Χρηστος Γιανναρας: «Πολιτιστικα, δεν ειναι διακριτη η ελληνικοτητα»

Το θέμα της «κοινωνικής ή κρατικής διαχείρισης της ελληνικότητας» πραγματεύτηκε ο Καθηγητής της Φιλοσοφίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Χρήστος Γιανναράς, καλεσμένος του Συνδέσμου Φιλολόγων Ροδόπης, το βράδυ της Παρασκευής. Ο σύγχρονος έλληνας διανοητής έφερε το κοινό αντιμέτωπο με μια σειρά από ερωτήματα, ενεργοποιώντας τον προβληματισμό και την κριτική του σκέψη.

Εξηγώντας τι σημαίνει κρατική και τι κοινωνική διαχείριση έθεσε μια σειρά από ερωτήματα: «Υπάρχει μια διαχείριση της ελληνικότητα μόνο κρατική, έτσι όπως την αντιλαμβανόμαστε σήμερα, που το κράτος αποφασίζει για τη γλώσσα, την παιδεία, το πολυτονικό, το μονοτονικό, τη διδακτέα ύλη; Αυτή η κρατική παρέμβαση συντήρησε την πρόταση ελληνικού πολιτισμού τόσα χρόνια, τόσους αιώνες ή υπάρχει και κάποιο είδος κοινωνικής διαχείρισης της ελληνικότητας; Τον πολιτισμό τον παράγει η κοινωνία ή η εξουσία; Πριν από 170 χρόνια για πρώτη φορά ο ελληνισμός απέκτησε σύνορα. Επί 3.500 χρόνια ποια ήταν τα σύνορα του ελληνισμού, τι καθόριζε την ελληνικότητά του;

Είναι ερωτήματα που μας βοηθούν να προβληματιστούμε, ειδικά σήμερα που μετέχουμε σε οργανισμούς, όπως η Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Σε τέτοιους οργανισμούς, αν δεν κομίζεις μια ετερότητα, δηλαδή μια δική σου ταυτότητα, τότε είσαι καταγέλαστος ή είσαι στο περιθώριο. Εάν απλώς μιμείσαι τους άλλους και πιθηκίζεις, τότε κανείς δεν σε παίρνει στα σοβαρά. Άρα, το πρόβλημα της ταυτότητας και της ελληνικότητας σήμερα έχει μια πολύ συγκεκριμένη ζωτική σημασία στον πρακτικό βίο του λαού μας».

Για το κατά πόσο είναι διακριτή η ελληνικότητα στον ευρωπαϊκό χώρο ο κ. Γιανναράς σχολίασε: «Πολιτιστικά, νομίζω ότι δεν είναι. Στο ποσοστό που έχουμε ανθρώπους που εμφανίζονται με επιδόσεις, για παράδειγμα Μαρία Κάλας, πρόκειται για μεγάλα μεγέθη του δυτικού πολιτισμού, που απλώς τυχαία και συμπτωματικά γεννήθηκαν στην Ελλάδα. Ελληνική πρόταση πολιτισμού έχει πάψει από καιρό να υπάρχει».

Ο δίκαιος λόγος της ελεύθερης ψυχής

Η πρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων, Δώρα Κάσσα καλωσόρισε τον καλεσμένο ομιλητή, αφού πρώτα επεσήμανε την ευτυχή συγκυρία να συμπέσει η γιορτή των Τριών Ιεραρχών με την παρουσία του Χρήστου Γιανναρά. «Ένας άνθρωπος που αρθρώνει λόγο δίκαιο και ελεύθερο, δυναμικό και εύψυχο. Ο λόγος είναι παντοδύναμος. Την παντοδυναμία του αυτή την γνωρίζει πρώτα – πρώτα η εξουσία, γι’ αυτό και την εκμεταλλεύεται προκειμένου να μάς επιβάλλει τη βούλησή της, επηρεάζοντας και τελικά κάμπτοντας τη δική μας βούληση. Λένε πως τον πιο δυνατό λόγο τον εκφράζει εκείνος που διαθέτει την πιο μεγάλη δύναμη. Την πιο μεγάλη δύναμη την κατέχουν εκείνοι που ελέγχουν τον τύπο, το ραδιόφωνο, την τηλεόραση κι εκείνοι που ορίζουν και στήνουν τους κάθε είδους προπαγανδιστικούς μηχανισμούς από ψιθύρους και διαφημίσεις μέχρι λόγους λαϊκιστικούς και δημαγωγικούς, δημοσκοπήσεις, μαζική κουλτούρα και ψυχαγωγία».

Για την κ. Κάσσα, η γεμάτη αίθουσα του Επαγγελματικού και Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Ροδόπης έδωσε το δικό της μήνυμα: «Τον πιο δυνατό λόγο τον αρθρώνει αυτός που έχει την πιο ελεύθερη ψυχή και πιο ελεύθερη ψυχή είναι η ψυχή που διαθέτει την πιο βαθιά παιδεία. Αυτή η παιδεία, με τις δυναμικές της, βαθαίνει την κοίτη της ανθρώπινης σκέψης, καλλιεργεί την αρετή του ανθρώπου, τον καθιστά ευαίσθητο στην αλήθεια, στην ανθρωπιά και στο ωραίο, ενώ παράλληλα τον βοηθά να αναλαμβάνει τις προσωπικές του ευθύνες, να αντιστέκεται στα πιστοποιημένα παρακμιακά φαινόμενα, να αντιστέκεται στην ευτελιστική γοητεία της εξουσίας και να εξουδετερώνει με το δίκαιο λόγο του κάθε αυθαιρεσία.

Δίκαιο λόγο αρθρώνει και ο σημερινός προσκεκλημένος μας, αλλά και λόγο δαιμόνιο, που μας ξυπνά από το λήθαργο της καθημερινότητάς μας, που θίγει τη μακαριότητά μας και τη βολική σε όλους ανευθυνότητά μας, που προσπαθεί να μας μετατρέψει από τηλεθεατές σε συνειδητούς γνώστες και συμμέτοχους της πραγματικότητας».

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.