Χασαν Μπανταουι «H ταινια για τον Μωαμεθ δειχνει οτι ανησυχουν ορισμενα κεντρα για την Αραβικη Ανοιξη»

Ενώ συνεχίζονται οι αντιδράσεις που προκάλεσε στον ισλαμικό κόσμο η ταινία «Η αθωότητα των μουσουλμάνων», η ιστορία μοιάζει να επαναλαμβάνεται παρόμοια με το 2006, όταν τα 12 σκίτσα του προφήτη Μωάμεθ που δημοσίευσε δανέζικη εφημερίδα, απείλησαν να θέσουν τον κόσμο σε μία παγκόσμια θρησκευτική σύγκρουση. Η πρόσφατη αντί-ισλαμική ταινία, αμερικάνικης αυτή τη φορά παραγωγής, ήρθε για να διαταράξει και πάλι τις ούτως ή άλλως λεπτές ισορροπίες μεταξύ Δύσης και Ανατολής, υπονομεύοντας οποιαδήποτε βήματα προσέγγισης επιχειρούνται και οποιεσδήποτε απόπειρες σύζευξης ανάμεσα στα δυο αντίπαλα στρατόπεδα, όπως τέτοια αντίληψη έχει καθιερωθεί τα τελευταία χρόνια.
Μιλώντας στον «ΠτΘ», ο Επίκουρος Καθηγητής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με γνωστικό αντικείμενο Μεσαιωνική Ιστορία Αραβοϊσλαμικού κόσμου, κ. Χασάν Μπαντάουι, σχολίασε τα γεγονότα των τελευταίων εβδομάδων, καταθέτοντας μια ενδιαφέρουσα ερμηνεία για τα κίνητρα των δημιουργών της προκλητικής ταινίας για το Μωάμεθ, η οποία εξόργισε τον ισλαμικό κόσμο. Ο ίδιος μίλησε για κέντρα συμφερόντων και φονταμενταλιστές χριστιανούς και μουσουλμάνους, που επιθυμούν και εργάζονται ώστε να συντηρηθεί μια σχέση αντιπαλότητας Ανατολής-Δύσης εν ονόματι της θρησκείας, μια σχέση η οποία θα απειλούταν ενδεχομένως από την Αραβική Άνοιξη και την αποστασιοποίηση του αραβικού κόσμου από τη θεοκρατία και τον θρησκευτικό φανατισμό.

