«Ειμαστε ανετοιμοι ως περιφερεια ΑΜ-Θ»

Ο Αργύρης Πλέσιας, πολιτικός μηχανικός και γραμματέας Δ.Ε. ΤΕΕ Θράκης μίλησε στον ΠτΘ, στην εκπομπή «Βομβιστές Δυτικών Προαστίων» για το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς (ΕΣΠΑ 2007 -2013)*, με αφορμή τις προσυνεδριακές εκδηλώσεις που έγιναν στην Πάτρα, τη Λάρισα, το Ηράκλειο και τη Θεσσαλονίκη και το Συνέδριο που ακολούθησε στην Αθήνα για τη συγκέντρωση των συμπερασμάτων των προσυνεδριακών. Στόχος, όπως αναφέρει σε άρθρο του στην τελευταία τρίμηνη έκδοση του ΤΕΕ Θράκης, «ήταν η διάχυση της πληροφορίας για τα τεκταινόμενα στη νέα προγραμματική περίοδο, για τις προγραμματιζόμενες δράσεις, για τις διαδικασίες επιλογής στόχων και για την παρουσίαση των σχεδίων που ετοίμασε η χώρα μας και τα οποία έχει υποβάλλει στην Ευρωπαϊκή Ένωση». Ο κ. Πλέσιας έκανε λόγο στο άρθρο για διάχυτο κλίμα απογοήτευσης, αλλά και για εντοπισμένο έλλειμμα σε περιφέρειες όπως η Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης, ειδικά από τη στιγμή που περιλαμβάνεται σε μια «υπερπεριφέρεια» Μακεδονίας – Θράκης.

ΠτΘ: Στο άρθρο σας με τίτλο «ΕΣΠΑ 2007-2013» μεταφέρετε τις προτάσεις και τα σχόλιά σας. Εξηγείστε μας τι είναι το ΕΣΠΑ και ποιες παραλείψεις έχετε εντοπίσει σαν ΤΕΕ σε ό,τι αφορά την περιφέρεια ΑΜ-Θ.

Α.Π.: Στόχος του άρθρου μου είναι να παροτρύνω να κάνουμε κάτι σαν τοπική κοινωνία, γιατί οι ευκαιρίες που έχουν χαθεί μέχρι τώρα δεν θα υπάρχουν εσαεί. Κάποια στιγμή θα σταματήσουν και είναι κρίμα να τις χάσουμε για μία ακόμη φορά γιατί, έτσι όπως το αντιμετωπίζω και το διαπιστώσαμε, στη Θεσσαλονίκη τα πράγματα είναι αρκετά δύσκολα.

Το ΕΣΠΑ είναι το Δ΄ ΚΠΣ, η επόμενη περίοδος που η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζοντας μέτρα σύγκλισης όλων των περιφερειακών υποδομών χρηματοδοτεί τις ασθενέστερες περιοχές, ώστε να μπορέσουν να συγκλίνουν στον κοινό μέσο ευρωπαϊκό όρο. Ήταν μια πολιτική που ξεκίνησε με τα μεσογειακά ολοκληρωμένα προγράμματα, διεκδικήθηκε επιτυχώς από την Ελλάδα κι έγινε κατανοητό στην Ευρώπη ότι για να προχωρήσουμε στην Ε.Ε. οφείλουν τα πλουσιότερα κράτη να επενδύσουν στην ανάπτυξη των χαμηλότερων κρατών. Η λογική αυτή εκφράστηκε με τα λεγόμενα ποσοστά επί του ΑΕΠ. Έλεγε, για παράδειγμα, ότι αν βρίσκεται κάτω από το 75% του μέσου κοινοτικού ΑΕΠ θα πάρει επιδοτήσεις, ενώ αν βρίσκεται πάνω θα πληρώσει.

Η επόμενη προγραμματική περίοδος (2007-2013) έχει ονομαστεί στην Ελλάδα ΕΣΠΑ. Δυστυχώς, εμείς πάλι ως περιφέρεια ΑΜ-Θ είμαστε αρκετά ανέτοιμοι, για μία ακόμη φορά. Το Γ΄ ΚΠΣ καταναλώθηκε σε μεγάλο βαθμό στη χρηματοδότηση εθνικών έργων, όπως είναι η Εγνατία Οδός, στο κομμάτι της ΑΜ-Θ, η οποία χρηματοδοτήθηκε κατά 60% από το ΠΕΠ, το οποίο είχε προγραμματιστεί να χρηματοδοτήσουμε περιφερειακά έργα, για την περιφερειακή ανάπτυξη. Ο λόγος που γίνεται είναι για να μη χαθούν χρήματα γιατί δεν είμαστε έτοιμοι να διαχειριστούμε περιφερειακά έργα.

