Ειλικρινεια και σεβασμος απεναντι στο διαφορετικο

Ειλικρίνεια, σεβασμός κι αξιοπρέπεια απέναντι στο διαφορετικό, προσέγγιση των κοινωνικά ευπαθών ομάδων, ενεργοποίηση των μελών τους ως αντίπαλο δέος της εσωστρέφειας που αναπτύσσουν, η οποία συνεπάγεται συχνά τη νωθρότητα, ήταν οι προτάσεις του προέδρου του Δικηγορικού Συλλόγου Ροδόπης κ. Πεταλωτή σε σχέση με την κοινωνική κι εργασιακή ενσωμάτωση των κοινωνικά ευπαθών ομάδων, στους οποίους κατατάσσονται και οι νεοπρόσφυγες.



Με θέμα την «Κοινωνική και εργασιακή ενσωμάτωση ευπαθών κοινωνικών ομάδων», ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Ροδόπης κ. Γιώργος Πεταλωτής επιχείρησε τον προσδιορισμό αυτών των ομάδων, σε εκδήλωση της Νομαρχιακής Επιτροπής Λαϊκής Επιμόρφωσης Ροδόπης, στο πλαίσιο της συμμετοχής της στο πρόγραμμα «ενίσχυση ειδικών πολιτισμικών ομάδων και παλιννοστούντων για την ένταξή τους στην αγορά εργασίας με ενέργειες κοινωνικής υποστήριξης».

Το πρόγραμμα ξεκίνησε στα μέσα Ιανουαρίου, ενεργοποιήθηκε τον Μάρτιο και υλοποιήθηκε μέσα από μια συνεργασία του ΚΕΣΣΥ της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Ροδόπης – Έβρου – Δήμου Σαπών «Ορίζοντας», της Αναπτυξιακής Εταιρίας Ροδόπης και του Δήμου Ορφέα Έβρου.

Εκπρόσωποι των εταίρων, καθώς και κάποια άτομα από την ομάδα στόχου παρακολούθησαν την εισήγηση του κ. Πεταλωτή.

Εκ μέρους της ΝΕΛΕ Ροδόπης, ο κ. Βασίλης Πετανίδης αναφέρθηκε στις δράσεις: «Διοργάνωση εκδηλώσεων κοινωνικού χαρακτήρα, ευαισθητοποίηση κοινωνικού συνόλου, δημοσιότητα του προγράμματος, διοργάνωση ημερίδων, συλλογή, δημιουργία και διανομή έντυπου ενημερωτικού υλικού, ανακοινώσεις – δημοσιεύσεις στον τοπικό τύπο και συνεργασία με τοπικούς φορείς». Το πρόγραμμα, σύμφωνα με τον κ. Πετανίδη, «στοχεύει στην κοινωνική κι εργασιακή προετοιμασία, στην άρση των διακρίσεων, στην ενδυνάμωση των ατόμων που απειλούνται με αποκλεισμό από την αγορά εργασίας, προκειμένου να ενταχθούν μ’ ένα ομαλό τρόπο στον κοινωνικό περίγυρο». Οι ομάδες – στόχοι είναι δύο: οι ομάδες με πολιτισμικές διαφορές και οι παλιννοστούντες ομογενείς.

Ενσωμάτωση ή ενεργοποίηση;

Ο κ. Πεταλωτής, έχοντας διατελέσει πρώτος εκπρόσωπος στη Θράκη από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ, έχει αποκτήσει μια ιδιαίτερη εμπειρία κι ευαισθησία. Ξεκίνησε μέσα από βασικά ερωτήματα που προκύπτουν από την προσέγγιση του θέματος, τα οποία εμπεριέχουν ως ένα βαθμό και απαντήσεις: «Ποιες είναι οι ευπαθείς κοινωνικές ομάδες; Υπάρχουν στην πραγματικότητα κι εμείς απλώς τις ανακαλύπτουμε ή αποτελούν θεωρητικά κατασκευάσματα ανθρώπων που διυλίζουν τον κώνωπα και κατανέμουν, σχηματοποιούν, ίσως και γκετοποιούν ανθρώπους, είτε για ερευνητικούς λόγους, είτε για λόγους εκμετάλλευσης, πολιτικής και οικονομικής;

Οι ευπαθείς αυτές ομάδες διέπονται από τέτοια στοιχεία και χαρακτηριστικά που μας επιτρέπουν να τις εξετάζουμε ως ομάδες και να προτείνουμε λύσεις για τα προβλήματά τους; Έχουν έστω και σχετική ομοιογένεια στο εσωτερικό τους ή αποτελούνται από μονάδες ξεχωριστές, από αυτόνομα σκεπτόμενα και συμπεριφερόμενα άτομα, τα οποία ίσως έχουν κοινή καταγωγή ή κάποια άλλη ιδιαιτερότητα, η οποία όμως δεν τους κάνει αναγκαστικά όμοιους και με τον ίδιο τρόπο αντιμετωπίσιμους;». Ο κ. Πεταλωτής έφερε το παράδειγμα της ομογενοποίησης των ανέργων, όταν εντάσσεται στην ίδια ομάδα ένας άνεργος οικοδόμος, ένας άνεργος μετά από πτώχευση βιομήχανος κι ένας άνεργος ηθοποιός μετά από 20 χρόνια καριέρας. «Αν επιχειρηθεί η ισοπέδωσή τους και η ένταξή τους σε μια ομάδα με μόνο κοινό σημείο ότι δεν εργάζονται κι έχουν οικονομικό και άλλα προβλήματα, τότε η αποτυχία του εγχειρήματος είναι δεδομένη».

