Διαλεξη με θεμα «Ο θανατος ως θεμα αφηγησης στην αρχαια ελληνικη γλυπτικη και αγγειογραφια»

«Ο θάνατος είναι η απόλυτη φρίκη, ό,τι πιο σκοτεινό υπάρχει. Πώς στέκεται ο άνθρωπος απέναντί του; Απέναντι στη φρικτή πραγματικότητα αναπτύσσει μηχανισμούς. Ένας από τους μηχανισμούς άμυνας είναι η μεταποίηση του θανάτου, η μεταμόρφωσή του, έτσι ώστε να καταφάσκει τη ζωή», ανέφερε ο κ. Δημήτρης Βλάχος, Σχολικός Σύμβουλος Φιλολόγων Ροδόπης, κατά τη διάρκεια της ομιλίας του που διοργάνωσε η Εταιρεία Παιδαγωγικών Επιστημών Ροδόπης με θέμα «Ο θάνατος ως θέμα αφήγησης στην αρχαία ελληνική γλυπτική και αγγειογραφία», τη Δευτέρα στην αίθουσα εκδηλώσεων της Δημοτικής Βιβλιοθήκης. Η εκδήλωση ανήκει σε ένα κύκλο ομιλιών ήδη προγραμματισμένων από πέρυσι, οι οποίες στοχεύουν στον πολιτισμό και την αγωγή, όπως ανέφερε ο πρόεδρος της Εταιρείας κ. Δημοσθένης Τακάς, λέγοντας ότι «προσπαθούμε να προσφέρουμε κάτι σαν εταιρεία προς το κοινό. Κινούμαστε γενικότερο στο χώρο του πολιτισμού, όμως η εταιρεία έχει σκοπό καταστατικό την αγωγή, είναι αυτή η λέξη από την οποία πάσχουμε και την οποία έχουμε ανάγκη. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια κινούμαστε».

Δημήτρης Βλάχος, Σχολικός Σύμβουλος Φιλολόγων Ροδόπης «Ο πόνος του θανάτου μέσα από την τέχνη γλυκαίνει και ο άνθρωπος συνεχίζει να ζει αποδεχόμενος το αντίτιμο της θνητότητάς του»

Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του ο κ. Βλάχος ξεκίνησε να αναλύει το θέμα του θανάτου από έργα της γεωμετρικής τέχνης, από τον 8ο αιώνα π.Χ., και κατέληξε μέχρι και τον 4ο αιώνα π.Χ., μέχρι δηλαδή την ύστερη κλασική εποχή και τα πρώιμα ελληνιστικά χρόνια. «Όταν ο θάνατος γίνεται μύθος, γίνεται εικόνα, γίνεται λόγος αφηγηματικός χάνει αυτή τη φρικτή όψη που έχει και ,χωρίς να γίνει φίλος του ανθρώπου, χωρίς να πάψει ο άνθρωπος να νιώθει πόνο, αυτός ο πόνος δεν τον διαλύει, δεν τον αποσυντονίζει, αυτός ο πόνος μέσα από την τέχνη γλυκαίνει και ο άνθρωπος συνεχίζει να ζει αποδεχόμενος το αντίτιμο της θνητότητάς του. Στους αρχαίους μύθους βλέπουμε τους θεούς να χάνουν τα παιδιά τους στη μάχη. Αφού λοιπόν ο θεός ο ίδιος δέχεται αυτή την ανάγκη να χάσει το παιδί του στη μάχη, πρέπει και ο άνθρωπος να δείξει καρτερία και να σταθεί όρθιος μέχρι το τέλος. Οι αρχαίοι Έλληνες δεν προχωρήσει στη νίκη επί του θανάτου τόσο πολύ όσο στο χριστιανικό κόσμο», ανέφερε ο κ. Βλάχος και συμπλήρωσε ότι «στο χριστιανικό κόσμο μέσα από την Ανάσταση του Χριστού δίνεται ξεκάθαρα η απάντηση στο ερώτημα του θανάτου. Στον αρχαίο κόσμο μέχρι και την κλασική εποχή ο θάνατος είναι κάτι φρικτό, η ζωή στον πάνω κόσμο είναι προτιμότερη από έναν άλλο παράδεισο. Στην ύστερη, όμως, αρχαιότητα, όταν έχουμε μια μετατόπιση του πολιτισμικού παραδείγματος, βλέπουμε τους ανθρώπους να μυούνται στα Ελευσίνια και άλλα μυστήρια, μέσα από τα οποία βρίσκουν απάντηση στο μεγάλο ερώτημα του θανάτου».

