«Δεν με ενδιαφερει να επιστρεψω στο χωριο μου. Μου αρκει το σχεδιο λυσης του Κυπριακου να ειναι λειτουργικο»

«Αυτά τα παιδιά ήταν σαν και εμένα. Ήμουν τυχερός. Οι άλλοι ήταν άτυχοι. Έβρεχε βλήματα. Όταν αυτά τα ζήσεις είναι τουλάχιστον αμαρτία να ζητάς από κάποιον να τα διαγράψει. Θα μου πείτε βέβαια σήμερα είναι ανάγκη να βρεθεί μία λύση. Και είναι πράγματι ιστορική η ευκαιρία για την επίλυση του Κυπριακού»

Βγαλμένα μέσα από την ψυχή τα λόγια του κ. Μπότσαρη, ενός ανθρώπου που στις 19 Ιουλίου του 1974, έφθασε στην πατρίδα του την Κύπρο ολοκληρώνοντας τις σπουδές του στην Ελλάδα με μία βαλίτσα γεμάτη όνειρα, έχοντας μέσα της το πτυχίο της Νομικής. Η βαλίτσα δεν ανοίχθηκε ποτέ. Την άλλη μέρα επιστρατεύθηκε και πολέμησε. Μόλις αποστρατεύτηκε παρέμεινε για μία νύχτα κοντά στους δικούς του, και την άλλη μέρα εγκατέλειψε την Κύπρο για πολλά χρόνια, γιατί δεν άντεχε τον ξεριζωμό των δικών του.

Σήμερα έμπλεως συγκίνησης στέκεται κριτικά απέναντι στο σχέδιο Ανάν και τονίζει ότι είναι ιστορική αναγκαιότητα η επίλυση του Κυπριακού που θα αποκαθιστά την ενότητα του Κυπριακού λαού

ΠτΘ: κ. Μπότσαρη, κατ’ αρχήν θα θέλαμε να κάνετε μία πρώτη εκτίμηση του σχεδίου Ανάν…

Κ.Μ.: Για να εκτιμήσει κανείς το σχέδιο πρέπει να το εξετάσει από δύο οπτικές. Υπάρχουν σήμερα γυναίκες που είχαν μωρά, τα μωρά τους μεγάλωσαν έγιναν άντρες και ακόμα οι γυναίκες περιμένουν τους άντρες τους και τα παιδιά τους πατέρες τους. Δεν γύρισαν ποτέ και ούτε θα γυρίσουν. Αν το θέμα τεθεί από την πλευρά αυτών ακόμη και των Ελλαδιτών που χάθηκαν στην Κύπρο, αν το δεις συναισθηματικά σταματάς εκεί. Υπάρχει όμως μια ιστορική αναγκαιότητα. Το ζήτημα είναι να βρεθεί μια λύση η οποία σίγουρα δεν θα φέρει τα πράγματα στην προτέρα κατάσταση, πριν το 1974, αλλά, τουλάχιστον θα αποκαθιστά την ενότητα του Κυπριακού κράτους και θα κλείνει την πόρτα της διχοτόμησης ή την επιβολή των Τούρκων. Δεν ξέρω ποιο θα είναι το τίμημα μιας τέτοιας λύσης. Χωρίς συζήτηση δεν μπορεί να είναι το τίμημα μια τέτοια επανένωση. Το κρίσιμο ερώτημα για μένα είναι, έστω και με αυτό το τίμημα, να γίνει ένα Κυπριακό κράτος που θα εξασφαλίζει την ηρεμία αυτών των ανθρώπων για τα επόμενα χρόνια ή απλά θα είναι μία ανάσα για να επανέλθουμε σε πολύ χειρότερη μοίρα μετά;

ΠτΘ: Έχουμε ακούσει ότι πολλοί γηγενείς Τουρκοκύπριοι μετανάστευσαν.

Κ.Μ.: Θα σας αναφέρω επίσημα στοιχεία, τα οποία πληροφορήθηκα το καλοκαίρι, σε συνέδριο που διοργάνωσε η Κυπριακή κυβέρνηση, στο οποίο είχε καλέσει τους απανταχού Ελληνοκύπριους καθηγητές Πανεπιστημίων και το οποίο διοργανώθηκε στις 6-10 Ιουλίου, όπου είχαμε επίσημη ενημέρωση από τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, από τον Υπουργό Εξωτερικών, τον τέως πρόεδρο κ. Βασιλείου, τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας και από τον Προϊστάμενο της Οικονομικής Υπηρεσίας. Οι Τουρκοκύπριοι το 1974 από απόψεως πληθυσμιακής ποσόστωσης αριθμούσαν το 18%. Σήμερα αποτελούν το 8%. Άρα το 10% των Τουρκοκυπρίων δεν άντεξε την κατοχή των Τούρκων και έφυγε. Ήδη όμως μεταφέρθηκαν 115.000 έποικοι, οι οποίοι όμως δεν έχουν καλές σχέσεις με τους εναπομείναντες Τουρκοκυπρίους. Οι Τουρκοκύπριοι επιθυμούν την επανένταξη της Κύπρου, όπως ήταν πριν, χωρίς να έχουν μίσος ή εχθρότητα.

