«Ειμαι περηφανη που ειμαι και μουσουλμανα και Ελληνιδα»

Εκπαιδευτικών ζητημάτων συνέχεια σήμερα. Με πρωταγωνίστρια την Ντιλέκ Μπιλγκέ, μουσουλμάνα, ετών 15, σημαιοφόρο του 2ου Γυμνασίου Κομοτηνής που ζει στην Κομοτηνή τα τελευταία πέντε χρόνια και έχει να επιδείξει υψηλές μαθητικές διακρίσεις, δηλαδή, 20 σ’ όλα τα μαθήματα. Ζούσε με τους γονείς της στον Πολύγυρο, πριν επιστρέψουν όλοι μαζί στην Κομοτηνή. Ο μπαμπάς της είναι γιατρός, Παθολόγος και η μαμά της Οικονομολόγος. Η ίδια ονειρεύεται να γίνει γιατρός. Μιλά μαζί μας για την εκπαίδευση, για τα προβλήματα των μουσουλμάνων μαθητών, για τη συνύπαρξη, τα σχόλια των ξένων, αλλά και για τα κακώς κείμενα της Θράκης που ακόμη καλά κρατούν…

Πόσο καλά νιώθεις ότι έχεις προσαρμοστεί στη ζωή της Θράκης;

• Είμαι μουσουλμάνα εντάξει, αλλά νιώθω να έχω προσαρμοστεί πολύ καλά. Βοηθά το γεγονός ότι φοίτησα και φοιτώ σε δημόσια σχολεία. Γνωρίζω πολύ καλά τις παραδόσεις τα ήθη κι έθιμα των Χριστιανών. Διαπίστωσα ότι δεν γνωρίζω τόσο πολύ καλά τις παραδόσεις των μουσουλμάνων. Ένιωθα και νιώθω κοντά στους χριστιανούς.

Θα υποστήριζαν κάποιοι ότι ελλοχεύουν κίνδυνοι αφομοίωσης έτσι…

• Δεν ελλοχεύουν κίνδυνοι αφομοίωσης. Σε καμία περίπτωση! Γνωρίζω τα βασικά της θρησκείας μου, των εορτών μας, των εθίμων μας. Με βοηθάει πολύ το γεγονός ότι γνωρίζω καλά και την άλλη πλευρά, για παράδειγμα τις εορτές των Χριστιανών. Τις σέβομαι και θεωρώ αυτονόητο ότι θα σεβαστούν και τη δική μου παράδοση. Ύστερα δημιουργώ πιο εύκολα φιλίες έτσι.

Πήγες κανονικά σε νηπιαγωγείο;

• Ναι, πήγα νηπιαγωγείο στον Πολύγυρο κι ύστερα ήταν πιο εύκολα για μένα στο Δημοτικό. Και θυμάμαι τους ανθρώπους εκεί να είναι πιο καταδεκτικοί. Βοηθάει πολύ όταν σε αποδέχεται ο άλλος. Όταν ήρθα στο Γυμνάσιο εδώ διαισθάνθηκα στην αρχή μια ψυχρότητα. Βέβαια μετά ήρθαν και περισσότεροι μουσουλμάνοι μαθητές, τα παιδιά έμαθαν να συγκρατούν τα σχόλια τους, μέχρι που γίναμε φίλοι και δεν υπήρξε καμία αρνητική στάση. Με καταλάβαιναν καλά και δεν είχαν πρόβλημα μαζί μου.

Σε σχέση με τους άλλους μουσουλμάνους μαθητές που έρχονται στο Γυμνάσιο από μειονοτικά δημοτικά ποιες διαφορές εντοπίζεις;

• Πολλές διαφορές. Δεν γνωρίζουν καλά την ελληνική γλώσσα. Στην αρχή τα λάθη τους στην έκφραση γίνονται αφορμή για σχόλια και πειράγματα από τα παιδιά των χριστιανών. Τον πρώτο καιρό όλα αυτά. Η αλήθεια είναι ότι δυσκολεύονται και εκείνα και προσπαθούν πάρα πολύ να προσαρμοστούν. Όσο περνά ο καιρός βελτιώνουν τις αποδόσεις τους. Κάποιοι μένουν στάσιμοι, αλλά αν επιμένουν δικαιώνονται και τα καταφέρνουν καλά με την ελληνική γλώσσα.

Εσύ είσαι αριστούχος, θα μπορούσες να μου δώσεις κάποιες πληροφορίες για τις επιδόσεις σου;

• Ήμουν σημαιοφόρος την 28η Οκτωβρίου, κράτησα την σημαία. Έβγαλα είκοσι πέρσι, πρόπερσι 19,9. Υπάρχουν κι άλλες δυο κοπέλες με υψηλές επιδόσεις θα κρατήσουν εκείνες τη σημαία στις 25 Μαρτίου και στις 14 Μαΐου. Εγώ θα είμαι παραστάτης.

