Δραματικη συνεχεια στο σηριαλ «Χρυσος»
Την Τετάρτη 13 Ιανουαρίου το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας διοργάνωσε στην Αθήνα ημερίδα με θέμα «Ορυκτός Πλούτος και Τοπικές Κοινωνίες». Ανάμεσα στους ομιλητές ήταν ο Λέκτορας στην Κτηνιατρική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Δάνος Σεργκελίδης και ο μηχανικός μεταλλείων – μεταλλουργός και Λέκτορας στην Πολυτεχνική του ΑΠΘ Γιώργος Τριανταφυλλίδης. Και οι δύο έχουν για χρόνια επισταμένα ασχοληθεί με το μεγάλο για τη Θράκη θέμα της εξόρυξης χρυσού και των πολυετών προσπαθειών εταιριών να εξορύξουν χρυσό από το Πέραμα και τα Πετρωτά φροντίζοντας την επικοινωνία όχι μόνο με τους πολιτικούς αλλά και τους πολίτες αυτών των περιοχών στην κατεύθυνση αρχικά της ενημέρωσής τους και στη συνέχεια της ευαισθητοποίησής τους.
Ο κ. Τριανταφυλλίδης σημείωσε ότι ήταν μια ανοιχτή ημερίδα με θέμα «Ορυκτός Πλούτος και Τοπικές Κοινωνίες» και εξήγησε την ιστορία της διοργάνωσης που πέρασε από τα 40 κύματα. «Με πρωτοβουλία του προέδρου του ΤΕΕ Θράκης Νίκου Παπαθανασίου δηλώσαμε συμμετοχή για να κάνουμε μια εισήγηση για το θέμα της μεταλλουργίας του χρυσού.
Η ημερίδα είχε προγραμματιστεί για τις 29 Σεπτεμβρίου αλλά προκηρύχθηκαν εκλογές, μεταφέρθηκε για το Νοέμβριο και εκ νέου αναβλήθηκε και μεταφέρθηκε στις 13 Ιανουαρίου».
Στο ενδιάμεσο διάστημα ο κ. Τριανταφυλλίδης πληροφορήθηκε ότι υπήρξε μια δυσάρεστη για την περιοχή της Θράκης απόφαση που αφορούσε σε μια ΚΥΑ, την 39624/2009. «Την υπέγραψαν οι κ.κ. Σουφλιάς, Παπαθανασίου, Φλογαϊτης και Χατζηδάκης. Σύμφωνα με την ΚΥΑ, στο πλαίσιο της διαχείρισης των λεγόμενων εξορυκτικών αποβλήτων, έγινε η αδειοδότηση της κυάνωσης για την Ελλάδα.
Υπάρχουν 3 άρθρα σ’ αυτήν την ΚΥΑ τα οποία, κατά τη γνώμη μου έχουν εσκεμμένα συμπεριληφθεί, καθώς είναι έξω από τη λογική της ΚΥΑ καθώς η ΚΥΑ μιλάει γενικά για εξορύξεις και δεν αναφέρει καμία χημική ένωση εκτός από το κυάνιο.
Πρόσθεσαν τρία άρθρα με τα οποία αδειοδοτούν την κυάνωση, κάτι που αφορά άμεσα τη Θράκη και τη Χαλκιδική».
• Επικαλούνται τον Φερχόιγκεν
Ο κ. Τριανταφυλλίδης πρόλαβε όσους επιχειρήσουν να δικαιολογήσουν τη συγκεκριμένη ΚΥΑ λέγοντας ότι θα επικαλεστούν την υποχρέωσή τους να εναρμονίσουν την ελληνική νομοθεσία σε μια οδηγία του Επιτρόπου Γκίντερ Φερχόιγκεν για τα εξορυκτικά απόβλητα. Ζητώντας του ν’ αξιολογήσει το τι επιτρέπει αυτή η κοινή υπουργική απόφαση, είπε. «Αυτή η ΚΥΑ προβλέπει διάφορες διεργασίες γενικά για τα εξορυκτικά απόβλητα αλλά ειδικά για την κυάνωση χαρακτηρίζει τις εκσκαφές κοιλότητες και επιτρέπει τη δημιουργία λιμνών με κυάνιο μέσα στις κοιλότητες.
