Απολαυστικος Φιγκαρο μαγεψε τη Μαρωνεια

Το πολυτάραχο πολιτικοοικονομικό σκηνικό της Ελλάδας ενέπνευσε φέτος πολλές παραστάσεις στα θερινά θέατρα της χώρας και η σάτιρα έχει όντως την τιμητική της. Γιʼ αυτό και, ενώ δεν έχει ιδιαίτερη σημασία να γράφεις και να ξαναγράφεις για μια παράσταση πριν και μετά την «διδασκαλία» της, φέτος έχει πολλή σημασία και όχι αδίκως: οι περισσότερες εγχρονίζουν τη διαφθορά περασμένων αιώνων στα οικονομικά σκάνδαλα που ταλάνισαν τη χώρα μας τη χρονιά που μας πέρασε, βλέπε «Οπερα της πεντάρας» και «Κουρέας της Σεβίλλης», αλλά και «Αι δύο ορφαναί».

Ο Φίγκαρο διαχρονική φιγούρα

Από τα έξι θεατρικά έργα του Μπωμαρσαί, τα τέσσερα έχουν ξεχαστεί. Τα άλλα δύο, οι κωμωδίες του «Ο Κουρέας της Σεβίλλης» και «Ο Γάμος του Φίγκαρο», του χάρισαν την αθανασία. Χάρη στον κεντρικό ήρωά τους, τον Φίγκαρο.

Ο Φίγκαρο, σύμφωνα με τον αείμνηστο Μάριο Πλωρίτη, δεν ήταν καθαρά γέννημα θρέμμα του Μπωμαρσαί. Είχε αμέτρητους μακρινούς και κοντινούς προγόνους: τους πανούργους δούλους της αρχαιοελληνικής και ρωμαϊκής κωμωδίας, τους πονηρούς παρατρεχάμενους της Commedia dellʼ arte, του Μολιέρου, του Μαριβώ, αλλά και τους κλόουν του Σαίξπηρ και τόσων άλλων.

«Αλλη είναι η ιδιοτυπία – και η μοναδικότητα, ως τότε – του Φίγκαρο: ότι τολμά να σαρκάζει, και ανελέητα, την κοινωνική κατάσταση, της εποχής, τους «κρατούντες», αλλά και την πολιτική ολόκληρη, εκφράζοντας την λαϊκή δυσφορία και τις αρχές του Διαφωτισμού για την ισότητα και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Αυτός ο πληβείος – που κάνει όλες τις δουλειές για να επιζήσει, αλλά μένει πάντα ένας ελεύθερος άνθρωπος – δεν διστάζει να πει κατά πρόσωπο στους «έχοντες και κατέχοντες» πόσο ανόητοι, αναίσθητοι και διεφθαρμένοι είναι, πως μοναδική τους τέχνη είναι «να δέχονται, να παίρνουν και να ζητάνε» και πως όλοι οι θεσμοί του καθεστώτος είναι υποκριτικοί, άδικοι και καταπιεστικοί.

Βέβαιο είναι πως ο Μπωμαρσαί εξέφραζε το πνεύμα της εγκυμονούμενης Επανάστασης, και το εξέφραζε με το κοφτερό στιλέτο της σάτιρας («Βιάζομαι να γελάω με όλα, γιατί φοβάμαι μην αναγκαστώ να κλάψω», λέει ο Φίγκαρο στον «Κουρέα»). Κι αυτή η σάτιρά του είναι διαχρονική – ακόμα και οι χλευασμοί του για τους αυλικούς, αφού υπάρχουν και σήμερα θρονολάτρες».