Η λογική του «ολιγαρκούς»

ΠτΘ: Θεωρείτε επομένως πως δεν είμαστε έτοιμοι για την επόμενη προγραμματική περίοδο που θεωρείται η μεγάλη δύναμη κι ευκαιρία της ελληνικής περιφέρειας;

Α.Π.: Όχι και κάνουμε λάθος αν το θέτουμε έτσι. Να δώσω ένα παράδειγμα. Το ΕΣΠΑ 2007- 2013 θα το διαχειριστούμε σαν Μακεδονία – Θράκη κι όχι σαν Αν. Μακεδονία και Θράκη. Να διαβάσω μια παράγραφο από την πρόταση που έκανε η «μεγα»-περιφέρεια Μακεδονίας – Θράκης κι αποτέλεσε μια σύνθεση του τι έλεγε κάθε μικρή περιφέρεια (Κεντρική – Δυτική – ΑΜ-Θ). Στο κεφάλαιο που γίνεται η εκτίμηση των προτάσεων και η καταλληλότητα της στρατηγικής που προτείνουμε προς την Ε.Ε. αναφέρεται το τεθέν όραμα της κάθε περιφέρειας, δηλαδή το τι θέλει και πώς επιτυγχάνονται οι σκοποί. «Από τα περιφερειακά οράματα, αυτό της Κεντρικής Μακεδονίας αρμόζει στα χαρακτηριστικά, της Δυτικής Μακεδονίας εμφανίζεται περισσότερο γενικό, ενώ το πρόγραμμα της Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης εμφανίζεται ολιγαρκές».

ΠτΘ: Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να περιμένουμε πολλά…

Α.Π.: Ολιγαρκές, επιδιώκοντας μεσοπρόθεσμα αύξηση του περιφερειακού ΑΕΠ ίση με το ρυθμό ανόδου του εθνικού ΑΕΠ προκειμένου ν’ ανακοπεί η τάση διεύρυνσης της υστέρησης της περιφέρειας. Ζητάνε το «τίποτε».

ΠτΘ: Στο άρθρο σας προτείνετε να συσταθεί μια ομάδα εργασίας στο ΤΕΕ Θράκης για να υποβάλλει τις προτάσεις των μηχανικών στην περιφέρεια. Έγινε κάτι προς αυτή την κατεύθυνση;

Α.Π.: Είμαστε ακόμη σε θερινή ραστώνη και θεωρώ ότι αμέσως μετά τον Αύγουστο θα επανέλθουμε με τη συγκρότηση αυτής της ομάδας.

Θα πρέπει ν’ αντιμετωπίσουμε το θέμα, να επιμείνουμε, να φωνάξουμε ότι έστω και μέσα από αυτήν την «ολιγάρκειά μας» θα πρέπει να διεκδικήσουμε περισσότερα. Τα πράγματα είναι «μαύρα».

ΠτΘ: Αυτή η ολιγάρκεια μάς επιτρέπει ν’ αρχίσουμε να δίνουμε λίγο χρώμα στο «μαύρο», το οποίο στερείται και όλων των χρωμάτων;

Α.Π.: Χρειάζεται δουλειά, αλλά δεν είναι δουλειά που μπορεί να την κάνει μόνο ένα Τεχνικό Επιμελητήριο, έστω κι αν έχει ένα πολύ καλό προεδρείο.

ΠτΘ: Στο άρθρο σας χρησιμοποιείτε και την ποδοσφαιρική ορολογία. Θα ήθελα να μού πείτε εάν το παιχνίδι έχει ήδη κριθεί ή αν, με τις προτάσεις που είναι δυνατόν να γίνουν, μπορούμε ν’ απαλύνουμε αυτές τις διαφορές και ν’ αρχίσουμε αντί για ολιγάρκεια να μιλάμε για ανάπτυξη;

Α.Π.: Αυτή τη στιγμή οι όροι που έχουν τεθεί είναι πολύ δυσμενείς. Ο τρόπος που θα διαχειριστούμε τα χρήματα του ΕΣΠΑ, μ’ ένα πολύ δυσμενές νομοσχέδιο για την περιφερειακή διαχείριση, με την υπερπεριφέρεια και το πώς έχουμε ν’ αντιμετωπίσουμε μια πολύ ώριμη Κεντρική Μακεδονία έναντι ενός ανώριμου καθεστώτος που έχουμε εμείς μάς δείχνουν ότι έχουμε πολύ αρνητικούς όρους.