Τίποτα δεν γίνεται χωρίς σκοπιμότητα

ΠτΘ: Για ποιους λόγους πιστεύετε ότι βγήκε μια τέτοια ταινία; Είναι συνήθεις τέτοιες προκλητικές ενέργειες; Διαβλέπετε κάποια σκοπιμότητα;
Χ.Μ.: Σκοπιμότητα πάντα υπάρχει. Τίποτα δε γίνεται χωρίς μια συγκεκριμένη σκοπιμότητα. Υπάρχουν άτομα ή οργανώσεις ή ομάδες, που χρησιμοποιούνται από ανώτερες δυνάμεις με βαθύτερα συμφέροντα, που στοχεύουν στη διχόνοια και στην αναζήτηση αφορμών αστάθειας και εχθρότητας. Για μένα αυτό είχε ξεκινήσει από τη Δανία, τότε με τα σκίτσα του Μωάμεθ. Αλλά αυτό που συμβαίνει με αυτήν την ταινία δείχνει πράγματι ότι ανησυχούν ορισμένα κέντρα για την Αραβική Άνοιξη. Η ανησυχία πηγάζει περισσότερο από το γεγονός ότι, τουλάχιστον στην περίπτωση της Αιγύπτου, τα πράγματα προχωρούν πολύ ομαλά. Από ό,τι δείχνουν οι επιλογές του νέου προέδρου, του Μόρσι, είναι αποστασιοποιημένος από την θρησκευτική τάξη των πραγμάτων. Κι αυτό φάνηκε από την πρώτη ομιλία που έκανε στην πλατεία Ταχρίρ, στην κοιτίδα της επανάστασης, και που όταν ορκίστηκε, δεν ορκίστηκε στο Κοράνι, αλλά στο Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο. Κι όλα αυτά ενοχλούν, διότι κάποια κέντρα στη Δύση περιμένουν θρησκευτικό φανατισμό και θεοκρατία, για να δικαιολογήσουν τον λόγο παρέμβασής τους. Και αυτή η αποστασιοποίηση από τον θρησκευτικό παράγοντα τους απογοητεύει. Δεν τους βοηθάει ώστε να υλοποιήσουν τα προγράμματά τους στην περιοχή. Αναζητούν τώρα αφορμές για να ξεσηκώσουν τον όχλο στον ισλαμικό κόσμο, για να τονώσουν τον φανατισμό και να ρίξουν «λάδι στη φωτιά». Είναι προσχεδιασμένο για να συντηρηθεί μια σχέση αντιπαλότητας Ανατολής-Δύσης εν ονόματι της θρησκείας. Η Δύση μιλάει εν ονόματι του Χριστιανισμού, που δεν αντιπροσωπεύεται όμως από αυτήν την συμπεριφορά. Δεν έχει καμία σχέση με τον Χριστιανισμό, ούτε με τη χριστιανική διδασκαλία της αγάπης, της απόλυτης έννοιας της αγάπης, που όταν ο Χριστός είπε «αγαπάτε αλλήλους» δεν έκανε διάκριση αν το «αλλήλους» αναφέρεται σε αλλόθρησκους, αλλόφυλους ή οτιδήποτε διαφορετικό. Άρα αυτή είναι μια λάθος αντιπροσώπευση του χριστιανικού κόσμου. Αυτοί είναι φονταμενταλιστές ουσιαστικά. Χρησιμοποιούνται από κέντρα συμφερόντων, που εκμεταλλεύονται τους φονταμενταλιστές, τους συντηρητικούς θρησκευτικά και ιδεολογικά, και της μιας πλευράς και της άλλης. Ο φονταμενταλισμός δεν είναι μονοπώλιο του Ισλάμ, είναι σε κάθε θρησκεία, σε κάθε εποχή. Πάντα υπάρχουν αυτοί οι ζηλωτές, οι οποίοι είναι τυφλωμένοι από τον φανατισμό και την προσκόλληση στο παρελθόν. Γιατί; Γιατί δεν τους γεμίζει το παρόν και τους απογοητεύει το μέλλον. Και γι’ αυτό βρίσκουν καταφύγιο στο παρελθόν.

«Η ομαλότητα και η σταθερότητα ακυρώνουν το λόγο ύπαρξης των φονταμενταλιστών όλων των θρησκειών και των αποχρώσεων»

ΠτΘ: Οι αντιδράσεις που είχαμε στον ισλαμικό κόσμο ήταν φυσιολογικές κατά τη γνώμη σας; Πιστεύετε ότι υπάρχουν κι εκεί υποκινήσεις, ώστε να είναι πιο έντονες;
Χ.Μ.: Οι αντιδράσεις ήταν φυσιολογικές, ανάλογα με το επίπεδο και την ποιότητα της αντίδρασης. Η αντίδραση της μάζας ήταν άκρως φυσιολογική, γιατί η μάζα είναι άμορφη, δεν έχει άποψη και καθοδηγείται. Και οι φονταμενταλιστές του αραβοϊσλαμικού κόσμου, που είναι η άλλη όψη του φονταμενταλισμού της Δύσης, βρήκαν τη χρυσή ευκαιρία για να δικαιολογήσουν το λόγο ύπαρξής τους. Γιατί η ομαλότητα και η σταθερότητα ακυρώνουν το λόγο ύπαρξης των φονταμενταλιστών όλων των θρησκειών και των αποχρώσεων. Κι έτσι, αυτοί νοιώθουν ευγνωμοσύνη για τους «φίλους» τους στη Δύση, που τους δίνουν λόγο ύπαρξης. Υπάρχουν όμως άλλες αντιδράσεις από διανοούμενους κι από φωτισμένους θεολόγους ή μυστικιστές, που κατανοούν ότι αυτή η αντίδραση είναι μέσα στα πλαίσια μιας πολιτικής σκοπιμότητας, που έχει οικονομικό υπόβαθρο. Και δεν πρέπει εμείς να επιτρέψουμε σε τέτοια κέντρα αποφάσεων να εξυπηρετούμε τα συμφέροντά τους μέσα από την παρουσίαση μιας λανθασμένης εικόνας.

