Ειμαστε ρατσιστες και ξενοφοβοι

Η έρευνα της EUROSTAT έφερε τους έλληνες αντιμέτωπους με τα συναισθήματα ξενοφοβίας και ρατσισμού, που άρχισαν να εκδηλώνουν από τη σταδιακά αυξανόμενη είσοδο οικονομικών μεταναστών στην Ελλάδα. Ήρθε στην επικαιρότητα λίγο μετά τα επεισόδια στη Νέα Μηχανιώνα και στην επιμονή των κατοίκων να μην κρατήσει ο αλβανός Οδυσσέας Τσενάι την ελληνική σημαία. Στους συμπατριώτες μας –βάση της έρευνας- κυριάρχησε η οικογένεια και η τηλεόραση, θυμίζοντας κάποιο τρίπτυχο όχι και τόσο μακρινό στη μνήμη. Κι ενώ οι έλληνες, απόγονοι του Πλάτωνα και του Δημόκριτο, όφειλαν να εμπιστεύονται την παιδεία τους διέψευσαν τους προγόνους τους και στήριξαν την ιδεολογία του καναπέ.

Ο ΠτΘ, ξεκινώντας μια νέα ραδιοφωνική συνεργασία με το Κέντρο Πληροφόρησης Νέων Κομοτηνής και συγκεκριμένα με τον υποψήφιο διδάκτορα του Τμήματος Κοινωνικής Διοίκησης Σπύρο Νάκο και το φοιτητή της Νομικής Αντώνη Κουρουτάκη, πραγματοποίησε μια μικρή έρευνα ανάμεσα στους φοιτητές του ΔΠΘ θέτοντας τα ερωτήματα: συμφωνείτε με την έρευνα της EUROSTAT που χαρακτηρίζει τους έλληνες ξενόφοβους και ρατσιστές; πώς νιώσατε όταν ήρθατε στην Κομοτηνή, όπου συνυπάρχουν χριστιανοί και μουσουλμάνοι και ποια θεωρείτε ως τα σημαντικότερα προβλήματα των νέων. Οι 12 που απάντησαν άφησαν την ελπίδα ότι η νέα γενιά σκέφτεται και προβληματίζεται, ασκώντας χωρίς αναστολές κριτική στην κοινωνία, μετέφεραν χωρίς καμία εξαίρεση την ανεργία ως το μεγαλύτερο πρόβλημα και αναγνώρισαν στους έλληνες ρατσιστική συμπεριφορά με κάποιες αποκλίσεις, που αιτιολόγησαν ότι πρόκειται για μεμονωμένα φαινόμενα.

«Υπάρχει ο ρατσισμός και ο φόβος στους έλληνες» δηλώνει ο φοιτητής της Νομικής Μάριος Χατζηκωνσταντίνου, αλλά εξηγεί ότι ο ίδιος δεν αντιδρά αρνητικά απέναντι στο διαφορετικό. Την πρώτη φορά που ήρθε στην Κομοτηνή αισθάνθηκε κάπως περίεργα από το περιβάλλον αλλά ένιωσε χαρούμενος. «Διαπιστώνεις ότι συνυπάρχουν αρμονικά άνθρωποι με διαφορετική κουλτούρα». Η ανεργία, τα ναρκωτικά και η έλλειψη επικοινωνίας ανάμεσα σε νέους και νέες θεωρεί ότι είναι τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν.

Η Ανδρομάχη Αργύρη είναι τριτοετής φοιτήτρια της Νομικής και συμφωνεί με την έρευνα που χαρακτηρίζει τους έλληνες ρατσιστές. «Το αντιλαμβάνομαι καθημερινά. Προσωπικά δεν φοβάμαι το διαφορετικό». Ερχόμενη στην Κομοτηνή για σπουδές κουβαλούσε τα πολύ καλά σχόλια των φίλων που είχαν σπουδάσει εδώ κι αισθάνθηκε μια χαρά. Η ανεργία και κατά δεύτερο λόγο τα ναρκωτικά θεωρεί ότι είναι τα σημαντικότερα προβλήματα των νέων.