Τι είναι για σένα αυτή η διάκριση;

• Δικαίωση. Ήταν πραγματικά πολύ μεγάλη ηθική ικανοποίηση. Ένιωσα και περήφανη. Είναι τιμή για μένα να κρατώ τη σημαία. Βέβαια ήταν και κάτι διαφορετικό να πηγαίνω στην εκκλησία, ν’ ακούω τη λειτουργία, τους λόγους των πολιτικών, αλλά ήταν πραγματικά πολύ όμορφη εμπειρία.

Στο τζαμί πηγαίνεις, προσεύχεσαι όταν επιτρέπεται για τις γυναίκες, στις μεγάλες εορτές εννοώ…

• Στο τζαμί οι γυναίκες πηγαίνουν μόνο στις μεγάλες γιορτές, όπως είπες, τότε πηγαίνω κι εγώ. Δεν πηγαίνω πολύ συχνά είναι αλήθεια.

Πού οφείλονται οι πολύ καλές επιδόσεις στο σχολείο;

• Στη βοήθεια των γονιών μου. Μιλάμε ελληνικά στο σπίτι. Όταν ήρθαμε εδώ αρχίσαμε να μιλάμε τούρκικα για να μπορώ να προσαρμόζομαι. Ομολογώ ότι ήταν πολύ δύσκολα στο χωριό, γιατί στο χωριό μόνο τούρκικα μιλάνε. Ήταν και η αγωγή που μου έδωσαν οι γονείς μου, γιατί ήταν πολύ αυστηροί στα πρώτα χρόνια, αλλά και η προσωπική θέληση. Για παράδειγμα ο αδερφός μου δεν είναι και τόσο καλός μαθητής, όσο εγώ. Αν θέλεις κάτι, όλα γίνονται.

Αν ήσουν παιδί καπνοκαλλιεργητών κι έμενες από τη γέννησή σου στην Κομοτηνή, ποια θα ήταν η συνέχεια; Μπορείς να φανταστείς την εξέλιξη που θα είχες;

• Θα έμενα εδώ, θα ήμουν παιδί καπνοκαλλιεργητών, με τη συνέχεια όντως να είναι πολύ δύσκολη. Ίσως να μη συνέχιζα στο Γυμνάσιο. Ίσως πάλι να μην με έστελναν στο δημόσιο σχολείο, θα πήγαινα στο μειονοτικό, θ’ αντιμετώπιζα κι εγώ προβλήματα γλώσσας. Ύστερα και η παραγωγή δεν πάει καλά κι αυτό έχει επιπτώσεις στην μόρφωση και των παιδιών, οπότε, ίσως, να είχε και στη δική μου πορεία.

Πώς κρίνεις τη λειτουργία των Μειονοτικών Σχολείων;

• Στα Μειονοτικά Σχολεία είναι πιο «ελαφρά» τα πράγματα. Οι μαθητές δεν προσπαθούν και τόσο πολύ, γιατί οι καθηγητές δείχνουν περισσότερη κατανόηση. Είναι και οι Πομάκοι, γι’ αυτούς είναι πιο δύσκολα τα πράγματα, πρέπει απ’ την αρχή να μάθουν την τούρκικη γλώσσα, να μάθουν καλά και την ελληνική γλώσσα. Τρεις γλώσσες ταυτοχρόνως. Τα παιδιά μένουν αδιάφορα έτσι, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Δε θεωρείς ότι «χάνονται» έτσι ευκαιρίες για πάρα πολλά παιδιά;

• Ναι, αυτό είναι το κακό κι εμένα αυτό «μου σπάει τα νεύρα». Πηγαίνουν τόσα χρόνια και δυσκολεύονται και τα παρατούν και τίποτα δεν είναι εύκολο γι’ αυτούς. Αν πάνε σε δημόσιο σχολείο στην αρχή δυσκολεύονται πολύ. Ύστερα, να μπεις στο Πανεπιστήμιο τώρα είναι εύκολο, το να το παρακολουθήσεις όμως είναι πιο δύσκολο. Όσοι πηγαίνουν σ’ ένα ελληνικό πανεπιστήμιο και έχουν πιο πριν σπουδάσει σε μειονοτικό σχολείο δυσκολεύονται να το βγάλουν. Για παράδειγμα έχω γείτονες που λένε: «Είναι πολύ δύσκολα, μακάρι να είχα πάει σ’ ένα δημόσιο δημοτικό κι όχι σε μειονοτικό για να μάθαινα σωστά την γλώσσα». Όσοι πάλι δεν μπορούν να μάθουν τα ελληνικά πηγαίνουν στην Τουρκία και είναι πιο εύκολα γι’ αυτούς εκεί.

