Διεθνες συνεδριο στην Αλεξανδρουπολη για τη γεωπολιτικη των Πολιτισμων

Ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον διήμερο διεθνές συνέδριο διοργανώνει με αφορμή τα δέκα χρόνια λειτουργίας του για την γεωπολιτική των πολιτισμών το Εθνολογικό Μουσείο Θράκης και το Περιοδικό «Ανατολή» (Εκδόσεις CNRS -Γαλλικό Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών) στην Αλεξανδρούπολη στις 29 & 30 Οκτωβρίου 2012. Το συνέδριο, που έχει ως θέμα «Η Σύγκρουση των πολιτισμών» του Samuel Huntington: είκοσι χρόνια μετά. Απολογισμοί και προεκτάσεις», θα συγκεντρώσει επιστήμονες από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, την Γαλλία, την Αγγλία, την Ελλάδα, την Τουρκία και άλλες χώρες, ενώ την επιστημονική του οργάνωση έχει ο καθηγητής Γεώργιος- Στυλιανός Πρεβελάκης. Να σημειωθεί ότι η έκδοση των συμπερασμάτων του συνεδρίου στο τέταρτο τεύχος του γαλλόφωνου περιοδικού Ανατολή (Anatoli, CNRS Editions) θα συμπέσει με την εικοστή επέτειο από την δημοσίευση του άρθρου του Huntington στο περιοδικό Foreign Affairs.

Με αφορμή τη διοργάνωση του συνεδρίου ο «Παρατηρητής της Θράκης» συνομίλησε με τη διευθύντρια του Εθνολογικού Μουσείου Θράκης και εμπνεύστρια του συνεδρίου κ. Αγγέλα Γιαννακίδου, για το συνέδριο, για τη θεματολογία του αλλά και τις απαντήσεις που αναμένουμε από αυτό στο μέγιστο ερώτημα του κατά πόσο ισχύει η θεωρία του Χάντιγκτον για τη σύγκρουση των πολιτισμών.

Ο καλύτερος τρόπος για να γιορτάσουμε τα δεκάχρονα του Μουσείου

ΠτΘ: Κατ’ αρχήν κ. Γιαννακίδου να τα εκατοστήσετε, να τα εκατοστήσει το Εθνολογικό Μουσείο Θράκης, το οποίο, παρόλο που δεν με αρέσουν οι μεταφορές, αλλά επιτρέψτε μου να χρησιμοποιήσω αυτή την έκφραση, πραγματικά είναι φάρος πολιτισμού στην περιοχή της Θράκης.
Α.Γ.: Σας ευχαριστώ πολύ.

ΠτΘ: Πώς συνδυάζετε τα δεκάχρονα με αυτό το εξαιρετικό μουσείο; Κατ’ αρχήν πώς σας ήρθε η ιδέα;
Α.Γ.: Η ιδέα προέκυψε μέσα από μια συζήτηση που κάναμε με τον κ. Πρεβελάκη, τον οποίο βέβαια είχαμε καλέσει και παλιότερα. Αυτός καθηγητής στη Σορβόννη, εγώ στη Θράκη με ένα μουσείο που παλεύω, αλλά μπορώ να πω ότι πολλές οπτικές μας που αφορούν στην γεωπολιτική των πολιτισμών συγκλίνουν. Πέρυσι σε μια συνάντηση που είχαμε άνοιξα τη συζήτηση γύρω από τέτοια θέματα, που σαφώς υπάρχουν στη Θράκη λόγω της πολυπολιτισμικότητας, η συμβίωση και η συνύπαρξη με τον άλλον, οπότε μια μέρα μου τηλεφώνησε από τη Σορβόννη και μου είπε ότι σκέφτηκαν αυτά που συζητήσαμε και πώς θα ήθελαν να πραγματοποιήσουν ένα συνέδριο και αν θα μπορούσε το Εθνολογικό να το διοργανώσει. Θεώρησα ότι η Θράκη είναι η περιοχή για να γίνει ένα τέτοιο συνέδριο και να συζητηθούν αυτά τα θέματα, πόσο μάλλον όταν αυτό το συνέδριο συνδέεται και με τα δεκάχρονα του μουσείου. Το συνέδριο διοργανώνεται από το περιοδικό «Ανατολή» που εκδίδεται από μια ομάδα καθηγητών του Πανεπιστημίου της Σορβόννης, Γάλλων, Ελλήνων, Τούρκων που ασχολούνται με τα θέματα της Ανατολής. Εδώ και είκοσι χρόνια, από τότε που ο Samuel Huntington είχε μιλήσει για τη σύγκρουση των πολιτισμών, διοργανώνουν ένα συνέδριο και έτσι αποφασίσαμε και εμείς να γιορτάσουμε με αυτό τον τρόπο τα δεκάχρονά μας, που θεωρώ ότι είναι ο καλύτερος, γιατί θα συζητηθούν θέματα πολύ σοβαρά. Δεν νομίζω άλλη φορά η Θράκη να έχει την ευκαιρία να ακούσει τόσο πολλούς διακεκριμένους επιστήμονες, χωρίς να υποτιμώ κανένα από τους δικούς μας επιστήμονες, οι οποίοι οπωσδήποτε είναι γνωστοί πανευρωπαϊκά και όχι μόνο για την ασχολία και την έρευνά τους πάνω σε αυτά τα θέματα.