Το επόμενο ερώτημα του κ. Πεταλωτή είχε να κάνει με το ποιοι είναι αυτοί οι φορείς, που αναλαμβάνουν το ρόλο της αντιμετώπισης αυτών των ομάδων. Αναγνώρισε ότι μέσα από το συγκεκριμένο πρόγραμμα υπήρχαν επιστήμονες που συνεισέφεραν σημαντικά. Το τέταρτο ερώτημα ήταν τι σημαίνει κοινωνική κι εργασιακή ενσωμάτωση, πού και σε τι. «Επιδιώκουμε να ενσωματώσουμε ευπαθείς ομάδες σε μια κοινωνία που τους οδήγησε στην απομόνωση και στην ευπάθεια, που τους έθεσε από πριν στο περιθώριο ή μια ενσωμάτωση σε μια παραγωγική διαδικασία, που ήδη τους απέρριψε για διάφορους λόγους;»

Αντί της ενσωμάτωσης πρότεινε τον όρο ενεργοποίηση. Διατύπωση με σαφήνεια ότι «σιγουριά και ασφάλεια δεν μπορεί να υπάρχει για κανέναν», αιτιολογώντας: «Κανείς δεν μπορεί ν’ αποκλείσει ότι σε 10, 20, 30 χρόνια μπορεί κάποιοι από εμάς να είναι πρόσφυγες, μέλη μιας μονογονεϊκής οικογένειας, αποφυλακισμένοι, για διάφορους λόγους. Το πιο δύσκολο ερώτημα είναι: πώς αντιμετωπίζεται μια ευπαθής κοινωνικά ομάδα, ώστε να πάψει κατά το δυνατότερο να είναι ευπαθής; Ως μια λύση θα μπορούσε να προταθεί η φιλανθρωπία. Σε μια πολιτισμένη όμως κοινωνία, στην οποία η αξιοπρέπεια είναι από τις βασικές αρχές της, δεν είναι λύση. Απλά, αναπαράγει το πρόβλημα, αφού δημιουργεί εξάρτηση, αδρανοποιεί κι εκμηδενίζει την ιδιωτική πρωτοβουλία.

Αντίθετα, το κλειδί για την εξάλειψη ή τον περιορισμό της ευπάθειας είναι η προτροπή, η προσέλκυση στη δραστηριότητα και η δημιουργία».

Επικεντρώνοντας στους παλιννοστούντες ο κ. Πεταλωτής σχολίασε: «Δεν επιτρέπεται τόσο χρόνια μετά την πρώτη έλευση παλιννοστούντων ομογενών στην Ελλάδα, εκτός από το μέγιστο πρόβλημα της επαγγελματικής αποκατάστασης, να τρέχουν, εξαιτίας ενός αναχρονιστικού δυσκίνητου κι επιβαρημένου γραφειοκρατικού συστήματος, για απλά ζητήματα, για γάμο, απόκτηση ιθαγένειας, για αναγνώριση άδειας οδήγησης».

Ο κ. Πεταλωτής υποστήριξε ότι παρόμοιες πρωτοβουλίες, όπως το συγκεκριμένο πρόγραμμα αναδεικνύουν το πρόβλημα, που συχνά είναι η περιχαράκωση, των μελών της ομάδας ως τρόπος άμυνας. Αυτή η εσωστρέφεια έχει ως αποτέλεσμα και τη νωθρότητα και την έκφραση δυσαρέσκειας προς την πλειοψηφία. Πρότεινε την προσέγγιση αντί της ενσωμάτωσης, ως τρόπο κατανόησης του άλλου. «Η ενσωμάτωση βρίσκεται εγκύτερα στην άποψη περί αποκλειστικής ιδιοκτησίας που έχουμε μερικοί για τον τόπο μας, την πατρίδα μας, την κοινωνία μας και εν γένει για τον πλανήτη μας. Μόνο όταν επέλθει η προσέγγιση παύουν οι διαφορές ουσίας και πέφτουν οι διαχωριστικές γραμμές. Αυτό προϋποθέτει ανοιχτό μυαλό και κυρίως ανοιχτή ψυχή και από τις δύο πλευρές. Για να προσεγγίσουμε συναισθηματικά τον άλλο πρέπει ήδη να έχουμε λύσει τα δικά μας υπαρξιακά ζητήματα ή έστω να τα έχουμε βάλει σε κάποια τάξη».

Ο κ. Πετανίδης πρότεινε με τη σειρά του ότι πρέπει να προσεγγίσουμε αυτά τα άτομα, να τα ενημερώσουμε, «γιατί δεν γνωρίζουν το πώς λειτουργούν τα πράγματα στην Ελλάδα», προσθέτοντας το πιο σημαντικό: «Να κρατήσουν τον πολιτισμό που έφεραν και να τον μπολιάσουν με στοιχεία δικά μας». Σχολίασε επίσης ότι ο όρος παλιννοστούντες είναι λάθος, γιατί στην ουσία δεν επιστρέφουν.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.