«Τα μόνα που θα μπορούσαν να παίξουν έναν ρόλο ανατρεπτικό είναι τα μέσα μαζικής ενημέρωσης»

ΠτΘ: Πώς μπορούμε να αποτρέψουμε τη δράση αυτών των κέντρων. Πρέπει οι συντεταγμένες πολιτείες να αυστηροποιήσουν τα μέτρα απέναντι σε όσους διαπράττουν τέτοιες προκλήσεις;
Χ.Μ.: Εγώ πιστεύω ότι όλα τα μέτρα, που μπορούν να παρθούν οργανωμένα από κυβερνητικές ή μη κυβερνητικές οργανώσεις είναι παυσίπονα, προσωρινά. Το όλο θέμα κρύβεται μέσα στην παιδεία. Όλα είναι θέμα παιδείας για όλες τις πλευρές, και από τη Δύση και από την Ανατολή. Άρα πρέπει η παιδεία μας να έχει κύριο στόχο την προβολή των διαχρονικών ανθρώπινων αξιών, που υπάρχουν παντού και πάντα και σε όλους ανεξαιρέτως φύλου, φυλής και δόγματος. Αλλά μέχρι να φτάσουμε σε αυτό, που δεν μπορεί να υλοποιηθεί άμεσα, γιατί και το θέμα της παιδείας είναι ένα θέμα παιδείας-αφού κι αυτοί που σχεδιάζουν για την παιδεία πρέπει να έχουν την ανάλογη παιδεία, για να μπορούν να προβάλουν αυτήν την έννοια και το περιεχόμενο- πρέπει τα μέσα μαζικής ενημέρωσης να πάψουν να είναι μέσα μαζικής παραπληροφόρησης και να πάψουν να είναι όργανα χρησιμοποιούμενα για να υλοποιούν στόχους άλλων. Γιατί ο δημοσιογράφος, αυτός που είναι του δημόσιου λόγου και του δημόσιου συμφέροντος, έχει μεγάλη ευθύνη, γιατί διαμορφώνει το περιεχόμενο του «σκληρού δίσκου» των συνανθρώπων του. Καθορίζει στην ουσία την μοίρα της κοινωνίας, στην οποία ζει. Κι αν δεν λειτουργεί ευσυνείδητα, αυτό είναι προδοσία για τον ίδιο τον εαυτό του και για το ρόλο, που παίζει, για τον οποίο είναι γεννημένος. Γιατί καθένας είναι γεννημένος και κομμένος και ραμμένος στα μέτρα του ρόλου, που παίζει στο κοινωνικό σύνολο. Επομένως, για μένα τα μόνα που θα μπορούσαν να παίξουν έναν ρόλο ανατρεπτικό, ώστε να μην επιτρέψουν σε τέτοια κέντρα και σε τέτοιες ομάδες να αντιπροσωπεύουν μεγαλύτερα σύνολα από ό,τι τους αντιστοιχούν, είναι τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Γιατί το 99% της ανθρωπότητας είναι στραμμένο και προσκολλημένο πάνω σε μια οθόνη του υπολογιστή ή της τηλεόρασης ή πάνω σε ένα ραδιοφωνικό σταθμό ή σε μια εφημερίδα. Επομένως αυτή είναι για μένα η σημαντικότερη και αποτελεσματικότερη μορφή παρέμβασης για ανατροπή του δυσάρεστου.