ΠτΘ: Επομένως το σχέδιο είναι λύτρωση…

Κ.Μ.: Θα είναι λύτρωση αν πράγματι αυτό το σχέδιο οδηγεί σε επανένωση. Εάν το σχέδιο έχει ως σκοπό την ψεύτικη επανένωση, με απώτερο την ουσιαστική επανένωση του βορείου Τμήματος με την Τουρκία, τότε αυτοί οι άνθρωποι θα είναι ουσιαστικά δυστυχείς.

Ως επανένωση εννοώ την επανένωση του βόρειου τμήματος με το Κυπριακό Κράτος, όπως ήταν πριν. Να είναι δηλαδή ένα ενιαίο κράτος με μια κυβέρνηση χωρίς σύνορα μεταξύ τους.

ΠτΘ: Το σχέδιο Ανάν μιλά για δύο συστατικά μέρη…

Κ.Μ.: Το σχέδιο Ανάν, όπως είδα σε γερμανικό κανάλι, μιλά για τη δημιουργία δύο states, που στα ελληνικά σημαίνει πολιτείες. Δεν μιλά για δύο κράτη, τα οποία η Ελληνοκυπριακή πλευρά τα αρνείται. Δεν χρησιμοποιείται ο όρος «συστατικά μέρη». Ίσως να εννοεί συστατικά του ενός και ενιαίου κράτους. Γιατί το κυριότερο αγκάθι στις μέχρι τώρα συνομιλίες είναι ότι ο Ντεκτάς απαιτούσε ξεχωριστό κρατίδιο με όλες τις εξουσίες και η Ελληνοκυπριακή πλευρά έλεγε όχι, ένα κράτος, απλά να αποτελείται από δύο ομόσπονδα κρατίδια με πολύ λιγότερες εξουσίες. Το κρίσιμο λοιπόν ήταν, και δεν ξέρω σε ποιο βαθμό αυτό το σχέδιο ικανοποιεί αυτό το κρίσιμο σημείο, κρατική κεντρική εξουσία με ισχυρές εξουσίες, στα δύο κρατίδια ή όχι. Μάλιστα ο Ντεκτάς απαιτούσε, σύμφωνα με την πληροφόρηση που μας έδωσαν το καλοκαίρι, όχι μόνο ξεχωριστά κρατίδια με ισχυρές εξουσίες, αλλά και τη δυνατότητα ανά πάσα στιγμή, είτε το ένα είτε το άλλο κρατίδιο να κάνει δημοψήφισμα και να αποφασίσει την αποσκίρτηση ή την απόσχιση, δηλαδή τη δημιουργία ξεχωριστού κράτους. Αυτό βέβαια δεν το δέχονταν η ελληνοκυπριακή πλευρά, διότι θεωρούσε ότι αυτό ήταν πρόσχημα για να νομιμοποιήσει τα μέχρι τώρα παράνομα. Από όσο είμαι πληροφορημένος, το σχέδιο Ανάν αυτό το ξεπερνά λίγο προς όφελος των Ελληνοκυπρίων. Φαίνεται να μην αφήνει περιθώρια ούτε απόσχισης ούτε το απαγορεύει ρητά ούτε αφήνει περιθώρια για ισχυρές εξουσίες των ομόσπονδων κρατιδίων. Τα προβλήματα ενδεχομένως στο σχέδιο Ανάν είναι αλλού. Συγκεκριμένα, εγώ βλέπω ότι θα δημιουργηθούν προβλήματα στη διακυβέρνηση. Κατ’ αρχήν καταργείται η γνωστή αρχή της δημοκρατίας. Αυτή την ώρα στην Κύπρο έχουμε 600.000 Ελληνοκυπρίους και περίπου150.000 Τουρκοκύπριους και εποίκους. Καταργείται η αρχή της πλειοψηφίας και θέτει ποσοστά για τη συμμετοχή τους. Και έστω ότι τα ποσοστά τα ανεχόμαστε, 33% στους Τουρκοκυπρίους και 67% στους Ελληνοκυπρίους. Και θα ήταν ανεκτό αυτό, εάν και εφόσον αυτό το 33%, υπήκουε στην πλειοψηφία. Τους δίνει τη δυνατότητα όχι μόνο να μην υπακούσουν, αλλά ουσιαστικά να μπλοκάρουν τη λειτουργία του κράτους. Και αυτό ισχύει σε όλες τις φάσεις. Στην κυβέρνηση λέει τέσσερις με δύο, αλλά εάν οι τέσσερις δεν έχουν μαζί τους και ένα από τους δύο, δεν λαμβάνεται νομίμως απόφαση. Γι’ αυτό και είπα πριν ότι το κρίσιμο είναι τι είδους εξουσίες θα έχει το κεντρικό κράτος και από πού θα ασκούνται αυτές οι εξουσίες. Εγώ θεωρώ μειονέκτημα, σε κάθε βήμα το ποσοστό του 33% να έχει τη δυνατότητα μπλοκαρίσματος. Το θεωρώ εμπόδιο λειτουργίας του κράτους, διότι προϋποθέτει τόσο ιδανικές σχέσεις μεταξύ των δύο κοινοτήτων, που να μην εγείρεται η παραμικρή υπόνοια.

