Διαστασεις,4550
1ο Μεγάλη Πέμπτη σήμερα πάτερ μου,
όλοι έφυγαν από το σπίτι κι εσείς «πνίγεστε» με τις συνεχείς ακολουθίες τις τελευταίες μέρες, οπότε δεν θα σας απασχολήσω με τα γνωστά δικά μου… Θα περιοριστώ στα της παραδόσεως… Πάντα είναι ένας καλός τρόπος να ξεφεύγει κανείς από το σήμερα η παράδοση…
Από σήμερα το πρωί, το πρωί της Μεγάλης Πέμπτης οι γυναίκες καταγίνονται με το ζύμωμα. Ζυμώνουν τις κουλούρες της Λαμπρής καθώς και κουλούρι για την πρωτομαγιά [ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΡΓΙΑ ΕΙΝΑΙ ΑΠΕΡΓΙΑ (ΠΡΟΒΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΣΥΛΛΑΛΗΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΚΑΝΩ)]. Άλλο έθιμο, το οποίο είναι βυζαντινό, είναι το βάψιμο των αυγών που γίνεται με ορισμένη εθιμοτυπία (ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΘΑ ΣΑΣ ΑΠΟΚΑΛΥΨΟΥΜΕ ΕΜΕΙΣ!). Σε πολλά μέρη είναι ορισμένος ο αριθμός των αυγών που θα βάψουν όπως και οι τρόποι και τα μέσα βαφής π.χ. με το βαρτζί, δηλαδή με ένα κόκκινο ξύλο, βάφονται κόκκινα, με τα φύλλα της αμυγδαλιάς κίτρινα. (ΠΡΟΤΙΜΗΣΤΕ ΤΗΝ ΜΠΟΓΙΑ ΤΩΝ SUPER MARKET ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΩΡΑ ΤΩΡΑ ΝΑ ΔΙΝΟΥΜΕ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΣΤΟΝ ΑΝΔΡΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΤΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ). Θαυμάσιες ιδιότητες έχει το πρώτο αυγό που θα βάψουν, αυτό της Παναγίας καθώς και τα ευαγγελισμένα αυγά. Τα αυγά βάφονται κυρίως κόκκινα, σύμφωνα με μια παράδοση από την Καστοριά. Για μερικούς βάφονται κόκκινα σε ανάμνηση του χυμένου αίματος, ενώ για άλλους το χρώμα αυτό αποτελεί έκφραση χαράς για την Ανάσταση του Κυρίου.
2ο Άλλοι, πάλι πάτερ μου, διηγούνται ότι όταν αναστήθηκε ο Χριστός,
η πρώτη που τον είδε ήταν η Μαρία η Μαγδαληνή (αν ήταν η Μαρία η Νικολάου θα τον είχε κάνει πρωτοσέλιδο). Έτρεξε να το αναγγείλει στους μαθητές του. Την ώρα εκείνη συνάντησε μια γνωστή της γυναίκα που γύριζε από το κοτέτσι, κρατώντας στην ποδιά της αβγά.
– Πού τρέχεις έτσι; Τη ρώτησε η γυναίκα.
– Τρέχω να πω στους μαθητές του Κυρίου, πως εκείνος αναστήθηκε, απάντησε η Μαγδαληνή.
– Δεν το πιστεύω. Θα το πιστέψω μόνο όταν αυτά τα αβγά που μάζεψα, γίνουν κόκκινα (ΔΕΝ ΠΑΙΖΟΤΑΝ Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΟΠΩΣ ΑΝΤΙΛΑΜΒΑΝΕΣΘΕ).
Το πρώτο που έβαφαν, είχε ξεχωριστεί σημασία για τη νοικοκυρά. Το ονόμαζαν «το αβγό της Παναγιάς» και το έβαζαν στο εικονοστάσι. Το παλιό, που είχαν κρατήσει από την προηγούμενη χρονιά (λένε μάλιστα ότι αυτό το αυγό δεν χάλαγε), το πέταγαν στο ποτάμι. Κάποτε το κράταγαν 7 χρόνια, μέχρι ο κρόκος του να γίνει σαν κεχριμπάρι και το είχαν σαν φυλακτό για τις έγκυες. Αυτό το αβγό το έλεγαν Κρατητήρα.
•Σε πολλά μέρη της Ελλάδας, οι νοικοκυρές, ανάλογα με τον αριθμό των μελών της οικογένειας, τοποθετούσαν σ’ ένα κουτάκι τόσα αβγά και τα πήγαιναν στην εκκλησία το απόγευμα της Μ. Πέμπτης, για να πάρουν τη «θεία χάρη» από τα 12 ευαγγέλια που διαβάζονται εκείνο το βράδυ. Αυτά τα αβγά τα έλεγαν «ευαγγελισμένα» και τα άφηναν στην εκκλησία μέχρι το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου, οπότε και τα έφερναν ξανά στο σπίτι τους. Τα τσόφλια των «ευαγγελισμένων» αβγών τα έριχναν στα χωράφια, στις ρίζες των δέντρων κι έλεγαν την ευχή: «να πιάσουν όλα τα φυτέματα».