«Ο θάνατος είναι το μικρότερο κακό, γιατί το μεγαλύτερο είναι η λησμονιά»

Σύμφωνα με τον κ. Βλάχο η απάντηση που είχαν δώσει στην αρχαιότητα ήταν ότι ο θάνατος είναι η ανάγκη στην οποία πρέπει να σκύψει ο άνθρωπος το κεφάλι, να τον δεχτεί ηρωικά και καρτερικά. Αντιπαρέβαλε, όμως, το βιολογικό θάνατο με το θάνατο της μνήμης. «Ο θάνατος είναι το μικρότερο κακό, γιατί το μεγαλύτερο είναι η λησμονιά. Είναι δύο τα είδη του θανάτου. Ο βιολογικός, στον οποίο όλοι οι άνθρωποι υποκύπτουν, και ο πιο φριχτός είναι ο θάνατος που έχει να κάνει με τον αφανισμό της μνήμης. Γι’ αυτό μέσα από τους μύθους, μέσα από τα ταφικά μνημεία, δίνεται ιδιαίτερη φροντίδα για τους νεκρούς. Άλλωστε, εμβληματικά κείμενα, όπως είναι η «Αντιγόνη», θεμελιώνονται πάνω στο καθήκον των ζωντανών να θάψουν με τον τρόπο που πρέπει τους νεκρούς δικούς τους ανθρώπους».

«Παρόλο που σε μεγάλο βαθμό ελέγχουμε τη βιολογική μας συγκρότηση, αρρώστιες, όπως ο καρκίνος και το AIDS, δείχνουν ότι ο άνθρωπος εξακολουθεί να είναι θνητός»

Τέλος, ο κ. Βλάχος έκανε αναφορά και στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε το θάνατο μέχρι και σήμερα που το πολιτισμικό παράδειγμα έχει τροποποιηθεί. «Θεωρούμε ότι μέσα από την επιστήμη μπορούμε να επιμηκύνουμε τη ζωή και μέσω επεμβάσεων στο γενετικό κώδικα θα μπορούσαμε να αποκτήσουμε μια μορφή οιονεί αθανασίας. Παρόλο που έχουμε επιμηκύνει τη ζωή, παρόλο που σε μεγάλο βαθμό ελέγχουμε τη βιολογική μας συγκρότηση, αρρώστιες, όπως ο καρκίνος και το AIDS, δείχνουν ότι ο άνθρωπος εξακολουθεί να είναι θνητός. Άρα, δειλία δεν είναι να δεχτεί ο άνθρωπος τη θνητότητά του. Δειλία είναι να θέλει να βλέπει  την ανθρώπινη ζωή μέσα από το πρίσμα της διάρκειας σε χρόνια, κι όχι μέσα από το πρίσμα της αιωνιότητας. Το ζητούμενο δεν είναι ο άνθρωπος να ζήσει 100 χρόνια. Το ζητούμενο είναι να ζήσει στιγμές που του δίνουν την εμπειρία της αιωνιότητας. Αυτές τις στιγμές τις δίνουν οι θρησκείες στο μυστικό τους πυρήνα, η τέχνη, η ποίηση, που επιτρέπει στον άνθρωπο να ζήσει ως αθάνατος θνητός, όχι να επιδιώκει μια παράταση της ζωής με όρους απλά και μόνο βιολογικούς», υπογραμμίζει ο ίδιος.

Ανοιχτό το Μουσείο Θρακικής Παιδείας από την Εταιρεία και φοιτητές του ΔΠΘ

Ο πρόεδρος της Εταιρείας Παιδαγωγικών Επιστημών Ροδόπης κ. Δημοσθένης Τακάς μας ανέφερε τα σχέδιά της για το άμεσο μέλλον. Στα σχέδια αυτά είναι η συνέχιση αυτού του κύκλου ομιλιών, οι εκπαιδευτικές εκδρομές και η συνέχεια, γενικά, πάνω σε αυτή τη βάση. «Αυτή τη στιγμή έχουμε ένα πρόγραμμα με το τμήμα Γλώσσας, Φιλολογία και Πολιτισμού Παρευξεινίων Χωρών ΔΠΘ και μέσω αυτού έχουμε 8 φοιτητές που κρατούν ανοιχτό το Μουσείο Θρακικής Παιδείας. Είναι ανοιχτό και προσιτό στον καθένα να το επισκεφτεί και οι φοιτητές μπορούν να κάνουν και ξενάγηση. Θα ακολουθήσει και μια ημερίδα στο πλαίσιο των Ελευθερίων το Μάιο. Έχουμε σκοπό να προχωρήσουμε σε εκδόσεις. Αυτά όλα προϋποθέτουν ότι πρέπει να υπάρξουν πόροι. Αλλά δυστυχώς οι καιροί είναι πάρα πολύ δύσκολοι, όπως σε όλους τους συλλόγους και σε εμάς», τόνισε ο ίδιος.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.