ΠτΘ: Λέγεται ότι η ένταξη στην Ε.Ε. θα εξομαλύνει την κατάσταση…

Κ.Μ.: Δεν είναι και τόσο αληθές αυτό. Από την ένταξη στην Ε.Ε. ένα κράτος αναμένει κατ’ αρχήν να ενταχθεί σε μια ευρωπαϊκή οικογένεια με όλα τα υπέρ και τα κατά, αναμένει να ενταχθεί βέβαια και σε μια ευρωπαϊκή νομοθεσία και να αποκτήσει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του κάθε Ευρωπαίου πολίτη. Πέρα από αυτά είναι και η ελευθερία διακίνησης και εγκατάστασης. Και ενδέχεται να συμβεί αυτό το τραγελαφικό στην Κύπρο. Ένας Πορτογάλος, για παράδειγμα, να χτίσει στην Κερύνεια. Ο Ελληνοκύπριος δεν θα δικαιούται κάτι τέτοιο. Αυτός που κατάγεται από εκεί και θα ήθελε να πάει δεν του επιτρέπεται. Και δεν του επιτρέπει όχι μόνο να πάει, αλλά και να αγοράσει περιουσία. Είμαι σίγουρος ότι οι Τουρκοκύπριοι φοβούνται αυτό το οποίο είχαν πάθει με τις συμφωνίες Ζυρίχης και Λονδίνου, ότι οι Ελληνοκύπριοι θα αγοράσουν την περιουσία που τους έκλεψαν οι Τούρκοι με την εισβολή και θα αλλοιώσουν την πληθυσμιακή σύνθεση της Βορείου Κύπρου, διότι θα πάνε οι δικοί μας και θα αγοράσουν τα σπίτια που τους πήραν προχθές. Αυτό όμως αντίκειται στο λεγόμενο ευρωπαϊκό κεκτημένο. Και τα ποσοστά που λένε τα πρώτα 20 χρόνια 20% και από εκεί και πέρα είναι δυνατόν να φθάσει στο 33% δεν ικανοποιεί τους Ελληνοκυπρίους, διότι δεν ισχύει το αντίστοιχο για τους Τουρκοκυπρίους, οι οποίοι μπορούν να πηγαίνουν στο νότιο τμήμα, χωρίς να υπάρχει πρόβλημα αλλοίωσης ή μη του πληθυσμού.

ΠτΘ: Σύμφωνα με το σχέδιο ισχύει η ίδια απαγορευτική διάταξη και για τα δύο μέρη.

Κ.Μ.: Το να μην υπάρξει σμίξη πληθυσμών είναι ένα εμπόδιο που αντιτίθεται στα παγκόσμια δεδομένα. Είναι ανεπίτρεπτο. Διότι υπάρχουν και από την πλευρά των Τουρκοκυπρίων άνθρωποι που θα ήθελαν να γυρίσουν. Για παράδειγμα οι Τουρκοκύπριοι της Πάφου στο ελληνοκρατούμενο μέρος εξαναγκάσθηκαν και έφυγαν τότε, πήγαν στις αγγλικές βάσεις και από εκεί στο Βόρειο Τμήμα. Οι άνθρωποι αυτοί θα ήθελαν να γυρίσουν σπίτια τους. Πολύ δε περισσότερο αν λάβει κανείς σήμερα υπόψιν τους ότι οι Τουρκοκύπριοι τελούν υπό αιχμαλωσία στο βόρειο Τμήμα. Δεύτερον επικρατούν τέτοιες οικονομικές συνθήκες που είναι απερίγραπτες για τον μέσο Έλληνα πολίτη. Το Βόρειο τμήμα από άποψη οικονομικής και κοινωνικής λειτουργίας ενθυμίζει σε πολύ μεγάλο βαθμό Νιγηρία, Λάος, τις χώρες της Κεντρικής Αφρικής και μάλιστα πριν πολλά χρόνια, όχι σήμερα. Και αυτά δεν τα λένε οι Ελληνοκύπριοι, αλλά οι Τουρκοκύπριοι. Άκουσα Τουρκοκύπριους δημοσιογράφους που έλεγαν ότι συγκριτικά με το νότιο τμήμα οι άνθρωποι ζουν στο Μεσαίωνα. Αυτοί οι άνθρωποι σίγουρα που δεν ήταν συνηθισμένοι σε τέτοιου είδους συνθήκες, θα ήθελαν να γυρίσουν στο νότιο τμήμα. Πιστεύω ότι είναι άσχημο να φορτώνουμε τους Τουρκοκυπρίους με αμαρτήματα που δεν έκαναν. Πολλοί δεν έκαναν τίποτα. Κάποια στιγμή εξαναγκάσθηκαν να σηκωθούν να φύγουν. Και σίγουρα θα επιθυμούσαν να γυρίσουν. Το σχέδιο λοιπόν αυτό δεν ικανοποιεί πραγματικά τους Τουρκοκυπρίους με αυτούς τους περιορισμούς.

ΠτΘ: Από την τουρκική πλευρά προβάλλεται η ένσταση για το χρονοδιάγραμμα με την αιτιολογία ότι ακόμη δεν έχει σχηματισθεί κυβέρνηση.

