ανά κιλό το 2004 ενώ η εμπορική τιμή που δόθηκε το 2004 ήταν 0.20 λεπτά ανά κιλό. Οι παραγωγοί δεν έχουν δεχτεί την τιμή που προσφέρουν οι έμποροι. Το 2003 η εμπορική τιμή «έπαιζε» από 0.60 λεπτά έως 1.5 ευρώ. Τιμή για τον μπασμά ακόμη δεν δόθηκε και έντονη είναι ανησυχία μήπως δοθεί χαμηλότερη τιμή από την προηγούμενη χρονιά. Όμως αν δεν παραδώσει το προϊόν ο παραγωγός στο συμφωνημένο χρόνο τότε χάνει όλο το εισόδημα. Με λίγα λόγια οι καλλιεργητές καπνού ζουν κάτω από ένα συνεχή «εκβιασμό». «Από το 1981 και ύστερα ο καπνός έδινε καλό εισόδημα παρόλο που εμάς δεν μας άφησαν να καλλιεργήσουμε «Βιρτζίνια» τότε που αυτό το είδος έδινε πολύ καλό εισόδημα, μας λένε στο Μίσχο. Ήμασταν ο «εχθρός» μην το ξεχνάς. Μπροστά μου πάλι τα «πέτρινα χρόνια». Οι ανόητοι εθνικοί λόγοι ακόμη και στον καπνό. Ενοίκιο, όργωμα, εργατικά, φύτευμα, λίπασμα, φάρμακα, πετρέλαια, τα έξοδα συνεχώς ανεβαίνουν. Πώς θα πάνε τα παιδιά στο σχολείο; Πώς θα τα βγάλουμε πέρα; Βιβλία, φροντιστήρια . «Πήρα στο παιδί μου αυτοκίνητο με δόσεις. Τι να κάνεις; Όταν όλοι έχουν αυτοκίνητο μπορείς να μην πάρεις; Το αυτοκίνητο κάθεται έξω από το σπίτι. Τα παιδιά μας ψάχνουν μεροκάματο στην πόλη, σε άλλες δουλειές. Αλλά εργοστάσια δεν υπάρχουν, δουλειές δεν υπάρχουν. Τα βλέπεις τα παιδιά μας, κάθονται όλη μέρα στο καφενείο.» Αυτή είναι η πραγματικότητα.

Μια λέξη από το παρελθόν με επαναφέρει στην πραγματικότητα. «Ταξικά είναι τα πράγματα. Αυτοί που έχουν, οι γιατροί και οι δικηγόροι θα μορφώσουν τα παιδιά τους. Εμείς όχι.» Σε λίγα χρόνια μερικές χιλιάδες άνθρωποι θα συνωθούνται στις παρυφές της Κομοτηνής αναζητώντας μαζικά ένα μεροκάματο. Σήμερα η Κομοτηνή έχει κοντά 65.000 κατοίκους όταν όλος ο νομός Ροδόπης έχει 117.000 χιλιάδες. Πολλοί νέοι άνθρωποι θα πάρουν το δρόμο της εσωτερικής ή της εξωτερικής μετανάστευσης. «Εμάς που είμαστε 55 ή 60 χρονών η ολική αποδέσμευση μας συμφέρει σίγουρα μας λένε. Αλλά οι νέοι τι θα κάνουν;» Η ατμόσφαιρα στο μικρό καφενείο βαραίνει. Χέρια κουρασμένα, πρόσωπα σφιγμένα, μάτια που δείχνουν την απογοήτευση, για όσα έγιναν στο παρελθόν και για όσα έρχονται.

Τους λέω ότι από το 1981 μέχρι σήμερα για το αγροτικό ζήτημα η Ελλάδα πήρε από τα κοινοτικά ταμεία 40 δις ευρώ, λίγο ως πολύ 15 τρις δραχμές. Ακούν το νούμερο και τινάζονται. Πού πήγαν αυτά τα λεφτά ρωτάνε; Έλα ντε. Ο καφετζής μου λέει μια ιστορία από τη Γερμανία. «Ένας αστυνόμος ήρθε βράδυ στο σπίτι μας. Είδε ότι κοιμόμασταν 4 άτομα σε ένα δωμάτιο 16 τετραγωνικών. Γύρισε και είπε στον αρχηγό, αύριο που θα έρθω στο δωμάτιο αυτό θα κοιμούνται μόνο δύο άτομα γιατί ο χώρος αυτός είναι για δύο άτομα. Εδώ στο χωριό σε ένα σπίτι μένω εγώ, η γυναίκα μου, το παιδί μου, η γυναίκα του και τα εγγόνια μας. Είναι δυνατόν να μένουμε έτσι; Αλλά πώς να πάρουν σπίτι όταν εγώ τους δίνω χαρτζιλίκι;». Η Γερμανία, ο «παράδεισος» για πολλούς παρά τις δυσκολίες που είχε η μετανάστευση.

Κι’ οι βουλευτές λέω, τι κάνουν; Έχουν να μας δουν οι κυβερνητικοί από τον Μάρτιο. Από τις εκλογές. Κάθε εκλογές έρχονται και όλο τα ίδια μένουν. «Γράψτο, κάθε χρόνο και χειρότερα». Το υποσχέθηκα το γράφω. «Γράψτα να μάθουν όλοι τι τραβάμε». Τα γράφω λοιπόν, χωρίς να έχω ψευδαισθήσεις. Εκείνο που ξέρω είναι ότι 8.500 οικογένειες δηλαδή 25.000 άνθρωποι και πάνω, ξαναζούν πέτρινα χρόνια. Αυτή τη φορά στην οικονομία. Και σε ένα νομό των 117.000 τα πέτρινα χρόνια αυτών και άλλων ακόμη πολλών ανθρώπων είναι περιττή πολυτέλεια. Αλλά όχι, είναι όνειδος.

Σταμάτης Σακελλίων

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.