ΠτΘ: Τον Samuel Huntington τον έχουμε ακούσει όλοι και τον έχουμε διαβάσει και μάλιστα όταν κυκλοφόρησε το βιβλίο του έγινε πάταγος. Για να μπορεί η Θράκη μέσα από τους φορείς της δημόσιους και ιδιωτικούς να πρωταγωνιστεί αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να έχει αυτοπεποίθηση. Το να κάνετε αυτή την διοργάνωση το να έρθουν τριάντα επιστήμονες από όλο τον κόσμο, δεν είναι μικρό πράγμα.
Α.Γ.: Πολύ μεγάλο και πολύ δύσκολο.

Θέλω να δείξω σε αυτούς τους ανθρώπους τα δίκτυα επικοινωνίας που υπήρχαν στο Θρακικό χώρο και όχι απλά να κάνω ένα συνέδριο

ΠτΘ: Τα λέτε με απόλυτη φυσικότητα. Είναι μέγιστο γεγονός το να φέρνουμε επιστήμονες και να κουβεντιάζουμε τις παρενέργειες ή τις επιπτώσεις του έργου του Samuel Huntington…
Α.Γ.: …και μιας ιδεολογίας που χρησιμοποιήθηκε ως άλλοθι, δημιούργησε δηλαδή πολιτικές καταστάσεις. Τα λέω έτσι, γιατί είναι μια εβδομάδα πριν το συνέδριο, έχουμε καταθέσει ένα τεράστιο κόπο, ατέλειωτα e-mails και τηλεφωνήματα. Μόνο ο συντονισμός των εισιτηρίων, το πιο απλό πράγμα, που δεν θέλει ιδιαίτερο κόπο αλλά απαιτεί μηχανικές κινήσεις με ένα κομπιούτερ, είναι ένας τεράστιος κόπος. Ήθελα να το κάνω στη Θράκη αυτό, δεν ήμουν σίγουρη, γιατί τα οικονομικά είναι τραγικά, δεν είναι απλά δύσκολα, αλλά είχα την πεποίθηση ότι αν το αναλάβω θα προσπαθήσω να το κάνω με τον καλύτερο τρόπο, γιατί με ενδιαφέρει όχι μόνο να το κάνω και να πω ότι το Εθνολογικό Μουσείο διοργάνωσε ένα τέτοιο συνέδριο, -θα μπορούσα να διοργανώσω κάτι πιο εντυπωσιακό και πιο ελαφρύ, -αλλά πραγματικά θέλω όλοι αυτοί οι άνθρωποι που ασχολούνται με τον πολιτισμό, με την διαπολιτισμικότητα, με ενδιάμεσες περιοχές, που συζητούν θεωρητικά αυτά τα θέματα και βγάζουν συμπεράσματα και επηρεάζουν καταστάσεις, να συζητήσουν και να βρεθούν εδώ και να τους δείξω τη Θράκη, να τους δείξουμε πράγματα και να τους μιλήσουμε και να δούνε. Την τρίτη ημέρα θα τους κάνω μια εκδρομή, όπου θα τους δείξω ότι η τριχοτόμηση της Θράκης. που έβαλε τα σύνορα και τα στεγανά και έκανε τους ανθρώπους και κάθε κράτος από τα τρία, Ελλάδα, Βουλγαρία και Τουρκία, να διεκδικούν για δικό τους λογαριασμό την ιστορική μνήμη αλλά μέσα από μια επιλεκτική μνήμη ξεχνώντας όλη τη βιωμένη εμπειρία. ήταν κάτι το τραγικό. Τώρα που αλλάζουν οι συνθήκες και ξαναβρίσκουμε όλοι σιγά – σιγά τους κώδικες επικοινωνίας, εγώ θα ήθελα και με την εκδρομή, και νομίζω ότι θα το κάνω, να τους δείξω αυτά τα μεγάλα δίκτυα επικοινωνίας που υπήρχαν σε όλο το Θρακικό χώρο, που ήταν σημαντικά. Στόχος μου είναι να τους δείξω ότι η ανθρώπινη ζωή έχει μια ιερότητα και οι άνθρωποι έχουν τις ίδιες ανάγκες, όποιοι να είναι αυτοί, όποια πλευρά κι αν είναι οι άλλοι και αυτό θα πρέπει ίσως θεωρητικά να επεξεργαστούμε.