Κ.Μ.: Αυτή ή ένσταση προβάλλεται πολύ περισσότερο από την ελληνική πλευρά. Υπάρχει μια κοινή θέση τόσο της Κυπριακής όσο και της ελληνικής πλευράς. Εκτός των άλλων είναι ένα θέμα που δεν σηκώνει κομματικούς ανταγωνισμούς. Είναι εθνικό και έτσι πρέπει να το βλέπει κανείς. Προβάλλουμε και εμείς αυτή την ένσταση, γιατί στις 14 Δεκεμβρίου είναι η Σύνοδος της Κοπεγχάγης και η Κύπρος με μαθηματική ακρίβεια θα ενταχθεί στην Ε.Ε. και αυτό για μένα ή και για κάποιον που γνωρίζει ελάχιστα νομικά είναι ένα φοβερό όπλο στα χέρια των Ελλήνων για την επίλυση του Κυπριακού, με πολύ ευνοϊκότερες συνθήκες από το σχέδιο Ανάν. Γιατί αν η Τουρκία πράγματι επιθυμεί την Ευρωπαϊκή κατεύθυνση είναι υποχρεωμένη να δεχθεί τα ευρωπαϊκά κεκτημένα. Εάν δεν τα δεχθεί, δεν θα ανοίξει ποτέ η πόρτα της Ευρώπης γι’ αυτήν. Εάν η Κύπρος εντάσσονταν στην Ε.Ε. και μετά ετίθετο το σχέδιο Ανάν η ελληνική πλευρά θα ήταν σε ισχυρότερη διαπραγματευτική θέση από αυτήν που βρίσκεται σήμερα. Επισήμως δεν έχει τεθεί το ζήτημα, ή δέχεστε τη λύση και μπαίνετε στην Ε.Ε. ή το αντίθετο. Έχω ακούσει και γερμανικά κανάλια και δεν τίθεται έτσι. Και διερωτήθηκα μάλιστα γιατί έγινε αυτός ο θόρυβος στα ελληνικά κανάλια, δημιουργώντας εμείς οι ίδιοι προβλήματα, εκεί που δεν υπάρχουν. Επομένως οι αιτιάσεις αυτές και οι ενστάσεις έχουν πολύ μεγάλη βαρύτητα για την ελληνική πλευρά.

ΠτΘ: Από τη δική μας πλευρά ειπώθηκε ότι το σχέδιο έπρεπε να κατατεθεί μετά τις 14 Δεκεμβρίου.

Κ.Μ.: Θα ήταν το πλέον φρόνιμο.

ΠτΘ: Λένε όμως οι Τούρκοι ότι θα έπρεπε να τους δώσουν χρόνο να έρθουν στην κυβέρνηση. Και εφόσον το σχέδιο θέτει χρονοδιαγράμματα…

Κ.Μ.: Δεν ξέρω πόσο υποχρεωτικό είναι το χρονοδιάγραμμα 30 Μαρτίου, προκειμένου η Κύπρος να υπογράψει τη σύμβαση της εντάξεως. Διότι εκεί οριοθετείται η υπογραφή της σύμβασης εντάξεως των δέκα. Στις 14 Δεκεμβρίου στην Κοπεγχάγη θα συζητηθεί, αν γίνεται δεκτή η είσοδος των δέκα, και σύμφωνα με τα δεδομένα το αποτέλεσμα θα είναι θετικό. Απλά τον Απρίλιο θα γίνει η πανηγυρική είσοδος.

ΠτΘ: Με το σχέδιο Ανάν πρέπει μέσα σε επτά ημέρες να απαντήσουμε θετικά ή αρνητικά στις 14 Δεκεμβρίου, σε ένα εικοσαήμερο περίπου, δίνεται το Ο.Κ. της ένταξης, έως τις 28 Φεβρουαρίου τίθεται περιθώριο συζητήσεων και στις 30 Μαρτίου θα ακολουθήσει το δημοψήφισμα. Εφόσον είναι θετικό αναλαμβάνει η Κύπρος να ενδυναμώσει την ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε. Υπάρχει άμεση σχέση του ενός με το άλλο;

Κ.Μ.: Κατά την άποψή μου εμφανώς δεν τίθεται τέτοιο ζήτημα. Είναι ανεξάρτητο το ένα από το άλλο. Βέβαια είναι ύποπτο το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή βγήκε το σχέδιο. Εμάς μας βασανίζει 28 ολόκληρα χρόνια και εμφανίζεται την παραμονή της εντάξεως της Κύπρου. Το καλοκαίρι είχα ρωτήσει τον κ. Βασιλείου, αν παραμονές της εντάξεως υπάρχει πιθανότητα να εμφανισθεί ένα σχέδιο, που θα παρεμποδίσει την ένταξη. Μου απάντησε, «όχι, είναι ανεξάρτητη η επίλυση του πολιτικού ζητήματος ακόμη κι αν εμφανισθεί σχέδιο, θα τεθεί υπό διαπραγμάτευση αλλά η ενταξιακή πορεία θα συνεχίσει». Εξάλλου αυτή είναι και η θέση της Ε.Ε. σύμφωνα με τις δηλώσεις Πρόντι και Φερχόιγκεν. Δεν τίθεται θέμα για την ένταξη της Κύπρου από την ευόδωση ή όχι του σχεδίου Ανάν.

