«Δεν μπορουμε αοριστα και χωρις στοιχεια να ενοχοποιουμε»

Το τελευταίο διάστημα έχουμε ξεπεράσει τη γευσιγνωσία και παρακολουθούμε μετ’ επιτάσεως δηλώσεις και ρεπορτάζ σχετικά με την ποιότητα των προϊόντων διατροφής είτε είναι ελληνικά είτε εισαγόμενα. Το αποδεδειγμένα ένα κακό παράδειγμα πολλαπλασιάζεται στην εντύπωση του καταναλωτή που αντιμετωπίζει με δέος όλα τα κοτόπουλα, όλες τις τομάτες, όλους τους χυμούς ή όλα τα παγάκια. Σπάνια ίσως ασχολούμαστε με τη δική μας ευθύνη να επιλέγουμε, να συντηρούμε σωστά και να καταναλώνουμε έγκαιρα ό,τι μπαίνει στο πιάτο μας.

Με το Δάνο Σεργκελίδη, λέκτορα στην Κτηνιατρική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στον Τομέα της Υγιεινής των Τροφίμων και μέλος του καταναλωτικού κινήματος μιλήσαμε στην εκπομπή «Βομβιστές Δυτικών Προαστίων» του «Ράδιο Παρατηρητής» πάνω στο θέμα της υγιεινής των τροφίμων.

Σε σχέση με το θόρυβο που έχει δημιουργηθεί πρόσφατα για το πόσο ασφαλή είναι για την υγεία μας τα προϊόντα διατροφής εξήγησε αρχικά ότι οι τα πράγματα είναι καλύτερα στις μέρες μας για συγκεκριμένους λόγους: «Υπάρχει καλύτερη πληροφόρηση των καταναλωτών, καλύτερη νομοθεσία και αυστηρότεροι έλεγχοι. Μπορούμε βέβαια να γίνουμε ακόμη καλύτεροι. Αν δούμε επιδημιολογικές έρευνες μπορούμε να διαπιστώσουμε κατά πόσο όλοι αυτοί οι κίνδυνοι, οι οποίοι υπάρχουν, στο τέλος γίνονται πραγματικότητα, με την έννοια των πραγματικών κρουσμάτων τροφοδηλητηριάσεων, ή δηλητηριάσεων από βαριά μέταλλα».

Ο κ. Σεργκελίδης σημειώνει ότι πάντα ενέχεται μικροβιολογικός κίνδυνος, από φυσικά και χημικά αίτια, μια και τα τρόφιμα είναι προϊόντα της φύσης που επιδέχονται επεξεργασία προκειμένου να καταστούν εδώδιμα για τον άνθρωπο. «Ό,τι προσλαμβάνει ο άνθρωπος από τη φύση, θα το προσλάβει και μέσα από τα τρόφιμα, τα οποία είναι ευαλλοίωτα προϊόντα, άρα έχουν ένα χρόνο ζωής, παρέχουν θρεπτικά συστατικά τα οποία τα έχουν ανάγκη και οι μικροοργανισμοί. Επομένως, αν δεν δημιουργήσουμε εμπόδια στην ανάπτυξη των μικροοργανισμών θα έχουμε προβλήματα. Με βάση αυτά τα δεδομένα ξεκινά η παραγωγική συντήρηση των τροφίμων».

Ο κ. Σεργκελίδης έδωσε έμφαση στη γνώση που είναι διάχυτη στις μέρες μας σε σχέση με την ασφάλεια των τροφίμων από τον αγρό μέχρι το πιάτο. «Πριν μερικές δεκαετίες πιστεύαμε ότι κάποια φάρμακα ή πρόσθετα στα τρόφιμα δεν ήταν επικίνδυνα. Σήμερα τα γνωρίζουμε και πολλά από αυτά απαγορεύονται, σε πάρα πολλά έχουν αλλάξει τα όρια προς τα κάτω και σε μερικά και προς τα πάνω. Στη φύση και ιδιαίτερα στους ζωντανούς οργανισμούς υπάρχουν οι μεταλλάξεις: υπήρχαν μικρόβια που δεν προκαλούσαν καμία ασθένεια και ξαφνικά διαπιστώσαμε ότι μεταλλάχθηκαν κι άρχισαν να προκαλούν ασθένειες. Μετά από ένα χρονικό διάστημα μερικά από αυτά παύουν να είναι παθογόνα. Η επιστήμη παρακολουθεί τις εξελίξεις και παρεμβαίνει. Στη φύση όμως, όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί ακόμη και ο άνθρωπος, είμαστε πειραματόζωα. Θα πρέπει πρώτα κάτι να συμβεί και μετά να το διαπιστώσουμε. Η αρχή της προφύλαξης ισχύει μόνο για όσα γνωρίζουμε με συγκεκριμένο χρονικό όριο».