Ο Θέμης Χατζηκωνσταντίνου είναι φοιτητής στο Οικονομικό της Θεσσαλονίκης και θεωρεί ότι οι διαπιστώσεις της έρευνας αληθεύουν σ’ ένα μεγάλο βαθμό. «Έχουμε μια προκατάληψη σε ό,τι αφορά τους ξένους στην Ελλάδα, αλλά τα βήματα που έχουμε κάνει είναι αρκετά μεγάλα». Όταν ήρθε στην Κομοτηνή κάθε άλλο παρά περίεργα ένιωσε: «Η μίξη των πολιτισμών είναι αρκετά ενδιαφέρουσα. Δεν αισθάνθηκα παράξενα αν και ήταν κάτι το πρωτόγνωρο για μένα».

Στα βασικά προβλήματα των νέων κατατάσσει την ανεργία, τα ναρκωτικά.

Η φοιτήτρια του Τμήματος Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Ανάπτυξης Χριστιάνα Παπαγεωργάκη δεν πιστεύει ότι ο φόβος είναι κοινός απέναντι σε όλους τους ξένους. «Υπάρχει κάποιο επίπεδο ρατσισμού, αλλά διαφορετικά αντιμετωπίζονται τα άτομα που έρχονται από τις βαλκανικές χώρες από ό,τι αυτοί που έρχονται από τη Δυτική Ευρώπη». Στην Κομοτηνή δεν ήρθε με προκατάληψη: «Πέρασα σε μια φοιτητική πόλη για να σπουδάσω και είχα μια εύκολη προσαρμογή».

Η ανεργία και η έλλειψη επικοινωνίας είναι τα κύρια προβλήματα σύμφωνα με τη Χριστιάνα.

Ο Στέργιος Σερέτης είναι τελειόφοιτος του ΔΟΣΑ και παραπέμπει στη συμπεριφορά των κατοίκων της Νέας Μηχανιώνας για να δείξει τα ξενόφοβα συναισθήματα των ελλήνων. «Η ξενοφοβία είναι ένα συναίσθημα που καλλιεργείται έντονα από τα αστικά μέσα ενημέρωσης. Προσπαθούν να δημιουργήσουν την εντύπωση στους λαούς ότι η διαφορετικότητα είναι κάτι το εχθρικό προς αυτούς και μάλιστα κάποιες φορές αξιοποιείται και πολιτικά από δεξιούς και ακροδεξιούς χώρους».

Ως ενδιαφέρουσα αντιμετώπισε και αντιμετωπίζει την πληθυσμιακή ετερότητα της Κομοτηνής. «Η πληθυσμιακή σύνθεση της Κομοτηνής θα μπορούσε να είναι μια πρόκληση, γιατί για πρώτη φορά στη ζωή μου βρέθηκα σ’ ένα ενδεχόμενο να συναναστραφώ με αλλόθρησκόυς, που έχουν διαφορετική συμπεριφορά κοινωνική ή θρησκευτική. Είναι μια διαδικασία που χρειάζεται να την περάσει ο καθένας από εμάς». Το βασικότερο κοινωνικό πρόβλημα των νέων, σύμφωνα με τον Στέργιο, είναι η ανεργία, που εξειδικεύει στα προβλήματα της παρεχόμενης παιδείας. «Είμαστε μάρτυρες ενός αναπαραγόμενου συστήματος που υποεκπαιδεύει τους ανθρώπους και απλά θέλει να τους κάνει μέτριους εργάτες για τις ανάγκες μιας αγοράς, που διαμορφώνεται με διαφορετικά κριτήρια κάθε φορά».

