David Cronenberg… η αλλιως ο Bασιλιας του αφροδισιου τρομου η ο Βαρονος του αιματος

Από τους πρωτεργάτες του body horror

Ο σκηνοθέτης, ο οποίος υπήρξε από τους πρωτεργάτες του body horror. Κίνημα, το οποίο, όπως φανερώνει και η ονομασία του έχει ως αντικείμενο τον φόβο, που προκαλείται από τη σωματική μετάλλαξη και ως αφετηρία τον άνθρωπο, παρουσιαζόμενο σαν άδειο δοχείο απαλλαγμένο από κάθε περιεχόμενο-ψυχή, στον οποίο επέρχονται οι συνέπειες των πράξεων του, αποκλειστικά σε σωματικό επίπεδο, διαχωρισμένο πλήρως σε πρώτη φάση από τον ψυχικό κόσμο.

Στην ουσία όμως η επιφανειακή αλλοίωση του σώματος προέρχεται από εσωτερικές και πολύ πιο διευρυμένες αιτίες, οι οποίες πλήττουν το σώμα τόσο έντονα που πολλές φορές μεταβάλλουν τη φύση του ανθρώπου, οπότε αυτή η μεταβολή είναι αναπόσπαστη από το ψυχικό και κοινωνικό πεδίο, όπως στο «Fly» (1986) όπου ο λόγος της μετάλλαξης του επιστήμονα είναι η έντονη επιθυμία του γι’ αλλαγή του κόσμου και του τρόπου αντίληψης της ανθρώπινης ζωής, η οποία μετατρέπεται σταδιακά σε καταστροφικό αυτοσκοπό.

Ξεφεύγοντας από τα στενά όρια του τετριμμένου cult

Συνήθως η φιλμογραφία αυτού του είδους πραγματεύεται την απόλυτη εμμονή με το σεξ και τις σωματικές μεταπλάσεις -απωθητικότατες τις περισσότερες φορές. θέματα όμως, που στα χέρια του Cronenberg ξεφεύγουν από τα στενά όρια του τετριμμένου cult, μη έχοντας ως αποκλειστικό σκοπό την πρόκληση έντονων μεν, κενών δε συναισθημάτων μέσω αυτής καθαυτής της επίδειξης τους. Αντίθετα, αναδεικνύει αυτές τις ιδιόμορφες καταστάσεις εξίσου ως απώτερη αιτία και αποτέλεσμα της περίπλοκης και ανεξήγητης ανθρώπινης φύσης.

Έχοντας ως πρώτη ύλη το σώμα δεν γίνεται εξ αρχής διακριτό εάν ο Cronenberg λατρεύει ή μισεί την σάρκα, έχοντας ειδικά στα πρώτα του βήματα τη μανία είτε να την εκμεταλλεύεται σεξουαλικά μέσω των πιο ιδιόμορφων ορμών, όπως στο «Crash» (1996), όπου αντικείμενο λαγνείας αποτελούν τα τροχαία ατυχήματα, είτε να την καταστρέφει και να την αναπλάθει δημιουργώντας έτσι μια νέα, εξωπραγματική τάξη πραγμάτων.

Οι συμβολισμοί του σκηνοθέτη

Με αφετηρία το «Naked Lunch» (1991) -προσαρμογή του βιβλίου του William S. Burroughs, το οποίο, όπως έχει παραδεχτεί και ο ίδιος ο Cronenberg, δεν ήταν δυνατόν να γυριστεί σε ταινία, οπότε, στην ουσία, το ξαναέγραψε υπό μια αέναη πνευματική συνεργασία με τον συγγραφέα- γίνεται φανερό, ότι το μεταγενέστερο έργο του απομακρύνεται σταδιακά από τα παραπάνω θέματα καθώς εντείνεται η παρουσίαση του αυτούσιου ψυχολογικού στοιχείου και των ανθρώπινων σχέσεων τόσο σε προσωπικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο, απαλλαγμένων από τον κλασικό τρόμο της μετάλλαξης και της διεστραμμένης σεξουαλικότητας, χωρίς όμως και πάλι ν’ αποτελούν συνηθισμένες διηγήσεις.

Απλά παρουσιάζονται σε ρεαλιστικό υπόβαθρο, το οποίο συστέλλεται και διαστέλλεται ανάλογα με το παρελθόν των χαρακτήρων, που τους έχει «μεταμορφώσει». Κύρια δείγματα αποτελούν το «History of Violence» (2005) και το πρόσφατο «Maps to the Stars» (2014), όπου επικρατεί η οικογενειακή θαλπωρή, σαν σώμα καλυμμένο με κανονικό δέρμα, το οποίο υποχωρεί και σαπίζει, όταν αποκαλύπτεται το σκοτάδι του κάθε ατόμου, που απαρτίζει το οικογενειακό και ευρύτερα κοινωνικό σύνολο.

Χρησιμοποιώντας το περιτύλιγμα ανέδειξε στο έπακρον το μεγαλείο του περιεχομένου

Αν μη τι άλλο, λοιπόν ο προκλητικός καναδός σκηνοθέτης κατόρθωσε όσο κανείς άλλος στον αγγλόφωνο κινηματογράφο, να μας παρουσιάζει το αποτροπιαστικό θέαμα του αποδιοργανωμένου σώματος και των διεστραμμένων σεξουαλικών έξεων, με τρόπο που να μην μας αηδιάζει αλλά να μας κάνει ν’ απορούμε με το μεγαλείο του ανθρώπινου νου• χρησιμοποιώντας έτσι το περιτύλιγμα ανέδειξε στο έπακρον το μεγαλείο του περιεχομένου.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.