Οι παραγωγοί κινδυνεύουν από τα φυτοφάρμακα

Για το πόσο μπορεί να επηρεάσουν τα φυτοφάρμακα που ραντίζονται στα φρούτα και λαχανικά την ποιότητα του προϊόντος και κατά πόσο το απλό πλύσιμο είναι ικανή προστατευτική ασπίδα για τον καταναλωτή εξήγησε ότι αν τηρηθούν οι χρόνοι αναμονής, οι οποίοι επιβάλλονται από τη νομοθεσία και από τους παρασκευαστές τους, το πλύσιμο και ο καθαρισμός του φλοιού μας προστατεύει. Στα φυτοφάρμακα ο μεγαλύτερος κίνδυνος ελλοχεύει στους ίδιους τους παραγωγούς. Έχω την εντύπωση ότι δεν γνωρίζουν την ορθή πρακτική των φυτοφαρμάκων σε ό,τι αφορά την προστασία τους. Βλέπουμε πολλές φορές να ψεκάζουν είτε με καιρικές συνθήκες που δεν επιτρέπεται είτε βάζοντας υπερβολικές ποσότητες είτε χωρίς να λαμβάνουν την παραμικρή προστασία για να μην τα εισπνεύσουν.

Πρόσφατα, σε μια πολύ καλή τηλεοπτική εκπομπή ανέφεραν ότι σε μια περιοχή τα κρούσματα του καρκίνου στον αγροτικό πληθυσμό ήταν ιδιαίτερα αυξημένα τα τελευταία χρόνια. Σε συζητήσεις που είχα με τον διευθυντή του εκπαιδευτικού κέντρου «Δήμητρα», τον κ. Μπούντα μού μετέφερε ότι ένα σημαντικό πρόβλημα είναι η έλλειψη εκπαίδευσης. Στο εξωτερικό υπάρχουν ειδικοί χειριστές αυτών των φυτοφαρμάκων και των μηχανημάτων και όπως μού είπε υπάρχουν ειδικές άδειες γι’ αυτή τη δουλειά και δεν μπορεί ο καθένας αγρότης να ψεκάσει, γιατί είναι εγκληματικό για τον ίδιο, τον καταναλωτή και το περιβάλλον, γιατί όλα αυτά τα φάρμακα πριν αποδομηθούν στη φύση φτάνουν στον υδροφόρο ορίζοντα κι από εκεί στο νερό».

Συχνά οι καταναλωτές εκφράζουν την επιφύλαξή τους σχετικά με την ποιότητα εισαγόμενων νωπών λαχανικών και φρούτων, όπως και ξηρών καρπών από την Τουρκία, την Αίγυπτο και άλλες χώρες. Για το κατά πόσο προκαλεί «φόβο» το κάθε εισαγόμενο τρόφιμο ο κ. Σεργκελίδης είναι σαφής λέγοντας ότι «δεν μπορούμε αόριστα και χωρίς στοιχεία να τα ενοχοποιούμε. Εάν σε τακτικά διαστήματα διαπιστώνεται ότι κάποιες παρτίδες είναι προβληματικές θεωρώ ότι λαμβάνονται τα απαραίτητα μέτρα ώστε να μη δοθούν στην κατανάλωση. Δε μπορώ να γνωρίζω κατά πόσο αυτοί οι έλεγχοι είναι τόσο τακτικοί όσο θα έπρεπε όπως και πόσο τακτικοί είναι οι έλεγχοι για τα προϊόντα που παράγονται στη χώρα μας».

Ο έλεγχος δε θα πρέπει να σταματά με την εισαγωγή του προϊόντος γιατί μπορεί να υποστεί αλλοίωση από κακές συνθήκες συντήρησης μέχρι τη διάθεσή του στον καταναλωτή. Ο κ. Σεργκελίδης πρότεινε οι κανόνες ορθής υγιεινής πρακτικής να διδάσκονται και στο σχολείο. «Θα πρέπει να διδάσκονται για να μην καταλήγουμε σε υπερβολές. Για παράδειγμα, βλέπουμε στην τηλεόραση να παρουσιάζεται μια άθλια εγκατάσταση και ο καταναλωτής βγάζει το συμπέρασμα ότι όλες οι εγκαταστάσεις είναι έτσι. Αν αυτή ήταν αλήθεια, η ζωή θα ήταν τρομακτική και δε θα έπρεπε να ξαπλώνουμε πάνω σε στρώματα, να αγοράζουμε έπιπλα και ηλεκτρικές συσκευές, να τρώμε κρέας και άλλα πολλά».

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.