«Σε πολύ μεγάλο ποσοστό θεωρώ ότι οι έλληνες είναι ξενόφοβοι και ρατσιστές» υποστηρίζει η Φωτεινή Δασκαλάκη, φοιτήτρια του Τμήματος Γλώσσας Φιλολογίας και Πολιτισμού Παρευξείνιων Χωρών. Βρίσκει πολύ γοητευτική πόλη την Κομοτηνή ακριβώς για τις ιδιαιτερότητές της. «Το ζήτημα είναι να αντιμετωπίζουμε τους ανθρώπους σε επίπεδο ανθρώπου κι όχι σαν θρησκεία ή φυλή. Ο κάθε άνθρωπος είναι ξεχωριστός, είναι αυτό που είναι». Την ανεργία και τα ναρκωτικά αναφέρει αυθόρμητα και η Φωτεινή ως μεγάλα προβλήματα διακρίνει όμως κάποιο άλλο. «Δεν επικοινωνούμε πια μεταξύ μας, όχι μόνο οι νέοι, όλοι μας».

Η Θάλεια Αθανασίου είναι Κομοτηναία, φοιτήτρια του Τμήματος Παρευξείνιων Χωρών και συμφωνεί με την άποψη ότι οι έλληνες είναι ρατσιστές. «Δεν φερόμαστε όπως θα έπρεπε και ιδίως στην Κομοτηνή. Το ξέρω από προσωπική πείρα. Άνθρωποι που έρχονται από άλλες πόλεις τους μουσουλμάνους τους θεωρούν τούρκους. Είναι έλληνες υπήκοοι και πρέπει να τους αντιμετωπίζουμε ως ανθρώπους». Το βασικότερο πρόβλημα για τη Θάλεια είναι η έλλειψη επικοινωνίας.

Στα τελευταία γεγονότα με τον Τσενάι παραπέμπει και ο φοιτητής της Νομικής Παναγιώτης Κωστούλας για να στηρίξει την άποψη ότι οι έλληνες είναι ξενόφοβοι και ρατσιστές. «Ερχόμενος στην Κομοτηνή διαπίστωσα μια ειρηνική συμβίωση χριστιανών και μουσουλμάνων. Ανάλογα με την ιδεολογία που έχει ο καθένας και τις οικογενειακές του παραδόσεις αντιμετωπίζει τις καταστάσεις». Η ανεργία και η «έλλειψη ιδεολογικού προσανατολισμού» είναι τα προβλήματα που ξεχωρίζει ο Παναγιώτης.

Ο Λεωνίδας Αναγνωστόπουλος είναι φοιτητής της Νομικής και θεωρεί τους έλληνες ρατσιστές και ξενόφοβους κατά συνθήκη: «Δεν είναι μια πάγια τακτική τους αλλά όταν βρίσκουν μια αφορμή εκδηλώνουν κάποια αρνητικά συναισθήματα απέναντι στις μειονότητες. Δεν είμαστε βέβαια ρατσιστές με την έννοια που δίνουμε στον όρο βάση του ναζισμοί ή άλλων πρακτικών όπως το απαρτχάιντ, αλλά για τα δικά μας δεδομένα θεωρείται ρατσισμός ο τρόπος που συμπεριφερόμαστε στους ξένους». Ο Λεωνίδας έκανε μια διαφορετική «ανάγνωση» του πολυπολιτισμικού χαρακτήρα της Κομοτηνής: «Καθαρά λαογραφική ήταν η περιέργειά μου, δεν είχε να κάνει με κάποια προκατάληψη εναντίον αυτών των ανθρώπων». Την ανεργία και την αποξένωση του ατόμου από το κοινωνικό του περιβάλλον θεωρεί ως μεγαλύτερα προβλήματα.