•Στην Κορώνη, τα Μεγαλοπεφτιάτικα αβγά τα φυλάνε και τα έτρωγαν όταν τους πονούσε ο λαιμός τους (μετά έπαυε να πονά ο λαιμός και πονούσαν όλα τα άλλα).
•Στην Ύδρα, τη βαφή των κόκκινων αβγών δεν την έχυναν, γιατί πίστευαν πως έτσι δεν έδιωχναν την καλή τύχη των κοριτσιών τους (λέτε να κρατήσουμε λίγη φέτος;).
3ο Ταρατατάμ… ήρθε η στιγμή της αποκάλυψης των μυστικών μας…
Το βάψιμο των αβγών: Πλένουμε τα αβγά (αν είναι από αλανιάρα κότα, ακόμη καλύτερα) και τα σκουπίζουμε. Εάν τα έχουμε στο ψυγείο, τα αφήνουμε να πάρουν τη θερμοκρασία του δωματίου για να μη σπάσουν. Βάζουμε δυόμισι λίτρα νερό στην κατσαρόλα και, αφού βράσει, ρίχνουμε δύο φακελάκια μπογιά (για 50 αβγά (αν δεν έχετε 50 αβγά πείτε πώς είναι 50, αυτό κάνω κι εγώ με τον μισθό μου (και οι συνταξιούχοι με τη σύνταξη που παίρνουν) που δεν φτάνει, αλλά λέω ότι περισσεύει κιόλας (αν πάλι έχετε παραπάνω σπάστε μερικά στο κεφάλι αγαπημένων στόχων)) και προσθέτουμε μισό φλιτζάνι του τσαγιού ξίδι (βάλτε λίγο παραπάνω).Στη συνέχεια, τοποθετούμε προσεκτικά ένα – ένα τα αβγά στην κατσαρόλα. Τα αφήνουμε να βράσουν δέκα λεπτά και τα βγάζουμε προσεκτικά. Με ένα πανάκι τα αλείφουμε με λάδι και κατόπιν τα σκουπίζουμε.
Το βάψιμο των αβγών με φλούδες κρεμμυδιού
Έχουμε μαζέψει φλούδες από ξερά κρεμμύδια. Παίρνουμε τούλι από μπομπονιέρες (όλο και σε κάποιο γάμο θα σας έχουν τραβολογήσει τον τελευταίο καιρό) σε τέτοιο μέγεθος, ώστε να μπορεί το ύφασμα να τυλιχθεί και να δεθεί γύρω από κάθε αβγό. Καλύπτουμε όλο το αβγό ή μερικώς με φλούδες κρεμμυδιού και στη συνέχεια το τυλίγουμε με το ύφασμα σφιχτά και το δένουμε με μία κλωστή. Όταν ετοιμάσουμε με αυτό τον τρόπο όσα αβγά θέλουμε, τα βάζουμε στην κατσαρόλα όπου έχουμε ήδη βράσει το νερό με την μπογιά και το ξίδι και τα βάφουμε όπως γράψαμε πιο πάνω.
Έπειτα από δέκα λεπτά, τα βγάζουμε με προσοχή και κόβουμε την κλωστή. Αφαιρούμε τις φλούδες κρεμμυδιού. Τα αβγά έχουν πάρει διάφορες αποχρώσεις.
Τα αλείφουμε με λάδι και κατόπιν τα σκουπίζουμε…αν δεν είστε ικανοποιημένοι από το αποτέλεσμα πείτε ότι σας τα έφερε η ΚΟΥΜΠΑΡΑ ΣΑΣ (Οι κουμπάροι είναι της μόδας τελευταία).
4ο Ένεκα της ημέρας, σήμερα εδώ… ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ….ο Απρίλης την πλήρωσε:
•«O Απρίλης με τα λουλούδια και ο Μάης με τα ρόδα».
•«Ο Μάης έχει το όνομα και ο Απρίλης τα λουλούδια».
•«Ο Απρίλης έχει την δροσιά και ο Μάης τα λουλούδια».
•«Αν κάνει ο Μάρτης δυο νερά κι ο Απρίλης άλλο ένα, χαρά σε κείνο το ζευγά που ‘χει πολλά σπαρμένα».
•«Και τ’ Απριλιού τις δεκαχτώ, πέρδικα ψόφησε στ’ αβγό».
•«Των καλών ναυτών οι γυναίκες, τον Απριλομά χηρεύουν».
•«Αν ρίξει Απρίλης τρεις βροχές κι ο Μάης άλλες δύο, να δεις σταφύλια σαν παιδιά και πίτες σαν αλώνια».
Υ.Γ.
«Σήμερον κρεμάται επί ξύλου…»
Μαρία Νικολάου
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