Αυτό σημαίνει για την Θράκη ότι στο επιδερμικό πεδίο Αισύμης – Σαπών –Πετρωτών υπάρχουν 120 λόφοι πυριτικών καπέλων τα οποία έχουν από κάτω θειούχα πετρώματα και χρυσό. Το καθένα από αυτά είναι εν δυνάμει μια κυριότητα – θα το σκάψουν και θα κάνουν κυάνωση. Έχουν μ’ αυτή τη διαδικασία το δικαίωμα – με δεδομένο ότι η κυάνωση καθιστά τη γη απόβλητο του κυανίου και δεν έχουν χώρο να βάλουν τη γη – ν’ ανοίγουν μια εκσκαφή και στη συνέχεια να πετούν τα κυάνια από τη διπλανή μέσα στην προηγούμενη.
Αυτή την εξαχρείωση της Θράκης δεν την είχα δεχτεί πριν 10 χρόνια όταν μού είχαν ζητήσει να υπογράψω, όταν ήμουν στο ΙΓΜΕ» δήλωσε, έχοντας από καιρό ξεκαθαρίσει τη θέση του.
• Η επόμενη μέρα
Το ερώτημα που τίθεται από το μέσο κάτοικο της Ροδόπης και του Έβρου έχει να κάνει με το ποιες είναι οι πιθανές κινήσεις που θα κάνουν οι εταιρίες μετά από την υπογραφή της ΚΥΑ. «Οι εταιρίες παίζουν το χαρτί τους. Αν τα Χρυσωρυχεία Θράκης πουν ότι θα πάρουν το Πέραμα, έρχονται, κάνουν μια εκσκαφή – την οποία η ΚΥΑ χαρακτηρίζει κοιλότητα – αλλά κι ένα χώρο τέλματος δίπλα για να πετάξουμε το κυάνιο.
Αυτό θα είναι η αρχή. Η επόμενη μέρα δείχνει ότι θα σκάβουν, θα κάνουν κυάνωση και θα γεμίζουν την προηγούμενη τρύπα με τα κυάνια. Αυτό θα γίνει σε 120 θέσεις. Τα πυριτικά καπέλα που κρύβουν χρυσό είναι γνωστά και συγκεκριμένα και τα διακρίνουμε σε μια διαδρομή Κομοτηνής – Αλεξανδρούπολης παρατηρώντας τον Κιρκά (Κύρκη). Το ίδιο συμβαίνει με τα πυριτικά καπέλα και στα Πετρωτά».
Η εξέλιξη με την ΚΥΑ του Σεπτέμβρη μάς κάνει να προβληματιστούμε για το πώς επί χρόνια οι εταιρίες που δραστηριοποιήθηκαν στην περιοχή είχαν κινηθεί παρασκηνιακά επιδιώκοντας τη στήριξη της ελληνικής πολιτείας κι έχοντας προσεγγίσει – κάποιες φορές επιτυχώς – πολιτικούς, δημοσιογράφους και πολίτες των περιοχών με εξορυκτικό ενδιαφέρον. Όλα δείχνουν ότι πέρα από την επικοινωνιακή πολιτική, η οποία σημειωτέον έχει ενισχυθεί στο νομό Έβρου το τελευταίο διάστημα, υπήρξε και μια συγκεκριμένη στρατηγική προσέγγισης των κατάλληλων ανθρώπων στην κατάλληλη θέση.
• 1.500 τόνοι χρυσού στην Ελλάδα
Ο κ. Τριανταφυλλίδης μεταφέρει την προσωπική του άποψη για το σχέδιο των εταιριών, στηριγμένος σε επιστημονικά στοιχεία. «Οι εταιρίες αυτές βλέπουν, όπως είπα και στην εισήγησή μου, 1.500 τόνους χρυσό στην Ελλάδα.
Οι 500 τόνοι είναι μετρημένοι (Θράκη, Ολυμπιάδα, Σκουριές) και οι 1.000 είναι τα βέβαια αποθέματα. Άρα, 1.500 τόνοι χρυσού τους ανήκουν και το δημόσιο δεν θα πάρει τίποτε εκτός από τα μεροκάματα. Η ζημιά είναι 50 δις ευρώ. Άρα, δεν στοχεύουν σ’ ένα μικρό κοίτασμα αλλά σε 1.500 τόνους.