ΠτΘ: Ο κ. Βασιλείου σε συνέντευξή του τόνισε ότι είχε προτείνει το σχέδιο επίλυσης κατά τα βελγικά πρότυπα πριν από δέκα χρόνια στον κ. Ντεκτάς και δεν το εδέχθη.

Κ.Μ.: Ο κ. Βασιλείου είναι ένας άνθρωπος καταρτισμένος, προγραμματιστής και χωρίς πάθη και μίση. Σ’ αυτό το συμπέρασμα κατέληξα όταν κάποια στιγμή ο σημερινός πρόεδρος ο κ. Κληρίδης, ο οποίος από άποψης κομματικής τοποθέτησης είναι αντίθετος με τον κ. Βασιλείου, αλλά και ο ίδιος ευρύ πνεύμα, ζήτησε την άποψή του για την ενταξιακή πορεία και του ζήτησε να είναι πρόεδρος της επιτροπής διαπραγματεύσεων για την ένταξη. Ο κ. Βασιλείου δέχθηκε υπό έναν όρο, όταν χρειασθεί πολιτική κάλυψη να την έχει. Ο κ. Κυπριανού δέχθηκε. Ο κ. Βασιλείου μου εξομολογήθηκε ότι πράγματι είχε απόλυτη κάλυψη. Και γι’ αυτό οι διαπραγματεύσεις προχώρησαν τόσο γρήγορα και δεν σκόνταψαν πουθενά. Και όσο κι αν μας φαίνεται περίεργο το αγκάθι της ένταξης ήταν και πάλι η Αγγλία.

ΠτΘ: Τι το ιδιαίτερο συμβαίνει με την Αγγλία;

Κ.Μ.: Η Αγγλία έχει στην Κύπρο βάσεις, οι οποίες τελούν υπό αγγλική κυριαρχία. Μέσα σ’ αυτήν την περιοχή βρίσκονται χωριά, που κατοικούνται από Ελληνοκυπρίους. Αυτοί οι άνθρωποι υπάγονται στη δικαιοδοσία των αγγλικών δικαστηρίων. Εάν δηλαδή συμβεί ένα τροχαίο ατύχημα στο δρόμο, δεν θα δικαστεί από Κυπριακό δικαστήριο, αλλά από αγγλικό. Απαιτούσαν λοιπόν οι Εγγλέζοι κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων αυτοί οι άνθρωποι να μην αποκτήσουν την ευρωπαϊκή ταυτότητα, να εξαιρεθούν από Ευρωπαίοι πολίτες. Αυτό αποδεικνύει ποιοι δημιουργούν τα προβλήματα, και ποιοι σπέρνουν τα καινά δαιμόνια.

ΠτΘ: Η συμμετοχή των Άγγλων φαίνεται και από το σχέδιο Ανάν.

Κ.Μ.: Το σχέδιο Ανάν είναι αγγλική επινόηση. Κινείται ακριβώς στη φρασεολογία που χρησιμοποιούν οι Άγγλοι, πολλές φορές διφορούμενα για να δημιουργούνται προβλήματα, και να παρεμβαίνουν ως πυροσβέστες. Το γνωστό διαίρει και βασίλευε. Αυτό ήταν το πρόβλημα στην ενταξιακή πορεία. Οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι δεν είχαν πρόβλημα. Αν διαβάσετε την έκθεση της επιτροπής η Κύπρος θεωρείται από απόψεως βαθμολογίας σε σύγκριση με τα άλλα υπό ένταξη κράτη άριστη. Από άποψη ιδιωτικού επιπέδου βαθμολογείται επίσης με άριστα και τίθεται στην ομάδα ένα. Και πρέπει να σας πω αν ενωθεί η Κύπρος, αυτό το ένα θα το πληρώσουν οι Ελληνοκύπριοι, όπως το πλήρωσαν οι Δυτικογερμανοί με την ένωση της Ανατολικής Γερμανίας. Πρέπει να σημειώσουμε όμως ότι αυτό δεν είναι το κλειδί με βάση το οποίο θα απαντήσει κανείς θετικά ή αρνητικά. Οι Ελληνοκύπριοι δεν εκφράζονται εύκολα. Αυτές τις ημέρες δεν μιλά κανείς, γιατί οι άνθρωποι σκέφτονται. Δεν σκορπίστηκαν στα κανάλια να λένε όσα ακούμε καθημερινά εδώ. Συνεδρίασε το Εθνικό Συμβούλιο Κύπρου. Κανείς δεν είπε μία λέξη. Αυτό για μένα δείχνει σοβαρότητα. Δεν θέλω να πω ότι η ελληνική πλευρά εμφανίζεται μη σοβαρή. Αλλά, λέγονται πολλά, από ανθρώπους που δεν έχουν καμία σχέση με Κύπρο. Αυτή την ώρα πράγματι, κάποιοι ξεπέρασαν κάποια όρια, όχι από πλευράς επισήμων, διότι και τα ελληνικά κόμματα και η κυβέρνηση έχουν κρατήσει μια στάση αναμονής. Και είναι σωστή.