Όλοι οι επιστήμονες που συμμετέχουν είναι εξαιρετικοί

ΠτΘ: Οι θεματικές του Συνεδρίου είναι εξαιρετικές και ο τρόπος με τον οποίο μπαίνουν τα ζητήματα και κλιμακώνονται είναι μοναδικός. Έχω την αίσθηση επειδή το υλικό του συνεδρίου θα φιλοξενηθεί στο περιοδικό «Ανατολή» θα έχει ευρωπαϊκή αποτελεσματικότητα.
Α.Γ.: Το συνέδριο ξεκινά από την γενεαλογία της έννοιας του πολιτισμού ξεκινώντας από την αρχαιότητα για να ξεκαθαρίσουμε αυτό το τοπίο, έστω θεωρητικά, με επιστήμονες που θα ασχοληθούν με την έννοια του πολιτισμού στους γεωγράφους και στους ιστορικούς.

ΠτΘ: Είναι πολύ σημαντικό ότι μεταξύ των επιστημόνων είναι και δικοί μας Έλληνες, όπως ο κ. Πετρόπουλος, ο κ.Κετρομηλίδης…
Α.Γ.: Ξεκινά ο κ. Πετρόπουλος αλλά υπάρχουν και άλλοι Έλληνες όπως η Δέσποινα Σύρρη και ο Πασχάλης Κιτρομηλίδης Όλοι οι επιστήμονες είναι εξαιρετικοί. Στη συνέχεια η θεματολογία αφορά στη σκέψη Huntington. Τι ήταν αυτό; Τι καθόρισε; Ήταν ένα ιδεολογικό άλλοθι ή όχι; Τι δημιούργησε; Ο ρόλος της σύγκρουσης των πολιτισμών μέσα στο παγκόσμιο γίγνεσθαι. Να σημειώσω ότι επιστημονικός υπεύθυνος του συνεδρίου είναι ο Γεώργιος -Στυλιανός Πρεβελάκης, ο οποίος είναι γνωστός από την αρθογραφία του στη «Le Monde», στην «Καθημερινή» και σε άλλες εφημερίδες, έχει γράψει το βιβλίο «Γεωπολιτική των Βαλκανίων», το οποίο θεωρώ ότι είναι αναγνωστικό.
Την πρώτη ημέρα στην τρίτη συνεδρία θα περάσουμε στη θεματολογία «Κράτη, πολιτισμοί και μειονότητες». Θα συμμετέχουν και επιστήμονες από την Τουρκία, που είναι όμως καθηγητές στη Γαλλία, και η μια ομιλία θα έχει θέμα «Η πολιτική της συμμαχίας των πολιτισμών της τουρκικής κυβέρνησης: αναγνώριση του άλλου ή τουρκο-ισλαμική επιβεβαίωση της ταυτότητας;». Την Τρίτη θα συζητηθεί το θέμα «της σύγκρουσης των πολιτισμών και μεταναστεύσεις» όπου μιλά και η Δέσποινα Σύρρη, από τη Θεσσαλονίκη, ερευνήτρια, και το δεύτερο κομμάτι που θα συζητηθεί είναι «Οικονομία – πολιτισμός» και «Εννοιολογικές εναλλακτικές» και συγκεκριμένα θα συζητηθεί το θέμα «Η έννοια του πολιτισμού μέσα σε μια ενδιάμεση περιοχή». Η Θράκη είναι ένας τέτοιος τόπος και για αυτό και θα επισκεφθούν τους Πομάκους. Φυσικά θα γίνει μια στρογγυλή τράπεζα και συζήτηση με πρόεδρο τον κ. Ali Kazancigil, και θα συμμετέχουν οι Paul Claval, Μichel Foucher, η παρουσία του οποίου είναι πολύ σημαντική, ο Lawrence Harrison, ο οποίος είναι μεγάλος σε ηλικία αλλά θα έρθει από την Αμερική και Πασχάλης Κιτρομηλίδης. Έχω μια αγωνία γιατί όλοι οι άνθρωποι δεν είναι και πολύ συνηθισμένοι και είναι ένα πολύ ειδικό γκρουπ, άνθρωποι που δεν ενδιαφέρονται να έχουν, για παράδειγμα, στην εκδρομή ένα κλασικό ξεναγό.