Οι περιοχές είναι η Ολυμπιάδα, το Πέραμα, τα Πετρωτά και επίσης από τη Χαλκιδική μέχρι την Ευκαρπία του Κιλκίς, όπως μετέφερε προχθές ο πρόεδρος του ΙΓΜΕ. Υπάρχουν εκεί οι λεγόμενοι πορφύρες που είναι «γεμάτοι» χρυσό και χαλκό» είπε.
• Οι αποδείξεις της Χαλκιδικής
Για περισσότερα από 10 χρόνια στο μεταλλείο του Στρατονίου (Χαλκιδική) γίνεται εφαρμογή του κυανιούχου νατρίου. Δηλαδή, το χρησιμοποιούν για εμπλουτισμό κι όχι για κυάνωση και είναι σε υδατικό διάλυμα.
Το κυανιούχο νάτριο είναι 100 κιλά την ημέρα το οποίο πέφτει στα μπάνια. Εξορυγνύνουν 1.000 τόνους την ημέρα, οι οποίοι περνούν από εμπλουτισμό και μέσα στα μπάνια του εμπλουτισμού πέφτουν 100 κιλά κυανιούχου νατρίου. Το ερώτημα είναι πού πηγαίνει το κυάνιο. Τα 100 κιλά σημαίνουν 50 κιλά καθαρό υδροκυάνιο. Αν το πολλαπλασιάσουμε με τις μέρες του έτους που χρησιμοποιείται βγαίνουν τα συμπεράσματα. Άρα, 15 τόνοι έχουν πεταχτεί στη λιθογόμωση. Πρέπει ν’ απαντήσει το ΥΠΕΧΩΔΕ.
Να πούμε ότι το Στρατόνι είναι μια δαχτυλήθρα σε σύγκριση με την έκταση που θα πάρει η εφαρμογή της κυάνωσης για παραγωγή του χρυσού. Τότε, θα δούμε τι θα γίνει στη Θράκη.
Το αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας είναι να γίνεται εκχύλιση αρσενικού. Σήμερα, στη Χαλκιδική άρχισε να εμφανίζεται αρσενικό στην Καλλικράτεια και τα Ελαιοχώρια στα υπόγεια νερά». Άρα, το αρσενικό περνάει εύκολα στη διατροφική αλυσίδα των κατοίκων μέσα από την τροφή και το νερό τους.
«Πρόκειται για μια περιβαλλοντική βόμβα στη Χαλκιδική. Επίσης, θέλουν να κάνουν αποστράγγιση στο όρος Κάκαβος το οποίο είναι το κεντρικό όρος στη Βόρεια Χαλκιδική. Η νομαρχία ετοιμάζεται να κάνει ένα φράγμα στον ποταμό Χαβρία που περνάει από την Όλυνθο, για να κάνει υδροδότηση της Χαλκιδικής.
Η ελληνική πολιτεία θα έπρεπε να τους πετάξει έξω με όλες αυτές τις συνέπειες» είπε.
Μετέφερε ότι ενημέρωση για την ημερίδα και την τοποθέτησή του έχουν ο πρόεδρος του ΤΕΕ Θράκης Νίκος Παπαθανασίου, ο πρώην πρόεδρος Αργύρης Πλέσσιας, ο οποίος ήταν παρών στην ημερίδα, όπως και ο βουλευτής Ροδόπης πρώην υπουργός Ευριπίδης Στυλιανίδης τον οποίο προσωπικά ενημέρωσε ο κ. Τριανταφυλλίδης ενώ του έχει αποστείλει και τις σχετικές εισηγήσεις. Ο κ. καθηγητής προτείνει να ζητηθεί η άρση των τριών άρθρων.
