Διαβαστηκε θρακικη τοπικη διαλεκτος

Από τα πρώτα μας σχολικά χρόνια μαθαίνουμε ότι ο Δίσκος της Φαιστού, που βρέθηκε το 1908 από τον L. Pernier στον Β.Α. τομέα του ανακτόρου της Φαιστού, με την αποτυπωμένη γραφή του, μαζί με την επιγραφή σε χαλκό από το Ιδάλιον της Κύπρου, αποτελούν σπουδαιότατα ευρήματα για την ανθρωπότητα και το ελληνικό έθνος. Αυτά, σε συνδυασμό με την αποκρυπτογράφηση της Γραμμικής Β από τον Μ. Βέντρις το 1952 αποτελούν τα πρώτα «έντυπα» κείμενα στην παγκόσμια ιστορία.

Η δημοσίευση στην εφημερίδα «Μακεδονία» των αποτελεσμάτων του 20ού Αρχαιολογικού Συνεδρίου, που έλαβε χώρα στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Θεσσαλονίκης στις αρχές του Μάρτη, έφερε στο φως άλλο ένα σημαντικό διεθνώς επιστημονικό επίτευγμα, που ανακοινώθηκε στο Συνέδριο μεταξύ άλλων.

Η αρχαιολογική έρευνα έρχεται να μας εκπλήξει ευχάριστα με μία ανακάλυψη, που αφορά στο χώρο της Θράκης και συγκεκριμένα στη Μεσημβρία – Ζώνη. Πρόκειται για την ανάγνωση κι απόπειρα ερμηνείας δύο λίθινων επιγραφών και 300 αποσπασμάτων εγχάρακτων επιγραφών πάνω σε όστρακα αγγείων στο ναό του Απόλλωνα – γραμμένα με ελληνικούς χαρακτήρες μεν, σε μη ελληνική γλώσσα δε.

Με πρωτοβουλία της αρχαιολόγου Πολυξένης Τσατσοπούλου ο γλωσσολόγος καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Νανσύ, Claude Brixhe μελέτησε τις επιγραφές και άνοιξε το δρόμο για την προσέγγισή τους διαπιστώνοντας ότι πρόκειται για μία τοπική διάλεκτο που εμφανίζει εξαιρετική συγγένεια με την ελληνική.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία της ανακοίνωσης προκύπτει ότι «είναι η πρώτη φορά που «διαβάζεται» θρακική τοπική διάλεκτος και δη σε επιγραφές που βρέθηκαν στην περιοχή μας κι αυτό προσδίδει ακόμη μεγαλύτερη σπουδαιότητα στο γεγονός. Τα πρώτα ερμηνεύσιμα στοιχεία για τη γλώσσα των Θρακών στη Μεσημβρία – Ζώνη καταδεικνύουν επιπλέον τη συνύπαρξη και συγκατοίκηση των θρακικών φύλλων με τους Έλληνες της περιοχής, καθώς και την κοινή τους καταγωγή. Οι Θράκες και οι Έλληνες είχαν κοινές ρίζες και δεσμούς, εγκαταστάθηκαν όμως σε διαφορετικές περιοχές και γι’ αυτό το λόγο ακολούθησαν διαφορετική εξέλιξη στη γλώσσα και στον πολιτισμό».

Νέα χωροθέτηση των πόλεων της Σαμοθρακικής Περαίας

Στην ανακοίνωση της κ.Τσατσοπούλου στο Συνέδριο το μεγαλύτερο μέρος καταλαμβάνει ο λόγος περί τοπογραφίας της Περαίας της Σαμοθράκης. Πρόκειται για ένα θέμα που απασχόλησε από παλιά περιηγητές, ερευνητές, ιστορικούς και αρχαιολόγους. «Η φειδωλή αναφορά των αρχαίων πηγών στην περιοχή και η μέχρι πρότινος περιορισμένης έκτασης ανασκαφική έρευνα είναι ο βασικός λόγος που συντηρείται μια αβεβαιότητα και το θέμα αντιμετωπίζεται ακόμη σε θεωρητική βάση», τόνισε η κ. Τσατσοπούλου.

Εμείς θυμίζουμε από την ιστορία ότι τον 7ο αιώνα π.Χ. άρχισε ο ελληνικός αποικισμός στα παράλια της Θράκης. Κάτοικοι των ιωνικών πόλεων της Μ. Ασίας και των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, μη υποφέροντας τη συμπεριφορά των Περσών και αναζητώντας συγχρόνως νέες πλουτοπαραγωγικές πηγές, εγκατέλειψαν την πατρίδα τους και εγκαταστάθηκαν στις ακτές της Θράκης. Στο Βόρειο Αιγαίο ιδρύθηκαν οι πόλεις Άβδηρα, Δίκαια, Στρύμη, Μαρώνεια, Μεσημβρία-Ζώνη, Δρυς, Σάλη και Αίνος.

Στην ανακοίνωσή της, η περίληψη της οποίας μοιράστηκε στο Συνέδριο, η κ. Τσατσοπούλου αναφέρει ότι η επικρατούσα στα μέσα του 20ού αιώνα άποψη για τη χωροθέτηση των παραπάνω πόλεων έχει σήμερα εντελώς ανατραπεί, η νέα όμως χωροθέτηση τοποθετεί την Περαία – κατά τον 5ο με 3ο αι. – από τον Ίσμαρο ως τη Μάκρη, που είναι η αρχαία Σάλη, κι όχι ως την Αλεξανδρούπολη. Συγκεκριμένα, κάνοντας λόγο για την τοπογραφία της περιοχής σύμφωνα με τα ανασκαφικά δεδομένα και τις νεότερες έρευνες, υποστηρίζει ότι «στην περιοχή έχουμε πληθώρα αρχαιολογικών θέσεων που οριοθετούν μια περιοχή από τη Μαρώνεια ως τις εκβολές του Έβρου. Η Ζώνη βρίσκεται στο κέντρο αυτή της περιοχής, αποτελώντας σημείο αναφοράς, και δικαιολογεί πλήρως την ηγετική της θέση ανάμεσα στις πόλεις. Γίνεται επίσης φανερός ο λόγος ύπαρξης των πόλεων αυτών: εκμεταλλεύθηκαν στο έπακρο τη δυνατότητα που προσέφερε η περιοχή, για πρόσβαση στην ενδοχώρα και έλεγχο των περασμάτων από βορά προς νότο και από ανατολή προς δύση, και προσέφερε αστικές υπηρεσίες και εισαγόμενα καταναλωτικά αγαθά, στην γρήγορα αναπτυσσόμενη ελίτ του βασιλείου των Οδρυσσών».

Σύμφωνα, τέλος, και με την περίληψη της ανακοίνωσης της κ. Τσατσοπούλου, αναλυτικότερα τα αποτελέσματα της μελέτης για την ερμηνευσιμότητα των θρακικών επιγραφών, που αποκάλυψαν την θρακική τοπική διάλεκτο, θα περιλαμβάνονται σε επόμενη δημοσίευση για το ιερό του Απόλλωνα της Μεσημβρίας – Ζώνης, που θα είναι έτοιμη πιθανόν στις αρχές του 2008.

Σημ.: Η ενεπίγραφη στήλη που κοσμεί τη σελίδα δεν προέρχεται από τον αρχαιολογικό χώρο της Μεσημβρίας Ζώνης

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.