Η φοιτήτρια της Νομικής Εμμανουέλλα Παπαδοχατζάκη αντιμετωπίζει με καλό μάτι τη συνύπαρξη χριστιανών και μουσουλμάνων κατά συνέπεια πληθυσμών με διαφορετικά πολιτισμικά χαρακτηριστικά. «Είναι ευχάριστο το ότι δεν προσπαθεί να καπελώσει ο ένας τον άλλο. Δεν ένιωσα ανασφάλεια στην Κομοτηνή γιατί ήξερα ότι είχαν παραμεριστεί τα προβλήματα του παρελθόντος».

Θεωρεί πρόβλημα το ότι οι νέοι δεν ενδιαφέρονται πλέον για την πολιτική και βάζουν το προσωπικό συμφέρον μπροστά.

Η Σοφία Φωτοπούλου είναι φοιτήτρια της Νομικής και δεν συμφωνεί με την ερευνά: «Στο παρελθόν, η πλειοψηφία των ελλήνων περάσαμε από το στάδιο της μετανάστευσης κι έχουμε καταγράψει στην ιστορική μνήμη την ξενοφοβία, γι’ αυτό και ως επί το πλείστον δεν είμαστε ξενόφοβοι. Σαφώς και υπάρχουν εξαιρέσεις κι επηρεάζονται από την ιδεολογία και το πόσο συντηρητικό ήταν το περιβάλλον που μεγαλώσαμε. Σε μια χώρα όμως με ανεπτυγμένο τουρισμό και που συμμετέχει σε παρόμοιες οργανώσεις δεν νομίζω ότι η ξενοφοβία μας χαρακτηρίζει σαν λαό». Η Σοφία ένιωσε περίεργα όταν ήρθε στην Κομοτηνή, αλλά δεν ενοχλήθηκε, ούτε φοβήθηκε. Τα σημαντικότερα προβλήματα για τη Σοφία είναι η ανεργία, η πολιτικοποίηση και η στροφή προς την ιδιοτέλεια.

Ο Γιάννης Καραμπάσης είναι φοιτητής της Νομικής και δεν αποδέχεται ότι οι έλληνες είναι ρατσιστές, απλά εκδήλωσαν ορισμένα κρούσματα. «Έχουμε λανθασμένες γενικεύσεις. Είμαστε ένας λαός που αφομοιώνει τους άλλους λαούς και προσπαθεί να τους εντάξει στην κοινωνία». Όταν ήρθε στην Κομοτηνή του κίνησε την περιέργεια η συνύπαρξη. «Πολλές φορές άκουγα τους ντόπιους να αποκαλούν τους μουσουλμάνους τούρκους και ένιωθα ό,τι χειρότερο. Είναι έλληνες πολίτες, δεν έχουν καμία διαφορά και επιπλέον το θρήσκευμα πρέπει να ενώνει και όχι να χωρίζει τους λαούς». Θεωρεί ότι οι σχέσεις είναι καλές. «Βλέποντας τους έλληνες μουσουλμάνους να κρατούν την ελληνική σημαία στην παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου αισθάνθηκα μεγάλη περηφάνια και συγκίνηση, γιατί η σημαία είναι γι’ αυτούς που αισθάνονται έλληνες».

Ο Γιάννης θεωρεί την ανεργία μείζον πρόβλημα και τη συνδέει με το ρατσισμό που βγάζουμε απέναντι στους ξένους, θεωρώντας ότι παίρνουν τις δουλειές από τους ντόπιους: Δεν αληθεύει γιατί όταν ένας έλληνας δεν θέλει να κάνει μια συγκεκριμένη εργασία και την κάνει ένας αλλοδαπός, δεν είναι αυτός υπαίτιος για την ανεργία του έλληνα». Προσθέτει το πρόβλημα των ναρκωτικών και γενικά της κοινωνικής παθογένειας και θεωρεί ότι όλα αντιμετωπίζονται από τους αρμόδιους. Θίγει και τη φτώχια που είναι ένα συνεχώς αυξανόμενο πρόβλημα.

Ρεπορτάζ: Αντώνης Κουρουτάκης – Μαρία Αμπατζή

Κείμενα: Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.