Ο Φίγκαρο στη Μαρώνεια

Ο Φίγκαρο ενσαρκώθηκε το βράδυ της Κυριακής από τον αξεπέραστο Γιώργο Παρτσαλάκη στο Θέατρο Λατομείο Χελιδονόπετρας στην παράσταση που επέλεξε φέτος το ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης να ανεβάσει για το καλοκαίρι. Ο αγαπημένος του κοινού ηθοποιός με απαράμιλλο ταλέντο αράδιαζε τις ατάκες του ήρωα που κινούνταν μεταξύ κωμικού και τραγικού ακριβώς λόγω της επικαιρότητάς τους: «Πολιτική είναι το δήθεν: Δεν ξέρεις ό,τι ξέρεις, ξέρεις ό,τι δεν ξέρεις. Ακούς προσεχτικά ό,τι δεν εννοείς, δεν ακούς ποτέ αυτό που πιάνεις. Τάζεις παραπάνω απʼ ό,τι μπορείς. Πλασάρεις για απορρήτως απόρρητο αυτό που κανείς λόγος δεν υπάρχει να κρύψεις. Δηλώνεις ότι αποσύρεσαι για υπηρεσία – μανταλώνεις πορτοπαράθυρα – και καθαρίζεις μελανοδοχεία. Δηλώνεις ότι διαθέτεις βάθος αμέτρητο, ενώ είσαι, κατά το λαϊκόν, τενεκές ξεγάνωτος. Παίζεις αλλουνού ρόλο, καλά ή άχαρα. Διορίζεις παντού χαφιέδες, κόβεις μιστό σε ρουφιάνους, ανοίγεις τα ξένα γράμματα, πλασάρεις για φινέτσα τη φτήνεια των μέσων σου, και παραφουσκώνεις τη σημασία του σκοπού σου – να η πολιτική». Και στις πιο λαϊκές εκφάνσεις της υπόθεσης θα πει, για παράδειγμα: «Παντρειά στα γέρατα ή σταυρός ή κέρατα!». Πολύ καλός, ελαφροπάτητος, γεμάτος ενέργεια και αστείρευτο επικοινωνιακό χιούμορ.

Η ανεπιτήδευτα ωραία παράσταση καθήλωσε τους θεατές, αν και δεν έλειπαν και φέτος τα… παρατράγουδα. Σακουλάκια με πατατάκια και σπόρια άνοιγαν κι έκλειναν, κινητά χτυπούσαν. Απαράδεκτο για έναν χώρο όπου «διδάσκεται» θέατρο, με όλες τις ελλείψεις και τις κακοτεχνίες του. Η καντίνα πάντως ήταν εκεί! Θετικό ήταν το γεγονός, ωστόσο, ότι τα σχόλια που συχνά δεν ήταν χαμηλόφωνα, αφορούσαν την παράσταση κι αυτό σημαίνει ότι οι συντελεστές κατάφεραν να αιχμαλωτίσουν το ενδιαφέρον του κοινού περισσότερο από την πείνα του! Ας παραβλέψουμε τα κακώς κείμενα, λοιπόν, κι ας ελπίσουμε ότι κάποτε στους χώρους θεάτρου θα μάθουμε να συμπεριφερόμαστε ως θεατές κι όχι ως οπαδοί ποδοσφαίρου!

Άλλωστε, ίσως δεν θέλει και τόσα πολλά ο θεατής για να ευχαριστηθεί τελικά. Ήταν αρκετό που οι ηθοποιοί διασκέδαζαν τη συμμετοχή τους στην παράσταση, ήταν χαλαροί απέναντι στο κείμενο, πρόσθεταν ατάκες της στιγμής, όπως τα σχόλια για τον καιρό και τον δυνατό αέρα, δεν εκβίαζαν το γέλιο γενικά.

Ο Μπάρτολο του Τάσου Παλαντζίδη άφησε επίσης εποχή! Μια τέλεια καρικατούρα, του ηλικιωμένου πλούσιου γιατρού που ήθελε να παντρευτεί τη νεαρή Ροζίνα, ένα κινούμενο σκίτσο, με εμφανή ποντιακή προφορά και αμίμητο στυλ.

Έκπληξη ο ζεν πρεμιέ των τηλεοπτικών σήριαλ Νίκος Δαδινόπουλος, ως Δον Μπαζίλιο, ο απατεώνας που λαδωνόταν από όλους και για όλα.

Δίπλα τους οι νεώτεροι Γιάννης Αϊβάζης, πολύ καλός αν μετρήσει κανείς τα χρόνια του στο θέατρο, η Θάλεια Προκοπίου, που δεν έπεισε και πολύ κατά τη γνώμη μας για το ταλέντο της, η Ιωάννα Δελάκου και ο Αντώνης Καλογήρου, εκπληκτικοί υπηρέτες. Ένας θίασος που με τις σκηνοθετικές οδηγίες του Θανάση Θεολόγη, τη μουσική του Γιούρι Στούπελ και τους στίχους του Γιάννη Καλατζόπουλου χάρισαν ένα ευχάριστο, απολαυστικό δίωρο.

Α.Χ.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.