Συνέχεια του συνεδρίου στην Αθήνα

ΠτΘ: Οι συμμετέχοντες είναι κατ’ αρχήν άνθρωποι διεθνούς κύρους και κατά δεύτερον η Γαλλία είχε πολύ μεγάλη παράδοση των θεμάτων πολιτισμού και της έρευνας. Θεωρώ πάντως ότι είναι πολύ σημαντικό για τη Θράκη και για το Εθνολογικό Μουσείο το ότι αυτό το θέμα θα συζητηθεί εδώ, τους φέρνετε εδώ και τα αποτελέσματα θα δημοσιευτούν και ότι το τι θα συζητηθεί θα αποτελέσει αντικείμενο που θα αφορά σε κάθε ευρωπαίο, κάθε Αθηναίο, και όλο τον κόσμο, και την Αμερική.
Α.Γ.: Μόλις είδαν ότι το Εθνολογικό Μουσείο θα κάνει αυτό το συνέδριο ζήτησαν από την Αθήνα να κάνουν μια συζήτηση με το Lawrence Harrison, νομίζω από το Ινστιτούτο Δημοκρατίας και με άλλους επιστήμονες, ώστε να μη χάσουν την ευκαιρία που περνά από εκεί, ως μια συνέχεια αυτού του συνεδρίου.

Αν δεν ήταν ο Βαγγέλης Λαμπάκης το συνέδριο δεν θα μπορούσε να γίνει

ΠτΘ: Θέλει αρετή και τόλμη η ελευθερία; Μια γυναίκα ενός Εθνολογικού Μουσείου, με δέκα μονίμους εργαζόμενους, να τολμήσετε να αλληλογραφήσετε στα ελληνικά, στα τούρκικα, στα αγγλικά, να τους φέρετε, να τους κλείσετε ξενοδοχεία, να καταρτίσετε το πρόγραμμα να τους υποδεχτείτε… Εσείς, ως προεξάρχουσα, και οι άνθρωποι που εργάζονται δίπλα σας τολμήσατε και βγάλετε τη Θράκη στο παγκόσμιο χάρτη του πολιτισμού.
Α.Γ.: Νομίζω ότι αυτό το συνέδριο θα είναι αφορμή να γραφεί στον πολιτιστικό χάρτη η Θράκη και αυτό είχα πει και στην Περιφέρεια. Ήθελα μια στήριξη μεγαλύτερη. Βέβαια τη μεγάλη στήριξη την έχει δώσει ο δήμαρχος Αλεξανδρούπολης, ο Βαγγέλης Λαμπάκης, ο οποίος είναι ένας άνθρωπος με πολύ ανοικτό μυαλό, και η κ. Νικολάου ήθελε, αλλά αν δεν ήταν ο Βαγγέλης ο Λαμπάκης δεν θα μπορούσε να γίνει.