«Οι φονταμενταλιστές σε Ανατολή και Δύση δεν αντιπροσωπεύουν ούτε το 1%»

ΠτΘ: Πάντως με αυτήν την ερμηνεία, που δώσατε, καταλαβαίνουμε ότι φοβάστε ή τουλάχιστον προβλέπετε ότι θα υπάρξουν κι άλλες τέτοιες ενέργειες στο μέλλον, με σκοπό να οξύνουν εκ νέου τα πνεύματα…
Χ.Μ.: Δεν φοβάμαι, αλλά αυτή είναι μια δυσάρεστη πραγματικότητα, μια αλυσίδα που ούτε θα είναι το τελευταίο επεισόδιο, ούτε το προτελευταίο. Γιατί αυτοί που κινούν τα νήματα διεθνώς είναι αυτά τα συγκεκριμένα κέντρα, που ο λόγος ύπαρξής τους θρέφεται από την αστάθεια κι από την έχθρα Ανατολής-Δύσης. Αλλά αυτά τα κέντρα δεν αντιπροσωπεύουν ούτε το 1%. Δεν πρέπει ούτε εμείς στην Δύση να δεχτούμε την αντίληψη ότι οι φονταμενταλιστές ισλαμιστές αντιπροσωπεύουν το Ισλάμ και τον ισλαμικό κόσμο, αλλά ούτε και στον αραβοϊσλαμικό κόσμο να δεχτούν ότι τέτοιες πράξεις ή προβολές αντιπροσωπεύουν τον δυτικό κόσμο και τον δυτικό πολιτισμό. Σε εκείνα τα σημεία πρέπει να δώσουμε έμφαση σαν προβληματισμένοι άνθρωποι.

«Το ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται είναι απόδειξη της αποτυχίας του ανθρώπου»

ΠτΘ: Εντέλει βλέπετε πλέον να εκτονώνεται η κατάσταση, μετά από τις θυελλώδεις αντιδράσεις που εμφανίστηκαν στον ισλαμικό κόσμο;
Χ.Μ.: Το ότι βρήκε ο κόσμος στους δρόμους και χτυπούσε πρεσβείες, αυτή ήταν μια εκτόνωση, μια βαλβίδα ασφαλείας για κάτι χειρότερο. Αυτό ήθελαν αυτοί, να δώσουν μια εικόνα του κακού του άλλου και αυτό πέτυχαν. Τώρα χαλαρώνουν τα πράγματα και ψάχνουν για άλλους τρόπους και άλλες μορφές. Αυτό είναι μια αλυσίδα. Και αυτό που λέγεται ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται είναι απόδειξη της αποτυχίας του ανθρώπου. Η ιστορία κανονικά συνεχίζεται. Όταν επαναλαμβάνονται ίδια γεγονότα και επεισόδια, σημαίνει αποτυχία του ανθρώπου, που δεν έχει μάθει από τα βιώματα, τις εμπειρίες του και τα παθήματά του.

«Η Αραβική Άνοιξη, παράδειγμα προς μίμηση»

ΠτΘ: Ένα τελευταίο σχόλιο για την Αραβική Άνοιξη, στην οποία αναφερθήκατε προηγουμένως. Πώς βλέπετε να εξελίσσεται αυτή η πορεία αλλαγής στις αραβικές χώρες;
Χ.Μ.: Ήδη, τουλάχιστον από τα 2-3 ταξίδια που έκανα φέτος στην Αίγυπτο, παρατήρησα ριζική αλλαγή. Από τον απλό ταξιτζή, τον κλητήρα, το δημοσιογράφο, τον καθηγητή πανεπιστημίου. Ο κόσμος έπαψε να φοβάται. Το δέος, που επικρατούσε ανάμεσα στον απλό πολίτη και την εξουσία ή την άρχουσα τάξη, έχει φύγει. Αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό κέρδος. Έχει εκλείψει ο φόβος από το κοινωνικό σύνολο. Γιατί ο φόβος φέρνει φόβο και δεν τελειώνει η αλυσίδα. Άρα το ότι τόλμησε ο απλός κόσμος να ξεσηκωθεί και να αντιμετωπίσει τανκς και στρατεύματα και εξουσίες, που ούτε στα όνειρά του το φανταζόταν, αυτό για μένα είναι ένα πολύ μεγάλο κέρδος. Αυτό πρέπει να το προστατέψουμε και να είναι ένα παράδειγμα προς μίμηση. Τελικά, όσα χρόνια και να κρατά μια χούντα, π.χ. του Μουμπάρακ 31 χρόνια ή του Καντάφι, όλα έχουν τέλος και καταλήγουν στις φυλακές, εκεί που έστελναν το λαό και τους σκεπτόμενους. Γι’ αυτό να μην φοβόμαστε, ούτε να απογοητευόμαστε. Κι αυτό το μήνυμα το μεταφέρω στην ελληνική κοινωνία, στην οποία τα μέσα μαζικής ενημέρωσης έχουν κάνει πλύση εγκεφάλου, έχουν φυτέψει την απογοήτευση στις ψυχές των Ελλήνων. Αυτό είναι η μεγαλύτερη ζημιά, είναι έγκλημα.