Δάνος Σεργκελίδης, Λέκτορας στην Κτηνιατρική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης «Ορυκτός Πλούτος και Τοπικές Κοινωνίες: Βίοι Παράλληλοι;»
Η αποτίμηση της επιτυχίας της ημερίδας δεν είναι εύκολη υπόθεση (με ποια δηλαδή κριτήρια θα αξιολογηθεί) και ούτε έχει και τόση σημασία. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι έγινε για πρώτη φορά μια τέτοια συνάντηση, σε ουδέτερο έδαφος, όπου συμμετείχαν όλοι, θα έλεγε κανείς, αυτοί που κατά καιρούς συναντιούνται και συγκρούονται, σε τοπικό επίπεδο, για λήψη αποφάσεων για τόσο σοβαρά θέματα που έχουν άμεσες επιπτώσεις στην ανάπτυξη και το περιβάλλον, φυσικό και ανθρωπογενές.
Η ατμόσφαιρα, όπως άλλωστε αναμενόταν, ήταν φορτισμένη. Τα προβλήματα οξυμένα σε μια μάλιστα περίοδο οικονομικής ύφεσης, ανασκόπησης και αναθεώρησης αναπτυξιακών μοντέλων. Για πρώτη φορά στην ιστορική πορεία της ανθρωπότητας η οικονομική ανάπτυξη βρίσκεται μπροστά σε προβλήματα εξάντλησης πολλών βασικών φυσικών πόρων καθώς και των αρνητικών επιπτώσεων του τρόπου διαχείρισης των στο περιβάλλον.
Αν κανείς δει την συνάντηση αυτή μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο μπορεί να πει ότι και μόνο που οργανώθηκε και διεξάχθηκε σε μάλλον πολιτισμένο περιβάλλον, ήταν επιτυχής.
Όλα τα μέρη γνώριζαν εκ των προτέρων τις θέσεις των άλλων. Οι δράσεις τους ήταν επίσης γνωστές. Οι τοποθετήσεις στην συγκεκριμένη ημερίδα αναμενόμενες. Η αξία όμως της ημερίδας ήταν το πλησίασμα αυτών των μερών και η έκφραση της αγωνίας όλων για το μέλλον, έστω και με διαφορετική ακόμη οπτική γωνία. Λειτούργησαν πραγματικά ως ζωντανή κοινότητα, με έναν διάλογο που ακόμη βέβαια είναι στα πρώτα του ουσιαστικά βήματα.
Ακούγοντας κανείς αυτούς που εμπλέκονται στις εξορυκτικές δραστηριότητες, έβλεπε καθαρά πως δεν άλλαξε τίποτε στο σκεπτικό τους που σχετίζεται με το κέρδος. Προσπάθησαν να το εξωραΐσουν με έννοιες αειφορικής και βιώσιμης ανάπτυξης των εξορυκτικών δραστηριοτήτων στα πλαίσια όμως πάντα μιας καθαρά ανταγωνιστικής και καταναλωτικής οικονομίας όπου ο άνθρωπος έχει αποκλειστικά δυο συνιστώσες, αυτές του εργαζόμενου και του καταναλωτή. Εφόσον λοιπόν προσφέρουν στην κάλυψη των αναγκών εργασίας και κατανάλωσης των ανθρώπων είναι αναγκαία η λειτουργία τους κι αν είναι δυνατόν όπως αναπτύσσεται και σήμερα. Δεν έδειξαν καμιά διάθεση να ακούσουν την πλευρά των τοπικών κοινωνιών, ωσάν να μην είναι μέλη τους και να τις αντιμετωπίζουν μόνο ως δεξαμενές εργασίας και κατανάλωσης.
Τονίζουν τη συμβολή τους για θέσεις εργασίας, αποκρύπτοντας αυτές που παράλληλα χάνονται και τη σύγκρισή τους με αυτές (ποσοτική και κυρίως ποιοτική). Αποσιωπάται πως οι θέσεις εργασίας που προσφέρονται είναι ορισμένου χρόνου, μέχρις ότου δηλαδή εξαντληθεί το κοίτασμα, ανθυγιεινές και επικίνδυνες, ενώ αυτές που χάνονται κάλλιστα μπορούσαν να είναι αειφόρες.
Και καλά ως εδώ. Το ότι αντιμετωπίζουν τις τοπικές κοινωνίες ως μορφωτικά, πολιτιστικά, επιστημονικά και κοινωνικά καθυστερημένες, μάλλον κακό του κεφαλιού τους κάνουν. Η υπεροψία αυτή τους οδηγεί στο να χάνουν τη μία πίσω από την άλλη τις προσφυγές στα δικαστήρια και το ΣτΕ.