ΠτΘ: Πιστεύετε ότι η Ελλάδα θα έχει στρατηγικά οφέλη από την αποδοχή του σχεδίου Ανάν;

Κ.Μ.: Είναι δύο ομάδες τα στρατηγικά οφέλη. Η μία ομάδα αφορά στην πολιτική της αναβάθμισης στα πλαίσια της Ε.Ε. Όπως γνωρίζετε η Ελλάδα ήταν το κακό παιδί της Ε.Ε., επειδή είχαμε διαφορές με τα Σκόπια, την Τουρκία και δεν λέω από κακή προαίρεση, αλλά με βάση το εθνικό συναίσθημα. Δεν θεωρώ ότι υπάρχουν πολιτικοί κακοί ή κακοπροαίρετοι. Το να προσάπτεις τέτοια σφραγίδα είναι υπερβολικό και πρέπει να έχεις στοιχεία. Την προηγούμενη δεκαετία τα πράγματα ήταν πιο οξυμένα, γιατί υπήρχε το πρόβλημα των Σκοπίων ή τα ελληνοτουρκικά.

Έτσι, η τυχόν επίλυση του Κυπριακού χωρίς συζήτηση αναβαθμίζει τη θέση της Ελλάδας στην Ε.Ε. Παύει να είναι το προβληματικό κράτος, είναι ένα κράτος με στρατηγική θέση, με έναν πολιτισμό γνωστό, και δυνατότητες γνωστές και επομένως αναβαθμίζεται. Αυτό σίγουρα είναι το ένα στρατηγικό πλεονέκτημα. Η άλλη ομάδα αφορά στο ζήτημα της διαχειρίσεως της θέσεως της Κύπρου από την Ελλάδα. Εάν η Κύπρος ενταχθεί στην Ε.Ε. η θέση της είναι τέτοια που, αν αξιοποιηθεί σωστά, θα προσέφερε οικονομικά στην Ελλάδα. Για παράδειγμα αν ένα λιμάνι της Κύπρου το εκμεταλλευτεί σωστά η Ελλάδα ή η Κύπρος, μπορεί να ζήσει όλη η Κύπρος χωρίς να κάνει τίποτα, ή αν μετακινηθούν εταιρείες στην Κύπρο και επενδύσουν κεφάλαια, αυτές οι εταιρείες θα έχουν την υποχρέωση να διασφαλίσουν την ύπαρξή τους εκεί. Αυτό είναι ένα πλεονέκτημα για την Ελλάδα, διότι τόσο η Ελλάδα όσο και η Ελληνοκυπριακή πλευρά αυτή την ώρα πληρώνουν πολλά για την ασφάλεια της Κύπρου. Αυτό λοιπόν αν λυθεί με αυτό τον τρόπο, είναι ένα στρατηγικό πλεονέκτημα υπέρ της ελληνικής πλευράς.

ΠτΘ: Θα χαρακτηρίζατε το σχέδιο Ανάν ως ιστορική ευκαιρία επίλυσης του Κυπριακού;

Κ.Μ.: Είναι πράγματι ιστορική η ευκαιρία να βρεθεί λύση. Διότι υπάρχουν δύο ενδεχόμενα. Το ένα ενδεχόμενο είναι να παραμείνει η κατάσταση ως έχει, δηλαδή να πουν οι Κύπριοι ότι δεν μας ενδιαφέρει η Ευρώπη, εμείς καθόμαστε έτσι. Και πρέπει να σας πως ότι η πάροδος πολλού χρόνου δημιουργεί σε μας προβλήματα. Ήδη παιδιά εποίκων γεννήθηκαν στην Κύπρο και είναι Κύπριοι. Υπήρξε περίπτωση, όπως μας είπε το καλοκαίρι ο υπουργός Εξωτερικών, εμφανίστηκε τέκνο εποίκων και ζήτησε από το Κυπριακό κράτος διαβατήριο, διότι υπήρχαν άτομα που επειδή δεν άντεχαν το καθεστώς Ντεκτάς έφευγαν προς την ελληνική πλευρά, και αυτό φαίνεται από το γεγονός ότι το 1974 οι Τουρκοκύπριοι ήταν 18%, σήμερα είναι 8%, και το Κυπριακό κράτος τον απέλασε στην Τουρκία και από εκεί στην Ελλάδα. Το παράδειγμα αυτό το είπα γιατί θέλω να σας δείξω τι έχει δημιουργήσει αυτή η μακρόχρονη στασιμότητα του Κυπριακού. Και σαν αυτό πολλά. Να σας πω ότι στο συνέδριο μας έδειξαν αρχαιολογικά ευρήματα, τα οποία πουλήθηκαν σε ευρωπαϊκές χώρες. Αυτή τη στιγμή στη Γερμανία βρίσκεται ένας απέραντος πλούτος μπλοκαρισμένος από την Αρχιεπισκοπή της Κύπρου. Εξήλωσαν το σύμπαν. Στην Αμμόχωστο κατέληξε ένα συνεργείο από την Άγκυρα, έκανε παράνομες ανασκαφές και φόρτωνε τα αρχαία στα καράβια και τα πουλούσε στη Γερμανία, στη Ρουμανία, στην Αγγλία. Οι άνθρωποι αυτοί δε δούλεψαν για να ζήσουν. Οι έποικοι έχουν κάνει πλιάτσικο. Η τυχόν επίλυση του Κυπριακού με την παραμονή των εποίκων δημιουργεί πολλά προβλήματα προσαρμογής. Οι έποικοι δεν έχουν καμία σχέση με τους Τούρκους της Θράκης ή της Άγκυρας. Είναι άλλο. Είσαι μέσα στο σπίτι σου και μπαίνουν και ξηλώνουν τα μάρμαρα, ή παίρνουν τα κεραμίδια. Απλά πιστεύω ότι το σχέδιο πρέπει να το δει κανείς ολόκληρο. Γιατί ενδέχεται να υπάρχουν μηχανισμοί εξουδετέρωσης κάποιων μειονεκτημάτων και επειδή δεν το είδα ολοκληρωμένο, δεν ξέρω αν μπορεί να λειτουργήσει. Αυτό που με τρομάζει είναι το γεγονός ότι η άλλη πλευρά μπορεί να ασκήσει σε όλα veto. Επομένως, όπως έγινε και με τις Συνθήκες της Ζυρίχης και του Λονδίνου το 1963, να μπορούν να μπλοκάρουν τη λειτουργία του κράτους, για να δημιουργήσουν εκ του μη όντος πρόβλημα και θα το κάνουν, εφόσον τους δίνετε η ευκαιρία.