Μέτσο Τζεμαλί «Η ταινία είναι προβοκάτσια, για να δημιουργήσει προβλήματα παγκοσμίως»

«Ο κάθε άσχημος το άσχημο το βλέπει όμορφο, ενώ το όμορφο το βλέπει άσχημο»

Για το ίδιο ζήτημα κατέθεσε την άποψή του στον «ΠτΘ» και ο Μουφτής Κομοτηνής, Μέτσο Τζεμαλί. Ο ίδιος διέκρινε ότι πρόκειται προβοκάτσια, η οποία αποσκοπεί στο να δημιουργήσει προβλήματα ανάμεσα σε μουσουλμάνους και χριστιανούς παγκόσμια. «Αυτή η κίνηση που έγινε με το έργο ενάντια στον προφήτη Μωάμεθ μπορώ να πω ότι είναι προβοκάτσια, για να δημιουργήσει πρόβλημα», υποστήριξε, «και από την άλλη πλευρά, δείχνει μια έχθρα αυτών που την έκαναν, με σκοπιμότητα να δημιουργήσουν προβλήματα ανάμεσα στους μουσουλμάνους και τους χριστιανούς παγκόσμια». «Τέτοιες κινήσεις που βλέπουμε», συνέχισε, «είναι διαβολικές. Πώς γίνεται; Μπορούμε να απαντήσουμε ότι ο κάθε άσχημος το άσχημο το βλέπει όμορφο, ενώ το όμορφο το βλέπει άσχημο. Όλοι οι προφήτες ήρθαν να οδηγήσουν τον κόσμο προς το καλό. Αυτός ο άνθρωπος τι ήθελε να κάνει, μπορώ να πω ότι ούτε ο ίδιος δεν ξέρει. Βλέπετε ότι στην Ελλάδα, περισσότερο στη Δυτική Θράκη οι μουσουλμάνοι είναι αφοσιωμένοι στη δουλειά τους, δεν δίνουν και σημασία ακόμα. Γιατί από τη μια πλευρά, στην έχθρα του έχει δίκιο, γιατί είναι εχθρός και θα δείξει βέβαια την έχθρα του».

Κληθείς πάντως να σχολιάσει τις αντιδράσεις, που έχει επιφέρει η ταινία για τον Μωάμεθ στον ισλαμικό κόσμο, ο Μουφτής Κομοτηνής σημείωσε ότι «δεν μπορώ να πω ότι είναι λάθος, δεν μπορώ εγώ να επέμβω στην πίστη του ομόθρησκού μου, γιατί τον αγαπάει, τον πιστεύει, τον έχει σαν προφήτη του, είναι στο δρόμο του και είναι δικό του δικαίωμα να αντιδράσει όταν άλλος βγαίνει και κάνει τέτοιες κινήσεις». Καταλήγοντας, επισήμανε ότι όλες οι χώρες κάνουν μεγάλη προσπάθεια για να κρατάνε την ηρεμία, την ασφάλεια και την τάξη και έκανε έκκληση να μην αφήνουν περιθώρια να εμφανίζονται τέτοιες ενέργειες, που επεμβαίνουν στη θρησκεία του άλλου.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.