ΠτΘ: Είναι μια ιδιαίτερη προσωπικότητα η οποία ήμουν σίγουρη ότι θα καταλάβαινε το γεγονός.
Α.Γ.: Βέβαια, γιατί δεν χρειάζεται να ακούει συμβούλους. Ακούει κάτι, κρίνει, αποφασίζει, μπορεί και προσπαθεί να βρει τρόπους για να στηρίξει.

ΠτΘ: Είναι ελεύθερη η είσοδος;
Α.Γ.: Ναι και θα υπάρχει διερμηνεία στα αγγλικά. Οι επιστήμονες μεταξύ τους δεν έχουν πρόβλημα, γιατί όλοι μιλάνε γαλλικά. Εγώ έχω επιφορτισθεί της διερμηνείας στα αγγλικά για να μπορεί ο κόσμος να κάνει ερωτήσεις. Στο site του Μουσείου, το οποίο έχει αναβαθμιστεί, υπάρχει ειδικό τμήμα για το συνέδριο με όλες τις λεπτομέρειες και πληροφορίες για τον Samuel Huntington και μπορεί όποιος θέλει να κάνει προεγγραφή.

Θέλω οι επιστήμονες να πάρουν μαζί τους Θράκη, ως γεύση, ως αφή, ως μνήμη και ως εικόνα

ΠτΘ: Να ευχηθούμε καλή επιτυχία και να δηλώσουμε την ευγνωμοσύνη στο πρόσωπό σας για το δώρο του Μουσείου.
Α.Γ.: Σας ευχαριστώ πολύ. Για μένα το δώρο θα είναι να μείνουν οι επιστήμονες ενθουσιασμένοι από τη Θράκη από αυτά που θα τους δείξουμε και που θα γευτούν, γιατί μπορεί όλο το πρόγραμμα να απαιτούσε μεγάλο κόπο αλλά και το πρόγραμμα μετά τις συνεδρίες έχει μεγάλη σημασία για αυτούς. Πού θα πάνε, τι θα φάνε, τι είναι αυτό που τρώνε. Φροντίσαμε ακόμη να έχουν ένα πολύ μικρό δώρο, φτιαγμένο από εμάς που είναι γεύση και μνήμη, μυρωδιές της Θράκης, με ένα πολύ συμβολικό και απλό πράγμα, αλλά πολύ χαρακτηριστικό της Θράκης.

ΠτΘ: Το σχεδιάσατε και αυτό;
Α.Γ: Το σχεδίασα και το έφτιαξα μόνη μου, γιατί δεν είναι καιρός να ξοδεύονται χρήματα. Το δεύτερο γεύμα θα αφορά και πάλι τοπική κουζίνα όπου μέσα σε πέντε γραμμές γράφουμε την ιστορία του φαγητού που έχει τελετουργικές ρίζες, λακωνικά και περιεκτικά την ιστορία της διατροφής της Θράκης. Επίσης φροντίσαμε ώστε να απολαύσουν μουσική, με την Κατίνα Φαρασοπούλου, η οποία θα τραγουδήσει καππαδοκικά, ο κ. Δρόσος θα μιλήσει αρχαϊκά και βυζαντινά, και το πώς το κοσμικό μπαίνει στο βυζαντινό. Θέλω να τους δώσω γεύσεις από όλη τη Θράκη, να δουν μέσα από αυτό που θα φάνε, που θα ακούσουν, και όχι από αυτά μόνο που θα συζητήσουν θεωρητικά, αλλά και από αυτό που θα περπατήσουν, να δουν τα δίκτυα επικοινωνίας και ότι οι άνθρωποι μπορούν, γιατί στη Θράκη η καθημερινή ζωή, τα τάματα, τα λατρευτικά, τα κουρμπάνια, όλα αυτά, δείχνουν ότι οι άνθρωποι μπορούν να ζήσουν μαζί, έξω από κατασκευασμένες πολιτικές ιδεολογίες.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.