ΠτΘ: Πιστεύετε ότι θα αναθεωρηθούν τα νέα δεδομένα;

Κ.Μ.: Με τη συνθήκη Ζυρίχης και Λονδίνου τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του Κυπριακού κράτους ήταν τα ακόλουθα: ήταν ένα κράτος με δύο κοινότητες. Αναγνώριζε δύο εθνότητες, Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους αλλά ήταν ένα κράτος, ένας Πρόεδρος Δημοκρατίας που εκλεγόταν από όλους. Υπήρχε βέβαια ποσόστωση. Και τότε οι Τουρκοκύπριοι ήταν 18% και είχαν ποσοστό συμμετοχής στη διοίκηση και στα Υπουργεία μέχρι 33%. Είχαν και τότε μεγάλο ποσοστό, φρόντιζαν οι Εγγλέζοι από τότε. Αλλά, τότε δεν υπήρχε η δυνατότητα veto, η παρεμπόδιση στη λειτουργία του κράτους. Όταν λοιπόν αυτοί αποφάσιζαν ουσιαστικά να αποσπαστούν από εμάς, τότε δημιούργησαν τα γεγονότα του Δεκέμβρη του 1963. Απεχώρησαν οι Τουρκοκύπριοι από τη διοίκηση, από την κυβέρνηση, από την αστυνομία. Θα σας πως ότι υπήρχε θέση αντιεισαγγελέα της Κυπριακής Δημοκρατίας Τουρκοκυπρίου, η οποία εγκατελείφθη και μέχρι σήμερα είναι κενή.

ΠτΘ: Σήμερα τους δίνετε το δικαίωμα veto;

Κ.Μ.: Σαφώς. Μπορεί να κάνω και λάθος αλλά τους δίνει τρεις πόλους εξουσίας και φαίνεται στον ένα πόλο εξουσίας να υπάρχει αυτή η πλειοψηφία στην Κάτω Βουλή, για να νομοθετεί όμως χρειάζεται και η απόφαση της Γερουσίας, όπου οι Τουρκοκύπριοι έχουν 50%. Επομένως, για να παρθεί και εκεί απόφαση πρέπει να έχεις με το μέρος σου Τουρκοκύπριους. Και στα τρία επίπεδα εξουσίας απαιτείται ψήφος Τουρκοκυπρίου. Εάν λοιπόν αποφασίσουν οι Τουρκοκύπριοι αύριο να παρεμποδίσουν τη λειτουργία αυτής της συμφωνίας θα το κάνουν. Και δεν ξέρω, αν η συμφωνία προβλέπει ασφαλιστικές δικλείδες για να άρει αυτό το αδιέξοδο. Οι δικές μου ενστάσεις και οι φόβοι μου είναι ακριβώς σε αυτό.

ΠτΘ:Θα μπορούσε η ελληνική πλευρά να αρνηθεί τις διαπραγματεύσεις;

Κ.Μ.: Σ’ αυτή τη φάση θα ήταν μέγιστο διπλωματικό λάθος, αν αρνούνταν η ελληνική πλευρά, από δύο απόψεις. Η πρώτη άποψη είναι ότι πλέον στην Ευρώπη θα δημιουργείτο αρνητική εντύπωση. Θα ήταν διπλωματικό ολίσθημα ολκής. Και τέτοια ευθύνη δεν βλέπω κανένα πολιτικό κόμμα να την αναλαμβάνει. Αυτό δείχνει ωριμότητα. Το δεύτερο αφορά στο τι θα συμβεί αν δεν δεχθούμε αυτές τις διαπραγματεύσεις και διαπιστώσουμε ότι οι Τούρκοι δεν κάνουν πίσω έναν πόντο. Θέλω να πιστεύω ότι δεν εξαρτάται μόνο από τους Τούρκους αλλά και από κάποιους άλλους. Και αν η Τουρκία, είναι αποφασισμένη να αποκτήσει ευρωπαϊκή προοπτική και φαίνεται ότι έχει, πιστεύω ότι κάποια στιγμή θα κάνει πίσω σε κάποια πράγματα, για τα οποία δεν μπορώ να κάνω προβλέψεις, αν είναι πολλά ή λίγα.

