«Δεν υπαρχουν εθνικα Μακεδονες»

Ο «Σύλλογος Φίλων του Ιδρύματος Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης Κομοτηνής» σε συνεργασία με την εφημερίδα «Αντιφωνητής» και την στήριξη του βιβλιοπωλείου «Δημοκρίτειο» παρουσίασαν το βιβλίο του Σταύρου Λυγερού «Εν oνόματι της Μακεδονίας» Ο Διπλωματικός Πόλεμος για το Όνομα, το Σάββατο στο Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Ροδόπης. Για το βιβλίο μίλησαν ο Γεώργιος Πεταλωτής, βουλευτής Ροδόπης του ΠΑΣΟΚ και ο Άγγελος Συρίγος, Νομικός, Επίκουρος Καθηγητής του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, ενώ η έκπληξη ήταν η παρουσία του υπουργού Μεταφορών κι Επικοινωνιών Ευριπίδη Στυλιανίδη.

Ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Σταύρος Λυγερός, με το βιβλίο του «Εν ονόματι της Μακεδονίας» σχολίασε ότι ο τίτλος του βιβλίου του έχει να κάνει με τη φύση του προβλήματος. Υποστήριξε ότι όλοι έχουν λόγο να προσεγγίζουν το θέμα και πρόσθεσε ότι η Μακεδονία είναι μια πολυεθνική περιοχή όπου ζουν πολλές εθνότητες. «Καμία εθνότητα δεν μπορεί να υποστηρίξει ότι η Μακεδονία είναι η δική της πατρίδα και μόνο καθότι είναι οι έλληνες, οι βούλγαροι, οι σέρβοι, οι αλβανοί και οι σλαβομακεδόνες. Κατά συνέπεια το πρόβλημα που έχει απασχολήσει πολύ την ελληνική εξωτερική πολιτική πρέπει να προσεγγιστεί με σύγχρονους όρους.

Δε μπορεί το Μέρος να οικειοποιείται το Όλον άρα δεν υπάρχουν εθνικά Μακεδόνες, δεν είναι πατρίδα ενός έθνους, δε μπορεί να μονοπωληθεί. Όλοι έχουν ένα δικαίωμα καθότι κατοικούν εκεί. Επομένως, μπορούμε να μιλάμε για ελληνομακεδόνες, βουλγαρομακεδόνες, σλαβομακεδόνες.

Είναι μια λύση που δεν ταπεινώνει κανέναν κι αυτό έχει μια σημασία. Ό,τι πατάει γερά στην πραγματικότητα είναι στέρεο, βιώσιμο και δίκαιο. Είναι περίεργο να μιλάμε για δίκαιο στην πολιτική αλλά μπορεί να εξασφαλίσει καλή γειτονία».

Ενθυμούμενος άλλες περιόδους της ελληνικής διπλωματίας, ο κ. Λυγερός παρατήρησε ότι υπήρξε περίοδος «που είχαμε αντιδράσει συναισθηματικά. Τα επιχειρήματά μας ήταν ιστορικίστικα κυρίως ξεκινώντας από την αρχαία εποχή και ενοχλημένοι δικαιολογημένα από το ότι βλέπαμε να οικειοποιούνται κομμάτια της ελληνικής ιστορίας.

Επίσης, οι γείτονες έχουν λεηλατήσει και τη μεσαιωνική βουλγαρική ιστορία ψάχνοντας να φτιάξουν παρελθόν. Με σύγχρονους όρους, μπορεί να ειπωθεί ότι η Ελλάδα είδε σιγά – σιγά ποιο είναι το σημαντικό. Υπήρξε μια περίοδος συναισθηματικού κι όχι επεκτατικού πυρετού» διευκρίνισε ο κ. Λυγερός. Σε σχέση με το γνωστό σύνθημα του ’93 «Η Μακεδονία είναι ελληνική» είπε ότι αφορούσε την ελληνική Μακεδονία και μόνο κι ότι η Ελλάδα δεν διεκδικούσε τίποτε από τους γείτονες.

Περί του προσδιορισμού και του ονόματος ο κ. Λυγερός σημείωσε ότι ο γεωγραφικός προσδιορισμός είναι επιβεβλημένος «επειδή αυτό το κράτος είναι συνεταιρικό, ειδικά μετά το 2001.

Το Βόρεια Μακεδονία αντανακλά την πραγματικότητα αλλά έχει κακή σημειολογία και λόγω Βιετνάμ και Κορέας παραπέμπει σε διαμελισμένα εθνικά κράτη. Το Άνω Μακεδονία θα μπορούσε να είναι μια καλή λύση αλλά έχει πολύ μεγάλη σημασία να μην περιοριστούμε στην κρατική ονομασία. Πρέπει να πάμε και στο θέμα της ταυτότητας, δηλαδή στο όνομα της εθνότητας και της γλώσσας. Γι’ αυτό και δεν έχει νόημα να μιλάμε για διπλή ονομασία γιατί είναι ένας τρόπος να υπεκφύγουμε το πρόβλημα».

Ο Γ. Πεταλωτής μίλησε για ένα έξυπνο, λιτό, ευπρεπέστατο βιβλίο. «Προσεγγίζει ένα ζήτημα για το οποίο μέχρι τώρα είχαμε ενοχές, επιφυλάξεις, φοβίες, αλλά είναι ένα καυτό θέμα για την Ελλάδα και την περιοχή μας το οποίο αφορά τους Βόρειους γείτονές μας και τις σχέσεις τους με την Ευρώπη και το δυτικό κόσμο.