Το μέτρο της ποσόστωσης που ισχύει όλα αυτά τα χρόνια πώς το κρίνεις;

• Αν στο Γυμνάσιο μάθαιναν τα ελληνικά καλύτερα, θα ήταν σ’ όλα τα παιδιά πιο εύκολο να βγάλουν το Πανεπιστήμιο. Χρειάζεται το μέτρο της ποσόστωσης για να μπορέσουν να συνεχίσουν τις σπουδές τους και μετά, αν το θέλουν, όλα γίνονται για να μπορέσουν να σπουδάσουν και να μάθουν πολύ καλά τα ελληνικά.

Θα συνεχίσεις τις σπουδές σου σ’ ελληνικό πανεπιστήμιο;

• Έχω και περισσότερες φιλοδοξίες, αλλά γιατί όχι; Θα δούμε. Στην Τουρκία είναι πιο εύκολα. Φίλοι των γονιών μου πήγαν εκεί για σπουδές και έγιναν και καθηγητές Πανεπιστημίου, για τις φιλοδοξίες μου ό,τι καλύτερο. Δεν μ΄ αρέσει όμως και πολύ το σύστημα και δεν ενθουσιάζομαι ούτε όταν πηγαίνουμε μια απλή εκδρομή, γιατί δεν γνωρίζω ούτε τα ήθη, ούτε τις συνήθειες. Είναι μια άλλη χώρα για μένα.

Πολλές συμμαθήτριές σου φοράνε μαντίλα πώς το σχολιάζεις;

• Αν είναι επιλογή τους, ας φορούν μαντήλι. Είναι θέμα κουλτούρας, τρόπος σκέψης, δεν είναι κάτι κακό. Αφού έχουμε δημοκρατικό πολίτευμα, όλοι μπορούν να φορούν ό,τι θέλουν.

Εις βάρος των κοριτσιών στο χώρο της μειονότητας γίνονται διακρίσεις;

• Δεν έχουν πέσει στην αντίληψή μου κάποιες διακρίσεις. Ίσως κάποια στερεότυπα να ισχύουν. Είναι και τα κορίτσια που δεν θέλουν να συνεχίσουν στο χώρο της εκπαίδευσης, θεωρείται ότι τα αγόρια θα είναι οι «κολώνες» του σπιτιού, άρα εκείνοι θα πρέπει να βρουν δουλειά και άρα είναι απαραίτητη η μόρφωσή τους.

Τι θέλεις να σπουδάσεις;

• Είναι νωρίς, αλλά μάλλον γιατρός. Είναι οικογενειακή παράδοση, συνήθισα να πηγαίνω στο νοσοκομείο με τον μπαμπά. Μου αρέσει το περιβάλλον, όσο κι αν ακούγεται περίεργο.

Τη συνύπαρξη στον τόπο μας πώς τη βιώνεις; Το ρωτώ γιατί θα ξέρεις κι εσύ ότι φαντάζει περίεργο στ’ αυτιά κατοίκων απ’ άλλα σημεία της χώρας…

• Στη Θεσσαλονίκη το άκουγα συχνά, μια γειτόνισσα έλεγε συνέχεια: «Πω – πω εκεί πέρα πάνω ζείτε!». Ύστερα θεωρούν περίεργο ότι ζούμε μαζί, χριστιανοί και μουσουλμάνοι, ενώ οι ίδιοι μένουν σε πόλεις με μετανάστες από κάθε περιοχή, με Αλβανούς, Βούλγαρους και ό,τι μπορείς να φανταστείς. Είναι και καχύποπτοι με τους ξένους, ενώ εμείς εδώ είμαστε ντόπιοι.

Αφορμή για υποτιμητικά σχόλια στάθηκε το θρήσκευμά σου;

• Κανένα σχόλιο στον Πολύγυρο. Δεν αισθάνθηκα ποτέ άσχημα. Όταν ήρθα εδώ, στο Δημοτικό, δεν μ’ άφηναν τα’ άλλα παιδιά να φέρνω αντιρρήσεις, μου λέγανε: «Μουσουλμάνα, Τουρκάλα» και άλλα τέτοια, με τον καιρό όμως με γνώρισαν, με συνήθισαν και δεν εκδηλώνουν τέτοια συμπεριφορά. Εγώ πάλι, αισθάνομαι μια χαρά. Περήφανη. Μ΄ αρέσει που είμαι και μουσουλμάνα και ελληνίδα και από όλα.

Μαρία Νικολάου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.