Ως ΤΕΕ, στο κομμάτι που μάς αναλογεί θα προσπαθήσουμε να συντάξουμε προτάσεις, να βοηθήσουμε στο να μην είναι πολύ δυσμενή τα αποτελέσματα, το οποίο πρέπει να γίνει κατανοητό από όλους τους φορείς και τα αντίστοιχα οικονομικά Επιμελητήρια σε επίπεδο διεκδικήσεων και να συντάξουμε ένα διεκδικητικό μέτωπο των φορέων. Από την άλλη, η περιφέρεια θα πρέπει να κατανοήσει το δυσμενές κλίμα και να κάνει τις σωστές κινήσεις ώστε να μπορέσει ν’ αντιμετωπίσει τους δυσμενείς όρους.

ΠτΘ: Υπό μια άλλη έννοια, περιφέρεια είμαστε όλοι εμείς, οι φορείς που μας εκπροσωπούν όπως είναι τα Επιμελητήρια, οι δήμοι, οι νομαρχίες και όλοι σχετίζονται με το ΕΣΠΑ και τις κατευθυντήριες γραμμές που δίνει.

Α.Π.: Σχετίζονται και όλοι πρέπει να λειτουργήσουμε στο να προχωρήσουμε, να διεκδικήσουμε και να φωνάξουμε περισσότερο. Από εκεί κι έπειτα, κάποιες αποφάσεις λαμβάνονται σε επίπεδο στενής περιφέρειας και σ’ αυτό το επίπεδο πρέπει να γίνει κατανοητό ότι δεν πρέπει να εμφανίσουμε άλλες ανωριμότητες και πρέπει να ωριμάσουμε πολύ γρήγορα και σύντομα.

Το ότι χρηματοδοτήσαμε την Εγνατία κι εμείς ως Τεχνικό Επιμελητήριο το δεχτήκαμε χωρίς να παραβλέπουμε όμως το ότι ήμασταν ανώριμοι κι αυτά τα χρήματα έπρεπε να πάνε σε περιφερειακά έργα και να καλέσουμε το ΥΠΕΧΩΔΕ να τη χρηματοδοτήσει. Δηλαδή, βρήκαμε τρόπο να μη χάσουμε το ν+2 και το κάναμε.

ΠτΘ: Μου δίνεται η εντύπωση ότι όταν κάποιος ορίζει σε κεντρικό επίπεδο ότι η ανάπτυξη ή οι κατευθυντήριες γραμμές για την περιοχή μου χαρακτηρίζονται από τον όρο «ολιγαρκές», το σχέδιο, το όραμα ή η όποια πολιτική υπάρχει γι’ αυτή την περιοχή μάς οριοθετεί να φτάσουμε μέχρι κάποιο σημείο αρκετά πεπερασμένο. Δηλαδή, η φιλοσοφία που αφορά μια συγκεκριμένη περιοχή την περιορίζει ακόμη κι αν έχουν όραμα οι δικοί της άνθρωποι.

Α.Π.: Έχετε απόλυτο δίκιο, γι’ αυτό κι εγώ στο άρθρο μου δεν υπεισέρχομαι σε τεχνικά ζητήματα, αλλά αντέγραψα κομμάτια από την ίδια την πρόταση της περιφέρειας ΑΜ-Θ, η οποία χαρακτηρίζεται από το ίδιο το πρόγραμμα ως ολιγαρκής.

ΠτΘ: Σας ευχαριστώ πολύ κι ελπίζω να μιλήσουμε εκτενέστερα για το θέμα, μια και οι εκλογές θα επηρεάσουν κατά πολύ το σχεδιασμό, ακόμη κι αν δεν έχουμε αλλαγή κυβέρνησης. Θα υπάρξουν καθυστερήσεις κι αυτές θα τις εισπράξετε ως φορέας από τους πρώτους.

Α.Π.: Ορθώς, τις αλλαγές τις κατανοούμε άμεσα.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.