Μέσα από το βιβλίο μπορούμε να δούμε την ιστορική διαδρομή, όλες τις παραμέτρους της τελευταίας χρονικής περιόδου στην πολιτική ζωή της Ελλάδος, τι ρόλο έπαιξαν οι κυβερνήσεις από το 1990 κι έπειτα.

Διαπίστωσα το μεγάλο πλήγμα που δεχτήκαμε με τη διάσταση των απόψεων στους πολιτικούς χώρους και μέσα στα ίδια τα κόμματα». Ο κ. Πεταλωτής μετέφερε ότι θα πρέπει να απενεχοποιηθούμε αλλά και όταν μιλάμε για τη Μακεδονία να μην έχουμε εθνικιστικές τάσεις. «Είναι θέμα της δικής μας κρατικής οντότητας, αξιοπρέπειας του έθνους μας και στα πλαίσια της καλής γειτονίας που πρέπει να έχουμε μ’ ένα κράτος που έχει αναγνωριστεί και πρέπει ν’ αναγνωριστεί με το σωστό του όνομα. Είναι η FYROM, όπως την αναφέρει και ο συγγραφέας, ενώ κάποτε θα πρέπει να το ορίσουμε όχι με διπλή ονομασία αλλά μ’ ένα γεωγραφικό προσδιορισμό».

Ο κ. Πεταλωτής σημείωσε ότι ο συγγραφέας είναι ένας δημοσιογράφος που τον συμβουλεύονται πολιτικοί, ακόμη και υπουργοί Εξωτερικών γιατί γνωρίζει πολύ καλά το θέμα.

Ο υπουργός Μεταφορών παρέπεμψε σε μια ρήση του Κωνσταντίνου Καραμανλή «οι πολιτικοί και οι δημοσιογράφοι είναι συγκοινωνούντα δοχεία. Το επίπεδο του ενός επηρεάζει και το επίπεδο του άλλου». Ο κ. Στυλιανίδης σχολίασε ότι «για πολλά χρόνια ο τόπος μας νιώθει έντονα την έλλειψη ποιότητας κι αυτό αντανακλάται και στους δύο χώρους». Πρόσθεσε ότι έχουν μείνει λίγοι πραγματικοί πολιτικοί (σε όλους τους χώρους) και λίγοι ευσυνείδητοι δημοσιογράφοι, ανάμεσά τους και ο Σ. Λυγερός. Είπε ότι είχε την τύχη να συνεργαστεί μαζί του την περίοδο που διατέλεσε υφυπουργό Εξωτερικών. Χαρακτήρισε το βιβλίο εξαιρετικά χρήσιμο για νέο μελετητή. «Το βιβλίο περιγράφει τις 4 φάσεις του σκοπιανού ζητήματος από τότε που άρχισε να οικοδομείται η α΄. Η β΄ φάση είναι η περίοδος μετά τη διάσπαση της πρώην Γιουγκοσλαβίας, οπότε το ζήτημα βγαίνει εκ νέου στη διεθνή πολιτική επικαιρότητα και γίνεται κομμάτι της διεθνούς πολιτικής ατζέντας αλλά και θέμα των διακρατικών μας συζητήσεων. Υπάρχει μια γ΄ φάση, η δεκαετία από το 1994 μέχρι το 2004-5, οπότε ξαναθερμαίνεται το ζήτημα – κύρια μετά τη μονομερή αναγνώριση των Σκοπίων ως Δημοκρατία της Μακεδονίας από τις ΗΠΑ- κα υπάρχει και μια τελευταία φάση, που αφορά τα δρώμενα από τότε μέχρι σήμερα, την οποία πρέπει να προσεγγίσουμε προσεκτικά».

Ο κ. Στυλιανίδης προχώρησε σε παρατηρήσεις σχετικά με τη δεύτερη, την τρίτη και την τέταρτη φάση και σε μια αξιολόγηση. Ανέφερε ότι την περίοδο ’90 με ’94 αναδεικνύονται όλες οι κακοδαιμονίες του πολιτικού μας συστήματος. «Είναι πολύ επιζήμιο για μια χώρα όταν σημαντικά θέματα της εξωτερικής της πολιτικής γίνονται αιτίες για εσωτερική, διακομματική ή εσωκομματική αντιπαράθεση με αποτέλεσμα πολλές φορές να αποδυναμώνεται ο δημόσιος λόγος του κράτους και της τότε κυβέρνησης, με αποτέλεσμα να μην αξιοποιούνται όλες οι υγιείς πολιτικές δυνάμεις από όλους τους χώρους» περιέγραψε για την α΄φάση, προσθέτοντας ότι τότε χάθηκαν ευκαιρίες γιατί λειτούργησαν κυβέρνηση και αντιπολίτευση με απειρία. «Όλοι πήγαν να λειτουργήσουν παλικαρίσια. Το γεγονός όμως ότι δεν μπόρεσαν να ορίσουν μεταξύ τους το πλαίσιο και παρασύρθηκαν από τις κομματικές συγκρούσεις δημιουργεί αυτό το κακό προηγούμενο.

Στα εθνικά θέματα θέλει ομοψυχία, προσυνεννόηση, μοιρασμένους ρόλους, κοντρολαρισμένο πολιτικό περιβάλλον στο εσωτερικό κι έξυπνη διαχείριση στο εξωτερικό».

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.