ΠτΘ: Αν ισχυρισθούμε ότι δημιουργείται ένα μόρφωμα… μπορεί κάποιος να έρθει και να πει «αφού δεν τα βρήκατε μόνοι σας, πειθαρχήστε σ’ αυτό που σας δίνουμε».

Κ.Μ.: Πιστεύω ότι οι άνθρωποι δεν υποτάσσονται σε επιβολές. Μπορεί με τη δύναμη να επιβάλλεις κάτι σήμερα, αλλά πάντως η ψυχή δεν υποδουλώνεται. Εάν αυτό το «μόρφωμα» αντίκειται στα συναισθήματα και των μεν και των δε, δεν θα λειτουργήσει. Δια της βίας δεν επιβάλλεται τίποτα, είδατε εσείς ποτέ άνθρωπο να υποδουλώνεται σε μορφώματα! Εδώ είχαμε την Ισπανία δικτατορία 40 χρόνια και οι Ισπανοί δεν υποδουλώθηκαν! Είχαμε στην Ελλάδα 7 χρόνια δικτατορία και οι Έλληνες δεν υποδουλώθηκαν! Δεν υποδουλώνεται η ψυχή και το πνεύμα! Ας μη γελιόμαστε!

Είναι ιστορική αναγκαιότητα να λυθεί το Κυπριακό διότι η διαιώνιση, αν τυχόν ξεχάσει η Τουρκία τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της, σημαίνει διχοτόμηση ες αεί και τελείωσε!

ΠτΘ: Εν ονόματι δηλαδή της μη διχοτόμησης θα πρέπει να συμβιβαστούμε με την προτεινόμενη λύση.

Κ.Μ.: Ναι! Με το μικρότερο δυνατό κόστος! Αν μπορέσουν και υπερπηδηθούν αυτά τα προβλήματα δυσλειτουργίας.

ΠτΘ: Μπορούμε να θεωρήσουμε δεδομένη την καλή θέληση και την καλή προαίρεση των δύο μερών.

Κ.Μ.: Να μη ξεκινάμε ότι είναι δεδομένη η καλή προαίρεση… Η ιστορία έχει να δείξει τα αντίθετα. Ο κυπριακός λαός είτε Τουρκοκύπριοι είτε Ελληνοκύπριοι πληρώνουν τη σύγκρουση των ξένων συμφερόντων που γίνεται εκεί. Στην Κύπρο συγκρούονται πολλά συμφέροντα. Άκουσα π.χ. τον Τούρκο στρατηγό να λέει μιλώντας προς την Αμερική, ότι η Κύπρος τους είναι απαραίτητη για την εθνική τους άμυνα. Λέγοντας αυτό κλείνει την πόρτα.

Ή λοιπόν έχουν πολλά πρόσωπα ή αν πράγματι είναι έτσι, δεν έχουν καμία διάθεση να δώσουν τίποτε, ούτε ν’ αλλάξει τίποτε.

ΠτΘ: Νομίζετε ότι είναι η τελευταία ευκαιρία για την Κύπρο;

Κ.Μ.: Τελευταίο δεν υπάρχει ποτέ τίποτε! Αν η Τουρκία επιμείνει στον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της μπορεί να δημιουργηθεί μια πολύ καλή ευκαιρία. Είναι λοιπόν παρακινδυνευμένο να μιλάμε για τελευταία ευκαιρία! Για μένα είναι μια πρόσκληση την οποία πρέπει κατ’ αρχήν να αποδεχθούμε όσο κι αν μας ενοχλεί. Από κει και πέρα όταν έρθουμε σε διαπραγμάτευση χρειάζεται σταθερή βοήθεια στους κυβερνώντες. Οι κυβερνήτες ειδικά στα εθνικά ζητήματα θέλουν βοήθεια. Θέλουν την ψυχραιμία του λαού και η καλύτερη βοήθεια είναι η σιωπή. Η σιωπή της σκέψης και της περισυλλογής. Οι διαδηλώσεις και οι φωνασκίες, δεν προσφέρουν καλές υπηρεσίες σε εθνικά θέματα. Αυτή την ώρα οι φωνές περιττεύουν!

Θεωρώ ότι αυτή την ώρα το μεγαλύτερο όπλο είναι η ομόνοια όλων και δεν εξαιρώ κανέναν ανεξαρτήτως κομματικής ή ιδεολογικής τοποθέτησης. Στα εθνικά ζητήματα και στην υπεράσπιση της πατρίδας δεν υπάρχουν κόμματα ούτε ιδεολογίες. Είναι μια έκκληση για να βοηθήσουμε την κυβέρνηση και αυτούς που ανέλαβαν την ευθύνη να ασχολούνται με το ζήτημα αυτό να επιτύχουν την καλύτερη δυνατή λύση.

ΠτΘ :κ.Μπότσαρη σας ευχαριστούμε πολύ

Κ.Μ.: Και εγώ σας ευχαριστώ.

Α.Π.- Ε.M.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.