Εκεί που αυτοί βλέπουν τον χρυσό ή το νικέλιο, οι κοινωνίες βλέπουν, είναι άλλωστε και υποχρεωμένες, το νερό, το έδαφος και τον αέρα. Εκεί που αυτοί μιλούν για εκμετάλλευση των φυσικών πόρων, άλλωστε αυτή είναι οι δουλειά τους, οι κοινωνίες μιλούν για αξιοποίησή τους, άλλωστε εκεί βρίσκεται και η βάση της ζωής.
Ακούγοντας κανείς τις εταιρείες νομίζει ότι όλα βαίνουν καλώς από την πλευρά τους και το μόνο κακό είναι η αδυναμία κατανόησης από τις κοινωνίες οι οποίες αδαείς ούσες και εξαιτίας διαφόρων προκαταλήψεων και φοβιών κρατούν αρνητική στάση. Παραδέχονται όμως ένα δικό τους αμαρτωλό παρελθόν που άφησε τρομερές πληγές και ευαγγελίζονται αλλαγή πλεύσης, όμως παραμένουν στην ουσία οι ίδιες ή μετονομάζονται διατηρώντας την ίδια ή παρόμοια εταιρική σύνθεση με αυτήν των παλαιών που κληροδότησαν αυτές τις συμφορές. Παράλληλα δε κατηγορούν το δημόσιο το οποίο δεν παίζει το ρόλο που οφείλει, λες και αυτό τους εμποδίζει μέσω των ελλιπών και ανεπαρκών ελέγχων που ασκούνται, να κάνουν αυτό πρέπει ή κάτι παραπάνω απ’ ό,τι η νομοθεσία ορίζει. Αυτοί δηλαδή θέλουν αλλά αφού δεν ελέγχονται δεν το κάνουν.
Μιλούν για tabula rasa αποποιούμενοι του ιδίου του παρελθόντος τους χωρίς όμως διαφορετικά δείγματα γραφής στο παρόν. Παρ’ όλους τους ισχυρισμούς τους, για περισσότερα από δέκα χρόνια συνεχίζουν να δουλεύουν με το ίδιο μοτίβο. Ισχυρίζονται πως οι κοινωνίες αντιφάσκουν θέλοντας από τη μια να απολαύσουν τα καταναλωτικά αγαθά που προκύπτουν από τον ορυκτό πλούτο, χωρίς όμως να επιτρέπουν την εκμετάλλευση του. Δεν παραδέχονται όμως αυτό, αν συμβαίνει, είναι συνέπεια της δικής τους βουλιμίας και απληστίας, που επιχειρούν το κέρδος με κάθε τρόπο συμβατό ή ασύμβατο με την αειφορία και χωρίς κανένα ενδοιασμό για τις συνέπειες. Χωρίς βεβαίως να λαμβάνουμε υπόψη και πιθανή χειραγώγηση των κρατικών μηχανισμών.
Για να μη μακρηγορούμε, στον μέχρι τώρα απολογισμό τους δέχονται, εμμέσως ή αμέσως, ότι χαμένοι είναι η κοινωνία και το περιβάλλον, αλλά ότι αυτό δεν θα συνεχιστεί χωρίς όμως να θέλουν ή να μπορούν να προσκομίσουν εγγυήσεις.
Δύσκολος λοιπόν και μακρύς ο δρόμος συνεννόησης. Από τη μια οι υψηλές διεθνείς χρηματιστηριακές τιμές πολλών ορυκτών αγαθών αποτελούν ισχυρό δέλεαρ τεράστιας κερδοφορίας για τις εταιρείες. Οι τοπικές κοινωνίες από την άλλη στέκονται ουσιαστικό εμπόδιο στο δρόμο τους. Είμαστε όμως υποχρεωμένοι, ακόμη και μέσα σ’ αυτές τις αντίξοες συνθήκες, να αισιοδοξούμε γιατί αλλιώς παραιτούμαστε και δεν πρέπει γιατί οι συνέπειες για την κοινωνία και το περιβάλλον θα είναι οδυνηρές.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
